De 15 hoogtepunten in een oogopslag

Welkom

Velkomin!
Ter oriëntatie
Kennismaking, IJsland in cijfers
Geschiedenis, heden, toekomst
Overnachten
Eten en drinken
Praktische informatie

Onderweg in IJsland

Reykjavík en omgeving
Reykjavík, Hafnarfjörður, Garðabær, Kópavogur,
Mosfellsbær, Krýsivík, Keflavík, Grindavík

Het westen
Ákranes, Borgarnes, Snæfellsnes (incl. Ólafsvík, Grundarfjörður en Stykkisholmur), Reykholt, Vestfirðir (incl. Patreksfjörður en Isafjörður)

Het noorden
Akureyri, Blönduós, Sauðarkrókur, Húsavík

De oost- en zuidkust
Egilsstaðir, Seyðisfjörður, Höfn, Jökulsárlón,
Kirkjubæjarklaustur, Vík i Mýrdal, Selfoss

Het hoogland – Hálendið
Uxahryggjavegur (52) en Kaldadalsvegur (F550),
Sprengisandsleið (F26), Kjalvegur (35), Skagafjarðarleið (F752), Eyafjarðarleið (F821) en Dragaleið (F881), Austurleið (F910),
Snæfellsleið (F909), Öskjuleið (F88), Lakavegur (F206),
Fjallabaksleið nyrðri (F208), Fjallabaksleið syðri (F210)

De 15 hoogtepunten

 1 De musea van Reykjavík – de geschiedenis van een volk
De belangrijkste musea van het land bevinden zich in de hoofdstad. Ze vertellen de geschiedenis van een volk.

 2 De Gouden Route – louter hoogtepunten
Een pracht van een dagtocht vanuit Reykjavík voert u langs louter hoogtepunten.

 3 Bláa Lonið – wellness in IJsland
De grootste trekpleister van IJsland, het geothermische wellness-centrum Blue Lagoon, ligt op een steenworp afstand van Keflavík.

 4 Snæfellsjökull – tocht rond een vulkaan
Bijzondere landschappen zijn te bewonderen rond deze slapende vulkaan op het schiereiland Snæfellsnes.

 5 De Vestfirðir – verlaten schoonheid
De prachtige fjorden in het noordwesten van IJsland zijn leeg en verlaten.

 6 Borgarfjörður – het land van Egils saga
Het land van Egill Skallagrimsson – de held uit de mooiste saga van IJsland.

 7 Askja – tocht naar een vulkaan
Tocht naar een vulkaan door een desolaat, maar o zo fraai landschap en langs de mooiste berg van het land.

 8 Mývatn, Krafla, Námaskarð – wandelen in een stoomketel
Wandelen in een stoomketel: een geothermisch en vulkanisch wonderland.

 9 Mývatn – vogelparadijs in Noord-IJsland
Vogelparadijs met harlekijneend, IJslandse brilduiker en alle andere eenden van het land.

10De Diamanten Route – langs Asbyrgi en Jökulsárgljúfur
Een pracht van een rondrit door het spectaculaire nationale park Jökulsárgljúfur.

11Skaftafell – de groene oase van de Vatnajökull
Een groene wandeloase in een ijzige wereld van gletsjers en vulkanen.

12Kirkjubæjarklaustur – naar Landmannalaugar en Lakagígar
Naar Landmannalaugar en Lakagígar, de mooiste en indrukwekkendste plekken in het binnenland van IJsland.

13Þórsmörk – rondom de Eyjafjallajökull
Verscholen achter de Eyjafjallajökull ligt een van de mooiste pareltjes van IJsland.

14Vestmannaeyjar – afgelegen eilanden
Afgelegen eilanden voor de zuidkust van IJsland vol papegaaiduikers en andere zeevogels.

15 De Færøer – groene eilanden in de oceaan
Dit kleine eilandenrijk ligt halverwege Noorwegen en IJsland.

Toeristische woordenlijst
Culinaire woordenlijst
Colofon
Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

Dit symbool in de tekst verwijst naar een van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!–tip

Welkom – Velkomín

De ongerepte natuur is voor veel toeristen de reden om naar dit eiland in de Atlantische Oceaan af te reizen. De ringweg vormt de levensader, niet alleen voor IJslanders, maar ook voor bezoekers. Deze weg leidt door verlaten lavavelden, langs donderende watervallen en hier en daar door een dorp of stadje. Van deze rondweg leiden zijwegen naar alle uithoeken, langs diepe fjorden vol met zeevogels en de oceaan vol walvissen. Andere wegen voeren door het ongerepte binnenland en zijn alleen geschikt voor terreinvoertuigen. Uiteindelijk brengt de ringweg u bij de enkele steden.

Ter oriëntatie

Overzicht

Alle wegen komen uiteindelijk uit bij Reykjavík ( C 6), het feitelijke middelpunt van het land. Vanuit deze stad kunt u dan ook alle uithoeken van IJsland bereiken. Twee derde van de ruim 300.000 bewoners van het land woont hier, terwijl de rest zich vooral langs de kust heeft gevestigd. Het uitgestrekte binnenland is woest en verlaten. De ringweg vormt de levensader van IJsland en biedt ook toeristen de kans het hele eiland te ontdekken.

Reykjavík en omgeving

Reykjavík ( C 6) is niet alleen de hoofdstad van het land, maar ook het culturele centrum. Tegelijk is het een echte metropool, een trendy stad met een gevarieerd uitgaansleven en een shoppingparadijs met veel leuke winkels. Het is een zeer moderne, maar toch overzichtelijke stad, waarin iedereen zich zal thuis voelen. Reykjavík gaat ongemerkt over in een reeks voorsteden, zoals Hafnarfjördur ( C 6), Kópavogur ( C 6) en Mosfellsbær ( C 6). Op het schiereiland Reykjanes ligt bij Keflavík ( B 6) de internationale luchthaven van IJsland, voor velen de eerste kennismaking met het land. Langs de zuidkust van Reykjanes vindt u Grindavík ( C 7) en Þorlákshöfn ( D 7) en Landeyjar ( E 8), van waaruit u kunt overvaren naar de Vestmannaeyjar ( E 8).

Ten noordoosten van Reykjavík vindt u de grootste bezienswaardigheden van IJsland: Þingvellir, Geysir en Gullfoss.

Het westen

Het westen van IJsland kan worden opgedeeld in West-IJsland en de Westfjorden. Onder West-IJsland wordt het gebied verstaan ten westen van de Langjökull, maar ten zuiden van Krókfjarðarnes ( C 3). Hier zijn veel van de beroemde IJslandse saga's ontstaan. De beroemde Vikingdichter Egill Skallagrimsson was afkomstig uit Borgarnes ( C 5) en er zijn nog veel sporen van hem te vinden. De bekendste schrijver van de saga's, Snorri Sturluson, woonde, werkte en stierf in Reykholt ( D 5). Het uiterste puntje van West-IJsland wordt gevormd door het nationale park Snæfellsjökull ( A 5) rond de gelijknamige vulkaan.

De Westfjorden vormen een grillig gevormd schiereiland, waar nauwelijks mensen wonen. De enige plaatsen van betekenis zijn Patreksfjörður ( A 3) en Isafjörður ( B 2). De uitgestrekte vogelberg Látrabjarg ( A 3) met miljoenen zeevogels trekt de meeste toeristen.

Het noorden

De noordelijke kust van IJsland wordt gekenmerkt door diep het land insnijdende fjorden met hier en daar wat vissersdorpen. De meeste mensen wonen op boerderijen in de groene dalen langs de rivieren die uitmonden in die fjorden. Aan de riviermondingen zijn kleine stadjes onstaan, zoals Blönduos ( E 3) aan de monding van de Blanda en Sauðárkrókur ( F 3) aan de Eystri-Jökulsá. De grootste stad van Noord-IJsland is Akureyri ( G 3). Het gebied rond Mývatn ( H 3) trekt echter de meeste bezoekers: het vogelrijke meer in een vulkanisch zeer actieve omgeving, en het nationale park Jökulsárgljufur dat bestaat uit het canyonachtige stroomgebied van de Jökulsá á Fjöllum, met onder meer de gigantische waterval Dettifoss.

De oostkust

De oostkust is toeristisch misschien wat minder in trek dan de rest van het land. In Seydisfjörður ( L 4) komt de veerboot uit Tórshavn aan. Egilsstaðir ( L 4) ligt strategisch langs de ringweg en is daarmee een belangrijke schakel in het openbaar vervoer van het land. Langs de fjorden ziet u bij Reyðarfjörður ( L 4) de grote aluminiumsmelterij van Alcoa. De energie wordt opgewekt door de centrale bij de grote Kárahjnukar-stuwdam aan de voet van de Vatnajökull.

