Welkom

Velkommen
Ter oriëntatie
Kennismaking, Kopenhagen in cijfers
Geschiedenis, heden, toekomst
Praktische informatie

De 15 hoogtepunten

 1 Shoppen en flaneren op de streep – Strøget
Kopenhagens populairste winkelstraat lokt met mooie boetieks, trendy cafés, straatmuziek en goocheltrucs.

 2 Oude huizen, vrolijke muziek – Snarens Kvarter
Jonge lifestyle-wijk met originele winkels.

 3 Contrasten in de oude universiteitswijk – Latinerkvarteret
De oude studentenbuurt staat voor excentrieke kleding, veel tweedehands, bijzondere cafés en romantische momenten.

 4 Het koninklijke Kopenhagen – Frederiksstaden
Sinds de 18e eeuw resideert de koninklijke familie in een prachtig ensemble van vier rococopaleizen.

 5 Al generaties lang plezier – Tivoli
Wilt u weer eens in de achtbaan of de draaimolen en na afloop van een sterrenkeuken genieten? Dan bent u in Tivoli op het juiste adres!

 6 Een eiland van macht – Slotsholmen
Hier wordt Denemarken geregeerd en hier sluimert in de Koninklijke Bibliotheek de kennis van het land.

 7 Kopenhagen maritiem – wandeling naar de Zeemeermin
De Kleine Zeemeermin moet gezien hebben wie Kopenhagen bezocht.

 8 Aan de overkant – Christianshavn en Christiania
Het 17e-eeuwse Klein Amsterdam met daar middenin de brutale vrijstad Christiania.

 9 Van het Arbeidersmuseum naar het vip-kerkhof – Nørrebro
Deze arbeiderswijk is een bolwerk van autonomen en een multiculturele wijk.

10Langs mooie tuinen – Frederiksberg
Parken, biertuinen en de dierentuin – Frederiksberg heeft zijn eigen charme.

11Metro naar de toekomst – Ørestad
Vanuit de onbemande metrotreinen hebt u vrij zicht op de futuristische architectuur van de toekomststad Ørestad, het Dubai aan de Sont.

12Ny Carlsberg Glyptotek en Nationalmuseet
Twee musea van internationale allure brengen Kopenhagen op gelijke hoogte met andere metropolen.

13Strand, herten, draaimolens – Klampenborg
U wilt eens 'naar buiten'? Klampenborg is zwemmen in zee, wandelen in het natuurpark en typisch Deens vermaak op Bakken.

14Kunsttempel aan de overkant van de Sont – Louisiana
Het icoon van de Deense musea: moderne kunst op wereldniveau in een geniaal gebouw midden tussen het groen en met uitzicht op zee.

15Een andere dimensie – Flakfortet
Midden in de Sont ligt het onbekende voormalig militaire eiland.

Nog meer Kopenhagen
Bezienswaardigheden en musea
Kastelen, vestingen en een nederzetting
Kerken en torens
Parken en pleinen

Excursies
Baadfarten / Sophienholm
Helsingør
Roskilde
Skåne met Malmö en Lund
Ven / Hven

Te gast in Kopenhagen

Overnachten
Eten en drinken
Winkelen
Uitgaan

Toeristische woordenlijst
Culinaire woordenlijst
Colofon
Paklijst
Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

Dit symbool in de tekst verwijst naar een van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!–tip

Velkommen – Welkom

De Kleine Zeemeermin uit het sprookje van H.C. Andersen is het symbool van Kopenhagen en siert in de versie die Edvard Eriksen in 1913 op een zwerfsteen aan de havenpromenade plaatste, ansichtkaarten en fotoboeken. Daarbij vergeleken is 'Den genmodificerede Havfrue', die Björn Nørgaard voor Expo 2000 in Hannover maakte en nu een paar 100 m van haar lieftallige zuster in het water zit, wel even wat anders. Zij staat voor het moderne Kopenhagen dat zich verzet tegen de clichés en voor die sympathieke, met een knipoog getolereerde vorm van intelligente respectloosheid, die je in deze stad zo vaak tegenkomt en die hem zo spannend maakt.

Ter oriëntatie

Kopenhagen, compacte metropool aan de Sont

Het is het mooist om Kopenhagen 's ochtends vanuit zee te benaderen, als de historische torenspitsen, die nog nauwelijks door hoogbouw worden omringd, in de eerste zonnestralen van een nieuwe dag oplichten. Dit maken veel bezoekers mee, want de cruiseschepen die hier een van hun belangrijkste aanlegplaatsen in Europa hebben, lopen al heel vroeg binnen. Een andere route gaat van de snelweg door moderne buitenwijken naar het centrum, of met de metro van de luchthaven, langs het Amager Strandpark, waar Kopenhagen een badplaats is.

