Welkom

Bienvenidos

Ter oriëntatie

Kennismaking, Costa del Sol in cijfers

Geschiedenis, heden, toekomst

Overnachten

Eten en drinken

Praktische informatie

Onderweg in de Costa del Sol

Málaga en omgeving
Málaga, Antequera

De westelijke Costa del Sol en Ronda
Torremolinos, Benalmádena, Mijas,
Fuengirola, Marbella, Estepona, Ronda

De oostelijke Costa del Sol
Vélez-Málaga, Torrox, Nerja,
Maro, Frigiliana, Almuñécar, Salobreña

Granada en de Alpujarras
Granada

Almería en de Cabo de Gata
Almería, Aguadulce, Roquetas de Mar,
Cabo de Gata, San Miguel de Cabo de Gata, San José,
Los Escullos, La Isleta del Moro, Rodalquilar, Las Negras,
Agua Amarga, Níjar, Mojácar

De 15 hoogtepunten

1
In de voetsporen van Picasso door Málaga
In de geboorteplaats van de kunstenaar staat een prachtig museum.

2
Arabische bouwkunst – de vestingen van Málaga
De imposante burcht hoog boven de haven.

3
Imposante natuur – de Garganta de El Chorro en tal van meren
Spectaculaire landschappen in het achterland van de kust.

4
Een zee van rotsen – El Torcal de Antequera
Wandeling door een reusachtige, natuurlijke beeldentuin.

5
Een wit dorp als in een plaatsjesboek – de straatjes van Casares
Een wandeling door dit dorp voert u terug naar de Moorse tijd.

6
Groot-Brittannië aan de zuidkust van Spanje – Gibraltar
De Britse apenrots verrijst hoog boven de zee.

7
Naar de bodem van de kloof – de Tajo van Ronda
Tijdens deze wandeling ziet u hoe spectaculair de stad ligt.

8
Witte dorpen, ruige bergen – rondrit door de Axarquía
Het landelijke Andalusië in schilderachtige bergen.

9
Een spookachtige grot in de karst – de Cueva de Nerja
In de reusachtige druipsteengrot van Nerja woonden ooit mensen.

10
Langs de steile kust – van Maro naar Cerro Gordo
In een beschermd natuurgebied langs de kust liggen afgelegen baaien.

11
Een sprookjespaleis uit Duizend-en-een-nacht – het Alhambra
Het magnifieke Moorse paleis is Werelderfgoed.

12
Ruige bergen en eenzame plaatsen – rondrit door de Alpujarras
De dalen langs de zuidhelling van de Sierra Nevada.

13
Een citadel boven de zee – de Alcazaba van Almería
De machtige burcht beschermde ooit de haven van de stad.

14
Pittoreske stranden – met de fiets naar de Cabo de Gata
Naar duinen, stranden en ruige vulkanische rotsen aan zee.

15
Puur natuur – de Cala de San Pedro
Wandeling boven de kust naar de afgelegen baai van de hippies.

Toeristische woordenlijst

Culinaire woordenlijst

Colofon

Paklijst

Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

1 Dit symbool in de tekst verwijst naar één van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!-tip

Bienvenidos – Welkom

De Cabo de Gata is een van de laatste ongerepte natuurgebieden aan de Middellandse Zee; de natuur op zowel het land als onder de waterspiegel zijn er beschermd. De intensiteit van de zon, het droge, soms woestijnachtige landschap en de agaves met hun hoog oprijzende bloeistengels duiden er al op dat Afrika niet ver weg is. Hier vindt u geen massatoerisme, maar wel de laatste kleine vissersdorpjes – geen uitgestrekte stranden, maar tal van afgelegen baaien – geen grote hotels, maar gezellige herbergen.

Ter oriëntatie

Overzicht

De Costa del Sol vormt samen met de oostelijk gelegen Costa Tropical en de Costa de Almería de Andalusische kust van de Middellandse Zee – een van de belangrijkste toeristische bestemmingen van Spanje. Stranden en baaien rijgen zich over een lengte van ongeveer 470 km aaneen – van Gibraltar in het zuidwesten tot Garrucha aan de grens van de provincie Almería in het noordoosten. Aan de overkant van de Middellandse Zee ligt Afrika; bij helder weer is het Rifgebergte goed te onderscheiden. Op het smalste punt van de Straat van Gibraltar bedraagt de afstand tussen de continenten slechts 14 km.

Een reeks hoge bergketens scheidt de Andalusische kust als een grote natuurlijke vestingwal van het binnenland. Tot de bergen behoren schitterende gebieden als de Sierra de Grazalema, de Sierra de las Nieves, de Serranía de Ronda, de bergen van Málaga en de Axarquía.

De grootste kuststad: Málaga

In Málaga ( G 5), de geboorteplaats van Pablo Picasso, staat het belangrijke Picassomuseum. Deze levendige, authentiek gebleven haven- en universiteitsstad vormt het middelpunt van de Costa del Sol. Aan de lange geschiedenis van de stad herinneren de resten van een Fenicische nederzetting, een Romeins theater en een reusachtige citadel uit de Arabische tijd, die boven de stad uittorent.

Uitgedijde vakantieplaatsen

Aan beide kanten van Málaga liggen tal van vakantieplaatsen. Torremolinos, Benalmádena, Fuengirola en Mijas (alle E 6), pal ten zuidwesten van de stad, zijn veranderd in reusachtige toeristische centra met hoogbouw en appartementencomplexen, die vlak langs de kilometerslange zandstranden verrijzen. De kust is hier zo volgebouwd dat veel bezoekers er intussen genoeg van hebben. Toch is Torremolinos een bezoek waard: de visrestaurants zijn in heel Spanje befaamd.

De oude stadskern van Marbella ( D/E 6), met zijn typisch Andalusische architectuur, is vrijwel ongeschonden. Met verschillende jachthavens en tal van luxueuze hotels was Marbella ooit het meest luxueuze vakantieoord van de Costa del Sol. Ook in de omgeving van Marbella staat de kust geheel in dienst van het toerisme, zoals goed te zien is in de plaatsen Torremolinos en Fuengirola. Het is in elk geval de moeite waard een uitstapje te maken naar de Britse enclave Gibraltar ( C 8).

De gebergten in het achterland van de Costa del Sol zijn erg mooi, niet alleen vanwege de natuur, maar ook door de prachtige witte dorpen, waar de bewoners nog op de traditionele manier leven. Ook Ronda ( D 5), een van de mooiste stadjes van Andalusië, en Antequera ( F 4), in de buurt van het natuurpark Torcal de Antequera, zijn zonder meer een bezoek waard.

De Axarquía en Costa Tropical

De kust en het achterland van de oostelijke Costa del Sol worden aangeduid als de Axarquía. Hier ligt het rustige kustplaatsje Nerja ( J 5), waar zich een van de indrukwekkendste druipsteengrotten van het Middellandse Zeegebied bevindt. De nabijgelegen steile kust van Maro-Cerro Gordo ( J 5) wordt gekenmerkt door mooie baaien. In de bergachtige Axarquía liggen bijzonder schilderachtige witte dorpen als Frigiliana, Cómpeta en Comares.

Ten oosten van Nerja begint een tot de provincie Granada behorend kustgebied dat bekendstaat onder de naam Costa Tropical. Dankzij het milde klimaat worden hier veel subtropische vruchten verbouwd. De grootste plaats is Almuñécar ( K 5), maar het symbool van de regio is Salobreña, ( K 5), een wit dorp dat wordt gedomineeerd door een van oorsprong Arabische burcht.

In het oosten: Almería en Cabo de Gata

In de provincie Almería zijn uitgestrekte gebieden volgebouwd met kassen: dit is de groententuin van Europa. De belangrijkste plaatsen, Roquetas de Mar en El Ejido, liggen in de buurt van de aantrekkelijke havenstad Almería ( P 5), waar een prachtige vesting uit de Arabische tijd staat. In deze provincie ligt een van de mooiste kustgebieden van heel Andalusië, het natuurpark Cabo de Gata ( Q/R 4/5) – een bijzonder schilderachtige streek met enkele kleine vissersdorpjes en betoverend mooie baaien met zandstrandjes.

Dit mag u niet missen: uitstapje naar Granada en de Alpujarras

In geen enkele plaats op het Iberisch Schiereiland is de erfenis van het Arabische tijdperk zo goed bewaard gebleven als in het in de bergen gelegen Granada ( K 3). Dat geldt niet alleen voor het paleis van de sultan, het Alhambra, maar ook voor de straatjes van de wijk Albayzín en de Sacromonte. Boven de stad verrijzen de toppen van de Sierra Nevada, de hoogste bergen van het Iberisch Schiereiland, en aan de zuidkant vindt u de dalen van de Alpujarras ( L/O 4/5). De tientallen witte dorpjes – ooit het laatste toevluchtsoord van de Moren – hebben hun betoverende charme tot op de dag van vandaag weten te bewaren.

Kennismaking, Costa del Sol in cijfers

Het strand is van iedereen

De toegang tot zee is overal in Spanje gegarandeerd; privéstranden zijn er niet en u hoeft voor geen enkel strand te betalen – het strand is van iedereen. In de avonduren flaneren zowel toeristen als de plaatselijke bevolking over de populaire, met palmen omzoomde strandpromenades, die kenmerkend zijn voor alle grotere plaatsen, en overdag genieten veel bezoekers van een zonnebad aan het strand – liefst in de buurt van een chiringuito. Want wat zou de Costa del Sol zijn zonder zijn strandtenten? De meeste zijn echte strandrestaurants geworden, dikwijls met vriendelijke bediening en goedkope, maar goede tapas. Bij de meeste chiringuitos zijn tumbonas (ligstoelen) met parasol (sombrillas) voor ongeveer € 10 per dag te huur.

De plaatselijke autoriteiten doen elk jaar weer hun uiterste best om voor hun playas de EU-beoordeling bandera azul (‘blauwe vlag’) te krijgen. Maar alle stranden, met of zonder blauwe vlag, worden elke dag grondig schoongemaakt.

De tijden zijn ook in het katholieke Spanje veranderd. Vrijwel niemand stoort zich er meer aan als vrouwen topless op het strand liggen. Bovendien zijn er diverse naaktstranden. Uitgebreide informatie hierover is verkrijgbaar bij de plaatselijke bureaus voor toeristeninformatie (Oficina de Turismo).

Onroerend goed, de goudmijn van de Costa

De handel in onroerend goed heeft tientallen jaren gouden tijden beleefd – en dat is te zien. Grote delen van de kuststreek zijn volledig volgebouwd. Na de kredietcrisis stortte deze handel echter als een kaartenhuis in elkaar. Honderdduizenden woningen bleven onverkocht en tal van bouwbedrijven gingen failliet. Het systeem dat dankzij grootschalige corruptie – zelfs de burgemeester van Marbella zit nu in de gevangenis – jarenlang perfect functioneerde, is nu knarsend tot stilstand gekomen.

De droom van veel Spanjaarden om een tweede huis aan zee te bezitten, kon alleen gerealiseerd worden met behulp van riskante hypotheken, die gebaseerd waren op de verwachting dat de waarde van de woningen flink zou blijven stijgen. De kredietcrisis heeft echter roet in het eten gegooid. Terwijl tal van huizenbezitters gedwongen zijn te verkopen omdat ze hun hypotheek niet meer kunnen aflossen, blijven de prijzen van huizen en appartementen dalen.

De mythe van de Costa del Sol

Juist deze bouwwoede, de enorme betonnen hotels en appartementencomplexen en het pakketreizentoerisme wekken de afkeer van individualistisch ingestelde reizigers. De Costa del Sol ten westen van Málaga, waar de vroegere vissersdorpjes in vakantiesteden zijn veranderd, is inderdaad een kwestie van smaak. In de zomer is hier sprake van een gevarieerd strandleven: kinderen die in het water spelen, zonaanbidders en watersporters die elkaar ontmoeten. In de chiringuitos, de strandbars, is tot diep in de nacht van alles te beleven. Naast het massatoerisme in de kustplaatsen zijn er echter ook nog kleine, rustige paradijsjes te ontdekken, waar alles draait om de individuele vakantieganger. Bijvoorbeeld in gezellige landelijke hotels met een oosters-Andalusische sfeer.

Dat de Costa del Sol – al vanaf het begin – niet uitsluitend een bestemming was voor wat minder welgestelde toeristen, is te zien aan de talloze villa’s met zwembad. Ze staan vaak op exclusieve locaties op berghellingen bij de kust, met uitzicht op zee, of in het mondaine Marbella. De luxueuze jachthaven van deze plaats, Puerto Banús, is nog steeds een ontmoetingspunt voor de jetset en Arabische oliesjeiks.

Voor veel Noord-Europeanen is de naam ‘Costa del Sol‘ synoniem met het paradijs op aarde. Het aantal vakantiegangers dat hier op zoek naar zon en een ontspannen, ongecompliceerd verblijf aan zee terechtkomt, groeit gestaag. Tot de kredietcrisis toesloeg, werden urbanizaciones en wijken met rijtjeshuizen voor residentes en semiresidentes uit de grond gestampt.

Witte dorpen

Ooit woonden de mensen in dit deel van Spanje het liefst in bergdorpen, waar ze veilig waren voor aanvallen van piraten. Toen de kuststreken in de 20e eeuw echter werden ontdekt door het toerisme, veranderde dat radicaal.

De bergen raakten in rap tempo ontvolkt doordat de bewoners werk zochten in de toeristenindustrie, en vissersdorpjes aan de kust groeiden uit tot reusachtige vakantieplaatsen. Mijas, Salobreña en Mojácar aan de kust, evenals Frigiliana, Cómpeta en Casares in het achterland en de dorpjes rond Ronda en in de Alpujarras zijn tegenwoordig ware musea van Andalusische bouwkunst en volkscultuur. De Moren introduceerden er een cultuur van licht en kleur, van tuinen en waterpartijen, die in de witte dorpen nog te zien is.

Beschermde natuur

Zowel langs de Andalusische kust als in het achterland liggen enkele van de meest ongerepte landschappen van heel Spanje. Nog afgezien van het nationale park Sierra Nevada, een ruig gebergte in het grensgebied van de provincies Granada en Almería, liggen ook langs de Costa del Sol tal van gebieden die voor het ecotoerisme geschapen lijken te zijn. Men kan er onderdak vinden in landelijke gelegenheden (turismo rural), en ook liefhebbers van een actieve vakantie kunnen er uitstekend uit de voeten.

Wie het landschap het liefst te voet, op de rug van een paard of met een mountainbike wil verkennen, zal zich hier thuisvoelen. Alleen al in de provincie Málaga liggen vier schitterende natuurparken, waar zeldzame planten en dieren voorkomen: de Montes de Málaga (‘Bergen van Málaga’) en de natuurreservaten Sierra de las Nieves, Grazalema en Los Alcornocales, aan de grens met de provincie Cádiz. In deze beschermde natuurgebieden gelden bepaalde regels: wildkamperen en het maken van vuur zijn alleen op bepaalde plekken toegestaan, en veel wegen zijn verboden voor gemotoriseerd verkeer.