De zuidkust

Op het zuidoostelijke puntje van IJsland ligt Höfn ( K 6), het uitgangspunt voor de verkenning van de Vatnajökull, de grootste gletsjer van Europa. Het gletsjermeer Jökulsárlón ( J 7) trekt dagelijks duizenden bezoekers die zich vergapen aan de enorme ijsblokken die van de gletsjer afkalven en langzaam naar zee drijven. Skaftafell ( H 7) is een groene oase in deze ijzige wereld. Ten zuiden van de Vatnajökull strekt zich de uitgestrekte, zwarte zandvlakte Skeiðarársandur uit, doorsneden door tal van soms woeste gletsjerrivieren. Kirkjubæjarklaustur ( G 7) en Vík i Mýrdal ( F 8) liggen in de schaduw van de Mýrdalsjökull. Deze gletsjer verbergt de vulkaan Katla. Even verderop ligt de vulkaan Eyjafjallajökull ( F 8) die in 2010 uitbarstte en voor veel overlast in Europa zorgde.

Het hoogland

Het midden van IJsland, Hálendið, is een ongerept, woest en verlaten gebied waar niemand woont. Het gebied wordt doorsneden door gletserrivieren, afkomstig van de Vatnajökull, Myrdalsjökull, Hofsjökull en Langjökull. De wegen die het gebied ontsluiten moeten het stellen zonder bruggen, zodat het binnenland alleen toegankelijk is voor 4x4-auto's met ervaren bestuurders. De meest bezochte gebieden zijn Ódáðahraun, Sprengisandur, Lakagígar, Þorsmörk en Landmannalaugar.

Kennismaking, IJsland in cijfers

Reisseizoen

De meeste reizigers bezoeken IJsland in het zomerseizoen, van juni tot augustus. Vooral vogelliefhebbers zullen liever in juni het eiland bezoeken, omdat het vogelleven dan het uitbundigst is. Bijzondere vogelsoorten zijn dan het best waar te nemen. Gewilde soorten zijn de harlekijneend en IJslandse brilduiker, waarvan de fraai gekleurde en getekende mannetjes dan nog in het broedgebied zijn. Later in het seizoen verlaten zij dat broedgebied om op zee te ruien. De vrouwtjes, die minder opvallend zijn, blijven met de jongen achter. De beste kansen om deze eenden te zien zijn op en rond Mývatn. De vogelkolonies langs de kusten zijn eveneens het best te bezoeken in juni/juli, wanneer de ouders af en aan vliegen om hun jongen te voeren. Ook de flora is 's zomers op zijn mooist, met vaak verrassende kleurenpracht en bijzondere soorten, zoals orchideeën en gentianen.

Voor- en najaar zijn echter ook aantrekkelijk, zeker door de grote rust die dan heerst op het eiland, en de prachtige natuur die zich ontwikkelt (in het voorjaar) of mooi verkleurt (in het najaar).

's Winters biedt het eiland een geheel andere aanblik, wanneer sneeuw het landschap wit kleurt. Vooral de combinatie van vorst en vulkanische activiteiten blijft altijd boeien, zoals de hete geiser Strokkur die tot uitbarsting komt in een met sneeuw en ijs bedekte omgeving onder het noorderlicht.

Autorijden

Hoewel IJsland in grote trekken dezelfde verkeersregels kent als de rest van Europa, is het autorijden op het eiland een heel aparte belevenis. De ringweg is 1339 km lang en doorgaans goed berijdbaar en geasfalteerd, delen in het oosten zijn echter nog steeds onverhard. In de buurt van steden en dorpen zijn veel wegen wel verhard, maar het grootste deel van de wegen is onverhard. In het binnenland zijn de wegen alleen toegankelijk voor echte 4x4-auto's (SUV's met 4x4-aandrijving zonder lage gearing zullen het vaak ook niet redden, omdat soms vrij diepe rivieren moeten worden doorwaad, waarvoor een grote vrije hoogte en een 'snorkel' noodzakelijk zijn). Deze wegen worden aangeduid met een F. In steden en dorpen is 50 km/u de maximum snelheid, op onverharde wegen buiten de bebouwde gebieden 80 km/u en op geasfalteerde wegen 90 km/u. Het is verplicht om ook overdag met dimlicht te rijden.

Informatie over de toestand van de wegen kunt u krijgen via telefoonnummer 1777 (dagelijks van 8-16 uur) en via www.road.is.

Begroeting

IJslanders gaan gemoedelijk met elkaar om, ook al door het ontbreken van familienamen, zodat men elkaar bij de voornaam aanspreekt. Een eenvoudig 'Goðan dagin' (goedendag) en 'Bless' (dag) volstaat bij gewone ontmoetingen in winkels, hotels, werkplaatsen, e.d. Wie meer IJslands beheerst kan de begroetingen wat uitbreiden.

Het IJslands

De IJslandse taal is een oeroude taal die met relatief weinig wijzigingen ontstaan is uit het Oudnoords, de lingua franca van de Vikingwereld van 700-1100 n.Chr. Terwijl het Noors, Zweeds en Deens zich onder invloed van de omliggende taalgebieden in Europa verder ontwikkelden en zich differentieerden tot duidelijk te onderscheiden talen in Scandinavië, veranderde het IJslands nauwelijks, vooral door de geïsoleerde ligging van het eiland. Merkwaardig is tegelijkertijd dat het IJslands van de Scandinavische talen eigenlijk de enige was met een geschreven literatuur die zich in de 12e en 13e eeuw sterk ontwikkelde. De saga's vormen het levende bewijs voor de echtheid van het hedendaagse IJslands, want IJslanders kunnen deze ruim 800 jaar oude teksten nog steeds goed lezen. De spelling en woordenschat zijn wel iets veranderd, maar de zeer ingewikkelde grammatica is nagenoeg onveranderd. De uitspraak zal ongetwijfeld ook veranderd zijn, maar daar zult u weinig van merken. Behalve IJslands spreken de meeste IJslanders Engels en Deens. Oudere eilandbewoners beheersen vaak alleen hun eigen taal en Deens, terwijl veel mensen ook Duits spreken omdat ze in Duitsland hun opleiding hebben genoten. IJslands leren voor een eenmalige vakantie is nauwelijks zinvol wegens de enorme complexiteit van die taal. Gesproken IJslands is nauwelijks te volgen, zelfs niet als u een andere Scandinavische taal verstaat.

Namen

IJsland kent vrijwel geen familienamen maar uitsluitend patroniemen: kinderen worden naar de vader vernoemd. De kinderen van een IJslander die Jón heet, heten Jónsson of Jónsdottir. Omdat zonen en dochters van alle Jóns zo heten, zegt dit niets over verwantschappen. Daarom staan IJslanders in het telefoonboek gerangschikt naar voornaam.

Godsdienst

De overheersende godsdienst op IJsland is het lutherse protestantisme. Hoewel de moderne IJslander niet erg kerkelijk lijkt, zal tijdens een rondrit over het eiland opvallen dat werkelijk overal kerkjes en kapelletjes staan, vaak op het erf van een van de boerderijen in een dal of op een landengte, maar ook wel op geïsoleerde plekken, ver van boerderijen en dorpen. Die kerkjes zijn piepklein en uitsluitend bedoeld voor lokale aangelegenheden. Ze staan vaak op pittoreske plekken en vormen oases van rust in toch al zeer verlaten gebieden.

Prijzen

IJsland heeft de naam duur te zijn en dat is ook zo. Vrijwel alles, met uitzondering van vis, schapenvlees, wol en paarden, moet worden geïmporteerd. Eind 2008 werd IJsland zeer ernstig getroffen door de kredietcrisis, waardoor de IJslandse kroon snel devalueerde. Hierdoor was het bezoek door toeristen uit Europa wel voordeliger geworden, maar duur bleef het, omdat veel toeristische bedrijven hun diensten afrekenden in euro's.

Souvenirs

Typische souvenirs uit IJsland zijn gebreide truien en vesten met traditionele patronen. Ze zijn vrijwel overal te koop waar toeristen komen. De truien worden op ambachtelijke wijze gebreid van wol van IJslandse schapen, volgens oeroude tradities en patronen. Moderne varianten zijn de outdoorkleding van de merken 66° North en Cintamani. Verder zijn de gebruikelijke kalenders, posters en fotoboeken zeer in trek, te meer daar IJsland een zeer fotogeniek eiland is met een boeiende flora, fauna en geologie. Ook knuffels van papegaaiduikers en IJslandse paardjes doen het goed als souvenir.