Twee bijzondere torens bieden een briljant uitzicht: in het binnenste van de Rundetårn loopt een spiraalgang omhoog, waarover vroeger zelfs koetsen reden. Boven kijkt u uit over het centrum. Op de toren Vor Frelsers Kirke mag u geen last van hoogtevrees hebben: een uitwendige wenteltrap slingert zich omhoog naar de torenspits, waar u een onovertroffen panorama-uitzicht wacht.

Indre By F/G 5/6

lndre By noemen de Kopenhagenaars het centrum van hun stad. Strøget, de moeder van alle voetgangerszones, en de Købmagergade verbinden het gezellige Rådhuspladsen ( F 6), het statige Kongens Nytorv ( G/H 5) en het voortdurend door gejaagde forenzen bevolkte metro- en S-togstation Nørreport ( F 4/5), drie verkeersknooppunten. De metro en de S-tog hebt u nauwelijks nodig, want veel musea, kastelen en bezienswaardigheden zijn goed te voet te bereiken: Kopenhagen mocht pas in de 19e eeuw buiten zijn middeleeuwse muren groeien, toen het tijdens de vroege industrialisering de stad binnenstromende proletariaat er niet meer in paste. De verdedigingswallen werden een rij parken, waaronder het beroemde Tivoli.

De bruggenwijken

Voor de oude wallen ontstonden in de vaart van de industrialisering arbeiderswijken. Østerbro ( F/G 2/3) is altijd de netste wijk geweest, Vesterbro ( D 7) maakte als hoerenbuurt en Nørrebro ( D/E 4) als krakers- en 'chaoten'-wijk wilde tijden mee. Inmiddels is het mode om in de bruggenwijken te wonen. Deze ontwikkelden zich tot trendy wijken met alternatieve winkels en restaurants.

De haven in ontwikkeling

Nergens doet Kopenhagen kleuriger en charmanter aan dan aan het zijkanaal Nyhavn ( H 5), dat van de haven tot het Kongens Nytorv loopt. Aan de noordoever rijgen zich bars, cafés, restaurants en de laatste overblijfselen van een ooit ruw havenleven aaneen tot de langste toog van de stad. In de jaren 90 van de vorige eeuw ontdekte Kopenhagen de enorme potentie van zijn maritieme ziel. Toen de marine zijn steunpunt Holmen ( J 4/5) ontruimde, ontstond op deze 50 ha met ca. veertig beschermde gebouwen een creatieve wijk met ateliers, mooie woningen en hippe locaties. Het opvallendste gebouw is de nieuwe opera.

Koninklijk en chaotisch

Als residentie van de oudste Europese monarchie bezit Kopenhagen kastelen uit verschillende perioden. De koninklijke familie resideert in de buurt van de haven op Amalienborg ( H 4), terwijl de wetgevende en uitvoerende macht het Slot Christiansborg delen. In een andere vleugel vertegenwoordigt de koningin bij officiële ontvangsten het land. Nog geen kilometer verder slaan de bewoners van de brutale Vrijstad Christiania ( J 6) sinds ongeveer vier decennia aan op elke vorm van autoriteit, onaangepast en nog altijd semi-illegaal in de omgang met softdrugs, maar naast Tivoli en de Zeemeermin een van de meest bezochte bezienswaardigheden van de stad.

Traditie versus modern

Christiania ligt aan de overkant van de haven. Deze verdeelt Kopenhagen en scheidt als Sont het grote Seeland met de binnenstad van het kleinere buureiland Amager. Daar botsen oud en nieuw heftig op elkaar: Christianshavn ( H/J 6) is een mini-Amsterdam, dat begin 17e eeuw door Hollandse bouwmeesters is gebouwd, en de oude haringvissersplaats Dragør ( Kaart 3), helemaal in het oosten, is een dorpse idylle met zijn rietgedekte, geelgeschilderde huisjes. Ondertussen verandert de industrie- en arbeiderswijk Islands Brygge ( F/G 7/8) aan de zuidelijke haven in een hippe woon- en dienstverleningswijk, waar gesaneerde oude gebouwen zich spiegelen in de gevels van futuristische glazen silo's. Dat alles wordt overtroffen door Ørestad ( Kaart 3), een van de meest ambitieuze stedenbouwkundige projecten in Europa. In dit nieuwe centrum van het industriegebied Kopenhagen/Malmö moeten ooit 20.000 mensen wonen en driemaal zoveel mensen werken, leren en doceren in onderzoeks-, communicatie-, media- en hightechindustrieën, waarvoor de beste architecten ter wereld nu de entourage scheppen.

