Welkom

Willkommen
Ter oriëntatie
Kennismaking, de Eifel in cijfers
Geschiedenis, heden, toekomst
Overnachten
Eten en drinken
Praktische informatie

Onderweg in de Eifel

Aken en omgeving
Aken

Noord-Eifel
Kornelimünster, Stolberg, Roetgen
Duits-Belgisch Natuurpark, Heimbach
Schleiden-Gemünd, Düren, Nideggen
Zülpich, Euskirchen, Mechernich
Nettersheim, Kall, Hellenthal, Blankenheim

Ahrdal
Bad Neuenahr / Ahrweiler, Mayschoß, Altenahr

Vulkaan-Eifel
Gerolstein, Mürlenbach, Neroth, Gillenfeld
Wittlich, Adenau, Maria Laach, Brohltal
Münstermaifeld

Zuid-Eifel
Prüm, Bitburg, Burg Rittersdorf, Villa Otrang
Dudeldorf, Kordel

De 15 hoogtepunten

 1 Romeinen, keizers en koningen – de Dom van Aken
De hofkapel van Karel de Grote in een Byzantijns ogende entourage.

 2 Wilde katten en zwarte ooievaars – Nationalpark Eifel
Een beschermd gebied rond de Rursee en de Urfttalsperre.

 3 Mosterd, koffie en vakwerk – Monschau
Monschau blijft een stadje uit een prentenboek.

 4 Vier poorten en achttien torens – winkelstadje Bad Münstereifel
Fotogeniek is de middeleeuwse lakenstad Münstereifel – en nu is hij ook nog outletwinkelmekka.

 5 Het hele jaar kunst en kerst – burchtstadje Kronenburg
Hooggelegen boven de Kyll is Kronenburg geknipt voor romantici.

 6 Een spoor van krimi's – delictplaatsen in en rond Hillesheim
Bloedstollende gebeurtenissen rond het verder kalme Hillesheim.

 7 Wandelen tussen de wijnstokken – de Rotweinwanderweg
Groots zijn de uitzichten vanaf de zonovergoten zuidhellingen.

 8 Kegels, slakken en bruisend water – de Deutsche Vulkanstraße
Spectaculaire overblijfselen uit een roerig vulkanisch verleden.

 9 Middeleeuwen en mijnwerken – Mayen boven- en ondergronds
Hoog troont de burcht, diep daaronder ligt nog meer stadsverleden.

10Parcours voor profi's en avonturiers – de Nürburgring
Veel bochtenwerk voor vier- en tweewielers.

11De ogen van het vulkaanland – Daun en de drie maren
Drie mooie maren vlak bij het gravenstadje Daun.

12Boek een tijdreis – het verleden van Manderscheid
Die reis voert naar oerpaardjes en reuzenschildpadden.

13Zout en puur genoegen – wellness in het Vulkaanland
Gas terugnemen en genieten.

14Spoorlijn werd fietspad – trappen tussen Prüm en Sankt-Vith
Ontspannen fietsen door een prachtig natuurgebied.

15Duivelskloven en stroomversnellingen – Naturpark Südeifel
Glooiend boerenland maakt abrupt plaats voor grote rotspartijen en wild water.

Toeristische woordenlijst
Culinaire woordenlijst
Colofon
Paklijst
Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

Dit symbool in de tekst verwijst naar een van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!–tip

Willkommen – Welkom

Tussen Aken, Mayen en Bitburg ligt een van de dunstbevolkte gebieden van Duitsland. Grote delen zijn er beschermd natuurpark met een dicht net van wandel- en fietspaden. Bos, vulkanen, water en wijnhellingen, veel afwisseling op een relatief klein oppervlak. Wat een buitenkans om dat eens vanuit de lucht te zien ...

Het is wel duidelijk waarom de maren van het vulkaanland 'de ogen van de Eifel' worden genoemd.

Ter oriëntatie

Veel variatie

Net over de grens met Nederland en België laat Duitsland zich al gelijk van een verrassende kant zien: de Eifel. De bevolkingsdichtheid is vergelijkbaar met die van de provincie Friesland.

Op veel plaatsen heeft de natuur zich ongestoord kunnen ontwikkelen – en dat is met grote variatie gebeurd. Dat maakt de Eifel zo'n heerlijk gebied om even bij te komen, het liefst actief.

Wie behalve schone lucht graag cultuur opsnuift, kan terecht in (vakwerk)dorpen, bijzondere abdijen of noeste burchten. Begin gelijk over de grens in cultuur- en winkelmekka Aken.

Keizerstad Aken A 3

Minerale bronnen maakten Aken al bij de Romeinen populair. Toen de Romeinse bloeiperiode voorbij was, trof de stad het door niemand minder dan Karel de Grote te worden uitverkoren. Hij maakte Aken tot hoofdzetel van zijn enorme rijk en na hem werden er vele keizers en koningen gekroond. Een betere reclame is nauwelijks denkbaar. De sporen van Karel de Grote zijn opnieuw een belangrijk handelsmerk van de domstad; zie ook  1  blz. 34. Van stadsdrukte bent u heel snel in de groene Eifel.

Parklandschap Noord-Eifel B 4-B 5 / C 4-C 5

Beeldbepalend voor de Noord-Eifel is het water. In brede dalen werden stuwmeren aangelegd. Ze hebben niet alleen een grote waarde als drinkwatervoorziening en energieleverancier, maar zijn tevens van recreatief belang. De Rursee ( B 4 / C 4) en het stuwmeer bij Heimbach ( C 4) trekken de meeste bezoekers. De beboste heuvels om de stuwmeren zijn het leefgebied van een uitgebreide fauna, waaronder de wilde kat. In het voorjaar zijn de hellingen bedekt met uitbundig geelbloeiende wilde narcissen. De Rursee en het omringende landschap hebben vanwege hun grote ecologische waarde de status van nationaal park; zie ook  2  blz. 43.

Elders in de Noord-Eifel stromen ongestuwde rivieren van bron naar monding en vormen een leidraad voor heerlijke wandel- en fietstochten. Wie een schilderachtig dorp zoekt met veel toeristische mogelijkheden, hoeft niet verder te gaan dan het net onder Aken gelegen Monschau; zie ook  3  blz. 47. Het is tevens een uitstekende basis voor verkenningen van het natuurgebied Hoge Venen, dat zich ook aan Belgische zijde uitstrekt.

Dromerige Zuid-Eifel

De minstbetreden plekken zijn te vinden in de Zuid-Eifel. Hier is de bevolkingsdichtheid het laagst; toeristische voorzieningen zijn er kleinschalig. Daardoor maakt het een ongereptere indruk.

De Schwarzer Mann (698 m, B 6) vangt met de omringende toppen nogal eens sneeuw in de winter en heeft wintersportmogelijkheden.

Werkelijk spectaculair zijn de Teufelsschlucht ( C 9) en andere rotspartijen van het Naturpark Südeifel ( B 8), een heerlijk wandelgebied dat een onderdeel vormt van het Deutsch-Luxemburgischer Naturpark; zie ook 15 blz. 112. De bosrijke dalen van de Kyll en de Prüm verdienen zowel bij wandelaars als fietsers aandacht; zie ook 14 blz. 110. Bij het geploeter van vroegere boeren wierp een klein gebiedje 'gouden vruchten' af: dat is de Goldene Grund, de vruchtbare aarde rond Körperich ( B 8). Waar de boerderijtjes elders eenvoudig en klein bleven, verschenen hier meer verdiepingen tellende hoven met landhuisallure. Het stuwmeer bij Bitburg ( C 8) trekt waterrecreanten.

Tijdreis in de Vulkaan-Eifel

Karakteristieke vulkaankegels, intrigerende ronde meren ('de ogen van de Eifel'), vreemd gevormde lavavelden en borrelende bronnen. Sinds 2015 wordt het Geopark Vulkaneifel door de UNESCO erkend als Werelderfgoed. De geologische rijkdom van de Vulkaan-Eifel ( C 6-7 / D 6-7-8 / E 5-6-7 / F 5-6) maakt het voor geo-specialisten en leken – en niet in de laatste plaats kinderen – een buitengewoon verrassend gebied. De streek was tijdens het tertiair en kwartair in hevige beroering; vulkaanuitbarstingen volgden elkaar op. In de Vulkaan-Eifel zijn de getuigenissen uit die periode in uitzonderlijk grote variatie te zien; zie ook  8  blz. 85.

Bruisend Ahrdal E 4 / F 4

Snelstromend zorgt de rivier de Ahr tussen de bron bij Blankenheim en de monding in de Rijn bij Kripp voor opwinding in het dal.

Het water baant zich een weg door de leisteenbergen waarop een grote troef van het Ahrdal gedijt: de wijnstok. Verrassend is dat de druivenoogst voor een belangrijk deel tot rode wijn wordt verwerkt. Dat vertelt tevens iets over het microklimaat in het Ahrdal, waar de zuidgerichte hellingen optimaal profiteren van de zonne-uren.