Tijdsverschil

In IJsland geldt het hele jaar de Universal Time (UT), het is er in het winterseizoen 1 uur vroeger dan in Nederland, maar omdat Reykjavík op 22° WL ligt, wordt het er 1½ uur later licht dan u zou verwachten. IJsland kent geen zomertijd, waardoor het verschil 's zomers oploopt tot twee uur.

Weer

IJsland is aan alle zijden omgeven door de Atlantische Oceaan en het eiland is in Nederland vooral bekend als oorsprongsgebied van depressies. Het weer is er nog onvoorspelbaarder dan in Nederland, terwijl er grote verschillen kunnen zijn tussen het noorden en zuiden en oosten en westen van het land. Gaat u een of enkele weken naar IJsland, houd er dan in ieder geval rekening mee dat u enkele dagen met flinke regenval, lage temperaturen of aanhoudende mistbanken zult meemaken, ook in de zomermaanden. Ook kunt u enkele stralend zonnige dagen beleven en een aantal grijze dagen met zon noch regen. Treft u meer zon dan heeft u geluk, krijgt u te maken met meer regen dan heeft u pech. Telefonisch weerbericht in het Engels van Veðurstofan Íslands, http://en.vedur.is: tel. 902 0600.

De gemiddelde temperatuur in de zomermaanden ligt in het slechtste geval tussen de 10 en 15 graden, met uitschieters naar beneden; en als het meezit tussen de 15 en 20 graden, met lokale uitschieters naar boven. Mooi weer is het regelmatig rond Mývatn in het noorden en bij Skaftafell in het zuiden.

Nationale parken

Er zijn drie nationale parken ingericht in IJsland: Þingvellir, Snæfellsjökull en Vatnajökull. In deze gebieden bevinden zich enkele van de mooiste en meest indrukwekkende natuurfenomenen, beschermd voor de toekomst. Þingvellir is het gebied rondom het oude Alþing, bestaande uit het grote meer Þingvallavatn en de rivieren die zorgen voor de aan- en afvoer van het water. Het is een prachtig gebied met een rijk vogelleven en een rijke geschiedenis. Het nationaal park Vatnajökull omvat niet alleen de gelijknamige gletsjer, maar alle gletsjertongen die zich vanaf de Vatnajökull in alle richtingen een weg banen. Skaftafell, de groene oase aan de voet van de gletsjer, het vulkanische gebied Lakagígar, de gebieden rond Askja en Herðubreið en Jökulsárgljúfur rondom de indrukwekkende kloof van de rivier Jökulsá á Fjöllum behoren ook tot het park. In dit laatste gebied vindt u de Dettifoss, de grootste waterval van Europa, de rotsformaties Hljóðaklettar en Ásbyrgi, de hoefslag van Sleipnir, het paard van Óðin. Het park zal in de toekomst nog verder worden uitgebreid om de invloed van de gletsjer te kunnen volgen.

Het nationale park Snæfellsjökull omvat de gelijknamige gletsjer en zijn onmiddellijke omgeving. Naast de nationale parken zijn er andere beschermde streken, zoals het afgelegen Hornstrandir in de Westfjorden, de eilandjes in de Breiðafjörður en het meer Mývatn.

Feiten en cijfers

Ligging: IJsland ligt in de Atlantisch Oceaan, net onder de poolcirkel, halverwege Europa en Noord-Amerika.
Oppervlakte: de totale oppervlakte van IJsland bedraagt 103.000 km2, waarvan 23.805 km2 in cultuur is gebracht, 2757 km2 meren en 11.922 km2 gletsjers zijn en liefst 64.538 km2 woeste grond is. De totale lengte van de kust is 4970 km. De hoogste berg is de Hvannadalshnjúkur met een hoogte van 2110 m, de grootste gletsjer is Vatnajökull met een oppervlakte van 8300 km2.br / Hoofdstad en vlag: Reykjavík. De vlag van IJsland volgt het bekende Scandinavische patroon: de achtergrond is blauw met een wit kruis, in dat witte kruis zit een rood kruis.
Bevolking: IJsland heeft een bevolking van 333.529 inwoners (per 1 januari 2016), waarvan er 209.680 (bijna 63 procent) in Groot-Reykjavík wonen.
Godsdienst: de meeste IJslanders zijn protestants (luthers), een kleine minderheid is katholiek.

Geschiedenis, heden, toekomst

Eerste bewoners

Eigenlijk kent IJsland geen prehistorische periode. De eerste bewoners waren Ierse en/of Schotse monniken die zich hier in de 6e-7e eeuw vestigden op zoek naar rust en afzondering. Ze werden door de Vikingen papar genoemd, volgers van de paus in Rome. Er zijn nog verschillende plaatsnamen die daar aan herinneren, zoals Papey. De meeste monniken zullen IJsland bij de komst van de Vikingen hebben verlaten, omdat het met hun rust toen wel gedaan was. Berichten over deze eerste bewoners zijn te vinden in de geschriften van de Ierse monnik Dicuil, met name in zijn De mensura Orbis terrae uit 825. Zichtbare sporen hebben ze niet achtergelaten.

De Vikingen

In de 9e eeuw kwamen steeds vaker Vikingen uit Noorwegen en Zweden op IJsland terecht, zoals Naddodur, die vanuit Noorwegen op weg was naar de Færøer, maar door een storm uit koers raakte. Later kwam Garðar Svavarsson (uit Zweden), die zich bij het huidige Húsavík vestigde (zie aldaar). De volgende was Flóki Vilgerðarson, die zich liet leiden door drie raven en daarom Hrafna-Flóki wordt genoemd. Hij wilde zich vestigen in de Westfjorden. Maar zijn vestigingspoging mislukte en toen hij in het voorjaar de ijsbergen op zee zag (waarschijnlijk afkomstig van Groenland) noemde hij het land Ísland, IJsland.

Pas in 874 slaagde Ingólfur Arnason erin zich er permanent te vestigen. En daarmee kwam een golf van emigranten op gang die Noorwegen verruilden voor IJsland. Deze uittocht werd in gang gezet door de Noorse koning Harald Hárfagri, die met harde hand over West-Noorwegen regeerde en iedereen verjoeg die het niet met hem eens was. Vijftig jaar later telde de IJslandse bevolking al 30.000 zielen. In 930 werd het Alþingi opgericht, waar de bewoners in het voorjaar bijeenkwamen om tal van zaken te bespreken en geschillen te beslechten. In het jaar 1000 werd daar besloten dat IJsland zou overgaan naar het christelijke geloof. De overgang verliep vlot en in 1056 werden het bisdom van Skálholt gesticht, in 1106 dat van Hólar.

De Gouden Eeuw

Er brak een tijd aan van welvaart en voorspoed. In de loop van de 12e eeuw werd de geschiedenis van het land opgetekend in het Íslendingabók en het Landnámabók, en Snorri Sturluson schreef er zijn Edda en Heimskringla (de geschiedenis van de Noorse koningen). Ook veel van de saga's werden in deze periode op schrift gesteld. In het eerste kwart van de 13e eeuw ontstond er echter wrijving tussen de verschillende families en na veel strijd kwam IJsland in handen van de Noorse koning Haakon Haakonson (1204-1263). Nog erger werd het toen uiteindelijk ook Noorwegen zijn zelfstandigheid verloor aan Denemarken (Unie van Kalmar, 1397). Daarmee kwam IJsland in Deense handen.

De Deense tijd

In 1402 werd IJsland getroffen door de pest en binnen twee jaar stierf de helft van de bevolking. Engelse vissers ontdekten de IJslandse visgronden en ook verschillende Hanzesteden probeerden de macht over IJsland te krijgen. Christian II van Denemarken wilde IJsland zelfs verpanden aan de Engelse koning Hendrik VIII, maar die weigerde.

In 1536 loste het protestantisme het rooms-katholieke geloof af, wat niet zonder slag of stoot ging. De bisschop van Skálholt werd in Kopenhagen vastgezet en stierf in het gevang. De bisschop van Hólar, Jón Arason, nam de strijd op tegen Christian III, maar trok aan het kortste eind. Hij werd in 1550 bij de kerk van Skálholt onthoofd (samen met twee van zijn zoons). Daarna was IJsland niet meer dan een Deense provincie, of meer een wingewest. Vanaf 1602 gold er een strikt handelsmonopolie op IJsland, wat de ontwikkeling van het land bepaald geen goed deed. De bevolking verarmde en na de uitbarsting van de vulkaan Laki in 1783 ontstond zelfs het plan IJsland geheel te verlaten en de bevolking te evacueren naar een onbewoond deel van Noorwegen.