Kennismaking, Kopenhagen in cijfers

Ongemakken

Kopenhagens verkeersnet wordt aangepast om in 2025 de eerste CO₂ -neutrale metropool ter wereld te kunnen zijn. Dat brengt eerst allerlei ongemakken met zich mee: tot 2018 wordt onder het centrum gewerkt aan een nieuwe metro-ringlijn met zeventien haltes. In het voor toeristen interessante deel van de stad gaat het om Rådhuspladsen, Gammel Strand, Kongens Nytorv en het voorplein van de Marmorkirken. Informatie over de voortgang, inclusief kaarten, op www.m.dk/Cityringen (Deens / Engels).

Ongeëvenaard in Denemarken

Kopenhagen is het politieke, culturele, media-, onderwijs-, justitiële en economische centrum van Denemarken. Het hoogste gerechtshof van het koninkrijk, de grootste universiteit, de belangrijkste bibliotheek, bijna alle nationale kranten, de grootste radio- en televisiezenders, de belangrijkste musea, theaters en musicalpodia; Kopenhagen heeft het allemaal. Een decentralisatiebeleid probeert culturele, maatschappelijke en bestuursinstellingen naar andere delen van het land te verbannen. Als de staat zijn geld elders wil besteden, kan Kopenhagen op weldoeners rekenen: een steenrijke reder schonk de nieuwe opera aan de haven, voor ca. € 336 miljoen. Deze domineert met zijn uitnodigende dak het silhouet van de stad, net als zijn beroemde tegenhanger in Sydney. Die is trouwens door een Kopenhagenaar ontworpen, Jørn Utzon, die ook in zijn geboortestad met fraaie gebouwen is vertegenwoordigd, zoals de designmeubelwinkel Paustian aan de Svannemøllehavn.

Verandering aan het water

Met het faillissement van de laatste grote werf raakte Kopenhagen in 1996 de scheepsbouwindustrie kwijt die hier eeuwenlang gebloeid had. Het verdwijnen ervan zette de verandering in van dit industriegebied in een bestuurs- en dienstverleningscentrum. De scheepsbouw ging verloren, maar de schepen bleven: Kopenhagen biedt nog altijd veel maritieme allure, wat steeds mooier en met veel moderne accenten wordt gepresenteerd. Vanuit de haven lopen schilderachtige grachten door de mooie oude stad, en de oude vrijhaven en de Langelinie kaj hebben een enorme facelift ondergaan. Er gaat geen zomerdag voorbij waarop niet twee, drie of meer drijvende luxehotels daar aanmeren. Kopenhagen is tegenwoordig de belangrijkste cruisebestemming van Noord-Europa. Veel rederijen wisselen hier hun passagiers, wat de stad duizenden extra bezoekers oplevert. Rond de haven ontstonden en ontstaan aantrekkelijke en architectonisch vaak extravagante woon- en kantoorgebouwen. De architectuur verenigt de functionaliteit, die sinds de jaren 30 van de 20e eeuw openbare en particuliere bouwwerken in Denemarken kenmerkt, met een modern monumentalisme. De opera, de schouwburg en de Zwarte Diamant met de Koninklijke Bibliotheek zijn de bekendste voorbeelden. Daarbij worden echter ook veel oude gebouwen behouden en steeds weer met moderne stijlen gecombineerd.

Inmiddels spreekt men over de hereniging van de stad met zijn haven, die vele decennia lang als een wegkwijnend element terzijde lag. De vernieuwing is nog lang niet afgerond. Zo verrees direct naast de Zwarte Diamant met het Bryghusgrunden Project nog een opvallend bouwwerk, dat na zijn voltooiing omstreeks 2016 de architectuur van de veranderde haven in een bijzonder licht zal zetten: het wordt het nieuwe onderdak van het Dansk Arkitektur Center (blz. 75).