Ferias en fiestas

Andalusische feesten zijn bijzonder kleurrijk en levendig. De meeste zijn een aanstekelijke mix van religieuze elementen, zeemansgebruiken, culinaire tradities, folklore en flamenco. Veel feesten zijn terug te voeren op oude tradities; stierengevechten maken vaak onderdeel uit van de evenementen.

De pandas de verdiales bieden de kans kennis te maken met Andalusische folklore. De leden van deze muziekgroepen, die met gitaren, bekkens, grote tamboerijnen en castagnetten niet alleen klassieke volksmuziek maken, maar ook spontaan geïmproviseerde nieuwe liederen ten gehore brengen, zijn dikwijls gekleed in plaatselijke klederdracht en dragen een met bloemen en kleurige linten versierde hoed. Elk jaar is er op 28 december een fascinerende ontmoeting met veel zang en dans in de buurt van Málaga (informatie in het Oficina de Turismo, zie blz. 42).

Flamenco

In Almería en Málaga zijn veel peñas te vinden, waar u met de ‘echte‘ flamenco kunt kennismaken. In de grotten van de Sacromonte in Granada treden artiesten op die in heel Spanje bekend zijn.

Flamencoliefhebbers mogen de festivals in Fuengirola (oktober), Granada (juni) en Ronda (augustus) niet missen. Op www.andalucia.org/flamenco vindt u onder andere een flamencogids met adressen van peñas en winkels.

Semana Santa

In Málaga nemen 35 lekenbroederschappen deel aan de processies in de paasweek. Zij dragen 70 monumentale tronen door de stad, die versierd zijn met afbeeldingen van de passietijd. De processies van Antequera, Granada, Marbella en Ronda zijn beroemd. De passiespelen van Riogordo zijn in heel Spanje befaamd: meer dan 400 dorpelingen nemen deel aan het spektakel.

Het Andalusische dialect

De Andalusiërs hebben een heel kenmerkend dialect en slikken graag lettergrepen of zelfs halve woorden in – zo zegt men in plaats van para alleen pa. Zelfs veel van hun landgenoten uit andere delen van Spanje kunnen hen nauwelijks verstaan. Van alle woorden die op -ado of -ido eindigen, wordt de uitgang als -ao of -io uitgesproken. De ‘z‘ en de ‘c‘ worden voor ‘e‘ en ‘i‘ als een harde ‘s‘ uitgesproken, dus niet als de Engelse ‘th’, zoals in de meeste regio's van Spanje gebruikelijk is.

Siësta

De siësta, die in Andalusië haast heilig is, heeft alles met het klimaat te maken. Vooral in de zomer is de siësta, een urenlange middagpauze, net zo noodzakelijk als het opzoeken van de schaduw. Meestal duurt de siësta van 14 tot 16 uur, ‘s zomers kan deze nog veel langer duren.

Illegale immigranten

Het hele jaar door, maar vooral in de zomer, als de zee het rustigst is, proberen honderden kleine bootjes, de zogenaamde pateras, die vaak eigendom van mensensmokkelaars zijn, de kusten van Andalusië te bereiken om illegale immigranten uit Noord-Afrika aan land te zetten. De Guardia Civil patrouilleert met schepen en helikopters. Veel van de eenvoudige houten bootjes komen overigens nooit op hun bestemming aan.

Het milieu

Men begint in Spanje, en dus ook in Andalusië, steeds meer oog te krijgen voor de bescherming van natuur en milieu. De grote ecologische rampen die de afgelopen decennia in Spanje hebben plaatsgevonden, hebben veel aan dit toenemende bewustzijn bijgedragen. Zo zet Andalusië in op duurzame energiebronnen als zonne- en windenergie.

In het verleden zijn aan sommige delen van de kust afschuwelijk lelijke, dikwijls illegale appartementencomplexen en hotels verrezen, maar die tijd lijkt voorbij. De plaatselijke bevolking heeft burgerorganisaties opgericht om dergelijke uitwassen te bestrijden en de schuldigen voor de rechter te slepen. Een van de succesverhalen van deze beweging is de Cabo de Gata, waar de bouw van een groot hotel op slechts 20 m van het ongerepte strand van Algarrobicos kon worden voorkomen.

Ook bosbranden vormen ieder jaar weer een ernstige bedreiging voor de nog overgebleven bossen van Andalusië. Er gelden dan ook strenge beperkingen voor alle toeristische activiteiten in dergelijke gebieden. Sommige natuurparken, zoals de Sierra de las Nieves, zijn in tijden van groot brandgevaar – meestal in juli en augustus – gesloten voor bezoekers.

Feiten en cijfers

Ligging: de Andalusische Middellandse Zeekust, die bij Gibraltar maar 14 km van Afrika vandaan ligt, meet tot Mojácar / Garrucha in het oosten 470 km. Daarvan behoort 160 km rondom de provinciestad Málaga tot de Costa del Sol, 70 km tot de Costa Tropical (de kust van de provincie Granada) en 220 km tot de Costa de Almería.

Bevolking: meer dan de helft van de bevolking in de provincies Málaga, Granada en Almería (ongeveer 2,5 miljoen mensen) woont aan de kust. Málaga telt 560.000 inwoners. Daarbij komen nog ongeveer 100.000 vaste gasten, onder wie veel gepensioneerden uit heel Europa.

Geloof: bijna alle Andalusiërs zijn (althans in naam) katholiek. Vanwege de talloze islamitische immigranten neemt het belang van de islam toe.

Economie: het toerisme is de belangrijkste werkgever; er komen jaarlijks ongeveer 9 miljoen toeristen. Daarna volgt de sterk op de export gerichte land- en tuinbouw, met name groenten en fruit, vooral ten westen van Almería.

Werkloosheid: Andalusië kent een werkloosheidspercentage van meer dan 25%. Bij de jeugd zit zelfs één op de twee zonder werk.

Geschiedenis, heden en toekomst

Oude culturen

Beenderen van neanderthalers in Gibraltar, megalithische ganggraven uit de 3e en de vroege 2e eeuw v.Chr. bij Antequera en overblijfselen van dorpen uit de koper- en bronstijd bij Almería – er zijn tal van bewijzen dat Andalusië al vele duizenden jaren wordt bewoond. Zoals ook elders in het Middellandse Zeegebied het geval is, volgden in de loop van de tijd een aantal culturen elkaar op, waarvan sommige afkomstig waren uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Ongeveer 3000 jaar geleden stichtten de Feniciërs, die uit het huidige Tunesië kwamen, de eerste handelsposten aan de Andalusische kust. Hun nederzettingen, zoals Malaka (Málaga), werden door de Puniërs uit Noord-Afrika overgenomen. In de 2e eeuw v.Chr. werden ze opgevolgd door de Romeinen, die hun wereldrijk rond de Middellandse Zee uitbreidden en Andalusië tot het eind van de 4e eeuw beheersten. Restanten van villa’s en aquaducten herinneren aan deze tijd.

Het Arabische tijdperk

In de 8e eeuw kwamen de Arabieren en Berbers, ook wel Moren (moros) genoemd. Vanaf 711 hadden ze het Iberisch Schiereiland vast in handen; acht eeuwen lang zwaaiden ze de scepter in Andalusië. De dynastie van de in Córdoba residerende Omayyaden stichtte in de 8e eeuw een eigen emiraat, dat onafhankelijk was van Bagdad, maar vanaf 1009 in tal van kleine rijkjes uiteenviel. Dat was het begin van de reconquista, de herovering van Andalusië door de christelijke koninkrijken van het noorden. Málaga, Granada en Almería hielden onder de heerschappij van de Nasriden het langst stand, tot de Katholieke Koningen in 1492 Granada veroverden. In de jaren daarop werden zowel moslims als joden uit het land verdreven.

Met de imposante burchten van Málaga, Almuñécar, Salobreña, Almería en vooral het Alhambra in Granada lieten de Moren een net zo opvallende erfenis na als met de spreekwoordelijke witte dorpjes, waarvan de architectuur duidelijke Spaans-Arabische kenmerken vertoont.

Andalusië tot de 20e eeuw

Ten gevolge van de huwelijkspolitiek van de Spaanse koningen besteeg in 1516 een Habsburger de troon: Carlos I, die zich in 1530 als Karel V tot keizer van het Heilige Roomse Rijk liet kronen. Na de ontdekking van Amerika door Columbus had Spanje een wereldrijk opgebouwd, dat eeuwenlang in stand bleef. De tijd van de Habsburgers eindigde omstreeks 1700 met de Spaanse Successieoorlog, waarin de Britten Gibraltar veroverden en de Bourbons de troon bestegen.

In de loop van de 19e eeuw moest Spanje zijn overzeese koloniën opgeven. Voor het eerst ontstond er een liberale beweging, maar die werd al spoedig de kop ingedrukt. In Andalusië sympathiseerden de verarmde landarbeiders met het anarchisme, en in de tweede helft van de 19e eeuw kwam de republikeinse beweging op; in 1873 heeft er zelfs korte tijd een ‘Eerste Republiek‘ bestaan.

Burgeroorlog, dictatuur en overgangstijd

Het verkiezingssucces van de republikeinen in het begin van de jaren 30 van de 20e eeuw en hun radicale economische en sociale hervormingen riepen sterke tegenkrachten op, die onder leiding van generaal Franco een staatsgreep pleegden. Van 1936 tot 1939 werd er een bloedige, bittere burgeroorlog uitgevochten, die eindigde met de overwinning van Franco – dit was het begin van een bijna 40 jaar durende periode van dictatuur. In die tijd ontwikkelde de Andalusische kust zich tot een vakantiebestemming voor toeristen uit Noord-Europa.

Na de dood van Franco volgde een voorzichtige overgangsperiode (transición) naar democratie, waarin koning Juan Carlos I een belangrijke rol speelde. In de jaren 80 en 90 beleefde Spanje onder de regerende socialisten een enorme economische opleving.

De democratisering bracht autonome regio's als Andalusië meer zelfbeschikkingsrecht. Zo heeft Andalusië sinds die tijd een eigen parlement, dat in Sevilla zetelt. Vanaf het begin tot op heden heeft de Partido Socialista Obrero Español (PSOE), de Spaanse socialistische partij, hierin de meerderheid. De regionale regering beschikt over een eigen budget en heeft op het gebied van economie, gezondheidszorg en milieu verregaande bevoegdheden.

Door de democratie en globalisering van de economie is de sociale structuur van Andalusië, waar adellijke grootgrondbezitters eeuwenlang de verarmde boeren onderdrukten, ingrijpend veranderd.

De toekomst van Andalusië

Over één ding is iedereen het intussen eens: het zon-zee-strand-toerisme dat het beeld aan de Andalusische kust meer dan een halve eeuw heeft bepaald, heeft zijn langste tijd gehad – een ontwikkeling die in een stroomversnelling is geraakt door de kredietcrisis, en vooral door de ineenstorting van de onroerendgoedmarkt en de hoge werkloosheid. In tegensteling tot vroeger grijpt de overheid bij illegale bouwactiviteiten tegenwoordig streng in.

Het toerisme zal ook in de toekomst een belangrijke economische rol blijven spelen, maar in Andalusië worden de accenten verlegd. Het nieuwe toverwoord is ‘duurzaamheid’. De regio heeft een vooraanstaande positie in biomedisch onderzoek, zowel de overheid als particulieren zetten zich in voor milieubeschermingsprojecten en er wordt geëxperimenteerd met duurzame energie, zoals zonnepanelen in Almería en windmolens in de Straat van Gibraltar.

Overnachten

Overnachtingskosten

Van een luxueus hotel tot een pension, appartement of camping: aan de Costa del Sol zijn vele duizenden overnachtingsmogelijkheden voor iedere smaak en iedere beurs. In een eenvoudig hotel kan al voor € 40-45 een kamer worden gehuurd, maar ook wie het geen probleem vindt om een paar duizend euro per nacht uit te geven kan hier terecht.

Eenpersoonskamers kosten 70 tot 80 procent van een tweepersoonskamer; voor een extra bed in de kamer wordt ongeveer 30 procent toeslag berekend. Naast de officiële prijzen zijn er dikwijls nog speciale aanbiedingen (vooral als u via internet boekt) en bij een langer verblijf kan over korting onderhandeld worden.

De prijzen van accommodatie zijn seizoensgebonden. Het duurst is een overnachting rond Pasen of in het hoogseizoen (temporada alta) in juli en augustus. April tot juni en september tot november zijn het middenseizoen (temporada media), de rest van het jaar geldt als temporada baja (laagseizoen). In deze periode is de accommodatie verreweg het goedkoopst.

Reserveren

Voor het hoogseizoen is reserveren zonder meer aan te bevelen, vooral als u een kleiner, intiemer hotel zoekt. Duurdere en luxueuze hotels, die vaak direct aan het strand liggen, zijn goedkoper als u een geheel verzorgd arrangement boekt bij een reisbureau. Ook persoonlijk reserveren via internet komt steeds meer in trek. De internetadressen zijn in deze gids bij de hotels aangegeven. Net als bij telefonisch boeken geeft men het creditcardnummer door of moet een aanbetaling worden gedaan. Buiten het hoogseizoen kost het overigens geen enkele moeite om ter plekke onderdak vinden.

Hotels en hostales

Hotels zijn geclassificeerd met sterren, oplopend tot vijf. Luxe verblijfplaatsen met zwembaden, sauna, massage, fitnessruimten, golfbanen, ruiter- en tennisclubs vindt u vooral in de omgeving van Marbella en Mijas. Pensiones en hostales zijn vooral te vinden in het centrum van plaatsen. Hier kunt u terecht voor eenvoudige kamers in typisch Andalusische panden.

De belangrijkste hotelketens vindt u op de volgende websites:

www.aehcos.es

www.costadelsol.org

www.hthoteles.com

www.nhhoteles.es

www.playasenator.com

www.riu.com

www.room-matehotels.com

www.rusticae.es

www.melia.com

Paradores

Deze hotelketen, die beheerd wordt door de overheid, heeft bijzonder mooie hotels in Ronda, Málaga-Gibralfaro en Granada. De service en prijs-kwaliteitverhouding zijn meestal goed. Zo af en toe zijn er speciale aanbiedingen voor weekenden of voor een verblijf van verschillende nachten. U kunt ook speciale paradores-rondreizen boeken. Meer informatie: www.parador.es.

Appartementen en vakantiehuizen

Appartementen worden vaak verhuurd door onroerendgoedfirma’s. Goede adressen zijn te verkrijgen bij de bureaus voor toeristeninformatie ter plaatse. Vakantiehuizen in privébezit, zoals er veel te vinden zijn rond Nerja en Maro of in de dorpjes bij Cabo de Gata en in de Axarquía, worden vaak op uithangborden (se alquilan habitaciones) ter plaatse aangeboden.