Naar zelfstandigheid

Vanaf het begin van de 19e eeuw ontstond langzamerhand een nationalistisch gevoel onder de IJslandse bevolking, gevoed door de gebeurtenissen in Europa. Denemarken bleef echter de baas in het land, maar in 1874 – duizend jaar na Ingólfur Arnason – kreeg IJsland een eigen grondwet en werd de macht van het Alþingi uitgebreid.

Op 17 juni 1944 werd de Republiek IJsland een zelfstandig land met Sveinn Björnsson als eerste president. Daarna ging het snel met de economische ontwikkeling van het land. De visserijzone werd snel uitgebreid van 4 mijl naar 12 mijl (1958), 50 mijl (1972) en zelfs naar 200 mijl (1975). Dit leidde tot een echte visserijoorlog met Groot-Brittannië. In 1980 werd Vigðis Finnbógadóttir het eerste gekozen vrouwelijke staatshoofd ter wereld. In de daarop volgende jaren ontwikkelde IJsland zich tot een van de welvarendste landen van de wereld, maar in 2008 bleek dat deze welvaart grotendeels gefinancierd was met geleend geld. Na de bankencrisis van dat jaar stortte de IJslandse economie volledig in, maar het land heeft zich in verrassend korte tijd uit dit diepe dal weten te worstelen.

Overnachten

Hotels

Er is geen gebrek aan overnachtingsmogelijkheden voor de 400.000 toeristen die jaarlijks IJsland bezoeken, maar het aanbod is niet gelijkelijk verdeeld over dit dunbevolkte land. Voor elk budget is er wel een pension of hotel te vinden. Hotels worden geclassificeerd volgens het bekende sterrensysteem: één ster voor het allereenvoudigste hotel en vijf sterren voor het meest luxueuze. De meeste vallen in de driesterrencategorie, een aantal andere in de respectievelijk twee- en viersterrencategorieën.

Pakketreizen

Heel veel toeristen bezoeken IJsland op basis van een pakketreis. De reisorganisatie regelt dan niet alleen de reis naar en van IJsland, maar ook de accommodatie ter plekke en vaak ook nog de autohuur. Dat is in ieder geval de gemakkelijkste manier en zeker niet de duurste. Je weet van tevoren precies waar je terechtkomt. Vaak is er sprake van kinderkorting. Reist u echter op eigen gelegenheid, dan is het aan te raden ook vooraf accommodatie te boeken, zeker als je in de zomermaanden reist. Op de bonnefooi reizen kan leiden tot onaangename verrassingen, zoals volle hotels of hoge kamerprijzen; accommodatie is in bepaalde delen van het land nu eenmaal dun gezaaid. Een dorp heeft misschien maar één hotel of pension; is daar toevallig een buslading toeristen ondergebracht, dan heeft u als zelfstandig reizend toerist het nakijken. Alleen kamperen geeft u alle vrijheid, want er is altijd wel een plekje te vinden voor tent, caravan of camper.

Hotelketens

Ook als zelfstandig toerist kunt u via de hotelketens van tevoren hotels boeken tegen schappelijke prijzen. Er zijn hotelketens met een landdekkend aanbod aan hotels, zoals Hótel Edda (elf hotels, www.hoteledda.is), Foss Hotels (twaalf hotels, www.fosshotel.is), Icelandair Hotels (acht hotels, www.icehotels.is) en KEAHotels (acht hotels, www.keahotels.is).

Lang niet alle hotels zijn het hele jaar geopend: een behoorlijk aantal zijn zogenoemde zomerhotels, gevestigd in kostscholen, maar die niettemin minstens in de tweesterrencategorie vallen.

In en rond Reykjavík is het hotelaanbod enorm groot, maar de vraag eveneens. Boek dus tijdig. Een aardig alternatief voor een hotel is het huren van een appartement, zoals bij Luna Appartments midden in de stad (www.luna.is). Bijzonder is verder dat veel hotels op het platteland slaapzakaccommodatie (svefnpokapláss) aanbieden tegen heel schappelijke prijzen.

Boerderijvakanties

Anders dan de naam doet vermoeden onderscheidt dit type accommodatie zich kwalitatief nauwelijk van hotels of pensions, maar de ligging van de deelnemende bedrijven is meestal uniek, zo midden in de IJslandse natuur, waar reguliere hotels doorgaans alleen te vinden zijn in of nabij dorpen en steden. Logeren op de boerderij kan via Ferðaþjónusta bænda (Icelandic Farm Holidays) een samenwerkingsverband van 170 agrarische bedrijven die pension- of zelfs hotelwaardige accommodatie aanbieden (meer dan 4000 bedden, www.farmholidays.is).

Jeugdherbergen

In IJsland zijn 33 jeugdherbergen (farfuglaheimilið), die overigens mensen van alle leeftijden accommodatie bieden, tegen een redelijk bedrag. Ze beschikken allemaal over een keuken die de gasten zelf kunnen gebruiken en over kamers waar gezinnen gezamenlijk kunnen bivakkeren. Op deze manier kunt u de overnachtingskosten laag houden, zonder al te veel in te boeten op comfort. Ook jeugdherbergen kunt u vooraf boeken en de organisatie helpt u bij het boeken van een huurauto. Boekingen gaan via www.hostel.is.

Overigens: een handig overzicht van alle accommodatietypen is de gids Áning, waarin per categorie een selectie overnachtingsadressen is te vinden. De gids is gratis te verkrijgen bij de toeristeninformaties in IJsland, maar ook vooraf te downloaden via www.heimur.is.

Campings

IJsland telt 58 campings, zodat u uw tent, caravan of camper tot in de verste uithoeken wel kwijt kunt. De meeste zijn geopend van begin juni tot eind augustus. Het merendeel van de campings is uiterst eenvoudig van opzet, maar het wordt steeds gebruikelijker dat je er, geheel in Scandinavische traditie, ook trekkershutten kunt huren. Wildkamperen is toegestaan met een tent (één nacht op een plek), maar u dient toestemming van de landeigenaar te verkrijgen, wat niet altijd eenvoudig is vanwege de uitgestrektheid van het land.

Slapen onder een vulkaan

De camping bij Skaftafell ligt direct onder de Vatnajökull. Aan alle zijden schuiven immense gletsjerarmen voorbij. In het westen is dat de Skeiðarárjökull en in het oosten de Skaftafellsjökull. Wat velen zich echter niet realiseren is dat onder de Vatnajökull de vulkanen Grímsvötn en Barðarbunga schuilgaan. Deze barstten voor het laatst uit in 2011 en 2015. Nog een vulkaan bij de camping is de Hvannadalshnúkur (2119 m) die in 1727 zijn laatste uitbarsting had.

Eten en drinken

De IJslandse keuken

De IJslandse keuken wordt van oudsher gedomineerd door vis en schapenvlees. Daarbij werd in het verleden hooguit wat brood gegeten en misschien wat groenten en graanproducten. Veel meer had het land niet te bieden. Na de introductie van de aardappel verscheen ook die op het menu. In de tweede helft van de 20e eeuw veranderde dat echter grondig. Door de onafhankelijkheid nam de bedrijvigheid toe en kwamen de enorme winsten van de visserij ten goede aan het algemene welvaartsniveau van IJsland. Er werd steeds meer geïmporteerd, ook luxere etenswaren, en inmiddels verschilt het aanbod van IJslandse winkels nauwelijks van dat van hun soortgenoten op het continent. Ook de kaart van het gemiddelde restaurant kan zich meten met vergelijkbare restaurants in Europa, zij het dat vis- en lamsvleesgerechten wat vaker voorkomen.

Typische IJslandse gerechten zijn lamshutspot, mossoep en havermoutpap met rabarber, die door veel IJslanders in de eigen tuin wordt geteeld, evenals de veel gegeten aardappelen.
's Zomers wordt rabarber gebruikt voor soepen en pappen (grautur). Rabarber wordt ook ingemaakt om 's winters in allerlei gerechten te worden gebruikt. In de kassen rond Hveragerði wordt veel fruit en groente verbouwd, zoals tomaten en komkommers (en zelfs bananen!). Veel gerechten maken nogal een primitieve indruk en, om Gerrit-Jan Zwier te citeren: 'Schaapskop, ramskloten en verrotte haai, ze zijn er dol op. Maar het past natuurlijk wel geweldig bij de sfeer van het land.'

Wat betreft vis eten IJslanders vooral kabeljauw, schelvis, heilbot, schol, haring en garnalen, en die worden daarom ook veel in gerechten verwerkt. In IJsland worden ook kippen, eenden en kalkoenen gefokt.