Kunst en levenskunst

De musea, vooral die van moderne kunst en design, zijn van wereldniveau. En geld schijnt geen rol te spelen als het om kunst en cultuur gaat. Sinds Kopenhagen halverwege de jaren 90 een inhaalslag maakte op cultuurgebied om zijn rol als culturele hoofdstad goed te kunnen vervullen, ontstonden tal van culturele instellingen. Onder meer het inmiddels tot tweemaal de tentoonstellingsoppervlakte uitgebreide museum voor moderne kunst Arken in het proletarische zuiden van de stad, een nationaal filmhuis, het Joodse museum volgens ontwerp van Daniel Libes-kind, de al genoemde opera en een nieuwe schouwburg. Het nationale museum werd uitvoerig gerenoveerd, de Nationale Kunstgalerie, de Koninklijke Bibliotheek, de Ny Carlsberg Glyptotek en het om zijn impressionisten bekende Museum Ordrupgaard in de voorstad Klampenborg kregen dependances die ook bouwkundig interessant zijn.

Cultuur is de ene en lifestyle de andere kant van Kopenhagen: Strøget, een van de bekendste voetgangersgebieden van Europa, doorkruist het centrum. Daar en in het netwerk van de kleine straatjes van de oude stad ontdekt u internationale haute couture naast originele designmode, die in de stad wordt gemaakt en zich met een door Scandinavische losheid gekenmerkte stedelijke stijl ook in Parijs, New York en Tokio heeft laten gelden, in de eerste plaats merken als 'Samsøe & Samsøe', 'Baum und Pferdgarten' en 'Munthe plus Simonsen'.

De zin van de Kopenhagenaren voor het leven en het genieten houdt een veelzijdige gastronomische scene in stand, waarin het respecteren van tradities hand in hand gaat met culinaire experimenten en tolerantie tegenover het nieuwe. Toprestaurants van het New Scandinavian Cooking vindt u hier naast traditionele frokost-cafés, waar de smørrebrød-creaties over de randen van het bord heen puilen. In 2012 zijn dertien restaurants in Kopenhagen met Michelinsterren bekroond, waaronder het 'NOMA', NOrdisk MAd, dat voor zijn door en door noordse keuken zelfs twee sterren kreeg. Bovendien werd het in 2012 voor de derde keer op de lijst van vijftig beste restaurants ter wereld tot beste van de besten uitverkoren.

En in Kopenhagen gaan na het avondeten de lichten nog lang niet uit: de dansvloeren stromen vaak pas na middernacht vol en de dj's volgen hun collega's in andere Europese metropolen op de voet. Ze zetten zelfs trends, omdat ook zij van het culturele klimaat in Denemarken profiteren. In intieme clubs wordt jazz en blues gespeeld, muziekstijlen die een verrassend jong publiek aanspreken. In de traditionele Småhaver-restaurants aan de rand van het park van Frederiksberg schuifelen tegelijkertijd grijze generaties op populaire volksliedjes en schlagers en in het wereldberoemde Tivoli worden de bezoekers met romantische charme omhuld, afgewisseld met popconcerten op vrijdagavond. Een paar straten verderop komt een zelfbewuste homoscene bij elkaar in cafés, restaurants en discotheken.

'Hej du'-begroetingen

Denen in het algemeen en de wereldse Kopenhagenaren in het bijzonder zijn niet erg formeel. Kleding wordt ook in het bedrijfsleven lichter opgenomen dan in de rest van Europa: Denen gaan liever casual gekleed dan met een stropdas. De betekent echter niet dat vrouwen er niet modieus bijlopen en als er aanleiding toe is, zich soms uiterst elegant kunnen kleden.

Ook wat omgangsvormen betreft zijn Kopenhagenaren gemakkelijk: ze spreken elkaar, net als alle Denen, met je en jij aan, behalve als ze eerbied willen tonen aan ouderen of hoogwaardigheidsbekleders. Ook toeristen worden met je en jij aangesproken. Dat is niet beledigend of respectloos bedoeld en evenmin een teken van overhaaste verbroedering of een uitnodiging tot vriendschap.

De Denen zijn hoffelijk, maar niet onderdanig: ze gebruiken het woord tak (bedankt) regelmatig, bijvoorbeeld tak for i går (bedankt voor gisteren) of tak for sidst (bedankt voor laatst) bij het eerste weerzien van een gastheer of -vrouw na een gezellige avond. Anderzijds bestaat er geen 'alstublieft' na een vraag, alleen versgå, als u iemand iets aanreikt.