Vakantie op het platteland

Huisjes en kamers in de kenmerkende witte dorpjes in het binnenland worden per dag, per week of voor een aantal maanden verhuurd.

Informatie en reservering

Casas Rurales en la Serranía de Ronda: tel. 952 87 07 39, www.serraniaronda.org. Huisjes in de landelijke omgeving van Ronda. Ook organisatie van wandel-, ruiter- en fietstochten.

Hoteles Rurales de Andalucía: tel. 952 70 51 28, www.ahra.es. Gasten krijgen voor een verblijf van langere duur in de plattelandshotels en vakantieverblijven korting.

www.la-axarquia.com: hotels en huisjes op het platteland in de Axarquía.

Red Andaluza de Alojamientos Rurales: tel. 902 46 22 33, www.raar.es. Jaarlijks geactualiseerde gids met meer dan 500 huisjes op het platteland.

Rural Andalus: tel. 952 27 62 29. Voor huisjes (www.ruralandalus.es) en landelijke hotels (www.ruralnoches.com) in Andalusië.

Casas Rurales de Almería: www.casaruralesalmeria.com. Hotels en huisjes in de omgeving van Almería.

www.toprural.com: links voor landelijke accommodatie in heel Spanje; informatie over ligging, voorzieningen, en prijs van huisjes, hotels en campings .

Campings

De meeste campings aan de Middellandse Zeekust beschikken over goede sportvoorzieningen, restaurants en winkels voor vakantiegangers. Ze liggen over het algemeen dicht bij het strand en zijn schaduwrijk. Op sommige campings worden ook bungalows of caravans verhuurd. De receptie is meestal tijdens de gebruikelijke winkeltijden open, met een middagpauze van 14.00 tot 16.00 uur. De prijs, die rond de € 30 per plaats per dag ligt, kan lager uitvallen bij een langer verblijf. Informatie: Federación Andaluza de Campings, www.campingsandalucia.es.

Jeugdherbergen

Jeugdherbergen zijn onder andere te vinden in Aguadulce, Almería, Granada, Málaga, San José en Marbella. Meestal is een jeugdherbergkaart noodzakelijk. Er is geen leeftijdsgrens. Inlichtingen en reserveren:

Instalaciones y Turismo Joven en Andalucía: C. Miño 24, 41011 Sevilla, tel. 902 51 00 00, www.inturjoven.com.

Kuren en wellness

De Romeinen en later de Arabieren waren al bekend met de heilzame werking van minerale bronnen. Deze traditie wordt voortgezet door de huidige kuuroorden en kuurhotels, zoals Balneario de Sierra Alhamilla (www.balneariosierraalhamilla.com, 2 pk € 53-103), het kuurhotel van Carratraca (zie blz. 46) en het kuuroord Tolox. Lanjarón aan de rand van de Alpujarras staat landelijk bekend om zijn geneeskrachtige water. Bij de bureaus voor toeristeninformatie zijn brochures over kuuroorden verkrijgbaar. Meer informatie: Asociación Nacional de Balnearios: www.balnearios.org.

Verder spelen veel (vaak wat duurdere) hotels in op de wellnesstrend; ze bieden gezondheidsbevorderende programma’s en thalassotherapie. Aanbevolen wordt bijvoorbeeld El Fuerte in Marbella (zie blz. 55). Meer adressen vindt u op www.spa.es.

Eten en drinken

Vis en zeebanket

De zee is de voorraadkamer van het Andalusische kustgebied. De plaatselijke gastronomie is gebaseerd op de talloze vissoorten, schelp- en schaaldieren die de vissers hier al sinds mensenheugenis aan land brengen. Uiteraard zijn in de grote vakantieplaatsen ook andere gerechten verkrijgbaar, van Italiaans tot Aziatisch.

Alom in trek is gefrituurde vis (pescaíto frito). Aan de Costa del Sol wordt de vis vaak aan een spies (espetos) geregen en vervolgens boven een houtvuur gegrild. Aan de kust rond Almería zijn rode garnalen erg geliefd. Ze worden in de haven van Garrucha, in de buurt van Mojácar, aan land gebracht. Bij de Cabo de Gata is een van de favoriete gerechten cuajadera de pescado: brasem met amandelen, gebakken tonijn en patrijs.

Rijst is een onmisbaar onderdeel van de keuken aan de kust. In combinatie met diverse soorten vis en schaaldieren bereidt men er de heerlijke paella marinera. In de visrestaurants van La Carihuela in Torremolinos geldt de paella als dé specialiteit.

Stevige kost uit de bergen

Vrijwel elk restaurant serveert natuurlijk ook vleesgerechten, maar alleen in het achterland voeren deze ook de boventoon op de menukaart. Gebraden vlees en stoofpotten met lamsvlees, geitenvlees of wild, dat voor de bereiding liefst eerst gemarineerd en gekruid wordt, zijn erg populair. Ook ossen- en stierenstaart geldt als een delicatesse. Over het algemeen is de keuken in de bergen wat machtiger dan aan de kust. Soepen als gazpacho en ajoblanco zijn ook heel voedzaam.

Uit de omgeving van Ronda komen vele soorten lekkere vleeswaren (embutidos), en de ham (jamón) uit de Alpujarras (provincie Granada) is om de vingers bij af te likken. Daar komen ook heerlijke geitenkazen vandaan.

Het Andalusisch ontbijt

De hotels bieden ontbijtbuffetten, afgestemd op de smaak van de internationale gasten. Een Andalusisch ontbijt bestaat uit verse jus d’orange, cappuccino en geroosterd brood, zogenaamde pitufos, besmeerd met olijfolie, knoflook en soms tomaten. In veel plaatsen worden pulguitas geserveerd, een soort broodjes die met rauwe ham, gekookte ham, kaas of rosbief en warme boter belegd zijn. Het ontbijt a la española bestaat meestal uit koffie of warme chocolademelk en versgebakken churros (een soort langwerpige oliebol).

Goedkoop eten – menú del día

De kosten voor een bezoek aan een restaurant zijn te vergelijken met wat u in Nederland en België gewend bent – hoewel u in dorpen aanzienlijk goedkoper uit bent dan in de grote steden. Uit eten gaan aan de Andalusische kust hoeft niet al te duur te zijn. Over het algemeen serveren zelfs de beste restaurants in de middaguren een goedkoop dagmenu van drie gangen voor € 10-12, inclusief een glas wijn of water .

Zoete nagerechten

Typische nagerechten zijn caramelpudding (flan), fruit, ijs en verschillende soorten gebak. Uit veel van de nagerechten, zoals pepertaart (alfajores), kweeperen (membrillo), die dikwijls met kaas geserveerd worden, eiersnoepjes (tocino de cielo) en vijgenbrood (pan de higo), blijkt dat er tal van oriëntaalse invloeden in de Andalusiche keuken geslopen zijn.

Comida casera

Burgermanskost is te vinden in veel van de oudere tavernes en bars. Ook in Spaanse restaurants is het niet meer vanzelfsprekend dat alle gerechten in de eigen keuken bereid worden – in plaats daarvan wordt dikwijls teruggegrepen op kant-en-klare industrieproducten. Hiervoor hoeft u bij de comida casera echter niet bang te zijn. Daar wordt nog écht gekookt, het eten smaakt goed en is vaak ook nog prettig geprijsd.

Tapas

Overal langs de kust vindt u typisch Andalusische tavernes, waar men in de namiddag allerlei kleine hapjes serveert. Er wordt meestal wijn of bier bij gedronken.

Een drankje en een hapje, een tapa, vormen in Spanje een onafscheidelijk duo. Het is een traditie die langzamerhand tot cultus is verheven. Tapas bieden de mogelijkheid kleine porties vis of zeebanket (marisco, duur!), ham, vleeswaren, kazen, salades enzovoort uit te proberen en te combineren. Kleine porties heten tapas, wat grotere raciones.

Wijnen

In de provincies Almería en Granada wordt wel wat wijn geproduceerd, maar de in Málaga van Pedro-Ximénez- en moscateldruiven gemaakte wijnen zijn bekender. Ze zijn zoet en daarom vooral geschikt om als aperitief gedronken te worden. Verder zijn overal goede droge, plaatselijk geproduceerde tafelwijnen verkrijgbaar. In restaurants staan natuurlijk ook de wijnen uit La Rioja of de streek Ribera del Duero op de kaart, en ze zijn niet duur.

Openingstijden

De meeste restaurants zijn van 13 tot 16 en van 20 tot 24 uur geopend. In de chiringuitos aan het strand en in eethuisjes aan de promenades langs de zee is de hele dag door van alles verkrijgbaar. Wel is een aantal gelegenheden in de winter gesloten.

Obers

Spaanse obers zijn ware geheugenkunstenaars. Ze hebben de hele menukaart in het hoofd, en die is vaak buitengewoon uitgebreid. Maar vraag ze niet deze op te noemen. Dan wordt het hele verhaal namelijk als een litanie opgedreund. Dus zo’n vijftien visgerechten, verder soepen en voorgerechten en vervolgens nog de typisch Andalusische specialiteiten die overal te verkrijgen zijn. En dit alles zo supersnel, dat zelfs Spaanstalige bezoekers maar de helft verstaan. Vraag zeker niet om een herhaling van dit geheel, want ook de tweede keer is het onverstaanbaar. Het hele aanbod wordt nog eens opgedreund, maar dan misschien achterstevoren.

Praktische informatie

Reizen naar de Costa del Sol

Met het vliegtuig

Het aanbod aan vluchten naar het Andalusische kustgebied is heel groot en divers. Naar de luchthavens van Málaga en Almería gaan vanuit Rotterdam en Amsterdam zowel lijnvluchten als goedkopere chartertoestellen. Veel bezoekers kiezen voor een totaalpakket, want zeker buiten het hoogseizoen zijn er goedkope aanbiedingen te over. Bij tijdige aanmelding kunnen fietsen en andere sportattributen in het vliegtuig worden meegenomen.

Informatie: www.transavia.nl, www.klm.nl en www.iberia.nl.

Voor een uitvoerig overzicht van de aanbiedingen van prijsvechters zie www.lowcostairlines.com.

Spaanse luchthavencentrale: tel. 902 40 47 04, www.aena.es.

Luchthaven Málaga / Aeropuerto de Pablo Ruiz Picasso: het vliegveld van Málaga ligt ongeveer 7 km van Torremolinos en 8 km van Málaga, Avda. García Morato s/n, tel. 902 40 47 04, 913 21 10 00 (informatie en service). Vertrek van Terminal 2 (Pablo Ruiz Picasso) en 3, aankomst bij T 3. In de hal bevinden zich een apotheek, postloket, wisselkantoor en politiepost. Ook zijn er tal van filialen van autoverhuurbedrijven.

Vervoer naar de stad: de trein op het traject Málaga-Torremolinos-Fuengirola doet het vliegveld aan. Buslijn 75 rijdt om de 30 min. naar het centrum van Málaga (€ 2). Voor taxi’s geldt een luchthaventoeslag van € 5,50. Ritten naar het centrum van Málaga kosten ongeveer € 16-20, naar Torremolinos € 16-18, naar Marbella € 65-77 en naar Nerja € 87-104.

De Aeropuerto de Almería ligt 8 km ten oosten van de stad, Ctra. de Níjar, tel. 902 40 47 04, 913 21 10 00.

Vervoer naar de stad: er rijdt elk halfuur een speciale bus van de luchthaven naar het centrum van Almería.

Met de trein en de bus

De reis naar Andalusië met de trein is omslachtig, omdat er vaak moet worden overgestapt. Vanuit de Benelux duurt de rit ongeveer 40 uur.

Er rijden vanuit diverse plaatsen in Nederland en België regelmatig bussen naar vele eindbestemmingen in Andalusië. De reis duurt 25 tot 30 (vermoeiende) uren. Voor studenten gelden vaak speciale, gereduceerde tarieven.

Met de auto

De meeste toeristen die met de auto naar Andalusië gaan, zullen de snelweg langs de Spaanse kust nemen. Bij Puerto Lumbreras komt u dan op de A-92, de grote oost-westverbinding door Anda- lusië. Net als de andere autovías is deze weg tolvrij.

Douane

Bezoekers uit Nederland en België hebben een geldig paspoort of een Europese identiteitskaart nodig.

Douanebeperkingen: binnen de EU-landen geldt in principe vrij verkeer van goederen. U hoeft geen aangifte bij de douane te doen, als u zich maar aan de maximale hoeveelheden houdt. Neemt u meer mee, dan moet u kunnen aantonen dat de goederen bestemd zijn voor eigen gebruik.

Huisdieren: voor een hond en kat is inenting tegen rabiës verplicht. Deze moet ten minste dertig dagen en ten hoogste een jaar voor de aankomst in Spanje hebben plaatsgevonden.

Reizen in de Costa del Sol

Met de trein

Vanuit Málaga-centrum rijden regionale treinen met airconditioning (lijn C-1) via het centraal station en de luchthaven in westelijke richting langs de kust tot aan Fuengirola. Elke 20 min. van 5.30/6.20 tot 22.30/23 uur. Een andere lijn (C-2) rijdt landinwaarts naar Álora.

Verder zijn er uitstekende treinverbindingen met Sevilla, Madrid, Barcelona en andere grote steden in Spanje. Het knooppunt van Andalusië ligt bij het kleine dorpje Bobadilla, waar de treinen naar Málaga, Córdoba, Granada, Algeciras en Ronda allemaal langskomen. Het nieuwe station Antequera-Santa Ana ligt aan de kruising van het traject van de hogesnelheidstrein naar Madrid met spoorlijnen naar verschillende plaatsen in Andalusië.

Informatie en kaartverkoop: bij de loketten van de RENFE-stations (tel. 902 32 03 20, www.renfe.es). Op internet zijn alle treinverbindingen en prijzen voor heel Spanje te vinden.

Prijzen: een treinrit kost per 100 km ongeveer € 12-17, een retour is ongeveer 10-20 procent goedkoper. Korting bij vroegtijdige reservering .

Met de bus

De busverbindingen langs de kust en tussen de steden van Andalusië zijn goed en relatief goedkoop. De grotere steden beschikken over een busstation, waarin elke busmaatschappij zijn eigen loket heeft.

Alsa / Alsina Graells Sur: tel. 902 42 22 42, www.alsa.es, bestemmingen: Málaga, Sevilla, Granada, Córdoba, Almería, Cabo de Gata, de oostelijke Costa del Sol, Costa Tropical en de Alpujarras.

Los Amarillos: tel. 902 21 03 17, www.losamarillos.es. Vanaf Málaga dag. naar Álora, Carratraca en Ronda.