Skyr

De IJslandse kaas is met zo'n tachtig verschillende soorten zeer gevarieerd en ook andere zuivelproducten verdienen aanbeveling, zoals het zeer IJslandse skyr, een soort verse kaas met een kwarkachtige structuur en smaak. Het is in veel varianten te koop. Mysa, een ander zuivelproduct, is gemaakt van wei.

Þorramatur

Traditioneel zorgden IJslanders ervoor dat ze 's winters over een flinke voorraad voedsel konden beschikken in de vorm van gedroogd vlees en allerlei ingemaakte levensmiddelen. Dit wordt Þorramatur genoemd en omvat onder meer gerookt en gezouten lamsvlees, gekookte schapenkop, gedroogde vis, gerookte en ingelegde zalm en gecureerde haai (hákarl).

Erg algemeen zijn harðfiskur, in de wind gedroogde schelvis en kabeljauw. Die kun je ook eten als snack: je scheurt er een stukje af en daar kauw je lekker op. Soms wordt er eerst wat boter op gesmeerd.

Hákarl

Een zeer bijzondere specialiteit is hákarl (gecureerde Groenlandse haai). Het vlees van deze vis kan alleen worden gegeten nadat het tot wel zes maanden begraven is geweest om de hoge gehaltes aan ureum en neurotoxines af te breken. De smaak wordt wel vergeleken met die van een zeer sterke kaas, maar de meeste mensen zullen het niet eens wíllen proeven als ze het eenmaal hebben geroken. Probeer eerst eens stukje 'gler hákarl', een iets milder smakende variant met een wat glazige structuur. Ook gekookte schapenkoppen (svið) en gerechten met allerlei slachtafval (slátur) die doen denken aan het Schotse haggis zijn in sommige kringen populair. Blóðmör (bloedpudding) en súrmatur (in wei ingelegde restjes) en vooral súrsaðir hrútspungar (ingelegde testikels van rammen) zullen de meeste toeristen te ver gaan.

Wild

Aan wild worden alpensneeuwhoenders (rjúpa), rendier (hreindýr) en papegaaiduiker (lundi) geserveerd, maar ook walvis- en zeehondenvlees. Lokaal worden ook de eieren van meeuwen geraapt en gegeten (soms als ze lang bebroed zijn geweest).

Vis

Zeevis als kabeljauw, schelvis, heilbot en haring wordt veel gegeten. Zoetwatervis als zalm (lax), forel (silingur) en trekzalm (bleikja) zijn vaak heerlijk en bepaald niet duur. Een gerecht dat overgenomen is uit Scandinavië is gecureerde zalm (gravad lax): ingelegde zalm met heerlijke kruiden.

Brood

Het IJslandse brood doet sterk denken aan Deens brood en dat is eigenlijk niet zo vreemd. Tot aan 1944 was IJsland immers een Deense kolonie en werd de cultuur en daarmee de eetcultuur gedomineerd door Deense invloeden. Ook het gebak kent duidelijke verwantschap met hun Deense varianten. Populair zijn snuður, een kaneelrol met een geglaceerde laag van gesmolten chocolade en skúffukaka, een platte chocoladetaart met een kokos toplaag. Ook zijn er allerlei gelaagde taarten met jam, fruit en glacé. Deze staan bekend als randalín, randabrauð of lagkaka.

Flatbrauð of laufabrauð zijn een soort pannenkoekjes die vaak rond Kerstmis worden gegeten, net als hverabrauð, roggebrood dat rond Mývatn in ondergrondse ovens wordt gebakken.

Drank

De meeste alcoholische dranken worden ingevoerd, maar er is ook een aanzienlijke inheemse productie. Opmerkelijk is brennivín, een soort wodka op basis van aardappelen en op smaak gebracht met karwij of engelwortel. Het staat ook wel bekend als svarti dauði (zwarte dood). In IJsland is het drinken van bier pas sinds 1 maart 1989 legaal (daarvoor was het slechts op enkele plaatsen toegestaan). Vandaar dat 1 maart nu jaarlijks wordt gevierd als bjórdagurinn (bierdag). Op die dag vloeit het bier rijkelijk en de toch al stevig drinkende IJslanders sparen zich bepaald niet.

Praktische informatie

Reizen naar IJsland

Met het vliegtuig

Vanuit Nederland vliegen Icelandair en Wow air 's zomers vrijwel dagelijks van Amsterdam (Schiphol) rechtstreeks naar Keflavík, de internationale luchthaven van IJsland op ca. 45 km van de hoofdstad Reykjavík. De vlucht duurt iets meer dan 3 uur. Op Keflavík kunt u een auto huren (vooraf reserveren is zeer aan te bevelen) of de bus nemen naar Reykjavík. De rit duurt ca. 40-50 minuten en kost vanaf ISK 2200 naar BSÍ (Flybus), naar uw hotel vanaf ISK 2800 (Flybus+), www.flybus.is. Een taxi naar het centrum van Reykjavík kost zo'n ISK 18.500.

Icelandair: www.icelandair.net.

Wow air: http://wowair.nl.

Met de auto en de veerboot

De Færøse rederij Smyril Line onderhoudt een veerverbinding tussen IJsland en Europa. Het vaarschema wordt uitgevoerd met de moderne veerboot Norröna. Het vaarschema begint in het hoogseizoen in Hirtshals (di. vertr.: 11:30) vanwaar naar Tórshavn op de Færöer wordt gevaren. Na een tussenstop (wo. aaank: 17:30, vertr.: 18.00) in de thuishaven wordt vervolgens koers gezet naar Seyðisfjörður aan de oostkust van IJsland (do. aank.: 08:30). In het hoogseizoen kunt u ook op zaterdag vertrekken vanuit Hirtshals (vertr.: 15:30), maar dan maakt u een tussenstop van drie dagen op de Færöer en vertrekt u later naar IJsland (wo. vertr.. 18:00). De Norröna vaart ook 's winters, maar met andere vertrek- en aankomsttijden.

Smyril Line: www.smyrilline.fo.

Reizen in IJsland

Met de bus

IJsland beschikt over een uitgebreid netwerk van langeafstandsbussen. De meeste vertrekken vanuit Reykjavík en als u wilt kunt u geheel IJsland rondreizen in comfortabele bussen.

BSÍ (busstation): www.bsi.is.

Met een (huur)auto

Voor de meeste Nederlandse autorijders is het rijden op IJsland een hele belevenis. De ringweg (weg 1) is goed berijdbaar, maar op sommige plekken steil, smal en zelfs onverhard. De weg biedt verrassend weinig mogelijkheden om in de berm te stoppen en als u op de schouder van de weg terechtkomt, kan dat in principe zelfs levensgevaarlijke situaties opleveren. U komt ook verkeersborden tegen die in de rest van Europa onbekend zijn. De belangrijkste zijn het bord met de tekst Einbreið brú (een brug met slechts een rijstrook) waarbij de auto die het dichtst bij de brug is voorrang heeft, het bord met de tekst Malbik endar (overgang van asfalt naar onverhard) en het bord met de tekst Blindhæd (onoverzichtelijke, steile helling) om u te waarschuwen dat u niet kunt zien of er tegenliggers aankomen. Buiten de ringweg zijn er veel regionale wegen die vaak goed berijdbaar zijn, maar er zijn er ook veel met een onverhard, soms zeer slecht wegdek. Alle wegen die met een F-nummer zijn aangeduid zijn alleen geschikt voor echte terreinwagens (met de beschikking over een lage gea-ring) en een hoge doorwaadhoogte. Vaak zijn deze wegen aangeduid met het bord Torleiði en een afbeelding van een 4x4-auto. Gaat u het binnenland in dan is alleen weg 35 (voorheen F35) voor niet-4x4-voertuigen begaanbaar omdat de rivieren overbrugd zijn, maar verwacht ook daar zeker geen glad wegdek. Alle andere F-wegen voeren over rivieren die met het voertuig doorwaad moeten worden. Raadpleeg de reisgids Adventure in Iceland van Páll Ásgeir Ásgeirsson, uitgegeven door de IJslandse uitgeverij Heimur, www.heimur.is. Hierin wordt per weg aangegeven wat de moeilijkheidsgraad is. Het is verstandig de F-wegen in groepen met meer auto's te berijden, zodat de bestuurders elkaar kunnen helpen bij het oversteken van rivieren. Onderschat de gevaren niet, want zeker aan het eind van een warme dag kunnen gletsjerrivieren opeens zo veel water voeren dat zelfs de zwaarste terreinwagens in ernstige problemen kunnen komen.

Huurauto's

Houd rekening met een stevig prijsniveau, zeker voor een 4x4-auto.

Avis: www.avis.is.

Budget: www.budget.is.

Europcar: www.europcar.is, ook voor auto's van National, www.national.is.

Geysir Car Rental: www.geysir.is.