Wie de geneugten van de uitstekende Ahrwijnen en de gastronomische begeleiding links wil laten liggen, kan nog altijd genieten van de uitzichten over de wijngaarden, met vooral in de herfst een schitterende aanblik. Wandelpaden voeren over hellingen en aan de voet daarvan, een fietspad kronkelt parallel aan de rivier; zie ook  7  blz. 76.

Enkele basaltkegels zijn bewijzen van het vulkanisch landschap.

Kennismaking, de Eifel in cijfers

Weinig industrie

Landschappelijk is er in de Eifel gedurende de afgelopen eeuwen weinig veranderd. Economisch gezien was het voor het merendeel een arme streek. De weinige bewoners werkten hard om het land te bewerken. Op beperkte schaal bleken bodemstoffen als ijzer en lood aanwezig. Veel meer dan een dunne boterham kon niet worden verdiend.

Het schone water dat in plaatsen als Münstereifel en Monschau beschikbaar was, vormde de basis van een tijdelijk opbloeiende lakennijverheid. Die hield slechts stand tot aan de industriële revolutie.

In de Eifel bleef het nadien bij de ijzer- en messingindustrie rond Stolberg, de papierindustrie bij Düren en de steengroeves in de Vulkaan-Eifel. De streek speelde een indirecte rol als leverancier van het voor industrie en mijnbouw noodzakelijke hout. Maar grote economische bloei bleef uit.

Landschap

Het beste handelsartikel van de Eifel is het landschap. De bossen, rivieren, maren (meertjes die een vulkanische oorsprong hebben), heuvels en dalen maken de Eifel verrassend en aantrekkelijk.Per auto, motor, fiets en te voet is er om elke bocht een ander uitzicht. Neem een kijkje op www.eifel-blicke.de, waar een selectie van 45 uitzichtpunten als panorama te zien is, plus tips hoe er te komen en wat er te doen. In het echt is de aanblik natuurlijk nog vele malen mooier.

Vier windstreken

In deze gids hebben we de Eifel naar grote landschappelijke kenmerken in vieren gedeeld. De Noord-Eifel is het gebied van de vele stuwmeren en bossen. Zuidelijk daarvan vindt u een glooiend landschap, de Zuid-Eifel, dat tegen de Luxemburgse grens vrij woeste vormen aanneemt. In het zuidoosten komt een enorme variëteit aan vulkanische verschijnselen voor. Deze Vulkaan-Eifel is het land van de slakkenkegels en de maren. Een klein dal ten noorden daarvan wordt gevormd door de Ahr, die op zijn loop naar de Rijn hellingen heeft gevormd; dit dal vertegenwoordigt een bijzonder wijngebied.

Feiten en cijfers

Ligging en grootte: de Eifel grenst in het uiterste noordwesten aan Zuid-Limburg en is tevens oosterbuur van België en Luxemburg. Ten oosten van de Eifel stroomt de Rijn, ten zuiden de Moezel. De totale oppervlakte van de Eifel bedraagt ruim 5300 km², waarvan twee vijfde in de deelstaat Noordrijn-Westfalen (Nordrhein-Westfalen) en drie vijfde in Rijnland-Palts (Rheinland-Pfaltz).

De ook in deze gids besproken stad Aken beslaat 160 km².

Hoogste punt: Hohe Acht (747 m) bij Nürburg.

Bevolking: het aantal inwoners van de Eifel bedraagt ongeveer 780.000. In Aken wonen circa 250.000 mensen.

Economie: waterkrachtcentrales zijn van groot belang in de Noord-Eifel. De Zuid-Eifel is overwegend agrarisch. Belangrijke economische pijler in het Ahrdal is de wijnbouw. Toerisme speelt in de hele Eifel een grote rol.

Bestuur en politiek: het westelijk deel van de Eifel behoort tot Noordrijn-Westfalen, het oostelijke deel tot Rijnland-Palts. Daarbinnen bestaat een verdere bestuurlijke onderverdeling in kantons (Kreisen), die ook aan de kentekens van auto's is af te lezen, zoals Bit voor Kreis Bitburg en Wit voor Kreis Wittlich.

Actief

Wat alle vier windstreken van de Eifel gemeen hebben, is het grenzeloze aanbod aan wandelpaden. U kunt er op pad voor een uur, een dag, een week of nog langer. Er zijn verharde paden die ook voor kinderwagens en rolstoelen toegankelijk zijn maar ook steile en smalle bergpaadjes met een haast alpien karakter. Beschutte routes voeren door bos, daarnaast zijn er wandelingen mogelijk met juist weidse uitzichten. Er zijn thematische routes met onderwerpen als geologie, Romeinse sporen of een bijzondere flora en fauna. Dat maakt de Eifel tot een wandelparadijs voor iedereen. Neem een voorproefje en kijk eens op www.traumpfade.info: droomwandelingen voor een hele of halve dag.

Het toppunt voor wandelaars is de ruim 300 km lange Eifelsteig, een uitstekend bewegwijzerde langeafstandsroute tussen Kornelimünster en Trier aan de Moezel. Trek er een tweeweekse vakantie voor uit, of kies voor een of meer deeletappes; volop details zijn te vinden op www.eifelsteig.de.

Ook voor fietsers zijn er tal van mogelijkheden, zowel uitdagende etappes als licht glooiende trajecten. En met de steeds grootschaliger beschikbare fietsen met trapondersteuning (pedelec, van Pedal Electric Cycle) hoeft eigenlijk niemand meer tegen heuvels op te zien. Bij veel fietsroutes is een spoorlijn in de buurt om per trein te kunnen terugkeren. Daarnaast kunt u gebruikmaken van speciale fietsbussen met aanhanger, zoals de RegioRadler in de Vulkaan-Eifel; de routes en dienstregelingen staan op www.regioradler.de.

Water en wellness

Het mineraalrijke water in de Eifel werd al in hoge mate gewaardeerd door de Romeinen, Karel de Grote en Friedrich Händel. In Aken lag letterlijk en figuurlijk de bron van het 18e-/19e-eeuwse toerisme. En tegenwoordig is er hernieuwde waardering voor het zuivere bronwater. Steeds jachtiger wordt het hedendaagse leven. Daardoor wordt het steeds belangrijker om ook een moment en plaats van opladen te vinden. Water speelt daar een belangrijke rol in. Het is een weldaad voor lichaam en geest, het reinigt en ontspant. Een moderne naam voor deze aloude wijsheid is: wellness. Het aanbod voorzieningen op dit gebied is in de Eifel groot en groeiend. Hotels leveren volop faciliteiten op dit terrein, maar de voornaamste elementen, lucht en water, zijn volop vrij beschikbaar. ..

Cultuur

Het grootste cultuuraanbod hebben de steden. In de eerste plaats heeft Aken met de Dom een bezienswaardigheid van wereldformaat. Musea gericht op schilder- en glaskunst zijn te vinden in Düren, Wittlich en Bitburg. Romeinse sporen ziet u bij Ahrweiler en in de Villa Otrang bij Bitburg. Veel aandacht voor geologie hebben bij uitstek musea in Mayen en Daun. Met de pre-industriële voorgeschiedenis maakt u kennis in Mayen en Stolberg.

Eifelkrimi's

De Eifel heeft bovendien een heel eigen cultuur ontwikkeld: de Eifelkrimi. Geheimzinnige, benevelde maren bleken een uitstekende inspiratiebron voor de in 1936 in de Eifel geboren journalist Jacques Berndorf, pseudoniem van Michael Preute. Zijn serie misdaadverhalen is inmiddels zo uitgebreid, dat er complete wandel- en fietstochten zijn uitgezet langs plaatsen die het toneel vormen van door hem beschreven misdaden. Naar zijn voorbeeld kozen veel collega's de Eifel als 'plaats delict'. In elke Eifeler boekhandel zijn boeken te vinden van Berndorf, maar ook van Ralf Kramp, Edgar Noske, Edwin Klein en Andreas Izquierdo.

Het slaperige plaatsje Hillesheim ontpopte zich als centrum van de misdaad. Er is een enorm archief met detectives, een Krimicafé, een Krimihotel (en een gevangenishotel) en elke twee jaar is er een bloedserieuze tiendaagse bijeenkomst voor detectiveschrijvers en detectivelezers. Zie ook  6  blz. 66.

Taal

In een groot land als Duitsland is het geen wonder dat er verschillen in uitspraak en woordgebruik zijn. Opvallend is dat het Duits in het noorden van de Eifel duidelijk meer verwantschap vertoont met het 'Rheinisch', dat in Aken en Keulen gangbaar is. Dat klinkt vrij zangerig. In het zuiden wordt een Moezeldialect gesproken dat meer op het Letzebuergisch (Luxemburgs) lijkt en beduidend lastiger voor buitenlanders te verstaan is. Geregeld komen daarin 'eigen' woorden voor. Zo zijn aardappelen bijvoorbeeld nog Kartoffeln in het noorden, maar in het zuiden spreekt men van Krompere.