Autobuses Bernardo: tel. 950 25 04 22, www.autocaresbernardo.com. Van Almería naar San José en La Isleta del Moro bij de Cabo de Gata.

Autobuses Casado: tel. 952 31 59 08. Van Málaga naar dorpen in het binnenland.

Portillo: tel. 902 45 05 50, www.portillo.avanzabus.com. Alle gemeenten aan het westelijk deel van de Costa del Sol en de weg naar Ronda.

Huurauto's

Het aanbod aan huurauto's is enorm groot. Het loont de moeite de prijzen te vergelijken, en in het laagseizoen valt er vaak wel wat af te dingen. Het is aan te raden vooraf te boeken, bijvoorbeeld bij Sunny Cars (www.sunnycars.nl). De rekening wordt meestal per creditcard voldaan. In veel plaatsen zijn ook motoren en mountainbikes te huur. Wie een uitstapje naar het bergachtige binnenland van de Costa del Sol wil maken, kan eigenlijk niet zonder een auto.

Tanken: veel tankstations (gasolineras) zijn 24 uur per dag geopend. Loodvrij 98 kost ongeveer € 1,51, loodvrij 95 ongeveer € 1,39, diesel € 1,34 (januari 2014).

Verkeersregels: bij onoverzichtelijke bochten moet u claxonneren. In de bebouwde kom is de maximumsnelheid 50, op provinciale wegen 90, op snelwegen 100 en op de autovía’s 120 km per uur. Gordels zijn verplicht. Brildragende automobilisten zijn verplicht een reservebril bij zich te hebben. Het maximaal toegestane alcoholpromillage bedraagt 0,5. Voor bestuurders die nog geen twee jaar hun rijbewijs hebben, geldt 0,3 promille. Gele randen aan de straatrand geven een parkeerverbod aan.

Met de boot

Uitstapjes naar Noord-Afrika: de maatschappij Trasmediterránea (tel. 902 45 46 45, www.trasmediterranea.es) vertrekt dagelijks met veerboten en snelboten vanuit Málaga (Estación Marítima, local E-1) naar Melilla. Vanuit Almería (Puerto Marítimo) varen boten naar Melilla en Nador. Diverse reisagentschappen langs de kust bieden excursies aan naar de Spaanse enclave Ceuta en naar Tanger in Marokko.

Feestdagen

1 januari: Nieuwjaar

6 januari: Driekoningen

28 februari: Dag van Andalusië

Paasweek: Witte Donderdag en paaszondag

1 mei: Dag van de Arbeid

Sacramentsdag: Corpus Cristi is in veel plaatsen een officiële feestdag

15 augustus: Maria Hemelvaart

12 oktober: Spaanse nationale feestdag

1 november: Allerheiligen

8 december: Onbevlekte Ontvangenis

25 december: Kerstmis

Feesten en festivals

Driekoningen: de Día de los Reyes is in Spanje pakjesavond voor de kinderen. Vroeg in de avond is er een optocht.

San Antón: 17 jan. Het traditionele feest van de patroonheilige van de dieren. De interessantste vieringen zijn in Mijas (het dorp van de ‘ezeltaxi's’) en in Níjar.

Paasweek: Semana Santa met bijna elke dag processies.

Feest van het Meikruis: 3 mei. De lente wordt gevierd met het Cruces de Mayo. Straten, pleinen en balkons worden versierd met bloemenkruisen. Veel mensen hullen zich op dit feest in plaatselijke klederdacht.

Sacramentsdag: juni. Corpus Cristi in Benalmádena is het kleurrijkst.

San Juan: 23 en 24 juni. Laat in de avond worden op de stranden grote figuren van papier-maché – dikwijls satirische voorstellingen van politici – verbrand op brandstapels (hogueras). Dit is een echt volksfeest met dans, muziek en vuurwerk.

Virgen del Carmen: 16 juni. In de dorpen aan de kust wordt de patroonheilige van de zeelieden vereerd. Tegen de avond wordt haar beeltenis in processie op een boot rondgevaren. Het feest is het mooist in Fuengirola, maar het wordt ook met veel enthousiasme gevierd in Torremolinos (La Carihuela), Marbella en Salobreña. In Rincón de la Victoria gaat het gepaard aan een vlootschouw van viskotters.

Geld

De euro wordt in Spanje uitgesproken als E-uro, centen zijn céntimos. Bij geldautomaten (cajero automático) kan met een EC / Mastercard of pinpas geld worden opgenomen. Bijna alle hotels, restaurants en winkels accepteren ook creditcards.

Gezondheid

Ingezetenen van de EU met een Europese ziektekostenverzekeringskaart hebben in Spanje recht op gratis behandeling in de plaatselijke Centros de Salud (gezondheidscentra). Spoedbehandelingen, waarvoor men ook naar de plaatselijke ziekenhuizen met een 24-uurs eerstehulpdienst kan gaan, zijn over het algemeen gratis. Wie een particuliere arts of kliniek bezoekt, moet de rekening meteen betalen en kan de kosten later declareren bij zijn of haar ziektekostenverzekeraar.

Informatie

In Nederland

Spaans Verkeersbureau

Laan van Meerdervoort 8a

2517 AJ Den Haag

tel. 070 346 59 00

infolahaya@tourspain.es

www.spain.info/nl

In België

Spaanse Dienst voor Toerisme

Koningsstraat 97

1000 Brussel

tel. 02 280 19 26

bruselas.crm@tourspain.es

www.spain.info/nl_BE

Informatie ter plaatse

In haast alle plaatsen is een oficina de turismo, waar u terechtkunt voor stadsplattegronden, informatie over openingstijden en evenementen, de dienstregeling van bussen en tal van brochures.

Costa del Sol op internet

Landextensie Spanje: es

www.spain.info: dit is de officiële website van het Spaans verkeersbureau. Hier kunt u per provincie zoeken naar accommodatie, wellnesscentra, natuurparken, gastronomische tips, feesten en evenementen. Een omvangrijk, goed gepresenteerd en actueel aanbod van informatie.

www.andalucia.org: de officiële website van Turismo Andaluz. Aan de hand van een toeristische atlas kunt u doorklikken naar alle provincies en plaatsen van Andalusië. Een schat aan algemene reisinformatie, lijsten met accommodatie, inlichtingen over toerisme in het binnenland, routes en activiteiten, zoals flamenco.

www.visitcostadelsol.com: de officiële website van de toeristenbureaus is een onuitputtelijke bron van informatie over de Costa del Sol. De informatie is – helaas niet altijd even overzichtelijk – aan de hand van thema's ingedeeld. Hier kunt u tal van nuttige tips vinden, bijvoorbeeld over restaurants, concerten en festivals.

www.kostanieuws.com: website van het Nederlandstalige maandblad ‘Kosta’, dat het gebied tussen Nerja en Estepona beslaat. De verkorte online uitgave biedt verhalen en berichten uit de provincie, tips voor reizen en uitstapjes, informatie over de cultuur en evenementen, onroerend goed en tal van kleine advertenties. Ook vindt u er adressen van Nederlandstalige medische zorg en Nederlandstalige dienstverleners, zoals makelaars.

www.andalucia.com: Engelstalige site met reis- en toeristeninformatie.

callejero.paginasamarillas.es: deze ‘Gouden Gids‘ biedt voor 13 plaatsen in de provincie Málaga online plattegronden, met zoekmogelijkheid voor straten en adressen.

www.weer-online.nl: het weer in Andalusië: actuele voorspellingen voor de komende dagen, klimaattabellen, watertemperaturen en dergelijke.

Kinderen

De beste badplaatsen

Dé attractie van de Middellandse Zeekust van Andalusië is zonder twijfel het strand. De stranden zijn over het algemeen ook voor kinderen geschikt om te spelen en te zwemmen; de zee is op veel plaatsen ondiep en er staat weinig golfslag. Dit geldt vooral voor de lange zandstranden ten westen van Málaga, van Torremolinos tot Estepona, waar de meeste speelgebieden te vinden zijn en activiteiten voor kinderen worden georganiseerd.

Kindvriendelijke accommodatie

De grotere hotelketens, zoals Hoteles Playa in Roquetas de Mar en Aguadulce aan de kust van Almería, zijn met oppasmogelijkheden, kinderactiviteiten, speelplaatsen en kinderbadjes helemaal ingesteld op de behoeften van gezinnen. Een alternatief zijn de zogenaamde Casas Rurales: huisjes waar kinderen en hun ouders zich helemaal thuis kunnen voelen. Het aanbod van dit soort onderkomens groeit gestaag, vooral in het binnenland vlak achter de kust. De huisjes liggen meestal in een mooie natuurlijke omgeving (zie ook blz. 17).

Uit eten

Veel restaurants aan de kust bieden goedkope kinderschotels of kindermenu’s aan. Verder is men meestal bereid om te improviseren, zodat de kleinsten ook lekker kunnen eten. In ieder geval is de mediterrane keuken in al z’n verscheidenheid ook voor kinderen lekker en gezond.

Uitstapjes met kinderen

Waterpretparken: deze zwemparadijzen beschikken over diverse baden, glijbanen, trampolines, waterspelen en verder bars en restaurants – alles wat een gezin nodig heeft voor een heerlijk dagje uit. Aquaparken zijn te vinden in Almuñécar, Mijas, Roquetas de Mar, Torre del Mar, Torremolinos en Vera (bij Mojácar). Ze zijn meestal geopend van mei tot sept. en okt.

Boottochten: in de meeste kustplaatsen worden boottochten aangeboden. Spannend zijn de tochten door de Straat van Gibraltar, waar dolfijnen rondzwemmen (zie blz. 63).

Dierentuinen: Selwo Aventura in Estepona, een 90 ha groot park met natuurwijzerpad en exotische dieren, is niet alleen voor kinderen een belevenis. In Fuengirola is een nieuwe dierentuin en in Torremolinos vindt u het Crocodile Park, natuurlijk met krokodillen. In Parque Loro Sexi in Almuñécar zijn papegaaien de hoofdattractie en in Parque El Retiro in Churriana bij Málaga de exotische vogels. Selwo Marina en Sea Life in Benalmádena zijn gespecialiseerd in zeedieren, net als Aquarium Aula del Mar in Málaga.

Grotten: ook voor kinderen is een uitstapje naar de onderaardse wereld een fascinerende belevenis (zie blz. 75).

Kleine prijsjes: voor een bezoek aan musea, bezienswaardigheden, dierentuinen en waterpretparken, evenals voor het openbaar vervoer, gelden voor kinderen (4-12 of 14 jaar) gereduceerde tarieven .

Klimaat en reisseizoen

De Costa del Sol is zonzeker en warm. De beste periodes zijn de lente en de herfst, van ongeveer half maart tot eind juni en van september tot in november, als de temperaturen aangenaam en zacht zijn. Tijdens Pasen zijn veel hotels volgeboekt. In het hoogseizoen, juli en augustus, kan het bijzonder warm worden en is het op de stranden erg druk. Over het algemeen is het zomerpubliek jonger dan het winterpubliek.

Omgangsvormen

Begroeting: vrienden en bekenden begroeten elkaar met ‘hola, ¿qué tal?‘ en zoenen op beide wangen. Anders geeft men elkaar de hand of zegt gewoon ‘hola‘ of meer formeel ‘buenos dias’.

Kerken en kloosters: mannenbenen en vrouwenschouders moeten in kerken en kloosters bedekt zijn; de kleding moet passen bij de aard van het gebouw.

In restaurants: wacht geduldig tot de ober u een tafel wijst. Schuif nooit aan bij een al bezette tafel, ook niet als daar nog plaatsen vrij zijn.

Veiligheid en noodgevallen

Voor de persoonlijke veiligheid hoeft men in Andalusië geen extra maatregelen te nemen. Zakkenrollers komen in het hoogseizoen echter ook graag naar de Costa del Sol. Omdat er in die tijd ook heel veel politie op de been is, hoeft u zich dan niet echt zorgen te maken. Let niettemin goed op uw handtas en laat geen waardevolle spullen achter in de auto. Soms biedt een jongere aan uw auto tegen dieven (chorizos) te beschermen – pas hiermee op, want hij kan natuurlijk zelf bij deze dieven horen. Parkeer de auto aan het strand altijd op een bewaakte parkeerplaats. Dat kost per dag ongeveer € 10-12. Diefstal moet u altijd aangeven bij het dichtstbijzijnde politiebureau. Vraag om een kopie van de aangifte; deze hebt u nodig als u de schade bij uw reisverzekering wilt declareren.

Alarmnummers

Algemeen alarmnummer: tel. 112;
Ambulance: 061;
Rode Kruis: 902 22 22 92, 950 22 22 22 (Almería), 952 22 22 22 (Málaga);
Guardia Civil: tel. 062;
Politie: tel. 091 of 092; Brandweer: tel. 080.

Pech onderweg: ADA (Asociación de Ayuda Automovilística), tel. 902 99 90 24, www.ada.es; RACE/ADAC, tel. 902 40 45 45, www.race.es; Europ Assistance, tel. 902 15 85 85, www.europ-assistance.es; ANWB-steunpunt Barcelona: tel. 935 08 03 03.

Nederlandse ambassade: Paseo de la Castellana 259D,

28046 Madrid, tel. 913 53 75 00, mad-info@minbuza.nl; ma.-vr. 9–17 uur

(juli-aug. 9-15 uur).

Er zijn Nederlandse consulaten in Sevilla en Torremolinos.

Belgische ambassade: Paseo de la Castellana 18, 28046 Madrid,

tel. 915 77 63 00, madrid@diplobel.fed.be; ma.-vr. 8-14 uur.

Openingstijden

Banken en postkantoren: ma.-vr. 8.30-14, za. tot 13 uur, mei-sept. za. gesl.

Winkels: ma.-vr. 9.30-13.30, 17.30-20.30, za. meestal tot 13.30 uur. Warenhuizen en supermarkten ma.-za. 10-21 uur.

Musea: meestal di.-za. 10-13.30 en 16-19, ‘s zomers vaak 17-20 uur, zo. alleen in de morgen. De meeste musea zijn maandag gesloten.

Kerken: als er geen officiële openingstijden zijn, zijn de meeste kerken toegankelijk van 8-12/13 en van 17-20 uur. Sommige kerken zijn alleen tijdens de mis open.

Reizen met een handicap

Voor alle vragen over de organisatie van een reis kunnen gehandicapten contact opnemen met de Spaanse verkeersbureaus. Een brochure met informatie over hotels die beschikken over voorzieningen voor gehandicapten is verkrijgbaar bij de Confederación Española de Personas con Discapacidad Física y Orgánica (Cocemfe, www.cocemfe.es).

Sport en activiteiten

Ballonvaren

Ballonvaarten van 1 of 1,5 uur, bijvoorbeeld over de Serranía de Ronda, Antequera, de stad Granada en andere plaatsen langs de Costa del Sol, worden georganiseerd door Glovento Sur (tel. 678 88 50 78, www.gloventosur.com).