Hertz: www.hertz.is.

Procar Car Rental: https://procar.is.

RÁS Car Rental: www.ras.is.

SADcars: http://sadcars.com.

Thrifty Car Rental: www.thrifty.is.

Vliegen in IJsland

Air Iceland en Eagle Air vliegen vanaf de luchthaven Reykjavík (niet te verwarren met de internationale luchthaven Keflavík) naar alle uithoeken van het land.

Air Iceland: www.airiceland.is

Eagle Air: www.eagleair.is

Georganiseerde tochten

Vanuit Reykjavík worden rondritten over heel IJsland georganiseerd. Het gaat om zowel eendaagse (naar de belangrijkste toeristische attracties in de wijde omgeving van de hoofdstad) als meerdaagse tochten elders op het eiland. De belangrijkste aanbieders zijn: Iceland Excursions, www.icelandexcursions.is en Reykavik Excursions, www.re.is. Straetó heeft lijndiensten door het hele land, www.straeto.is. Raadpleeg www.visiticeland.com voor meer aanbieders.

Feesten en festivals

Op de volgende websites kunt u informatie over festivals vinden: www.culture.is, www.visiticeland.com, www.artfest.is en www.grapevine.is.

Þorrablót: eind januari-eind februari, een oeroude Vikingtraditie, waarbij vroeger zelfs dier- (en mensen?)offers werden gebracht, maar tegenwoordig vooral merkwaardige gerechten worden gegeten, zoals gekookte schapenkoppen en rottend haaienvlees.

IJslands carnaval: februari-maart, op maandag gaat het om gebak, terwijl de dinsdag in het teken staat van gezouten lamsvlees en erwtensoep, in flinke porties geserveerd. Op Aswoensdag trekken de kinderen verkleed langs de huizen en zingen voor een handje snoepgoed.

Food and Fun: februari, een gourmetfestival met bekende buitenlandse en de beste IJslandse koks. Tijdens het festival wordt u verwend met de beste gerechten uit de IJslandse keuken.

Winterlichtfestival in Reykjavík: februari, om het einde van de winter en de terugkomst van het licht te vieren.

Bjórdagurinn: 1 maart, in 1989 werd het tappen van bier in de horeca gelegaliseerd – in kroegen wordt dit feit sindsdien jaarlijks gevierd.

Pasen: maart-april, een periode met veel muzikale hoogtepunten tijdens de vele concerten die dan worden georganiseerd. Pasen is voor veel IJslanders een aanleiding om op familiebezoek te gaan. Hoogtepunt van het wintersportseizoen.

Eerste voorjaarsdag: 24 april, van oudsher begroeten de IJslanders het voorjaar met een feestdag waarop muziekkorpsen door de dorpen trekken om de
terugkomst van de zon te vieren.

Forellen: april-september, in april begint het forellenseizoen voor alle rivieren en meren in het land. Het seizoen loopt door tot september.

Walvissen: april-oktober, vanaf april zijn duizenden walvissen van allerlei soorten voor de kusten van IJsland te zien. Behalve in Zuid-Afrika is nergens ter wereld de kans een walvis te zien zo groot als in IJsland.

Kunstfestival van Reykjavík: half mei-begin juni , een jaarlijks festival met allerlei culturele evenementen en voorstellingen van IJslandse en buitenlandse artiesten. Zie www.artfest.is.

Zalm: mei-september, in mei begint ook het zalmseizoen – door het schone water is IJsland een paradijs voor de zalmvisser. Reserveer tijdig een stekkie langs een van de vele rivieren. Het seizoen loopt tot in september.

Festival van de zee: juni, in het eerste weekeinde van juni wordt dit feest gevierd om de band van IJsland met de zee te bevestigen, met veel culturele activiteiten en zeilwedstrijden. Het is ook een dag waarop immigranten in IJsland hun eigen cultuur laten zien.

Vikingfestival in Hafnarfjörður: half juni, om de Vikingoorsprong van IJsland te vieren ontmoeten tijdens dit feest honderden als Viking verklede mensen uit verschillende landen hun geestverwanten uit IJsland. Dit gaat gepaard met veel spannende evenementen, www.fjorukrain.is.

Nationale feestdag: 17 juni, met veel optochten en feestelijk verklede mensen in de steden vieren de IJslanders hun onafhankelijkheid (sinds 1944).

Midzomerfeest: rond 20 juni, op uitbundige wijze wordt de langste dag gevierd met veel feesten, vuur en drank.

Reykholt Muziekfestival: juli, klassieke muziek in een klassieke omgeving. In Reykholt leefde Snorri Sturlason, de middeleeuwse schrijver, de achterliggende reden voor dit festival.

Augustus: het eerste weekeinde van augustus wordt door IJslanders buiten gevierd met de hele familie. Er zijn veel openluchtconcerten in dit weekeinde.

Papegaaiduikers: begin augustus vliegen de jonge papegaaiduikers uit: dit wordt vooral op de Vestmannaeyjar groots gevierd.

Gay Pride in Reykjavík: begin augustus, een zeer kleurrijke optocht trekt door de binnenstad, www.gaypride.is.

Schapen: september, de schapen worden bijeengedreven: een drukke tijd met veel festiviteiten in alle delen van het land. Eind van de maand worden de paarden bijeengedreven.

Festivalseizoen: september-december, een drukke culturele tijd met onder meer een jazzfestival en een internationaal filmfestival, beide in Reykjavík (eind september–begin oktober). Veel concerten, opera, ballet en tentoonstellingen van beeldende kunst staan op het programma.

Iceland Airwaves Festival: oktober, een festival met alternatieve muziek.

Kerstmis, het IJslandse kerstfeest is een mengeling van Kerstmis en het Germaanse joelfeest. Dertien joelmannetjes (jólasveinar) maken de straten onveilig. Het kerstdiner – jólaborð – is een belangrijke gebeurtenis. Op het menu staan gerechten met gerookt lams- en rendiervlees. Maanden van tevoren worden de menu's gepubliceerd en de plaatsen gereserveerd.

Geld

In IJsland wordt betaald met de IJslandse kroon, de króna. Er zijn munten van 1, 5, 10, 50 en 100 kronen en bankbiljetten van 500, 1000, 2000 en 5000 kronen. Voor een euro krijgt u 141 IJslandse kronen (april 2016). Geldautomaten zijn in vrijwel elk dorp van enige omvang te vinden en anders kunt u gemakkelijk betalen met een creditkaart van Eurocard/Mastercard of VISA.

Gezondheidszorg

Overigens: er zijn verschillende apps voor smartphones die tijdens een verblijf op IJsland handig zijn:
Be Iceland – toeristische tips
Nav4D Iceland – navigatie-app
112 Iceland – app waarmee u uw locatie in noodgevallen direct kunt doorgeven
Iceland Offline Kaart – digitale kaart
Veður – weerbericht

De gezondheidszorg in IJsland is goed geregeld. In ieder groter dorp is wel een medisch centrum, waar u de medische zorg krijgt die u nodig heeft. In Reykjavík zijn enkele universitaire ziekenhuizen waar u specialistische medische hulp kunt krijgen. Van belang is dat u beschikt over een Europese verzekeringskaart (European Health Insurance Card) die door uw ziektekostenverzekeraar wordt verstrekt. Met deze kaart heeft u recht op gratis hulp, hoewel u wel te maken krijgt met een klein bedrag aan eigen risico dat ter plaatse dient te worden afgerekend. Eventuele medicijnen moeten in de apotheek worden afgerekend. In Reykjavík kunt u voor eerste hulp terecht bij het Landspítali, een afdeling van het Háskólasjúkrahús (universiteitsziekenhuis) aan de Háaleitisbraut in Fossvogur.

Gehandicapten

De voorzieningen in Groot-Reykjavík zijn goed op orde en ook in andere steden en grotere dorpen zijn de openbare voorzieningen goed toegankelijk voor gehandicapte reizigers. Geysir en Strokkur (die om de 8-10 minuten uitbarst), enkele grote watervallen (Goðafoss, Gullfoss, Seljalandsfoss en Skógafoss, bijvoorbeeld) en Þingvellir zijn ook voor rolstoelgebruikers goed te bekijken. Zie ook www.sjalfsbjorg.is.

Inlichtingen

Toeristische informatie

De Íslandsstofa is verantwoordelijk voor het promoten van IJsland als toeristische bestemming. De organisatie werkt sinds enkele jaren uitsluitend online. Er zijn geen verkeersbureaus meer in het buitenland.