Beleefdheid

In het Duits worden uitgebreidere beleefdheidsvormen gehanteerd dan in het Nederlands. Begin elke vraag met 'Bitte ...' – ook als u om de rekening vraagt. Als u iemand aanspreekt om een vraag te stellen, begint u met: 'Entschuldigung ... '. Uiteraard volgt een bedankje voor de behulpzaamheid. Heel gebruikelijk is het om bij het betreden of verlaten van een vertrek (ook winkels, hotels, musea) te groeten. En ieder ander dan een zeer goede bekende spreekt u aan met 'Sie'.

Geschiedenis, heden, toekomst

Prehistorie en vroegste geschiedenis

Tussen 70.000 en 30.000 v.Chr. leefden er neanderthalers in de Eifel en zij lieten hun sporen achter in kalksteengrotten, zoals in de Kakushöhle bij Eiserfey en in het Buchenloch bij Gerolstein. Maar voor het overgrote deel tasten we over het leven van de prehistorische mens in het stenen, bronzen en ijzeren tijdperk in het duister.

Rond 10.000 v.Chr. vonden de laatste vulkaanuitbarstingen in de Eifel plaats.

Romeinse sporen

Als verbindingsroute tussen Trier, Aken en Keulen doorkruisten de Romeinen de Eifel veelvuldig. Ze maakten er gebruik van de mineraalrijke wateren en vestigden nederzettingen op strategische plaatsen. In Zülpich, het Romeinse Tolbiacum, is een uitgebreid badcomplex uit de 2e eeuw blootgelegd; het is als Römerthermen / Museum für Badekultur open voor bezoekers. De Villa Otrang bij Fließem (Bitburg) is een van de best bewaard gebleven Romeinse landgoederen ten noorden van de Alpen, met prachtige mozaïeken. Bij Bollendorf zijn van een Romeinse villa hoektorens, zuilenrijen, hal, woon- en baadruimte te zien. Langs het 110 km lange kanaal dat de Romeinen aanlegden tussen Nettersheim en Keulen loopt een wandelroute.

Germanen

Na herhaalde aanvallen van de Germanen bezweek de Romeinse frontlijn in het noordelijk van de Eifel gelegen Teutoburger Woud. Omstreeks het jaar 460 n.Chr. maakte het Germaanse volk van de Franken zich van Rijnstreek en Eifel meester. Karel de Grote (768-814) koos Aken als belangrijkste zetel voor zijn hof. Met vorstelijke steun konden de kloosters van Prüm, Kornelimünster en Münstereifel zich ontwikkelen.

Na diens overlijden viel het rijk van Karel de Grote in drie stukken uiteen. Onder de leenmannen van de keizer trad verdere versnippering op.

Middeleeuwen

Tussen de 11e en 13e eeuw verrezen ruim 140 burchten in de Eifel. Daarnaast waren er kloosterlandgoederen waaromheen zich gemeentes ontwikkelden. De aartsbisdommen van Keulen en Trier breidden zich uit tot in het Eifeler bergland. Daartussen bleven kleine zelfstandige rijkjes bestaan, zoals Manderscheid, Blankenheim en Neuenahr.

Tussen 936 en 1531 werden 31 koningen in de Akense hofkapel gekroond op de troon van Karel de Grote. Aken kreeg in 1166 stadsrechten. In 1349 vond de eerste Heiligtumsfahrt plaats, waarbij de relikwieën van Maria, Christus en Johannes de Doper uit de Akense domschat worden rondgedragen.

Renaissance

In de late middeleeuwen viel het gebied ten prooi aan plunderingen, meestal een gevolg van de oorlogen. De Dertigjarige Oorlog (1618-1648) teisterde ook de Eifel. Toch wisten plaatsen als Münstereifel en later ook Monschau zich in de 14e-16e eeuw als belangrijk centrum voor de lakenhandel te ontwikkelen. In dezelfde periode kwam de metaalindustrie in de Eifel op, in hoofdzaak dankzij vindplaatsen van ijzer, lood, zink en koper. Johann Joseph Couven (1701-1763), bouwmeester van de Akense rococo, drukte een grote stempel op 'zijn' stad.

Franse tijd

De Franse revolutionairen rukten in 1794 tot ver buiten hun landsgrenzen op. Het grondgebied aan de linkerkant van de Rijn werd bij Frankrijk ingelijfd. Zo kwam een einde aan de versnippering in de vorm van door adel en geestelijkheid geregeerde ministaatjes. Onder Napoleon verrees in Montjoie (Monschau) een legerkwartier. Bij het Wener Congres van 1815 kwam de Eifel bij Pruisen.

Industrie en ontsluiting

De Industriële Revolutie drong in de moeilijk bereikbare berggebieden van de Eifel nauwelijks door, uitgezonderd een kleinschalige houtskoolbranderij of ijzersmelterij. De bevolking bleef arm, in de tweede helft van de 19e eeuw trokken velen weg uit de Eifel, naar de steden. Toen er spoorlijnen dwars door het gebied werden aangelegd – in 1871 van Keulen naar Trier – werd de situatie wat rooskleuriger. Maar grote industrie, zoals in het Ruhrgebied, is er nooit gekomen. Wel ontstond een florerend landbouwgebied in het zuiden, rond Körperich. Het aanleggen van stuwdammen leverde op grote schaal energie.

Tweede Wereldoorlog

Dwars door het noordwesten van de Eifel liep de Siegfriedlinie, waar van december 1944 tot maart 1945 hevige gevechten plaatsvonden. Op sommige plaatsen zijn nog tankversperringen te zien.

Huidig bestuur

In 1946 werd de voormalige Frans-Pruisische zone samengevoegd als Rhénanie-Palatinat. In 1975 is de verdeling geconcretiseerd, waardoor het noordelijke deel van de Eifel bij Noordrijn-Westfalen hoort en het zuidelijke bij Rijnland-Palts.

In 1976 is de Euregio Maas-Rijn opgericht, ter bevordering van cultuuruitwisseling, milieubescherming en werkgelegenheid in de grensregio van Duitsland, Nederland en België.

Overnachten

De Eifel bezit een uitgebreid aanbod logeeradressen. Daaronder zijn heel veel vakantiehuizen van particulieren, maar ook hotels. Sommige adressen zijn bij uitstek ingesteld op wandelaars, andere op fietsers, motorrijders of ruiters. Reserveren daarvan kan via de websites van regionale en plaatselijke toeristenbureaus; ook in de toeristenbrochures staan veel logeeradressen vermeld.

Prijzen

De prijzen voor logies zijn sterk afhankelijk van de mate van luxe. In een vakantiehuis of pension bent u gemiddeld het goedkoopste uit. Meerdaagse tarieven liggen bijna altijd lager dan prijzen per nacht. Voordelig zijn de arrangementen, waarbij doorgaans ook half of vol pension is inbegrepen, soms gebruik van wellness of deelname aan excursies. Heel veel hotels bieden dergelijke Pauschalen aan. Prijzen worden per persoon of per kamer aangegeven en zijn meestal inclusief ontbijt. In kuurplaatsen wordt daarbovenop een Kurtax berekend, meestal rond € 1,20 per persoon/per nacht. Ter discussie staat al enige tijd de invoering van een algemene beddentax als toeristenbelasting, op initiatief van de stadsbesturen.

Hotels

Luxueuze hotels bevinden zich vooral in de grote steden (Aken) en gerenommeerde kuurplaatsen (Bad Neuenahr). Het grootst is het aanbod middenklasse en eenvoudige hotels. Een hotel-garni beschikt niet over restaurantfaciliteiten; ontbijt wordt er wel geserveerd. Gemiddeld genomen hebben de hotels in kleine en minder bekende plaatsen een betere prijs-kwaliteitverhouding.

Pensions

Een Pension of Gasthof betreft doorgaans een kamer in een huis bij particulieren. De mate van luxe varieert sterk; er zijn juweeltjes en heel eenvoudige adressen bij. Prijstechnisch zijn ze vaak gunstig. Een 'Zimmer' wordt met ontbijt aangeboden.

Bed & Bike

Fietsersvriendelijke logeeradressen profileren zich met het Bed & Bikelogo (een gekleurde fiets tegen een gele achtergrond). Deze hoteliers zijn door de Allgemeine Deutsche Fahrradclub (ADFC) gekwalificeerd en garanderen daarmee op fietsers toegespitste service en kwaliteit. Fietsen kunnen veilig worden geparkeerd, er is reparatiemateriaal, droogmogelijkheid voor natte kleding, er wordt een groots fietsersontbijt geserveerd en men beschikt over kaart- en routemateriaal. De fietsersvriendelijke adressen staan in de brochures van Eifel Tourismus en plaatselijke toeristenbureaus, of zoek op www.bettundbike.de.