Boottochten

In de Andalusische vissers- en jachthavens worden tochten langs de kust met boten of catamarans aangeboden, onder andere in Marbella, Benalmádena, Estepona, Fuengirola, Almuñécar en San José de Cabo de Gata.

Vooral aan de westelijke Costa del Sol bieden de plaatselijke reisagentschappen boottochten aan naar de Straat van Gibraltar, waar dolfijnen te zien zijn.

Duiken

De beste duiklocaties bevinden zich rond La Herradura in Almuñécar, aan de Playa de los Muertos in Carboneras en – zeer aanbevolen – aan de Cabo de Gata. De plaatselijke duikclubs organiseren duiken in groepsverband en duikcursussen. Reken voor een dag duiken op ongeveer € 50. Nadere inlichtingen bij de Federación Andaluza de Actividades Subacuáticas (tel. 950 27 88 24, www.faasub.es).

Fietsen

Fietsverhuur: er zijn nog niet heel veel fietsverhuurders, maar vooral in de grotere plaatsen is er meestal wel een te vinden, met name bij campings. De adressen in deze gids werden telkens ter plaatse uitgezocht. Voor het binnenland is over het algemeen een mountainbike aan te raden. Een fiets huren kost per dag ongeveer € 15.

Fietstochten: de Cabo de Gata is voor fietsers een minstens even aantrekkelijk gebied als de oude bergweg tussen Granada en Almuñécar (60 km) door het dal van de Rio Verde, over de Orte Jete en Otívar. De Alpujarras, de Sierra Nevada, de Serranía de Ronda, de Sierra de las Nieves en de bergen van de Axarquía zijn erg populair bij mountainbikers. Een folder over mountainbikeroutes is verkrijgbaar bij de Oficinas de Turismo.

Golf

Langs de kust tussen Sotogrande in het westen en Mojácar in het oosten liggen meer dan vijftig golfbanen. Vooral aan de westelijke Costa del Sol zijn er veel te vinden. De grote hotels in deze streek hebben vaak eigen voorzieningen, waar de gasten het hele jaar tegen een laag tarief kunnen golfen. De prijzen bedragen ongeveer € 80 voor de greenfee, circa € 40 voor de huur van de clubs en € 6-10 voor de huur van een golfkarretje. Op de meeste banen kunt u ook terecht voor golfcursussen. De baan La Dama de Noche in Marbella is 24 uur per dag geopend.

De Real Federación Andaluza de Golf (tel. 952 22 55 90, www.rfga.org) geeft een golfgids uit, waarin ook golfscholen en belangrijke wedstrijden vermeld staan. Deze is verkrijgbaar bij de toeristenbureaus ter plaatse.

De mooiste stranden van Andalusië

Acantilados de Maro-Cerro Gordo: kleine baaien aan de steile, onder natuurbescherming vallende kust ten oosten van Nerja (zie blz. 78).

Cabopino: dit strand aan de gelijknamige jachthaven bij Marbella wordt begrensd door begroeide duinen (zie blz. 57).

La Cala del Moral: de oude vissersboten die hier op het zand liggen, verlenen dit strand ten oosten van Málaga een bijzondere charme (zie blz. 43).

La Carihuela: het uitgestrekte strand van Torremolinos leent zich uitstekend om te zwemmen of een avondwandelingetje te maken (zie blz. 51).

Playa de Cantarriján: een kleine baai tussen Almuñécar en Nerja in de buurt van het natuurpark Acantilados de Maro-Cerro Gordo. Het is er dikwijls propvol (zie blz. 79).

Playa de los Genoveses: een schitterende baai die begrensd wordt door een reeks lage duinen. Zonder twijfel het mooiste strand aan de Cabo de Gata (zie blz. 106).

Playa de Mónsul: een heerlijk (naakt-)strand aan de Cabo de Gata, met fijn donker zand, gelegen tussen rotsen en duinen (zie blz. 107).

Playa de los Muertos: een eenzaam strand met fijn zand aan de Cabo de Gata (Carboneras), waar ‘s avonds vissersboten aanleggen (zie blz. 113).

Ook de stranden van Roquetas, met name de Playa Serena en Playazo de Vera ten noorden van Mojácar, zijn bijzonder mooi.

Grotten verkennen

De grotten van Sorbas in de provincie Almería en de Cueva del Hundidero-Gato bij Ronda zijn erg geliefd voor excursies. Informeer vooraf naar de toegangsmogelijkheden en de benodigde uitrusting bij de Federación Española de Espeleología (www.fedespeleo.com). Drie van de mooiste grotten zijn de reusachtige druipsteengrot Cueva de Nerja (zie blz. 75), de Cueva de la Pileta (waar unieke prehistorische schilderingen te zien zijn) in de buurt van Ronda (zie blz. 69) en de Cueva del Tesoro in Rincón de la Victoria. Informatie: www.cuevasturisticas.com.

Paardrijden

Andalusië is een land van paarden. Zowel aan de kust als in het binnenland kunt u op eigen gelegenheid rijden of aan georganiseerde tochten deelnemen. Diverse ruiterclubs (club hípico), onder andere in Almerimar, Benalmádena, Estepona, Mojácar, Nerja, Turre en Torremolinos, bieden naast paardrijlessen en rijtochten in de natuur ook indrukwekkende shows met hun Andalusische paarden. De tarieven kunnen verschillen, maar reken voor het huren van een paard per uur op ongeveer € 25. Onder andere in Ronda worden tochten door de bergen aangeboden.

Sportvissen

Vanuit de jachthavens van Fuengirola, Benalmádena, Estepona, Marbella en Garrucha vertrekken tal van bootexcursies voor sportvissers. Wie aan de Costa del Sol wil gaan sportvissen, moet er rekening mee houden dat een (ter plaatse aan te vragen) visvergunning verplicht is. Informatie over het plaatselijke aanbod kunt u vinden in de jachthavens of bij de bureaus voor toeristeninformatie.

Surfen, zeilen en waterskiën

Deze watersporten zijn overal langs de Andalusische kust te beoefenen, in ieder geval in alle belangrijke vakantieoorden. Aanbieders en verhuurders van materialen vindt u in de jachthavens, bijvoorbeeld in Club Náutico. Bovendien hebben tal van hotels en campings een watersportclub. Aan de stranden van de meeste toeristische centra zijn de zones die bestemd zijn voor watersport afgebakend; in verband met de veiligheid zijn ze strikt gescheiden van de zwemzones. Surfplanken zijn te huur vanaf Pasen tot in september en oktober.

Tennis

Veel hotels en de meeste campings beschikken over eigen tennisbanen. Het is ook mogelijk via het plaatselijke raadhuis gemeentelijke banen per uur te huren. Bekende tennisclubs zijn te vinden in Marbella, San Pedro de Alcántara en Estepona, sommige met heel goede spelers. Hier wordt ook professioneel tennisles gegeven.

Wandelen

Aan de westelijke Costa del Sol, langs de steile kusten van de oostelijke Costa en de Cabo de Gata, en in de bergen van de Sierra Subbética – overal zijn schitterende wandelpaden te vinden, die het hart van de enthousiaste wandelaar sneller doen kloppen. Een wandeling in de Torcal de Antequera is alleen al vanwege het bizarre landschap een must (zie blz. 48).

In de plaatselijke Oficinas de Turismo is informatie verkrijgbaar over de talloze gemarkeerde wandelroutes langs de kust en in het binnenland. Vooral de Oficina de Turismo in Nerja heeft uitstekende informatie voor wandelaars. In de in diverse talen beschikbare brochure over de bergen van Nerja en de kusten van Maro staan acht prachtige wandelingen met duidelijke kaartbeschrijvingen. Aan de Cabo de Gata bieden het Centro de Interpretación del Parque Natural en het informatiepunt Tierra Red goede kaarten van de omgeving, aan de hand waarvan u het natuurpark op uw gemak kunt verkennen.

Voor wandelingen in de Sierra Nevada en de Alpujarras zijn de Villas Turísticas een prima uitgangspunt, omdat hier kaarten en route-informatie verkrijgbaar zijn.

Duurzaam reizen

Duurzaam toerisme wil zeggen dat de reiziger medeverantwoordelijkheid neemt voor milieu en maatschappij. Daarbij horen bescherming van het milieu, stimulering van de plaatselijke economie en enigszins diepgaande contacten tussen bezoekers en bewoners. Hier vindt u enkele tips en websites waar u op uw reis naar de Costa del Sol rekening mee kunt houden.

www.vakantievoetafdruk.nl: op deze site kunt u berekenen wat uw reis- en levensstijl zoal kost voor het milieu.

www.spanjeonline.nl/duurzaam-reizen: ontmoetingen met de lokale bevolking tijdens een homestay of excursie. Maar ook voor de andere bouwstenen zijn bewuste, verantwoorde keuzes gemaakt, zoals het vervoer per lokale bus.

www.milieucentraal.nl: onder andere opties voor milieuvriendelijk reizen binnen Europa, een CO2-checker, klimaatneutraal vliegen en het compenseren van de CO2-uitstoot van vliegtuigen.

Duurzaam Andalusië: water is in Spanje een kostbaar goed – terecht wijzen veel hotels daarop. Besparen op watergebruik is dan ook van groot belang. Ecologische producten en uit de regio afkomstige levensmiddelen zijn te herkennen aan het label ‘producción ecológica’.

Telefoon en internet

Internettoegang

Bijna alle hotels bieden hun gasten internettoegang, in veel gevallen zelfs gratis. Bovendien zijn in veel plaatsen openbare hotspots. Deze bevinden zich meestal op een centraal gelegen plein of in de buurt van het gemeentehuis, soms ook in een bureau voor toeristeninformatie.

Telefoneren

Alle telefoonnummers bestaan uit negen cijfers zonder kengetal. Vaste nummers beginnen altijd met een 9 of een 8, mobiele nummers met een 6.

Landnummer Spanje: 0034

Landnummer Nederland: 0031

Landnummer België: 0032

Inlichtingen: binnenland 11818,

buitenland 11825.

Mobiel telefoneren: de Spaanse aanbieders zijn Movistar, Vodafone en Orange. Alle gangbare mobieltjes functioneren in Spanje probleemloos. Om hoge kosten te vermijden is het bij een langer verblijf aan te raden een Spaanse prepaidkaart aan te schaffen.

Openbare telefoons: bij munttelefoons kunt u bijna altijd ook terecht met een telefoonkaart (tarjeta telefónica) of een creditcard. Het minimumtarief voor lokale gesprekken bedraagt 30 cent, voor interlokale gesprekken 50 cent en voor verbindingen met een mobiele telefoon € 1. Telefoonkaarten zijn verkrijgbaar bij tabakswinkels (estanco) en kiosken.

Onderweg in de Costa del Sol en de Costa de Almería

Uit angst voor aanvallen door piraten werden Andalusische dorpen vroeger niet aan zee, maar in de in het binnenland gelegen bergen gebouwd. Dergelijke traditionele witte dorpen, zoals Frigiliana, vormen met hun Spaans-Arabische architectuur en met bloemen versierde straatjes de interessantste bezienswaardigheden van de Costa del Sol.

Málaga en omgeving

Málaga G 5

Málaga (ruim 568.000 inwoners) is een aangename mediterrane haven- en universiteitsstad aan de Costa del Sol. In de straatjes van het oude centrum, dat zijn oorspronkelijke charme behouden heeft, en rond de grote, door plantenbedden omzoomde boulevard langs de haven, is het altijd levendig druk. De hoofdstraat van het oude centrum is de Calle Marqués de Larios. In de zijstraten vindt u tavernes en bars.

Málaga heeft een lange geschiedenis. De stad werd in de 8e eeuw v.Chr. gesticht door de Feniciërs, en ook de Romeinen hebben hier hun sporen nagelaten. Aan haar betekenis in de Arabische tijd herinneren de Alcazaba en het daarboven verrijzende Castillo de Gibralfaro (2 blz. 35). In Málaga is Picasso, een van de grootste schilders van de 20e eeuw, geboren; het Picassomuseum (1 blz. 33) is een van de meest bezochte musea van Andalusië.

De Alameda Principal en de Paseo del Parque

Van de oever van de smalle Río Guadalmedina in het westen tot de stierenvechtersarena in het oosten strekt zich een lange, met oeroude bomen omzoomde boulevard uit. Aan de Alameda Principal 1, waar tal van bloemenstalletjes staan, ligt een van de oudste tavernes van de stad: de Antigua Casa de Guardia 1 (zie blz. 41). De brede Paseo del Parque 2 loopt door subtropische groenvoorzieningen, waar het heerlijk kuieren is, en langs historische bouwwerken. Het imposante Palacio de la Aduana, dat in 1829 in Italiaanse renaissancestijl is gebouwd, diende ooit als douanekantoor en biedt tegenwoordig onderdak aan het Museo de Málaga 3, dat vanwege verbouwing gesloten is (geplande heropening eind 2014). In de hier verenigde Musea van Schone Kunsten en Archeologie zijn meer dan 15.000 objecten bijeengebracht. Het nabijgelegen raadhuis 4 uit 1919 heeft een fantasievol versierde gevel.

Aan het eind van de boulevard staat de Plaza de Toros 5, een zestienhoekige arena in neo-mudéjarstijl uit 1876. In het Stierenvechtersmuseum zijn posters, foto's en allerlei voorwerpen die met stierenvechten te maken hebben te zien (ma.-vr. 10-13, 17-20 uur, € 1,80).

Museo Alboraina 6

Palmeral de las Sorpresas, Muelle 2, tel. 952 22 92 87, www.museoalboraina.com, dag. 10.30-14.30, 16.30-18.30 uur (vr.-zo. tot 20.30 uur), € 8, kinderen / senioren € 5

Aan de verbouwde haven, die met parkeergelegenheid, restaurants en winkels toegankelijk werd gemaakt, ligt het Aquariummuseum. In een nieuw gebouw informeert het over de Alboránzee, met aandacht voor de biologische diversiteit, de cultuur en de geschiedenis. Dit westelijkste deel van de Middellandse Zee dankt zijn rijkdom aan de nabijheid tot de Atlantische Oceaan.

1In de voetsporen van Picasso door Málaga

Kaart: | Stadsplattegrond: blz. 38
Duur: | Wandeling met museumbezoek 2-3 uur

Pablo Ruiz Picasso, wellicht de grootste schilder van de 20e eeuw, werd in Málaga geboren. Sinds 2003 zijn in een historisch paleis meer dan 200 werken uit de erfenis van de meester te zien.

Op 25 oktober 1881 werd Picasso in Málaga geboren. Met het in oktober 2003 geopende museum is het de stad gelukt om de erfenis van de kunstenaar recht te doen, ofschoon hij hier alleen de eerste tien jaar van zijn leven heeft doorgebracht.