Promote Iceland (Íslandsstofa)

Sundagarðar 2

IS-104 Reykjavík

tel. +354 511 4000

info@promoteiceland.is

www.visiticeland.com

Douane

Staatsburgers van Nederland en België hebben een paspoort of identiteitskaart nodig, geldig tot minstens drie maanden na het einde van het verblijf. IJsland ondertekende het Schengenakkoord op 26 maart 2001. Het reizen tussen Nederland, België en IJsland geschiedt dus zonder controle van reispapieren.

Kinderen

Reizen door IJsland is met kinderen eigenlijk niet anders dan in Nederland of België, maar het is misschien niet de eerste bestemming die in je opkomt als je kinderen hebt. Het land toont weliswaar ruig en verlaten, maar ook IJslanders hebben kinderen. Veel speelplaatsen zult u er echter niet aantreffen. Pretparken zijn er dun gezaaid. Daarentegen heeft ieder zichzelf respecterend dorp wel een verwarmd zwembad (meestal bij de school). Deze zijn vaak voorzien van lange glijbanen voor nog meer plezier.

De bekendste warmwaterbaden zijn Bláa Lonið (Blue Lagoon) bij Grindavík en zijn noordelijke tegenhanger bij Mývatn. Deze baden zijn echter eerder gericht op wellness dan op vertier voor kinderen.

Niettemin zullen de meeste kinderen ook gefascineerd raken door de overweldigende natuur van het land, met indrukwekkende watervallen, rokende zwavelvelden, spuitende geisers en steile kliffen. Ook het dierenleven, zeker de aansprekende papegaaiduikers, zal een behoorlijke aantrekkingskracht uitoefenen op kinderen.

De IJslandse paarden zijn bij uitstek geschikt voor jongere ruiters; in de eerste plaats door hun geringe formaat en daarnaast door hun uiterst plooibare karakter. Door het hele land verspreid bieden honderden bedrijven korte en lange rijtochten aan.

Kinderen voelen zich ook aangetrokken door Vikingfestivals, waarbij iedereen in Vikingdracht gekleed gaat, inclusief baarden, ruig haar, zwaarden en bijlen. Het grootste Vikingfestival wordt gehouden in Hafnarfjörður, http://fjorukrain.is. In Eirikstaðir, ten zuiden van Buðurdalur, herleeft de Vikingtijd eveneens in een klein themapark rondom Erik de Rode, www.leif.is, evenals in Dyrafjörður met een replica van een Vikingschip.

Gaat u met kinderen de zee op, bijvoorbeeld om naar walvissen of papegaaiduikers te kijken, zorg er dan voor dat ook zij een goed passend zwemvest krijgen. Ditzelfde geldt voor alle watersportactiviteiten in het binnenland, zoals raften, kanovaren en boottochten op gletsjermeren.

Duurzaam reizen

Veel IJslandse levensmiddelen worden lokaal geproduceerd, zoals vis en vlees. Groenten en fruit overigens ook. De kassen worden door geothermische processen verwarmd. Ook huizen, zwembaden en winkels worden met natuurlijke warmte op temperatuur gehouden. De reizen van en naar het land met vliegtuig en boot belasten de omgeving uiteraard wel. Het IJslandse Kolviður (koolstoffonds) streeft ernaar de transportgerelateerde CO2-emissies te neutraliseren. De koolstofkredieten, aangekocht bij het fonds, worden geïnvesteerd in de aanplanting van bomen en het bosbeheer in IJsland. Ten tijde van de eerste nederzettingen bedekten bossen naar schatting een derde van het land, vandaag is dat nog slechts 1,3 procent. De massale ontbossing en de ermee -samenhangende erosie maken van het land een van de meest geërodeerde landen van Europa. Het aanplanten van bomen in IJsland helpt deze erosie tegen te gaan en de ecologie van het land te herstellen. Alle passagiers van Icelandair kunnen hun vluchten voortaan neutraliseren dankzij het IJslandse Kolviður. Het bedrag varieert en is afhankelijk van de lengte van de vlucht.

Openingstijden

Banken zijn ma.-vr. geopend van 9.15 tot 16 uur, terwijl postkantoren iets ruimere openingstijden kennen, zeker in Reykjavík, gebruikelijk is echter ma.-vr. van 9 tot 18 uur, maar de grotere zijn ook in het weekeinde geopend en doordeweeks zelfs tot 21 of 22 uur. Winkels zijn ma.-vrij. van 9 tot 18 uur, en za. van 10 tot 13/14/15 of 16 uur geopend. Supermarkten kennen langere openingstijden.

Officiële feestdagen

Zoals alle landen kent ook IJsland een aantal feestdagen waarop winkels, banken en de kantoren van (overheids)instanties gesloten zijn. Het betreft:

1 januari: nieuwjaarsdag

maart/april: Witte Donderdag, Goede Vrijdag, eerste en tweede paasdag

eind april: eerste voorjaarsdag

1 mei: Dag van de Arbeid

mei: Hemelvaartsdag

mei/juni: eerste en tweede pinksterdag

17 juni: nationale feestdag

begin augustus: Frídagur verslunarmanna (vrije dag voor handelaren)

24 december: (vanaf 12.00 uur)

Sport en activiteit

Bergklimmen

Hoewel de bergen van IJsland niet heel hoog zijn, Hvannadalshnjúkur is met 2110 m de hoogste top, kunnen er toch heel wat toppen worden bedwongen. Vrijwel overal zijn gemarkeerde paden die u de bergen inleiden en op verschillende plekken zijn berghutten waar u eventueel kunt overnachten. Houd echter rekening met het onvoorspelbare karakter van het IJslandse klimaat.

Uitdagend zijn de tochten in het natuurgebied Hornstranðir in het uiterste noordwesten van het land, een volstrekt onbewoond, ongerept gebied.

Gletsjertochten zijn bijzonder populair en worden door tal van reisorganisaties aangeboden, zowel vanuit Reykjavík als vanuit allerlei dorpen in de buurt van de gletsjers. De tochten gaan te voet, te paard, met (super)jeeps en met ski's en kunnen het best worden ondernomen onder deskundige begeleiding. Het aanbod aan berg- en gletsjertochten is bijzonder groot.

Fietsen

IJsland is, ondanks de soms barre omstandigheden, een zeer geliefde bestemming voor fietsers. Veel fietsers volgen de ringweg (1339 km), terwijl anderen het binnenland intrekken. Vliegt u naar IJsland, dan kunt u de rondtocht rustig beginnen vanuit Keflavík in het vlakste deel van het land. Begint u in Seyðis-fjörður dan wacht u meteen een zeer stevige klim naar de Fjarðarheiði en vervolgens een angstaanjagende afdaling naar Egilsstaðir.

U heeft een zeer stevige fiets nodig met banden met flink profiel, omdat een groot deel van de wegen onverhard is. Houd er rekening mee dat de afstanden tussen de dorpen aanzienlijk zijn en dat het weer lang niet altijd zal meewerken en, omdat u waarschijnlijk de terugvlucht, c.q. retourvaart al geboekt zult hebben, dat u ook als het slecht weer is door zult moeten fietsen. Niettemin is fietsen op IJsland zeer populair en zeker de moeite waard omdat u de natuur en het landschap op zeer indringende wijze leert kennen.

Golfen

Het kan misschien merkwaardig lijken, maar golfen is zeer populair in IJsland met één baan per 4000 inwoners. Het land telt namelijk niet minder dan zeventig golfterreinen, waarvan een stuk of tien in Groot-Reykjavík. Zelfs op de meest afgelegen plekken, zoals in Bolungarvík ten westen van Ísafjörður in de Westfjorden, is een baan. Dat is een van de noordelijkste banen ter wereld en u kunt er bijna het klokje rond spelen, omdat de zon er immers nauwelijks ondergaat. Er zijn 9- en 18-holesbanen.

Paardrijden

Het IJslandse paard, hoewel klein van stuk zeker geen pony, is in de hele wereld zeer geliefd wegens zijn fraaie uiterlijk en fijne karakter. Het ras stamt rechtstreeks af van de paarden die de Vikingen in de middeleeuwen naar IJsland brachten. Ze zijn bestand tegen zeer barre weersomstandigheden en ze kunnen iets wat geen enkel ander paardenras kan: niet alleen lopen ze in stap, draf en galop, maar ook in skeid (telgang, linkerbenen tegelijk en rechterbenen tegelijk, zoals een kameel, bijvoorbeeld) en in tölt, een manier van lopen die als voordeel heeft dat het prettiger voor de ruiter is, ook met hoge snelheid, omdat de benen in een bepaalde volgorde worden bewogen, namelijk linksachter-linksvoor-rechtsachter-rechtsvoor. Als verklaring voor deze afwijkende gangen wordt vaak vermeld dat vroeger alle paarden dit konden, maar dat alleen de IJslandse paardjes het nu nog kunnen omdat het paard op IJsland veel langer als algemeen vervoermiddel werd gebruikt dan op het Europese vasteland. Zeer veel IJslandse boeren bieden paardrijvakanties op IJslandse paarden aan: van dagtochten tot meerdaagse trektochten.