Wellness

Heilzame wateren zorgden een paar eeuwen geleden voor de eerste toeristenstromen naar de Eifel. Nog steeds komen kuurgasten op de badplaatsen af. Behalve drinkkuren en baden wordt vaak een uitgebreid verzorgingspalet aangeboden. Nog altijd geliefde kuurplaatsen zijn Aken, Bad Neuenahr en Bad Bertrich. Ook zonder aan chronische ziekten te lijden kan een verblijf in een wellnesshotel, de moderne variant op de 18e-eeuwse kuuroorden, wenselijk en aangenaam zijn. De afgelopen jaren heeft vooral de Vulkaan-Eifel tussen Daun, Manderscheid en Bad Bertrich zich als Gesundland Vulkaneifel ontwikkeld (zie 13, blz. 104). Zoutwaterbronnen leveren het water voor de Vulkaneifel Therme in Bad Bertrich. Diverse hotels hebben intussen wellnessvoorzieningen op hoog niveau en in aantrekkelijke uitvoering.

Vakantiehuisjes

Het huren van een vakantiehuisje is bijzonder populair in de Eifel. Vooral voor gezinnen is dit een handige en goedkope optie. Er zijn vakantiehuizen (Ferienwohnungen) voor allerlei doelgroepen, zoals landelijke verblijven of bungalows in vakantiedorpen. De huizen zijn per weekend, midweek of week te huur. De prijzen variëren sterk. Vakantiedorpen zijn te vinden in Gerolstein, Schonecken (Prüm), Biersdorf (Bitburg), Brandscheid, Kronenburg, Stadtkyll en Heimbach (Landal Green Parks).

Groeps- en jeugdverblijven

In de Ferienkatalog van Eifel Tourismus staat een overzicht van voordelig geprijsde verblijven (Preisgünstige Quartiere) voor jongeren en voor groepen. Daar staan ruim veertig adressen, waaronder jeugdherbergen, eenvoudige vakantiedorpen, natuurvriendenhuizen, vormingscentra, natuursurvivalcamps en padvindershuizen.

Jeugdherbergen: in de Eifel staan jeugdherbergen in Aken, Rurberg, Monschau, Hellenthal, Nideggen, Gemünd, Bad Münstereifel, Blankenheim, Prüm, Gerolstein, Daun, Manderscheid en Bollendorf, in het Ahrdal in Bad Neuenahr-Ahrweiler en Altenahr. Gemiddelde prijzen liggen rond € 20 p.p. (op slaapzalen iets goedkoper, tweepersoonskamers iets duurder). Veel jeugdherbergen hebben sportvoorzieningen. Lidmaatschap van een internationale jeugdherbergenorganisatie is verplicht. Zie www.jugendherberge.de, www.stayokay.com en www.jeugdherbergen.be.

Een verblijf op een boerderij (met vee, paarden of wijn) is een bijzondere ervaring. Het plattelandstoerisme wordt in de Eifel aangeboden als NatUrlaub bei Freunden, www.naturlaub-bei-freunden.de.

Kamperen

Ook aan campings is geen gebrek in de Eifel. Kampeerterreinen zijn onderverdeeld in categorieën, die variëren van één (eenvoudig, maar vaak heerlijk rustig) tot en met vijf sterren (veel faciliteiten). Vijfsterrencampings zijn: Prümtalcamping bij Oberweis, Kronenburger See (Kronenburg) en Freilinger See bij Blankenheim.

Ook op ongeclasseerde campings kunt u het overigens uitstekend treffen, er zullen alleen weinig voorzieningen zijn. Op sommige campings kunnen ook kampeerhuisjes of bungalows gehuurd worden. Zie voor adressen www.eifel.info.

Met toestemming van de grondeigenaar is wildkamperen toegestaan.

Campers

Met een camper (Reisemobil) zijn er behalve faciliteiten voor overnachten op een gewone camping ook mogelijkheden op speciale camperstaanplaatsen. Eifel Tourismus heeft een kaart uitgebracht waarop de campings met speciale voorzieningen voor campers en ruim veertig specifieke camperplaatsen in detail staan vermeld. Speciale overnachtingsplaatsen voor campers zijn te vinden bij Aken, Bad Münstereifel, Blankenheim, Dahlem-Kronenburg, Gemünd, Gentingen (Sauer), Gerolstein, Gillenfeld, Heimbach, Hellenthal, Hillesheim, Manderscheid, Mechernich, Monschau, Nettersheim, Oberweis, Prüm, Roetgen, Rurberg, Maria-Laach, Waxweiler.

Zie voor mogelijkheden ook www.landreise.de.

Eten en drinken

Aandacht voor de streek

Van oudsher zijn gerechten uit de Eifel stevig, bedoeld om (land)arbeiders van gedegen maagvulling te voorzien. De ingrediënten kwamen van eigen land en uit eigen tuin. Hoewel in de winkels ook in de Eifel een zeer groot assortiment wordt aangeboden, is er een duidelijke trend om weer 'eerlijke, eigen producten' te gebruiken en de streekgerechten – al dan niet voorzien van een modern jasje – in ere te herstellen. Het EIFEL-logo is een keurmerk dat de herkomst uit de Eifel weergeeft: van eigen land, bos of rivier. Restaurants die het EIFEL-logo dragen, garanderen dat ten minste eenderde van het aanbod uit gekwalificeerde producten uit de Eifel bestaat. Op de menukaarten staan typische Eifelgerechten, waardoor het keurmerk ook een traditioneel aspect heeft.

Echt Eifel

Een echt Eifelgerecht dat in veel huishoudens nog geregeld op tafel komt, is Döppekooche, een aardappelschotel uit de oven waarin meestal spek is verwerkt; variaties met extra ingrediënten zijn mogelijk.

Eifeler Fladen is een soort pizza, maar zonder de tomatensaus. De Fladen kunnen ook in zoete varianten voorkomen, als vlaai.

In de Eifel worden heerlijke hammen gemaakt, van varkens die op eigen bodem zijn gemest en verwerkt. De gerookte versie heeft bij voorkeur boven smeulend beukenhout gehangen. Geliefd is ook lamsvlees. Het Eifeler Weidelamm komt bijvoorbeeld op tafel als Heusupp mit Lammmettwurst, Lammhaxen in Ahr-rotweinsoße, Lamm am Spieß of Lammrolle gefüllt mit Steinpilze. Eind september vinden feesten plaats waarin het Eifellam centraal staat. De mosterd van de Senfmühle in Monschau vindt zijn weg in tal van gerechten, ook in zoetigheden, zoals bonbons en likeur.

Bier

'Bitte ein Bit', het Bitburger bier dus, heeft de Eifel op de internationale bierkaart gezet. Beslist het proberen waard is ook het Eifeler Landbier van de Gemünder Brauerei. Een kleine brouwerij is voorts Cramer in Nideggen-Wollersheim. Een echt bierparadijs, met grote maar ook nog veel kleine brouwerijen, is het ten noordoosten van de Eifel gelegen Keulen.

Alle brouwerijen in Duitsland zijn gehouden aan het zogeheten Reinheitsgebot, dat kunstmatige toevoegingen als conserveringsmiddelen verbiedt. Ook voor niet-bierdrinkers interessant: de hopvelden geven delen van de Zuid-Eifel een karakteristiek uiterlijk; half september wordt de hop geoogst.

Viez en Schnapps

De opbrengst van de boomgaarden levert vooral in de Zuid-Eifel een keur aan vruchtensappen, likeuren en brandewijnen. Viez is een appelcider. Naast appels en peren worden ook diverse pruimensoorten verwerkt. Schnapps (brandewijn) kan ook uit graan worden gestookt en wordt in veel variaties met fruitlikeuren verwerkt en geserveerd. Vaak zijn de recepten al vele generaties binnen de familie. Voorbeelden van traditioneel erkende bedrijven zijn Artefakt in Messerich (Bitburger Land) en de Rockeskyller Brennerei bij Neuerburg; de Tourist-Information van het Bitburger Land heeft uitgebreide informatie.

Weldadig water

De geologische voorgeschiedenis van de Eifel levert een reeks uitstekende waterbronnen. Het water van de Nürburgquelle, Apollinaris (Bad Neuenahr), de Dauner Sprudel, de Gerolsteiner Sprudel en de Tönissteiner Sprudel vindt op grote schaal zijn weg naar de consument. In Aken vloeit uit de Kaiserbrunnen het lichtbruisende Granus Sprudel.