Het Picasso-museum

De tentoongestelde werken in het Museo Picasso de Málaga 8 (MPM) zijn afkomstig uit schenkingen en bruikleen van Christine en Bernard Ruiz Picasso, de dochter en een neef van het genie. Meer dan 200 werken uit hun erfenis zijn nu in het museum te zien. Ook de gemeente heeft haar steentje bijgedragen: het museum is ondergebracht in een van de mooiste gebouwen van de stad, het vlak bij de kathedraal gelegen Palacio de los Condes de Buenavista, een grafelijk paleis in de voormalige joodse wijk van Málaga.

Het paleis is in de 16e eeuw rond een centrale binnenplaats met galerijen en houten, gebeeldhouwde plafonds opgetrokken in de voor Andalusië kenmerkende renaissancistische mudéjarstijl. De vader van Picasso heeft nog in dit paleis gewerkt.

De 233 werken uit de nalatenschap van Picasso zijn op twee verdiepingen in de vertrekken rond de binnenplaats tentoongesteld. Ze omvatten alle aspecten van zijn kunstenaarschap: schilderijen, tekeningen, sculpturen en grafische werken. Het museum is bijzonder trots op het portret van Olga Kokhlova, de eerste vrouw van Picasso. Zij houdt hun tegenwoordig in Parijs wonende zoon Paolo op de arm. Van hem is ook een kinderportret te zien. Ook bezit het museum tekeningen, schilderijen en sculpturen van andere minnaressen en echtgenotes van Picasso: Marie-Thérèse Walter, Dora Maar, Françoise Gilot en Jaqueline Roque.

Geworteld in de geschiedenis

Het Picasso-museum is letterlijk geworteld in de geschiedenis van Málaga: in het souterrain van het gebouw is een deel van de fundamenten te zien van de met dikke muren en torens versterkte handelspost Malaka. Deze werd in de 8e eeuw v.Chr. gesticht door de Feniciërs, onverschrokken zeevaarders en kooplieden die van de andere kant van de Middellandse Zee afkomstig waren.

De doopkerk van Picasso

Op een steenworp afstand van het museum, in de richting Plaza de la Merced, staat rechts de kleine, uit de 15e eeuw stammende Iglesia de Santiago 9. De kerk heeft een prachtig portaal in gotische mudéjarstijl. De vrijstaande klokkentoren doet enigszins denken aan een Moorse minaret. De inrichting is barok. In deze kerk werd Picasso gedoopt; het doopbekken is tot op de dag van vandaag in gebruik.

Het geboortehuis

Het geboortehuis van Picasso, Casa Natal de Picasso 10, staat aan de Plaza de la Merced (nr. 15). Een van de herinneringen aan de kunstenaar die hier worden bewaard is zijn doopkleed. In het pand is ook de Fundación Picasso ondergebracht, de door de gemeente Málaga in het leven geroepen Picasso-stichting. Deze houdt zich bezig met de documentatie van het leven en werk van de kunstenaar. De stichting bezit een uitgebreide bibliotheek en tal van historische foto’s.

Aan hetzelfde plein, schuin tegenover het geboortehuis van Picasso, bevindt zich nog een vestiging van de Fundación Picasso 11. In dit pand worden thematische tentoonstellingen georganiseerd, bijvoorbeeld over de manier van werken van Picasso, specifieke periodes in zijn oeuvre, terugkerende thema’s in zijn werk en zijn invloed op latere kunstenaars.

Informatie

Museo Picasso 8: San Agustín 15, www.museopicassomalaga.org, di.-do., zon- en feestdagen 10-20, vr., za. 10-21 uur, € 6-9. Zo. 18-20 uur gratis .

Iglesia de Santiago 9: ma.-vr. en zo. 9-13, za. 9-12, dag. 18-20 uur.

Casa Natal de Picasso 10 / Fundación Picasso 11: Pl. de la Merced 15/13, www.fundacionpicasso.org, dag. 9.30-20 uur, € 2-3, zo. gratis toegang.

Kunstboeken kopen

Op de begane grond van het Picasso-museum bevindt zich een museumwinkel met een ongelofelijk grote keus aan kunstboeken in verschillende talen. De meeste hebben uiteraard betrekking op het leven en werk van Picasso. U kunt er ook terecht voor souvenirs, onder andere T-shirts, notitieboekjes en keramiek – natuurlijk met motieven van Picasso.

Eten en drinken

In het Museo Picasso vindt u een uitstekend museumcafé 2, waar u ook een hapje kunt eten. Vooral de binnenplaats is een heerlijk plekje om even uit te rusten.

Rond de uitgestrekte Plaza de la Merced (zie Casa Natal de Picasso) is het altijd een drukte van belang. Er liggen tal van bars met terrasjes, waar u zowel terechtkunt voor het ontbijt als voor een aperitiefje in de avond.

2Arabische bouwkunst – de vestingen van Málaga

Kaart: | G 5, Oriëntatiekaartje: blz. 37, Stadsplattegrond: blz. 38
Duur: | Ongeveer een halve dag

Op de heuvel van Málaga verrijst een imposante citadel uit de Moorse tijd. Van de opgravingen van het Romeinse theater aan de voet van de heuvel voert een pad langs de muren van de Alcazaba omhoog naar de Gibralfaro-vesting, een machtig verdedigingswerk waar u kunt genieten van een prachtig uitzicht op de haven, de stad en de omgeving.

De aan de kust gelegen heuvel Gibralfaro was vanwege zijn geografische ligging bij uitstek geschikt om de belangrijkste verdedigingswerken van de stad op te richten. Het grootste deel van de bouwwerken die op de helling van de Gibralfaro bewaard is gebleven, is in de 11e eeuw gebouwd op Romeinse fundamenten en deed in de eeuwen daarna dienst als residentie van verschillende islamitische Moorse heersers van Málaga.

Bezichtiging van de Alcazaba

Voordat u een bezoek brengt aan het door een dubbele muur beschermde burchtterrein is het de moeite waard om een blik te werpen op de opgravingen van het Romeinse theater 12. Dit theater aan de voet van de Alcazaba was tot in de 3e eeuw in gebruik. Een modern bezoekerscentrum bij de ingang informeert over de geschiedenis van het complex.

Bij de ingang 13 van de Alcazaba bevinden zich de kaartjesautomaten en een informatiebalie. U betreedt het complex door de Puerta de la Bóveda 14, een poort waarvan de doorgang uit strategische overwegingen in een hoek is gebouwd. De volgende poort, de Puerta de las Columnas 15, heeft zijn naam te danken aan de schachten van zuilen uit de Romeinse tijd die erin verwerkt zijn. Na de derde, eveneens in een hoek aangelegde poort, de Puerta del Cristo 16, voert een pad naar rechts.Het biedt een fraai uitzicht op zowel de omgeving van het ommuurde terrein als op de zee.

Als u naar links gaat, komt u via de Patio de Armas 17 en de Puerta de los Cuartos de Granada 18 in het hoogstgelegen deel van de vesting. Via een aantal tuinen en binnenplaatsen bereikt u de Torre de Maldonado y de la Armadura Mudéjar 19, die rechts van de ingang naar het paleis van de Nasriden staat.

Het paleis is in de loop van de geschiedenis verscheidene keren verbouwd. Doordat er gebruik was gemaakt van kalksteen, die erg gevoelig is voor verwering, moesten er vrijwel voortdurend restauratiewerkzaamheden worden uitgevoerd. In zijn huidige vorm stamt het grotendeels uit de 14e eeuw.

Het oudste deel van de Alcazaba gaat terug tot de 11e eeuw. De Taifa-koning Badis uit het geslacht van de in Granada heersende Ziriden gaf in 1057 opdracht tot de bouw. De burcht viel in 1092 in handen van de Almoraviden en in 1146 van de Almohaden. Vanaf 1179 maakte Málaga deel uit van het rijk van de Nasriden, tot de katholieke koning Fernando de vesting tijdens de reconquista op 19 augustus 1487 veroverde.

Het eigenlijke paleis is rond drie binnenplaatsen gegroepeerd: de Patio de los Naranjos 20, de Patio de la Alberca 21 en de Patio del Aljibe 22. Enkele daarvan zijn verfraaid met waterbekkens. In enkele vertrekken is een tentoonstelling met plaatselijke archeologische vondsten ingericht. Een van de zalen is gewijd aan keramiek uit de Moorse tijd. Ook interessant zijn de woonvertrekken 23 uit de 11e eeuw, evenals de Torre del Homenaje 24.

Overigens: men neemt aan, dat zich al in de Punisch-Fenicische tijd een wachtpost op de heuvel Gibralfaro bevond. De naam, afgeleid van yabal (Arabisch ‘berg’) en faruh (Grieks ‘vuurtoren’), verwijst vermoedelijk naar de vuren die ooit op de top van de berg werden ontstoken.

Omhoog over de Gibralfaro

De burcht op de top van de heuvel diende om de Alcazaba aan de landzijde te verdedigen. Tussen de Alcazaba en het Castillo de Gibralfaro bevindt zich een deel van een versterkte gang, de Coracha 25 genoemd. In de loop van de talloze verbouwingen is deze oorspronkelijke verbinding ooit afgesloten, wat tot op de dag van vandaag zo is gebleven. Daarom loopt de route omhoog naar de Gibralfaro-vesting tegenwoordig over een pad buiten langs de muren van de Coracha.

Als u een bezoek aan de Alcazaba wilt overslaan, kunt u ook op dit pad komen via de Paseo de Juan Temboury, die achter het raadhuis langsloopt, of via de Paseo de Reding. Van de Plaza de la Merced loopt een verbinding door een oude tunnel onder de muren van de Alcazaba door. Met uitzicht op de muren, torens en erkers van de Coracha wandelt u vervolgens door fraai aangelegde tuinen uit verschillende periodes, die één ding gemeen hebben: de talloze sinaasappelbomen.

Aan de voet van deze tuinen en de trappen stonden tot in de jaren 90 van de vorige eeuw, toen ze werden afgebroken, de witte huizen van La Coracha. Dit was een kenmerkende Andalusische wijk, die zich van de voet van de Gibralfaro in de richting van de zee uitstrekte tot waar zich in Arabische tijd de haven bevond.

Ongeveer 200 m voor u de Gibralfaroburcht 26 (Stadsplattegrond: blz. 38) bereikt, voert het pad naar een punt waar u een schitterend uitzicht hebt. Van boven zijn de tuinen naast het raadhuis te zien, evenals de Palmeral de las Sorpresas aan de haven en de nieuwe strandpromenade, die doorloopt tot Torremolinos. Het is beslist de moeite waard om nog verder omhoog te lopen naar de muren van de Gibralfaro-burcht, waar u het beste uitzicht hebt op de hele stad en de bergen in de omgeving.

Het eerste Moorse fort werd onder de Omayyadische emir van Córdoba Abd ar-Rahman I (758-788) opgericht op de top van de Gibralfaro. De muren en gebouwen die bewaard zijn gebleven, stammen echter uit de 14e eeuw, uit de tijd van de Nasridische heerser Yusuf I van Granada. In de burcht is een kleine tentoonstelling ingericht, gewijd aan de militaire functie die het complex meer dan 400 jaar vervulde. Er zijn wapens, uniformen en landkaarten uit verschillende periodes te zien.

Informatie

Reken voor de klim omhoog, vanaf de voet van de heuvel naar de vesting Gibralfaro, 30 min. Bus 35 rijdt van de Alameda Principal naar de Gibralfaro: dag. 11-14 en 16-18/20 uur om de 30-45 min. Het inwendige van de Alcazaba is bovendien bereikbaar met een lift, die achter het raadhuis vertrekt.

Romeins theater 12: Alcazabilla, s/n, tel. 951 50 11 15, di. 15-20, wo.-za. 9-20 (‘s winters tot 18 uur), zon- en feestdagen 9-14 uur, gratis.

Alcazaba: Alcazabilla, s/n, tel. 952 22 72 30, apr.-dec. dag. 9-20.15, jan.-mrt. 8.30-19.30 uur, € 2,20, combikaartje met Castillo de Gibralfaro € 3,55, zo. 14 uur tot sluiting gratis .

Castillo de Gibralfaro 26: tel. 952 22 72 30, dag. 9-18/21 uur, € 2,20, combikaartje met Alcazaba € 3,55.

Eten en drinken

In de buurt van de vesting Gibralfaro ligt het door pijnbomen omringde hotel Parador del Gibralfaro 3 (zie blz. 41), waar u op het terras van het café met uitzicht over de baai van Málaga kunt uitrusten van de inspannende klim.

Wanneer u weer bent afgedaald, kunt u de bezichtiging pal tegenover de muren van de Alcazaba afsluiten met een heerlijk bezoek aan een van de aangename terrasjes aan de Calle Alcazabilla.

De kathedraal 7

Ma.-vr. 10-18, za. 10-17 uur, zon- en feestdagen alleen tijdens de mis, museum € 5

Het ontwerp van de kathedraal uit de 16e-18e eeuw, van de hand van Diego de Siloé, is gotisch, maar de rest is in renaissancestijl en de hoofdfaçade heeft barokkenmerken. Een van de twee torens, La Manquita, is onvoltooid gebleven. In het koor zijn 40 houtsnijwerken van Pedro de Mena te zien. Het orgel stamt uit de 18e eeuw. Pal naast de kathedraal staat de Iglesia del Sagrario (di.-za. 9.30-12.30, 18.30-19.30 uur). Het gotisch-isabellinische portaal was oorspronkelijk bedoeld als ingang van de kathedraal. Het renaissance-retabel uit de 16e eeuw is bijzonder mooi.

Centro de Arte Contemporáneo (CAC) Málaga 27

Alemania s/n, www.cacmalaga.org, di.-zo. 10-20, juli-eind sept. di.-zo. 10-14, 17-21 uur, gratis

Het centrum voor moderne kunst is ondergebracht in een grote voormalige markthal. Naast de internationale afdeling zijn er ook werken van jonge kunstenaars uit Málaga te zien.

Museo de Artes y Costumbres Populares 28

Pasillo de Santa Isabel 10, www.museoartespopulares.com, ma.-vr. 10-13.30, 16/17-19/20, za. 10-13.30 uur, € 2

Dit museum, gevestigd in het oude Mesón de la Victoria uit de 17e eeuw, geeft een goede indruk van de traditionele manier van leven en werken.

Museo Carmen Thyssen Málaga 29

Compañía 10, tel. 902 30 31 31, www.carmenthyssenmalaga.org, di.-zo. 10-20 uur, € 6, incl. speciale tentoonstelling € 8

In een renaissancepaleis uit de 16e eeuw worden zo’n 200 werken van Spaanse kunstenaars tentoongesteld. Omdat het zwaartepunt op de 19e eeuw ligt, zijn vooral de romantiek, het costumbrismo en het naturalisme goed vertegenwoordigd.