Vissen

De IJslandse rivieren en meren zijn rijk aan vis, waaronder zalm en forel. De meeste vissers komen hier om op zalm te vissen. De Atlantische zalm (Salmo salar) trekt vanaf mei de rivieren op om zich in het binnenland voort te planten. Jonge zalmen verlaten daarna de binnenwateren en brengen enkele jaren op zee door voordat ze terugkeren naar hun geboorterivier. Dan zijn ze op hun grootst en een gewilde vangst. Zalm komt in een kleine 100 (van de meer dan 250) rivieren op IJsland voor. Het zalmseizoen loopt van 20 juni tot half september. Vraag tijdig een vergunning aan: regel een verblijf in een hotel dat visrechten verkoopt of, nog beter en vaak goedkoper, verblijf op een boerderij met visrechten. Het forelseizoen is iets langer en de vergunning kunt u ter plekke aanschaffen. Populair is ook het vissen op zee vanaf trawlers. Dan wordt kabeljauw, zeebaars, makreel en haring gevangen. 's Winters doen veel IJslanders aan ijsvissen op de dan bevroren meren.

Wandelen

IJsland is een waar paradijs voor de wandelaar. Door de lage bevolkingsdichtheid en het zeer bijzondere landschap is het een feest hier te wandelen. Houd er wel rekening mee dat de afstanden enorm zijn, dat er weinig faciliteiten onderweg zijn en dat het weer razendsnel kan verslechteren. Populaire wandelgebieden zijn de zeer kleurrijke streken rond Þórsmörk en Landmannalaugar, de streek rond Skaftafell en het gebied rond Mývatn. Bij Reykjavík is de 'stadsberg' Esja een geliefd doel voor wandelingen. Als u meerdaagse tochten gaat maken dient u zich goed voor te bereiden en te zorgen voor goede kleding en voldoende voedsel. Laat vooral weten waar u heen gaat en wanneer u daar denkt aan te komen.

Watersport

Een land dat zo rijk is aan water biedt natuurlijk ook veel activiteiten op en in het water. Zo kunt u op verschillende plekken duiken, bijvoorbeeld in het Þingvallavatn, en op veel rivieren kunt u onder deskundige leiding raften of wildwaterkajakken. Het is een hele belevenis in een rubberboot over een van de woest kolkende gletsjerrivieren te varen en in een kajak wordt dat gevoel van nietigheid nog sterker. De veiligheidseisen zijn zo streng dat u veilig aan deze sport kunt deelnemen. U krijgt voor vertrek een wetsuit, een helm en schoenen en een uitgebreide instructie. Het is niet onverstandig een extra stel droge kleren (inclusief ondergoed) mee te nemen, zodat u zich na afloop weer in droge kleren kunt steken. De minimumleeftijd voor deelname is twaalf jaar. Populaire rivieren zijn de Hvítá, Markarfljót en Hólmsá in Zuid-IJsland. Uitdagend zijn de Vestari- en Austari-Jökulsá bij Skagafjörður in het noorden van het land.

Wellness

De grootste attractie van IJsland is het befaamde Bláa Lonið, beter bekend onder de Engelse naam Blue Lagoon. In feite een technische installatie om het hoofdstadgebied te voorzien van energie, is de Bláa Lónið uitgegroeid tot een wellnesscentrum van wereldniveau. Van heinde en ver vliegen mensen naar Keflavík om een paar dagen door te brengen in een weldadige omgeving met warm, mineraalrijk water waarin het heerlijk relaxen is. De mineralen zijn overigens van bijzondere betekenis voor mensen met huidaandoeningen. Behalve baden in het blauwe water kunt u er terecht voor sauna's, modderbaden, massages en schoonheidsbehandelingen. In de winkel worden producten verkocht, gebaseerd op de grondstoffen die ook zorgen voor het verkwikkende effect van het water. Bij Mývatn is sinds 2004 een soortgelijk natuurbad te vinden: Jarðbóðin.

Elders in IJsland bieden veel bedrijven wellness-programma's aan in de lokale zwembaden, waar het water ook mineraalrijk en lekker warm is. Zelfs in heetwaterbronnen in de vrije natuur is het heerlijk baden. In het verder onherbergzame binnenland zijn zulke bronnen te vinden. Met een beetje geluk kunt u hier geheel privé van het natuurlijke hete bronwater genieten.

Houd er rekening mee dat de IJslanders hygiëne op prijs stellen. In elk zwembad ziet u bij de kleedruimtes uitgebreide instructies met afbeeldingen welke lichaamsdelen u vooraf dient te wassen. Overigens wordt afgeraden om in de natuurlijke heetwaterbronnen zeep te gebruiken. IJslanders zijn niet preuts, maar het wordt niet op prijs gesteld als u zonder badkleding gebruikmaakt van deze bronnen.

Zwemmen

Hoewel IJsland omgeven is door schoon zeewater en het land bovendien beschikt over brede zandstranden, nodigt het klimaat niet echt uit tot zwemmen in zee. Toch zijn er IJslanders die regelmatig in zee zwemmen. Via het Tourist Information Centre (Aðalstræti 2) kunt u met hen in contact komen. Dankzij de geothermische activiteit zijn er tal van verwarmde zwembaden. Zwembaden zijn doorgaans te vinden bij scholen, zodat vrijwel ieder dorp van enige omvang beschikt over zo'n zwembad.

Telefoneren

IJsland kent nauwelijks telefooncellen, maar bij het telegraafkantoor in Reykjavík (Austurvöllur) zijn ze er nog. Ze werken na het inwerpen van munten of met telefoonkaarten (ter plekke te koop), ook kunt u er faxen. De openingstijden zijn ma.-vr. 8.15-19 uur en za. 10-18 uur.

Naar en in IJsland bellen

Naar Nederland: 0031

Naar België: 0032

Naar IJsland: 00354

Inlichtingen binnenland: 118

Inlichtingen buitenland: 1811

IJsland kent geen netnummers, de abonneenummers tellen 7 cijfers.

Mobiel telefoneren: IJsland kent twee gsm-operators: het internationaal opererende Vodafone en het IJslandse bedrijf Síminn (Iceland Telecom). Alleen de uiterste randen van de fjorden en diepste binnenlanden kunnen buiten bereik van de 2G-netwerken vallen. 3G-netwerken zijn beperkt tot de bewoonde delen van het land. Sinds 2013 wordt 4G uitgerold en het dekt inmiddels grote delen van westelijk IJsland. U kunt een prepaid simkaart kopen om uw telefoonkosten te beperken. Als uw eigen toestel geen andere simkaarten accepteert, is het voordeliger een IJslandse prepaidtelefoon te kopen.

Veiligheid en noodgevallen

Uiteraard blijft ook IJsland niet gevrijwaard van de toenemende criminaliteit als gevolg van drugs- en alcoholverslaving. Vooral in de hoofdstad Reykjavík kunt u daarmee worden ge-confronteerd. In de rest van het land is de veiligheid zeer groot, vooral door het ontbreken van mensen. Niettemin is het verstandig de gebruikelijke veiligheidsmaatregelen te nemen, zoals het goed afsluiten van voertuigen en (hotel)kamers.

Belangrijke telefoonnummers

Alarmnummer (politie, brandweer, ambulance, berg- en zeeredding): 112.
Pech onderweg: IJsland kent geen wegenwachtorganisatie.
Betaalpassen blokkeren: bij verlies of diefstal van uw bankpas en/of creditcard kunt u deze telefonisch laten blokkeren via het servicenummer van uw eigen bank. Creditkaarten kunt u bij verlies of diefstal ook in IJsland laten blokkeren. De telefoonnummers zijn voor VISA 525 2000, voor Eurocard/Mastercard 533 1400 en voor American Express (Amex) 800 8111.
Nederlands consulaat-generaal: Kringlan 7, 103 Reykjavík, tel. 533 1002.
Belgisch consulaat: Lynghálsi 2, 110 Reykjavík, tel. 570 0300.
Raakt u uw paspoort of identiteitskaart in IJsland kwijt, dan kunt u bij het Nederlandse con-sulaat een nooddocument halen (drie werkdagen). U dient bij de IJslandse politie aangifte te doen. Op het consulaat overlegt u dan een gewaarmerkte kopie van die aangifte en een recente pasfoto. Bij terugkeer in Nederland moet u zo snel mogelijk aangifte doen bij de politie.