Wijnbouw

In het Ahrdal (zie  7 , blz. 76) wordt op uitgebreide schaal rode wijn geproduceerd, wat heel uitzonderlijk is op deze breedtegraad. Het resultaat smaakt uitstekend. Naast enkele wijncoöperaties zijn er tientallen individuele wijnbedrijven. Van mei tot en met oktober wordt de wijn op uitgebreide schaal op eigen erf te koop aangeboden; ook zijn er dan veel wijnfeesten. Net na de eerste oogst wordt een speciale wijn gemaakt: Federweiß, een jonge, troebele wijn met hoge gisting maar laag alcoholgehalte.

Eten in het Ahrdal

Met het grote aanbod wijnen is het geen wonder dat ook het eten in het Ahrdal erdoor is beïnvloed. Wijn vormt niet zelden een bestanddeel van sauzen of gebak. Een Winzersteak is een biefstuk in rode wijnsaus. En vaak staan speciale gerechten op de kaart als begeleider van een wijnproeverij, zoals een (bloed)worst- en kaasplateau, crostini of Eifeler Fladen (ook wel: Flammenkuchen, de Elzasser versie).

Prijsniveau

Uit eten gaan is in Duitsland gemiddeld goedkoper dan in Nederland. De meeste restaurants serveren een zeer voordelige dagschotel, speciale kindermenu's en steeds vaker verschijnen ook seniorenschotels op de menukaart: kleinere en voordeligere porties.

Tijden

Enkele restaurants hebben de keuken de gehele dag open ('durchgehend warme Küche'), maar meestal wordt alleen van 12-14 uur van de uitgebreide kaart geserveerd. De periode tot het avondeten kan worden overbrugd met Kaffee und Kuchen. Openingstijden 's avonds zijn in eenvoudige gelegenheden van 18-20 uur, overige doorgaans tot 21 uur.

Praktische informatie

Reizen naar de Eifel

Met de auto

Vanuit Nederland en Vlaanderen kunt u via Maastricht, Heerlen of Luik naar Aken en de plaatsen in de Noord-Eifel rijden. Voor het Ahrdal gaat de snelste route via de Autobahn A4 en A61, afslag Bad Neuenahr. Ook is de A61 de toegangsroute tot het oostelijke deel van de Vulkaan-Eifel, zoals Maria Laach en de Nürburgring. De route Verviers–Sankt Vith vormt de toegang tot de Zuid-Eifel en het westelijke deel van de Vulkaan-Eifel.

Kijk voor een routeplanner op www.anwb.nl of www.touring.be.

Vanaf Utrecht is het ongeveer 200 km naar Aken, 270 km naar Bad Neuenahr en 320 km naar Bitburg. Vanaf Brussel is het 145 km naar Aken, 225 km naar Bitburg en 240 km naar Bad Neuenahr.

Met het vliegtuig

Köln-Bonn Airport is een internationaal vliegveld, ten zuidoosten van Keulen. Gezien de vrij beperkte afstand zal vliegen naar de Eifel zelden tijdswinst opleveren; de trein is een goed alternatief.

Met de trein

Vanuit Nederland is Aken te bereiken via Heerlen, reistijd vanuit Utrecht ongeveer twee uur en een kwartier; kijk ook bij de informatie onder Aken over speciale grensvervoerskaarten. De route van Utrecht naar Bad Neuenahr duurt drie uur en twintig minuten en gaat via Düsseldorf en Remagen; Blankenheim is in drieëneenhalfuur te bereiken via Keulen.

De RegionalExpress stopt tussen Keulen en Blankenheim in Weilerswist, Euskirchen, Mechernich, Kall en Nettersheim, daarna gaat deze trein verder langs Jünkerath, Gerolstein en Kyllburg tot Bitburg. Fietstransport is op deze lijnen beperkt mogelijk.

De reistijd Brussel-Aken bedraagt ruim een uur per Thalys of ICE vanuit Brussel-Midi. Naar Bad Neuenahr heeft de trein vanuit Brussel via Keulen en Remagen ruim drie uur nodig. Vanuit Brussel is Bitburg te bereiken via Luxemburg en Trier, reistijd ruim vijf uur.

Zie voor meer informatie: NS, www.nsinternational.nl; NMBS, www.belgianrail.be. De Treinreiswinkel is specialist op het gebied van (complete) treinreizen: Breestraat 57, 2311 CJ Leiden, tel. 071 513 70 08; tevens bezoekadres op Singel 393, 1012 WN Amsterdam; www.treinreiswinkel.nl.

Ticketmogelijkheden en een spoorschema van de Duitse spoorwegen (Deutsche Bahn) staan op www.bahn.de, met zoekmachine voor overnachtingen en arrangementen in combinatie met auto- of fietshuur.

Milieuvignet

Wie per auto of motor Aken in gaat of een uitstapje naar Keulen maakt, moet rekening houden met de milieusticker (Umweltplakette), die in diverse Duitse steden verplicht is om de binnenstad gemotoriseerd in te mogen. Afhankelijk van de vervuilingsgraad van de auto worden rode, gele of groene stickers toegekend. De stickers zijn te koop bij de ANWB, Dekra Claims and Expertise en bij de TÜV-Nord. Een gedetailleerde uitleg en een bestelformulier zijn te vinden op www.milieusticker.nl en www.dekra-claims-and-expertise.nl.

Met de bus

Eurolines (www.eurolines.nl) onderhoudt busverbindingen tussen Keulen en onder andere Amsterdam, Groningen, Maastricht, Rotterdam en Utrecht; vanuit Antwerpen, Brugge, Brussel en Luik gaan ook bussen naar Aken.

Douane

Tussen Nederland/België en Duitsland zijn de grenscontroleposten van de douane opgeheven. Toch is men verplicht een paspoort of identiteitskaart, die tot en met het bezoek aan Duitsland geldig is, bij zich te dragen. Automobilisten moeten daarnaast een rijbewijs, kentekenbewijs, WA-verzekering en voor auto's ouder dan drie jaar een APK-keuringsbewijs kunnen tonen.

Ook hond en kat dienen te beschikken over een Europees paspoort en een inentingsbewijs tegen rabiës, dat niet recenter dan 30 dagen en niet ouder dan 12 maanden mag zijn. Daarnaast is het verplicht een identificatiechip bij het dier te laten aanbrengen.

Reizen in de Eifel

Met de auto

De Duitse snelwegen en B-wegen zijn van goede kwaliteit. Een snelle noord-zuidverbinding ontbreekt: de
A1 verbindt Keulen met Trier, maar in het Ahrdal en het noorden van de Vulkaan-Eifel bent u tussen Blankenheim en Daun kilometers op een B-weg aangewezen.

Wel kunt u van Bad Neuenahr naar Daun (en vervolgens Wittlich en Trier) over de A61 en de A48 (een afsteker bij Mendig/Maria Laach langs Mayen over de B262 ligt voor de hand).

De A60 tussen Sankt-Vith en Wittlich heeft ten westen van Prüm nog een klein traject dat slechts tweebaans is.

Er zijn geen tolwegen in de Eifel, files komen nauwelijks voor, tenzij er wegwerkzaamheden worden verricht.

Bij ongelukken wordt in Duitsland ogenblikkelijk overgegaan tot het afsluiten van – een deel van – de snelweg.

Met de motor

De Eifel is een paradijs voor motorrijders, zowel wat routes betreft als de verzorging van motor en chauffeur.

Op www.eifel.info (ook in het Nederlands) staan onder Vakantieregio routes door de Eifel, logeeradressen die speciaal voor motorrijders geschikt zijn en adressen van garages. Op de site staat ook een link naar de Europese Motorrijders Unie om de ADAC-kaart Motorradtouren MR 10 – Luxemburg/Eifel-Ardennen te downloaden.

Verkeersregels en tips

Parkeren: is alleen in Aken soms lastig, maar daar zijn grote parkeergarages, ook in het centrum.

Verkeersregels: het maximaal toegestane alcoholpromillage is 0,5. Bellen achter het stuur is ook in Duitsland verboden. Het is verboden te parkeren voor openbare gebouwen en naast een witte of gele streep op de weg.

Maximumsnelheden: binnen de bebouwde kom: 50 km/u, buiten de bebouwde kom: 90 km/u, op de snelweg geldt een adviessnelheid van 130 km/u, verplichte maximumsnelheden komen op veel trajecten voor en worden aangegeven.

Flitspalen: in de Eifel, en dan vooral de Noord-Eifel en de Kreis Aachen, staan op de B-wegen veel flitspalen. Let goed op de veelvuldig wisselende snelheidsvoorschriften, van 90 naar 70, 50 en 30 km/u; op grond van de wegsituatie zijn die niet altijd voorspelbaar.

Tanken: benzinestations zijn meestal geopend ma.-za. 8-20 uur en zo. 10-19 uur, langs de snelweg soms 24 uur. Verkocht worden Super (95), Super Plus (98) en Diesel; lpg is beperkt verkrijgbaar.