Museo de Arte Flamenco / Peña Juan Breva 30

R. Franquelo 4, tel. 952 22 13 80, www.museoflamencojuanbreva.com, di.-zo. 9-14 uur, € 1

Het museum is gewijd aan flamenco in al zijn facetten: dans, muziek en zang. Het bezit een magnifieke collectie gitaren. Tevens cursussen en concerten.

Overnachten

Goed en erg goedkoop – Hotel Trébol 1: Moreno Carbonero 3, tel. 952 60 87 02, www.hoteltrebol.com, 2 pk € 50-59. De kamers zijn klein, maar netjes en functioneel ingericht. Enkele hebben zelfs een balkon. Internettoegang.

Designhotel – Lola Hotel 2: Casa de Campos 17, tel. 952 57 93 00, www.roommatehotels.com, 2 pk vanaf € 100 incl. ontbijtbuffet, suites circa € 160. Fraai ontworpen hotel tussen de haven en het oude centrum. Er zijn 50 kamers en suites; met bar, garage, internettoegang.

Exclusieve accommodatie boven de stad – Parador del Gibralfaro 3: Monte Gibralfaro, tel. 952 22 19 02, www.parador.es, 2 pk € 160-182, ontbijt € 17, menu € 32. Stijlvol hotel met een magnifiek uitzicht. Tevens zwembad en restaurant.

Eten en drinken

Dit mag u niet missen – Antigua Casa de Guardia 1: Alameda Principal 18, ma.-za. 9-22, feestdagen 10-22, dec. en Pasen ook zo. 10-22 uur, www.antiguacasadeguardia.net, vanaf € 12. In dit restaurant uit 1840 wordt Málaga-wijn uit het vat geserveerd met daarbij mosselen en gamba’s. De ambiance straalt een decadente charme uit.

Een stil plekje in de stad – Café in het Museo Picasso 2: zie blz. 34.

Hoog boven zee – Café-restaurant in de Parador 3: zie blz. 37.

Delicatessen – El Gorki 4: Strachan 6, tel. 954 21 15 7 78, ma.-vr. 12-17, 19-24 uur, vanaf € 20. Een populair wijnlokaal waar tapas en specialiteiten, zoals duif en gerookte forel, worden geserveerd. Ook ham, kaas en dergelijke.

De beste visgerechten- El Chinitas 5: Moreno Monroy 4-6, tel. 952 21 09 72, www.elchinitas.com, dag. 13-16, 20-24 uur, circa € 35. Goede sfeer en bediening, met een folkloristisch tintje. De verse vis, schaaldieren en vlees- en rijstgerechten zijn uitstekend. Met terras.

Tapasspecialist – Mesón La Cepa 6: Strachan 12, tel. 952 21 40 89, www.mesonlacepa.com, ma-za. 12.30-16.30, 20-24 uur, vanaf € 15. Typisch Andalusische specialiteiten, zoals habitas con jamón (bonen met ham) of porra antequerana (koude groentencrèmesoep).

Lekker – Casa Aranda 7: Herrería del Rey 3, www.casa-aranda.net, ma.-za. 7/8-13, 17-21, zon- en feestdagen 8-12, 17-21 uur, vanaf € 3. Bij de koffie en chocolade worden churros geserveerd.

Vis eten in de visserswijk

Met bus 11 vanaf de Paseo del Parque komt u gemakkelijk bij de mooie stranden aan de oostkant van Málaga en de oude visserswijken Pedregalejo en El Palo 8 (stap uit bij de halte Acacias, zie stadsplattegrond blz. 39 onder). Hier liggen overal langs de kustpromenade eenvoudige visrestaurantjes . Op het strand worden sardines aan spiesen (espetos) gegrild . In de weekenden komen de malagueños hierheen om met familie en vrienden te eten, op werkdagen doen zakenlieden en toeristen zich tegoed aan de heerlijke schotels met vis en zeebanket.

Winkelen

Modehuizen – Calle Marqués de Larios 1: in deze straat in het centrum en in de zijstraatjes vindt u tal van kleding- en schoenwinkels, waaronder ook designwinkels en luxezaken.

Mediterrane markt – Mercado de Atarazanas 2: Atarazanas s/n, ma.-za. 9-14 uur. De in 2010 gerenoveerde markthal van Málaga staat op de plek van een vroegere Arabische scheepswerf. De poort stamt nog uit die tijd (13e eeuw). U vindt er tientallen kraampjes met groente, fruit, vlees en vis.

Winkelen aan de haven – Muelle Uno 3: aan de haven, www.muelleuno.com, dag. winkels 10-22, cafés / restaurants dag. 12-24 uur. Een modern winkel- en horecacomplex langs de kade tot aan de vuurtoren.

Uitgaan

Het middelpunt van het uitgaansleven wordt gevormd door de Calle Granada, de Plaza Uncibay, de Plaza de la Merced en de omgeving van de kathedraal – en in de zomer de stranden van La Malagueta, El Palo en El Pedregalejo.

Een trendy gelegenheid – El Pimpi 1: Granada 62, tel. 952 22 89 90, www.bodegabarelpimpi.com, dag. 11-2 uur. Authentieke taverne met wijnvaten. De wanden zijn versierd met foto's van beroemdheden. Terras met uitzicht op de Alcazaba.

Alternatieve sfeer – Café Calle de Bruselas 2: Pl. de la Merced 16, tel. 952 60 39 48, zo.-do. 9-2, vr. en za. 9-3 uur. Deze tapasgelegenheid (menu vanaf € 10) verandert ‘s avonds in een bar voor jongeren. Gedeeltelijk gaypubliek.

Klassieker – Café Central 3: Pl. de la Constitución 11, tel. 952 22 49 72, www.cafecentralmalaga.com, 8-24 uur. Koffiehuis en churrería met een terras. De keus aan wijnen en bieren is groot. U kunt hier ook terecht voor tapas en raciones.

Andalusische klanken – Centro de Arte Flamenco Kelipé 4: Mariblanca 19, tel. 692 82 98 85, www.kelipe.net, optredens wo., vr. en za. 20.30-22.30 uur, € 15 incl. drankjes. Authentieke flamenco met zang, dans en livemuziek. Ook dans- en gitaarworkshops.

Sport en activiteiten

Stranden – De Playa de la Malagueta 1 en de Playa de la Caleta liggen het dichtst bij het centrum. In oostelijke richting strekken zich de Playa de las Acacias 2 (in El Pedregalejo) en de stranden van El Palo uit. El Chanquete is een surfstrand (bus 11).

Fietstochten – Málaga Bike Tours 3: Pasaje Talavera 3 / hoek Trinidad Grund 4, tel. 606 97 85 13, www.malagabiketours.eu, tocht van 4 uur € 23. Een rondrit langs de bezienswaardigheden van de stad. Er worden ook fietstochten langs de kust georganiseerd.

Fietsverhuur – Bike2Málaga 4: Pl. del Poeta Alfonso Canales (Vendeja 6), tel. 650 67 70 63, www.biketoursmalaga.com, dag. 10-20 uur, vanaf € 5 per halve dag. Ook fietstaxi’s en -tochten.

Informatie en feesten

Oficinas de Turismo: Plaza de la Marina 11, tel. 951 92 60 20, www.malagaturismo.com, dag. vanaf 9/10-18/20 uur; Pasaje de Chinitas 4, tel. 951 30 89 11, ma.-vr. 9-19.30, za., zon- en feestdagen 9.30-15 uur.

Luchthaven: zie blz. 20.

Lokaal openbaar vervoer: informatie over bus- en treinverbindingen in de omgeving van Málaga: www.ctmam.es.

Treinen: Estación Central María Zambrano, tel. 902 32 03 20, zie ook blz. 21.

Metro: tel. 951 30 81 60, www.metrodemalaga.info. Eind 2013 werden twee lijnen geopend.

Langeafstandsbussen: Estación Central de Autobuses, tel. 952 35 00 61, www.estabus.emtsam.es, zie ook blz. 26.

Regionale bussen: Avda. Manuel Agustín Heredia, aan het havenhoofd vlak bij de Plaza de la Marina. Verbindingen naar o.a. Torremolinos, Fuengirola, Mijas en Nerja, zie ook blz. 21.

Stadsbussen: EMT, tel. 902 52 72 00, www.emtmalaga.es. Aan de Alameda Principal 15, in het busstation en in de Oficinas de Turismo is een dienstregeling verkrijgbaar. Ticket € 1,20, Tarjeta bus (10 ritten / elk 1 uur geldig, incl. overstap) € 8.

Langs het strand – kustwandeling van Málaga naar La Cala del Moral

Van het stadsstrand La Malagueta kunt u kilometerslang langs zee naar Rincón de la Victoria lopen. Alleen achter de Playa de la Caleta moet u uitwijken over de strandpromenade. Bij de Baños del Carmen, ooit een kuurbad en nu een restaurant, komt u weer uit op de stranden van El Pedregalejo en El Palo (zie ook blz. 41). Als u Málaga achter u hebt gelaten, komt u langs een cementfabriek en een tunnel door de rotsen, de zogenaamde Camino de los Canadienses. Even verder bereikt u La Cala del Moral ( G 5), een dorpje dat deel uitmaakt van Rincón de la Victoria. Hier liggen op het strand nog vissersboten. Er is een uitstapje mogelijk naar de Cueva del Tesoro (www.rincondelavictoria.es, zie blz. 28). Van de hoofdstraat rijdt een bus terug naar Málaga.

Sightseeingbus: Málaga Tour, tel. 902 10 10 81, www.malaga-tour.com, vanaf 9 uur (‘s winters 9.45) tot 18/20 uur om de 30 min., € 17, kinderen 5-15 jaar € 8,50 (24 uur geldig). Tocht 1 door de stad, tocht 2 naar de Botanische Tuin (zie rechts).

Veerboten: zie blz. 21.

Huurauto's: op de luchthaven zijn vestigingen van de internationale maatschappijen. Rent a Car París, tel. 952 32 28 2, 630 05 00 08, op de luchthaven.

Motoren: Larios Rental, tel. 951 09 20 69, www.larioscarhire.com.

Semana Santa: aan de processies in de paasweek nemen 35 broederschappen deel. De processies op ma., wo. en do. zijn het mooist.

Festival de Flamenco: in juni, aan de stranden van El Palo en in de Peña de Juan Breva (Ramón Franquelo 4, tel. 952 22 13 80).

Noche de San Juan: 23/24 juni. De nacht van Sint-Jan wordt op de Playa de la Malagueta gevierd met muziek en vuren.

Feria: 13-21 aug. Volksfeest in de Calle Larios en op het feria-terrein (ferial). Er zijn ook stierenvechten op de Plaza de Toros.

Uitstapjes vanuit Málaga

Jardín Botánico-Histórico de la Con- cepción ( G 5, Ctra. Pedrizas, N-331, km-markering 216, circa 5 km ten noorden van het centrum, www.laconcepcion.malaga.eu, di.-zo. 9.30-17.30, apr.-sept. tot 20.30 uur, € 5,20, kinderen 6-16 jaar € 3,10; EMT-bus 2 tot het eindpunt, vandaar 15 min. lopen; za., zon- en feestdagen bus 61 tot de ingang; of de Sightseeingbus, zie links): de in 1850 als particuliere woning gebouwde Finca La Concepción wordt omringd door een groot park. Een juweeltje.

Parque Natural de los Montes de Málaga ( G 5): de bergen rond Málaga vormen een 5000 ha groot natuurpark. Vanaf de zee slingert de weg naar de op 1000 m hoogte gelegen Puerto del León (‘Leeuwenpas’).

Een rustig landhuis – Hotel Humaina: Ctra. de Colmenar s/n, 18 km ten noorden van Málaga, afslag van de A-7000 bij km-markering 15 in Fuente de la Reina, tel. 952 64 10 25, www.hotelhumaina.es, 2 pk vanaf € 50 (incl. ontbijt). Voor een langer verblijf in de bergen kunt u terecht in dit in een dal gelegen hotel met een goed restaurant.

Garganta de El Chorro en omgeving: 3 blz. 44.

3Imposante natuur – de Garganta de El Chorro en tal van meren

Kaart: | E 4, Oriëntatiekaartje: blz. 46
Vervoer: | Vanaf Málaga of Antequera

In het achterland van de Costa del Sol worden uitgestrekte vlakten afgewisseld door ruige bergen, het glinsterende water van stuwmeren en steile kloven, zoals de Garganta de El Chorro. De prachtige natuur van dit gebied nodigt uit tot wandelen, rotsklimmen of kanovaren.

De rotswanden van de Desfiladero de los Gaitanes 1, ook Garganta de El Chorro genoemd, rijzen 400 m hoog op. Deze meer dan 5 km lange kloof is door de Río Guadalhorce uitgeslepen. De met pijnbomen, eucalyptussen en jeneverbessen begroeide omgeving is een paradijs voor natuurliefhebbers, die in de bergen van de Sierra Huma tot een hoogte van 1195 m kunnen klimmen. Met een beetje geluk krijgt u hier vale gieren en aasgieren te zien, de ware heersers van deze steenwoestenij.

Het kleurenspel van de rotsen vormt een opvallend contrast met het blauw van het water, dat dankzij de helderheid van de lucht ongelofelijk intens is. Nadat de Guadalhorce kilometerslang door de smalle kloof heeft gestroomd, komt de rivier uit in het stuwmeer Tajo de la Encantada 2.

El Chorro

Rond het kleine stuwmeer, in de buurt van het station van El Chorro 3, zijn enkele pensions en campings gevestigd, die populair zijn bij rustzoekers en buitensporters. In de bar van het legendarische spoorwegstation kunt u genieten van een aperitiefje of een praatje maken met de waardin, Isabel Guerrero Sánchez, die alles weet over de geschiedenis van deze streek. U kunt er natuurlijk ook terecht voor belegde broodjes en dagschotels.

De Caminito del Rey

Ook de toegang tot de (momenteel uit veiligheidsoverwegingen afgesloten) Caminito del Rey 4 bevindt zich vlak bij het station. De lengte van dit van planken gemaakte pad, dat aan de rotswanden van de kloof is opgehangen, bedraagt 3 km. Het werd in het begin van de 20e eeuw geconstrueerd om het onderhoudswerk aan de verschillende waterkrachtcentrales in deze omgeving te vergemakkelijken. Het smalle plankenpad deed bovendien dienst als verbindingsweg voor de bewoners van de omliggende gehuchten. Nadat koning Alfons XIII in 1921 gebruik had gemaakt van het pad om de de inwijding van de stuwdam Presa del Conde de Guadalhorce bij te wonen, kreeg het de naam Caminito del Rey.