Informatie: over wegen, de actuele verkeerssituatie en tankmogelijkheden is te vinden op www.tank.rast.de.

Winterbanden: in Duitsland moet de uitrusting van voertuigen aan de weersomstandigheden worden aangepast; dat betekent ook letterlijk dat 's winters winterbanden verplicht zijn.

Pech onderweg: met de Wegenwacht Europa Service (verkrijgbaar bij de ANWB) is hulp bij pech gratis.

Met de trein

De lijn Keulen-Trier passeert tevens Euskirchen, Mechernich en Nettersheim (www.bahn.de).

De Rurtalbahn (www.rurtalbahn.de) en de Ahrtalbahn – tussen Remagen en Adenau door het Ahrdal (www.ahrtalbahn.de) – zijn bij uitstek door toeristen bereisde spoorlijnen.

In treinen van de Deutsche Bahn en de Rurtalbahn kunnen fietsen worden meegenomen.

Met de bus

Niet alle plaatsen in de Eifel zijn met de bus bereikbaar. Kanton- (Kreis) en provincie(Bundesland)grenzen vormen vaak een belemmerende factor voor goede verbindingen. Dicht is het busnetwerk in en rond Aken (www.avv.de) en Düren/Euskirchen (www.rvk.de).

Zie voor het busverkeer in de Vulkaan-Eifel www.vrminfo.de, in de zuidelijke Vulkaan-Eifel en de regio Bitburg-Prüm www.vrtinfo.de.

Met de taxi

Taxi's zijn meestal bij de stations en in het centrum van de steden te vinden. De prijzen zijn vergelijkbaar met de Nederlandse tarieven, wellicht iets goedkoper.

Feestdagen

Van de lente tot in de herfst vinden op feestterreinen en in de binnensteden volksfeesten plaats. Sommige duren een weekend, andere een hele week. Doorgaans hoort daar een kermis bij, met attracties en snacks.

Specifiek voor het Ahrdal zijn de talrijke wijnfeesten, met de presentatie van wijnen, het kronen van de wijnkoningin (wordt jaarlijks gekozen) en muziek.

De adventsperiode is de tijd van de kerstmarkten. Slechts in enkele plaatsen duurt die de hele advent; doorgaans wordt in een van de adventsweekends gefeest. In stalletjes worden kerstdecoraties, sieraden, wollen mutsen/sokken, speelgoed en nog veel meer aangeboden; in eetkramen zijn streekspecialiteiten te koop en wordt warme wijn geschonken.

1 januari: nieuwjaarsdag

Rosenmontag: carnavalsmaandag

Goede Vrijdag

Pasen

Paasmaandag

1 mei: Dag van de Arbeid

Hemelvaart

Pinksteren

Pinkstermaandag

Sacramentsdag (Fronleichnam): tweede donderdag na Pinksteren

15 augustus: Maria Hemelvaart

3 oktober: Dag van de Duitse Eenheid

1 november: Allerheiligen

24 december: Kerstavond (Heiligabend; vanaf 's middags)

25-26 december: Kerstmis

Festivals en evenementen

Geisterzug: februari, traditionele spokenoptocht op carnavalszaterdag in Blankenheim.

Rosenmontag: optocht op carnavalsmaandag; in Aken zeer groot.

Jahrmarkt anno dazumal: historische jaarmarkt met kermis in het openluchtmuseum van Kommern; begint op paaszaterdag.

Eifel-Kulturtage: van maart tot eind mei theater in Bitburg, Kloster Himmerod en Wittlich; www.eifelkulturtage.de.

Eierlage: eierrace in Schönecken (Prüm) op Paasmaandag; die traditie voert terug op de 16e eeuw.

Hexentanz: Burg Satzvey, heksennacht, begin mei.

Burgfestspiele Mayen: half mei tot eind augustus is de Genovevaburcht toneel van musical en theater; www.mayen.de.

Weinmarkt der Ahr: feestelijke wijnmarkt in Ahrweiler tijdens het Pinksterweekend.

Eifeler Musikfest: in het Kloster Steinfeld, zo. na Pinksteren.

Ritterfestspiele: middeleeuwse markt en ridderspelen, Burg Satzvey, 3e of 4e lange weekend in mei.

ADAC-24h-Rennen: 24-uurs race op de Nürburgring; www.24h-rennen.de, 3e of 4e lange weekend in juni.

Winzerfeste: van Pinksteren t/m oktober staan vrijwel elk weekend wijnfeesten op de agenda in het Ahrdal.

Tour de Ahrtal: fietsen van Altenahr naar Blankenheim op een autovrije zondag (1e zondag in juni).

Kultursommer: muziek, theater en dans in veel uitingsvormen, in historische gebouwen en in de openlucht in Rijnland-Palts; www.kultursommer.de.

Rock am Ring: groots muziekspektakel, voorheen op de Nürburgring, tegenwoordig op het vliegveld Mendig, begin juni; www.rock-am-ring.com.

Spannungen: kamermuziekfestival in de jugendstilkrachtcentrale van Heimbach, gedurende een week in juni; www.spannungen.de.

Weinblütenfest: wijnfeest in Mayschoß, half juni.

Concours Hippique: wereldkampioenschappen ruitersport bij het CHIO in Aken begin/ half juli (sommige jaren eind juni); www.chioaachen.de.

Prümer Sommer: juli-augustus openluchtvoorstellingen, doorgaans op donderdagavond.

Klassik auf dem Vulkan: concertreeks in kerken in Daun en in de openlucht op het Gemündener Maar, in juli en augustus; www.klassikaufdemvulkan.de.

Europäisches Folklore Festival: tientallen internationale muziek- en dansgezelschappen treden op in Bitburg, 2e week juli; www.folklore-bitburg.de.

Marienthaler Lichterabende: muziek in de kapelruïne van Marienthal, half juli-augustus.

Duurzaam reizen

De Eifel is een perfect gebied om met lage CO2-uitstoot te reizen: er zijn veel (langeafstands)wandel- en fietsroutes om complete vakanties mee in te vullen.

Door in restaurants en winkels te kiezen voor regionaal geproduceerde producten – die met het EIFEL-logo zijn bovendien van hoge kwaliteit – beperkt u de transportkilometers die voor veel voedselbereiding hoog is. Meer informatie vindt u op: www.regionalmarke-eifel.de; zie ook www.slowfood.de.

Een hotel dat buitengewoon op duurzaamheid is ingericht is het NaturPur- Hotel Maarblick in Meerfeld (zie blz. 100).

Bij veel logeeradressen krijgt u een gratis pas voor gebruik van het openbaar vervoer.

Voor gebruik van het openbaar vervoer in en aangrenzend aan het Nationalpark Eifel is er de GästeCard (www.nordeifel-tourismus.de).

Neuenahrer Burgunderfest: wijnfeesten eind juli in Bad Neuenahr.

Open Air Klassik Monschau: opera's en operettes van Mozart, Puccini, Rossini, Verdi bij de burcht van Monschau; 1e week augustus (soms al eind juli); www.monschau-klassik.de.

Monschau Marathon: zowel ren- als nordicwalking- en mountainbikeparcours, begin of half augustus; www.monschau-marathon.de.

Altenahrer Burgenfest: ridders en goochelaars in het stadje, begin augustus.

Kurpark Classix: klassieke muziek met de Aachener Sinfoniker in het kuurpark, half augustus; www.kurparkclassix.de.

Rad am Ring: 24-uurs wielerevenement op het Nürburgring-racecircuit, www.radamring.de.

Historisches Burgenfest: middeleeuwse feesten met ridderspelen, narren, rovers en muzikanten op de burcht van Manderscheid; eind augustus, www.burgenfest.info.

Europäisches Fledermausnacht: rondleidingen bij de grootste vleermuispopulatie van het land: het Mayener Grubenfeld; eind augustus.

Maare-Mosel-Lauf: hardlooprace 21 km, eind augustus.

Heimatfest: Adenauer stadsfeest met rockconcert, laatste weekend augustus.

VulkanBike Festival: mtb-marathon, begin september; www.vulkanbike.de.

ADAC-Moselschiefer-Classic: oldtimerrally vanuit Mayen, 1e week september.

Tatort-Eifel: in de oneven jaren, krimi-lezingen en films; voor detectives, auteurs en lezers; www.tatort-eifel.de.

Handwerker- und Bauernmarkt: 2e weekend van september in Mayen, boerenmarkt met oude ambachten.

KKK-Kronenburger Kunst- und Kulturtage: kunstmarkt half september in Kronenburg; www.kkk-kronenburg.de.

Burgfest: 3e week september burchtfeest en kermis in Reifferscheid.

Altenahrer Weinfest: wijnfeesten, alle weekends van eind september t/m eind oktober.

Mayschosser Weinfest: hele maand wijnfeesten in Mayschoß, kiezen van de wijnkoningin en kelderbezoeken.

Archäologietour Nordeifel: 1e zondag in oktober, op wisselende locaties.

Kaltblütertage 'Nach der Ernte': koudbloedpaarden, 3e week september in het openluchtmuseum Kommern.

Mozart Wochen: de hele maand november, tijdens de even jaren, zijn er Mozartconcerten, uitgevoerd door (internationale) eersteklasmusici; podia in Prüm, Wittlich, Bitburg, Neuerburg.

Rursee Marathon: marathon en mtb-race rond de Rursee, begin november; www.rursee-marathon.de.

Weihnachtsmarkt: groots is de Akense Kerstmarkt, van de 1e advent tot 23 december. In Monschau, Bitburg, Bad Münstereifel, Stolberg en Ahrweiler alle adventsweekends, het 1e adventsweekend in Kronenburg, Mechernich–Burg Satzvey, Manderscheid, Reifferscheid en Dudeldorf.

Veiligheid en noodgevallen

Neem in de Eifel de normale voorzorgsmaatregelen: wees gewoon op uw hoede en laat geen waardevolle spullen in het zicht in uw auto liggen.

Belangrijke telefoonnummers

Politie, ambulance, brandweer: het Europese alarmnummer 112

ANWB Alarmcentrale: tel. +31 70 314 14 14 of 088 269 28 88.

Blokkeren creditcard en pinpas: te vinden op uw creditcard of pasje (voor vertrek noteren en meenemen).

Consulaat en ambassade

Consulaat-Generaal van Nederland: Kennedydamm 24 (Sky Office, 7e verdieping), 40476 Düsseldorf, tel. 0049 211 179 30 10, http://dusseldorf.nlkonsulat.org. Telefonische bereikbaar ma., di. en do. 13.30-16.30, vr. 13.30-14.30 uur.

Ambassade van Duitsland: www.niederlande.diplo.de.

Geld

De prijzen van verblijf en eten en drinken zijn in de Eifel gunstiger dan in Nederland en België. De in deze gids vermelde prijzen golden in 2015-2016. Bij attracties staan de prijzen voor volwassenen, in sommige gevallen daarachter gereduceerd tarief voor kinderen. Gezinstarieven (voor twee volwassenen en twee of drie kinderen) zijn op veel plekken verkrijgbaar.

Bij geldautomaten met het logo dat op uw pas staat, kunt u geld pinnen. Het gebruik van creditcards is niet overal gemeengoed. Daarentegen worden bankpassen met pincode wel algemeen geaccepteerd.

Fooien

Service is bij de rekening inbegrepen. Toch is het geven van fooien net als in Nederland en België gebruikelijk. Meestal rondt u daarvoor het te betalen bedrag af. Circa 5-10% van de totale rekening in restaurants is goed maar niet verplicht. Kofferdragers in een hotel krijgen meestal € 1 per stuk bagage.

Kurtax

In kuurplaatsen (Heilbäder) wordt belasting geheven aan toeristen die overnachten. Circa € 1,30 p.p.p.d.

Gezondheid

Duitsland beschikt over een uitstekende medische zorg. Apotheken kunt u herkennen aan een groen kruis. Ze zijn meestal geopend ma.-vr. 9-18 en za. 9-13 uur; nacht- en zondagdiensten staan bij elke apotheek aangegeven.

Informatie

Eifel Tourismus GmbH

Kalvarienbergstraße 1

D-54595 Prüm

tel. +49 (0)6551 965 60

www.eifel.info (ook in het Nederlands)

In Nederland

Duitsland Vakantieland

www.germany.travel

Kinderen

Burchten en treinen

Ridderburchten, de Romeinen en vulkanen zijn onderwerpen waar vooral kinderen tussen 6 en 12 jaar door geboeid raken. Het Maarmuseum en het Vulkanhaus zijn bij uitstek op kinderen ingesteld, ook Nederlandstalige. Ook een succes is een rit met de Vulkan-Express, een trein door het Brohltal. Een uitgebreide museumtreinwinkel staat bij Losheim. Burchten als uit een plaatjesboek zijn die van Mayen en het nabijgelegen Schloss Bürresheim.

Dieren- en themaparken

Aanraders zijn het bij elkaar gelegen – uitgestrekte – Freilichtmuseum, het Hochwildpark Mechernich-Kommern en de Sommerrodelbahn Mechernich, met kinderboerderij en ponyrijden.

Een grote dierentuin bij Aken is het Tierpark Aachen/Euregio Zoo. In de Wildfreigehege Hellenthal leven inheemse dieren en is een roofvogelpark. Zowel inheemse als exotische dieren vindt u in de Eifelzoo bij Lünebach/Pronsfeld. Het Eifelpark bij Gondorf is een speelparadijs met wildpark; in 2014 zijn daar nieuwe attracties aan toegevoegd.

De Kasselburg van Gerolstein heeft een roofvogel- en wolvenpark: het Adler- und Wolfpark Kasselburg.

Beren, moeflons, berberaapjes en een rodelbaan zijn de atracties van het Wild- und Erlebnispark Daun.

Bij Mayen staat het vooral voor jonge kinderen leuke speelparadijs Tolli-Erlebnispark; ook het Kinder Abenteuerland Kall is voor die doelgroep. De Erlebniswelt Nürburgring heeft een kartbaan.

Goede gezinsbestemming

Een groot voordeel voor kinderen (en ouders) is dat de Eifel niet ver weg ligt. Files zijn in de Eifel een onbekend begrip, uitgezonderd rond de Nürburgring tijdens grote races. Voor kinderen geldt vaak een speciale korting, bijvoorbeeld in het openbaar vervoer, maar ook bij de toegang tot bezienswaardigheden en in hotels. Leuke verblijfadresjes zijn campings en logeren bij de boer.

Wandelen en fietsen

Informatieve wandelroutes langs vulkanische verschijnselen of sporen van dieren zijn er legio. Informatieborden maken van een wandeling een speurtocht. Voor kinderen geschikte fietsroutes zijn de Kinderradweg in de Vulkaan-Eifel (zie blz. 88) en de Eifel-Ardennen-Radweg (zie 14 blz. 110) tussen Niederprüm en Bleialf.

Water

In de Eifel is veel water, een belangrijk ingrediënt voor een geslaagde kindervakantie. Echte speelparadijzen zijn de Kronenburger See, Bitburger See en Freilinger See. Kanoverhuur vindt u op de Rursee en het Gemündener Maar; verwacht er geen wild water maar spelevaren. En dan zijn er nog tal van plaatsen met een zwembad, in de openlucht (Freibad) of overdekt (Hallenbad).

Klimaat

Het klimaat van de Eifel komt sterk overeen met dat van de westerburen. In de oostelijke Vulkaan-Eifel regent het wat minder dan in het westen, doordat de in de Ardennen en Noord-Eifel stijgende lucht daar al flink uitgeregend is. In de Noord-Eifel komt meer nevel voor. De temperatuur is op grotere hoogte lager, en dat merkt u zeker in de Zuid-Eifel: het seizoen komt daar merkbaar later op gang, de bloesem is er later dan in Nederland en België, en de bomen blijven langer kaal. Van een aangenamer microklimaat, met meer zonuren en hogere temperaturen, profiteert het Ahrdal; niet voor niets gedijen daar de wijnstokken goed.

Zie voor de actuele weerssituatie www.eifelwetter.de en www.donnerwetter.de. Veel toeristenwebsites vermelden de actuele weerssituatie; vaak hebben ze een link naar een webcam.

Reisperiode

Als reisperiode komt het hele jaar in aanmerking. In het voorjaar ontluikt op sommige plaatsen de flora verrassend, zoals de uitgestrekte narcissentapijten op de hellingen langs de Rursee. In de Zuid-Eifel geven de fruitbomen een heerlijk voorjaarsgevoel. De zomermaanden zijn in de populairste toeristenoorden vrij druk. Een grote druk op de beschikbare logiesmogelijkheden geven speciale evenementen, zoals op de Nürburgring of tijdens stadsfeesten.

Het najaar is in de hele Eifel een heerlijk seizoen; de bomen leveren een prachtig herfsttafereel. In het Ahrdal komt daar nog de druivenpluk en -pers bij.

Hoewel er enkele wintersportgebieden zijn, is de sneeuwzekerheid gering. Wandelen kan tijdens de wintermaanden uiteraard wel; ook de wellnessvoorzieningen zijn dan bijzonder aangenaam. Er blijven genoeg attracties open om ook 's winters interessante culturele uitstapjes te kunnen maken. Tijdens de hele adventsperiode zijn er in diverse historische steden (waaronder Aken, Monschau, Mayen, Kronenburg) kerstmarkten.