Ooit liep er een elektrisch spoorlijntje van het gebied met de stuwmeren naar het traject Córdoba-Málaga. De rails van de voormalige spoorlijn zijn gebruikt voor de aanleg van de Caminito del Rey. Momenteel bestaan er plannen om de bouwvallige, hangende constructie te restaureren, wat zou betekenen dat dit gebied er een spectaculaire toeristische attractie bij krijgt. Waarschijnlijk wordt er ook een informatiecentrum over de geschiedenis van de Caminito ingericht.

Zolang deze plannen niet zijn gerealiseerd, is het betreden van zowel het plankenpad als de spoorwegtunnel nog steeds streng verboden; wie betrapt wordt, kan dan ook rekenen op een hoge boete.

De ruïnes van Bobastro

Als u van El Chorro over de MA-5403 richting Ardales rijdt, voert links, bij km-markering 8,1, een zijweg naar de ruïnes van Bobastro 5. Na 2,5 km bereikt u de verspreid tussen pijnbomen liggende overblijfselen van dit bergdorp, waar de Moorse rebellenleider Umar ibn Hafsun (9e en 10e eeuw) de opstand tegen het kalifaat van Córdoba voorbereidde. Te midden van verspreid liggende vierkante stenen zijn de resten te herkennen van een Mozarabische basiliek, die gedeeltelijk in de rotsen is uitgehakt, en van een burcht uit de 9e eeuw.

Verder op dezelfde weg komt u bij een uitkijkpunt: de Mirador del Tajo de la Encantada 6. Deze biedt een spectaculair uitzicht over het stuwmeer en de kloof El Chorro, met op de achtergrond de bergen van de Sierra del Valle de Abdalajís.

De Mirador de los Embalses

Teruggekeerd op de MA-5403 volgt u deze weg verder richting Ardales. Ga bij een kruising naar rechts; na ongeveer 1 km komt u bij het water. Een pad naar rechts voert naar de Mirador de los Embalses 7, die een weids uitzicht biedt over de stuwmeren El Chorro 8 (Conde de Guadalhorce, 1921), Guadalteba 9 (1971) en Guadalhorce 10 (1973). In deze drie meren verzamelt het water van de Guadalhorce, de Guadalteba en de Turón zich; ze zijn de belangrijkste waterreservoirs van de provincie Málaga en behoren tot de grootste van heel Andalusië.

De weg voert verder naar een groepje huizen dat de naam Poblado del Pantano 11 draagt. Dit piepkleine gehucht wordt aan bijna alle kanten omringd door water.

Informatie

Vervoer: De Garganta de El Chorro ligt ongeveer 12 km ten noordwesten van Álora. U komt er door van Málaga of Antequera de A-357 of de A-343 te nemen en verder te gaan over de MA-444. Treinverbinding Málaga-El Chorro twee keer per dag (ochtend en middag).

Archeologische opgravingen van Bobastro: di.-zo. 10-15, € 3, rondleidingen elk hele uur.

Internet: www.gaitanes.es en www.redpatrimonioguadalteba.es/epoca-edadmedia-bobastro-principal.html

Bezienswaardigheden in de buurt

Enkele plaatsen in de buurt zijn zeker interessant: zo zijn de oude dorpskernen in typisch Andalusische stijl van Álora 12, Ardales 13 en Carratraca 14 prachtig bewaard gebleven.

De zwavelhoudende bronnen van Carratraca zijn evenals de kuurinrichtingen uit de 19e eeuw verbouwd tot een luxueus kuurhotel (www.thermasdecarratraca.com).

In de richting van Antequera ligt Valle de Abdalajís 15, eveneens een zeer schilderachtig wit dorp.

Overnachten

Complejo Turístico Rural La Garganta 1: El Chorro, tel. 952 49 50 00, www.lagarganta.com, 2 pk € 77, appartement voor 2 pers. € 92, appartement voor 4 pers. € 117-139, ontbijt € 8-10. Stijlvolle herberg in een oude fabriek. Restaurant en zwembad.

Lodge El Chorro 2: Las Angosturas, tel. 648 13 51 25, www.klettern-in-spanien.de. Zwembad en klimmuur, 2 pk incl. ontbijtbuffet en lunchpakket vanaf € 680 per week, appartement 2-3 pers. vanaf € 98 per dag.

Hotel La Posada del Conde 3: Poblado del Pantano, tel. 952 11 24 11, www.hoteldelconde.com. 2 pk vanaf € 45-75, ontbijt € 7. Gezellig hotel met 24 kamers, een suite en een restaurant.

Camping El Chorro 4: El Chorro, tel. 952 49 52 46, www.alberguecampingelchorro.es. Camping, jeugdherberg en houten hutten.

Eten en drinken

Restaurante el Mirador 1: Parque Ardales, zona cuarta, tel. 952 11 98 09, dag. 9-23 uur, keuken vanaf 13 uur, vanaf € 20. Voedzame regionale keuken en een ontspannen sfeer. Enkele specialiteiten zijn wild zwijn, vlees van de grill en gevulde kool.

Restaurante El Kiosko 2: aan de weg naar de stuwmeren, tel. 952 11 23 82, www.restauranteelkiosko.com, dag. 8.30-23 uur, vanaf € 25. Regionale specialiteiten als geitenvlees, trijp of migas (‘gebakken broodkruimels’). Tegenover het restaurant staat het paviljoen van het voormalige herenhuis van de graven van Guadalhorce.

Sport en activiteiten

El Chorro is een perfect uitgangspunt voor actieve vakantiegangers: hier kunt u wandelen, klimmen, grotten verkennen, kanoën, mountainbiken of de omgeving te paard verkennen.

Een bekende wandelroute in de Sierra de Huma is het Gaitanejo-pad 1 (ruim 5 km, ca. 2 uur lopen). Het begin bevindt zich aan de weg naar de stuwmeren. In het Parque Ardales 2 aan de Embalse del Chorro (Conde de Guadalhorce) zijn van apr. tot okt. kano's en waterfietsen te huur.

Antequera F 4

Een typisch Andalusisch provinciestadje. Het witte centrum met oude paleizen en rijkversierde kerken en kloosters is prachtig bewaard gebleven.

Zona Monumental

In het hogere deel, aangegeven

Nadat u de Arco de los Gigantes, een poort uit 1585, bent gepasseerd, krijgt u zicht op de renaissancegevel van de Real Colegiata de Santa María la Mayor, in de 17e eeuw ontworpen door Diego de Siloé. De kerk doet nu dienst als tentoonstellingsruimte (ma.-za. 10.30-17.30, zo. 10.30-15 uur, € 3). Erachter liggen de resten van een Romeins-Moorse-christelijke burcht.

Museo de la Ciudad

Plaza del Coso Viejo, di.-vr. 9.30-14, 16.30-18.30, za. 9.30-14, 18-19, zo. 9.30-14 uur, € 3, zo. gratis

Archeologie, etnografie en kunst zijn de zwaartepunten van het museum in het barokke Palacio de Nájera. Er zijn belangwekkende vondsten uit de oudheid te zien: Romeinse zuilen, sarcofagen, busten als de 1,40 m hoge Ephebe en een bronzen sculptuur uit de 1e eeuw n.Chr. Tevens zijn er kerkelijke kunst en werk van de plaatselijke schilder Cristóbal Toral tentoongesteld.

Conjunto Arqueológico

Avda. de Málaga 1, www.dolmendemenga.org, di.-za. 9-18, zo. 9.30-14.30 uur, gratis

Aan de rand van de plaats, richting Málaga, liggen drie prehistorische graven. In het bezoekerscentrum krijgt u informatie over het ontstaan en de betekenis van deze dolmen uit het stenen tijdperk. De 25 m lange, 6,5 m brede en tot 2,7 m hoge Dolmen de Menga (ongeveer 2500 v.Chr.) bestaat uit reusachtige steenplaten. De kleinere Dolmen de Viera (ongeveer 2000 v.Chr.) bestaat uit een gang die uitkomt in een grafkamer. Een eindje verder ligt de Dolmen de El Romeral (aangegeven, ca. 1800 v. Chr.), waarvan de stenen al met leem aaneen zijn gemetseld.

Overnachten, eten en drinken

Gezellig – Hospedería Coso San Francisco: Calzada 27-29, tel. 952 84 00 14, www.cososanfrancisco.com, 2 pk incl. ontbijt circa € 40. Charo Carmona heeft haar pension in een oud pand met veel liefde gerenoveerd. Met een prima restaurant, maaltijden ongeveer € 20.

Exquise – Caserío de San Benito: aan de A-45, km-markering 87 (afrit 86, bij de MA-6415), tel. 952 11 11 03, www.caseriodesanbenito.com, zo.-do. 8-21.30, vr. en za. 8-23.30 uur (’s zomers dag. tot 23 uur), vanaf € 30. Regionale gerechten in een mooi landhuis uit de 18e eeuw.

Informatie

Oficina de Turismo: Pl. San Sebastián 7, tel. 952 70 25 05, www.antequera.es, ma.-za. en feestdagen 9.30-19, zo. 10-14 uur.

Bussen: station aan de Po. García Olmo s/n, er rijden ongeveer om het uur bussen van en naar Málaga.

In de buurt

Archidona ( G 3): in het op een helling gelegen witte stadje vindt u de resten van een stadsmuur en een burcht, evenals de achthoekige Plaza Ochavada uit de 18e eeuw.

Laguna de Fuentedepiedra ( E 3): in deze reusachtige zoutwaterlagune komen van het voorjaar tot in de zomer ongeveer 20.000 flamingopaartjes bijeen. Ornithologen hebben er circa 170 vogelsoorten geteld. Inlichtingen: Centro de Visitantes José Antonio Valverde, tel. 952 71 25 54, www.fuentepiedra.es, dag. 10-14, 16/17-18/19 uur.

El Torcal de Antequera: 4 blz. 48.

4Een zee van rotsen – El Torcal de Antequera

Kaart: | F 4
Vervoer: | Vanaf Málaga of Antequera

De Torcal van Antequera is een woest berglandschap met rotsformaties die op steen geworden monsters lijken. Het kalksteenmassief is door erosie in een reusachtige beeldentuin veranderd en is 1370 m hoog – een bijzonder indrukwekkend stukje natuur.

Vanaf de Mirador de Diego Monea 1, aan het begin van de weg omhoog naar de Torcal, hebt u een weids uitzicht over het landschap tot aan de Middellandse Zee. Ongeveer 2 km verder voert een paadje naar links naar het symbool van de Torcal: het Monumento Natural el Tornillo 2 (tornillo betekent ‘schroef’) – een rotsformatie die aan een reusachtige stenen schroef doet denken.

Een beschermd ecosysteem

In het informatiecentrum 3, waar de wandelroutes beginnen, komt u meer te weten over het ontstaan en de geologische bijzonderheden van de Torcal. Het kalksteenmassief is ontstaan tijdens het juratijdperk, meer dan 150 miljoen jaar geleden. Later zijn onder invloed van wind en regen grillige vormen in het gesteente gevormd. Spectaculaire kloven en gangen voeren tussen de rotsformaties door, die in de volksmond namen hebben gekregen als El Sombrerillo (‘Zonnehoedje’), El Cáliz (‘Kelk’) en Los Prismáticos (‘Vergrootglas’).

In dit verhoudingsgewijs vochtige microklimaat komen meer dan 600 plantensoorten voor, die zich uitstekend hebben aangepast aan de rotsachtige ondergrond. Bovendien leven in de Torcal tal van amfibieën, reptielen, vogels, berggeiten, vossen en dassen. Ook hebben wandelaars kans een slang, ringslang of hagedis te zien.

Intussen zijn bijna 12 km² uitgeroepen tot beschermd natuurgebied. De spectaculairste kloven vindt u in het gebied van de Torcal Alto (Hoge Torcal), waar de groen gemarkeerde wandelroute doorheen voert.

Rondwandelingen

Twee gemarkeerde wandelingen, de groene (ruta verde) en de gele route (ruta amarilla), beginnen bij de parkeerplaats bij het informatiecentrum. De paden zijn niet moeilijk, maar op deze rotsachtige ondergrond kunt u niet buiten stevige wandelschoenen. Reken voor de groene route op ongeveer 45 min. De gele route, die in feite een verlenging is van de groene en ongeveer 2 uur duurt, voert verder naar de Torcal Bajo en de ‘vensteropening‘ (Hoyo de las Ventanillas). Beide wandelingen lopen door brede dalen en nauwe kloven. Achter elke bocht krijgt u zicht op weer andere rotsformaties. Aan het eind komen beide routes weer bij elkaar. Ze komen uit bij het informatiecentrum vlak bij de Mirador de las Ventanillas 4, waar u kunt genieten van een magnifiek uitzicht.

Informatie

Vervoer: de Torcal ligt 12 km van Antequera (A-343, dan A-7075) en 45 km van Málaga (A-45, A-7075). Een taxi vanuit Antequera kost ongeveer € 19 enkele reis (onderhandelbaar).

Parkeren: bij het informatiecentrum en bij de Tajo de la Venta (op 3,5 km afstand), waar om het kwartier bussen naar boven vertrekken.

Centro de Interpretación del Torcal 3: tel. 952 24 33 24, 617 44 47 72, www.torcaldeantequera.com, dag. 10-19, okt.-mrt. tot 17 uur. Met restaurant en terras (menu vanaf € 10).

Eten en drinken

Aan de weg naar Antequera liggen enkele typisch Andalusische landelijke eethuisjes: Venta el Conejo 1 (tel. 952 70 31 13, do.-zo., ’s winters za.-zo.), Venta El Mirador 2 (Ctra. Torcal, km-markering 0,5, tel. 952 84 45 23, dag., ’s winters wo-ma.), Mesón Casa del Agua 3 (Ctra. Torcal, km-markering 3, tel. 952 70 09 26, dag.) en Venta El Molino Blanco 4: Ctra. Torcal, km-markering 5, tel. 952 11 12 76, wo.-ma.). Ze zijn over het algemeen dag. vanaf 10 of 13 tot ongeveer 17 of 18 uur geopend, ’s zomers ook 20-24 uur.

De westelijke Costa del Sol en Ronda

Torremolinos F 6

Torremolinos is synoniem met de Costa del Sol. Bij het zien van het silhouet van betonbouw is het nauwelijks te geloven dat de stad niet meer dan 67.500 inwoners telt – althans ‘s winters. Het voormalige vissersdorp is nu hét toeristische centrum van de streek. De in de schaduw van de Sierra de Mijas gelegen plaats heeft een aangenaam klimaat.

Het ‘oude‘ Torremolinos is nog te vinden bij het centrale strand en in de Barrio de la Carihuela. El Calvario, in het hoger gelegen deel, is een leuke wijk met veel bloemen en bomen, waar een prettige sfeer hangt. Via de Calle de San Miguel komt u bij de Torre de Pimentel, de toren van een van oorsprong Arabische molen. Hiernaast verrijst de neoclassicistische Iglesia de San Miguel.