Openingstijden

Van mei t/m oktober is het toeristenseizoen; daarbuiten gelden voor veel bezienswaardigheden en attracties beperkte openingstijden.

Winkels: alleen in de toeristische plaatsen zullen enkele winkels in het hoogseizoen op zondag geopend blijken, evenals een enkele supermarkt in de grote plaatsen, maar reken daar niet op. De openingstijden op zaterdag worden vaker verruimd (van oudsher sloten winkels al op zaterdagmiddag). In het Ahrdal zijn veel wijnkelders in het hoogseizoen op zondag geopend.

Musea: blijven doorgaans alleen op nieuwjaarsdag en met kerst gesloten; voor de overige feestdagen gelden meestal de zondagstijden.

Reizen met een handicap

In de Eifel zijn op tal van plaatsen speciale voorzieningen voor gehandicapten, zowel voor rolstoelrijders als slechthorenden, slechtzienden en verstandelijk gehandicapten. Het Deutsch-Belgischer Naturpark Hohes Venn-Eifel en het Nationalpark Eifel hebben een voortrekkersrol in het presenteren van voorzieningen voor gehandicapten. Op www.eifel-barrierefrei.de is een zoekmachine voor attracties die voor gehandicapten toegankelijk zijn, voor zowel mensen met beperkte mobiliteit als met verminderd gehoor- of gezichtsvermogen. Specifiek voor logies en vervoer wordt doorverwezen naar Eifel Tourismus en de vervoerspartners.

Zie ook Reizen met een beperking op www.germany.travel.

Sport en activiteiten

Fietsen / mountainbiken

De Eifel biedt veel fietsmogelijkheden. Gemarkeerde langeafstandsroutes zijn onder meer de Eifel-Höhen-Route (230 km) tussen Blankenheim, Monschau en Heimbach en de Kylltalradweg (130 km) van Kronenburg/Stadtkyll naar de Moezel. Daarnaast zijn er veel mooie (halve) dagroutes, zoals de Prümtalradweg (88 km) van Stadtkyll naar de Sauer en de Maare-Mosel-Radweg (58 km) van Daun via Gillenfeld en Wittlich naar de Moezel; van deze route bestaat ook een korte variant (11 km) over fietspaden, speciaal voor kinderen.

Echte fietspaden zijn er ook tussen Prüm en de Belgische grens (zie 14 blz. 110), langs de Ahr en grote delen van de Kylltalradweg.

Eifel-Radtouren, via www.eifel.info, geeft een overzicht van bewegwijzerde Premium-Radrouten (langer dan 30 km) en Regio-Radrouten (minstens 10 km). Bij elke route staat een dwarsprofiel met hoogteverschillen, een overzicht van bezienswaardigheden, horecafaciliteiten, fietsverhuur en fietsenmakers en blogs. Diverse routebeschrijvingen zijn downloadbaar als pdf-bestand.

Fietsverhuur: bij de plaatsbeschrijvingen staan adressen vermeld waar fietsen kunnen worden gehuurd.

Toeristenbureaus en diverse andere verhuurstations verhuren fietsen met accu. Ze heten hier pedelecs, dat staat voor Pedal Electric Cycle. De elektromotor geeft zijn prestatie boven op de trapkracht. Doorgaans kunt u daarmee zo'n 40 km uit de voeten, afhankelijk van het terrein en of u de modus op energiezuinig dan wel volle kracht zet. Dan moet de accu worden gewisseld of opgeladen – daarvoor biedt ook vaak de horeca gelegenheid: u pauzeert en intussen kan uw stalen ros ook bijtanken.

Golfen

In de Eifel zijn 18-holesgolfterreinen bij Bitburg (bij de Stausee en verder noordelijk in Burbach), Bad Neuenahr, Düren-Gürzenich, Eschweiler (Bad Münstereifel), Mechernich (Burg Zievel bij Satzvey) en Hillesheim. Bij Baustert (16 km van Bitburg) is een 9-holesbaan.

Paardrijden

Ruitertochten zijn mogelijk met eigen paard of huurpaarden. Er zijn speciale brochures over ruitertochten en over het met eigen paard vinden van een onderkomen of het huren van paarden voor het maken van dag- of meerdaagse tochten. Adressen en routes zijn te vinden op www.eifelzupferd.de.

Vissen

Het vele water maakt de Eifel tot een paradijs voor vissers. Vergunningen zijn verplicht en ter plaatse verkrijgbaar. Ook wordt aan vliegvissen gedaan.

Rursee: snoek, aal, zeelt, karper, witvis en forel; www.fischerei-rursee.de.

Ahr: forel, aal, witvis.

Kyll: forel, vlagzalm, barbeel, snoek, aal, witvis.

Sauer: vooral forel.

Op de bij Daun gelegen maren: forel, zeelt, snoek, aal, baars, voorn, witvis.

Zie ook de Duitse hengelverenigingen (het Deutscher Angelfischer Verband e.V.); www.dafv.de.

Wandelen

Naast langeafstandsroutes als de Eifelsteig (313 km) is er een zeer groot wandelnetwerk voor kortere uitstapjes, van een of enkele uren tot meer dagen. Onderhoud van paden en ontwikkeling van routes is in veel gevallen in handen van de Eifelverein. Uitgebreide informatie is te vinden op www.eifelverein.de. Bij de plaatsbeschrijvingen staan wandelroutes in de betreffende omgeving.

Een twintigtal lokale en een tiental regionale wandelroutes met beschrijving en kaartje zijn te vinden op www.eifel-ardennen-wandern.com; met arrangementen. Zie voor de oostelijke Eifel, Rijnland-Palts, www.gastlandschaften.de. Een selectie dagroutes in de Eifel, het gebied van de Rijn en de Moezel vindt u op www.traumpfade.info.

Watersport

Van de stuwmeren is de Rursee het voornaamste watersportgebied. Daar is een jachthaven, bootverhuur – stand-up paddling heeft er inmiddels zijn intrede gedaan – en wordt gevist. Bovendien varen er rondvaartboten. Opstapplaatsen daarvoor zijn Einruhr, Rurberg en Schwammenauel. Ook deeltochtjes zijn mogelijk, in combinatie met wandelingen. Daarnaast hebben de Kronenburger See, de Bitburger Stausee en de Freilinger See goede faciliteiten voor zwemmers en ander waterplezier. Van de maren zijn vooral het Gemündener Maar, Meerfelder Maar, Pulvermaar en Schalkenmehrener Maar geschikt. Een aantal snelstromende rivieren, zoals de Sauer en de Kyll, lokt kanoërs. Bij Irrel in het Naturpark Südeifel is een geliefd traject waar wereldkampioenschappen wildwatervaren worden gehouden.

Wintersport

De hoeveelheid sneeuw die 's winters in de Eifel valt varieert van jaar tot jaar. Het bergland is 400-700 m hoog en de afstand tot zee hemelsbreed gering, waardoor zachte oceanische lucht vrij gemakkelijk kan binnendringen en sneeuw niet vaak lang blijft liggen. Een zekere bestemming voor wintersportvakanties is de Eifel dan ook niet. Het best ontwikkeld zijn de skigebieden bij de Hoge Acht/Nürburg, de Schwarze Mann/Prüm en Weißer Stein/Hellenthal. De pistes zijn respectievelijk 1200, 1000 en 550 m lang en hebben een springschans en een rodelbaan. Op beperkte schaal zijn voorzieningen bij Kesternich, Höfen, Rohren, Monschau, Einruhr, Kronenburg en Daun.

Voor winterwandelen, al dan niet in de sneeuw, leent de Eifel zich heel goed.

Telefoon en internet

Geografische belemmeringen en een tamelijk geringe dichtheid van ontvangstmasten zorgen ervoor dat de mobiele telefonische bereikbaarheid niet overal gewaarborgd is; zo is bijvoorbeeld de ontvangst in het keteldal van Monschau beperkt. Houd hier rekening mee en maak duidelijke (nood)afspraken.

Neem in de Eifel de normale voorzorgsmaatregelen: wees gewoon op uw hoede en laat geen waardevolle spullen in het zicht in uw auto liggen.

Belangrijke telefoonnummers

Politie, ambulance, brandweer: het Europese alarmnummer 112

ANWB Alarmcentrale: tel. +31 70 314 14 14 of 088 269 28 88.

Blokkeren creditcard en pinpas: te vinden op uw creditcard of pasje (voor vertrek noteren en meenemen).

Consulaat en ambassade

Consulaat-Generaal van Nederland: Kennedydamm 24 (Sky Office, 7e verdieping), 40476 Düsseldorf, tel. 0049 211 179 30 10, http://dusseldorf.nlkonsulat.org. Telefonische bereikbaar ma., di. en do. 13.30-16.30, vr. 13.30-14.30 uur.

Ambassade van Duitsland: www.niederlande.diplo.de.