Wie zich in een gesprek te gewichtig gedraagt, tot betweterij neigt of onnodig uitwijdt over zijn prestaties, overtreedt de regels van het jantelov: 'Geloof nooit dat je beter bent dan een ander.' Titels zeggen hier niet veel, ze te gebruiken geldt als opschepperij. De grondigheid waar de Duitsers om bekendstaan wordt hier met sarcasme tegemoet getreden. Eigenlijk zijn de Denen net als de Nederlanders. Ook hier geldt het motto: 'Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg'.

In Kopenhagen kunt u overal met Engels uit de voeten. Achter in deze gids vindt u bovendien enkele handige zinnen in het Deens, met de uitspraak erbij. Onderschat dit niet, want Deens is ook voor Nederlanders een van de moeilijkste talen om uit te spreken.

Feiten en cijfers

Ligging: Kopenhagen ligt in het oosten van Denemarken aan de Sont, op twee eilanden, Sjælland (Seeland) en het daarvoor gelegen Amager. De eilanden worden door een binnenhaven gescheiden. In het stedelijk gebied overspannen twee klapbruggen voor autoverkeer en twee voor voetgangers en fietsers de binnenhaven; de nieuwste loopt in het centrum van Nyhavn naar Nordatlantens Brygge en dan richting Opera. De metro rijdt overal onderdoor.

Grootte: Københavns Kommune, de stad Kopenhagen, is 90 km² groot, het hoogste punt is 25 m hoog. Op nog geen kilometer van het stadhuis begint de onafhankelijke stad Frederiksberg, 8,77 km² groot, die door Københavns Kommune wordt ingesloten.

Staat en bestuur: Kopenhagen en Frederiksberg zijn zelfstandige gemeenten en vormen sinds de herindeling van 2007 samen met grote delen van Noord-Seeland en het eiland Bornholm de regio Hovedstaden (regio Hoofdstad), een van de vijf regionale eenheden waarin Denemarken is verdeeld; de regiohoofdstad is Hillerød.

Politieke leiding: burgemeester van Kopenhagen is sinds 1 januari 2010 de sociaal-democraat Frank Jensen, bijgestaan door zes vakburgemeesters uit vier andere partijen. In Frederiksberg is sinds januari 2009 de conservatieve Jørgen Glenthøj burgemeester; zijn partij heeft de meerderheid in de raad.

Inwoners: Københavns Kommune overschreed in 2003 de grens van 500.000 inwoners, eind 2012 waren het er 551.900 (6147 inw./km²), naast 100.637 in Frederiksberg (de op vier na grootste stad van Denemarken; 11.475 inw./km²). Samen vormen ze met nog zestien zelfstandige voorsteden een ca. 1,2 miljoen inwoners tellend metropolitan area, Hovedstadsområdet (ca. 400 km² groot). In de regio Hovedstaden wonen ca. 1,7 miljoen mensen op 2561 km².

Regio Øresund: statistici berekenen dat sinds de opening van de vaste verbinding over de Sont in juli 2010 het gebied Kopenhagen / Malmö aan beide oevers van de zeeëngte 3,2 à 3,7 miljoen inwoners telt. De grootste concentratie binnen Noord-Europa met twintig universiteiten en hogescholen en een geweldige koopkracht als gevolg van het hoge loonpeil geldt als extreem welvarend, productief en gericht op ontwikkeling. Ongeveer 70.000 mensen steken dagelijks de brug over, onder wie veel forensen: 30.000 Denen wonen ten oosten van de Sont, omdat het er goedkoper is, maar werken in de oude stad. Bovendien hebben ongeveer 12.000 Zweden een baan in de regio van de hoofdstad. Overeenkomsten over sociale verplichtingen en belastingen maken het wonen aan de ene kant en het werken aan de andere kant tot routine. Tegenstanders van globalisering noemen het gebied Kopenhagen / Malmö 'Koma'.

Postcodes: voor Kopenhagen gelden de postcodes 1000-1799 en 2100-2400, voor Frederiksberg 1800-2000. De toegevoegde letters geven de ligging preciezer aan: K voor centrum inclusief Christianshavn, V voor Vesterbro, N voor Nørrebro, Ø voor Østerbro. Vanaf postcode 2500 beginnen voorsteden zonder København in de naam. De luchthaven ligt in 2770 Kastrup.

Munteenheid: Denemarken maakt deel uit van de EU, maar doet niet mee met de euro, en gebruikt de Deense kroon, DKK.

Tijdzone: Midden-Europese tijdzone (MEZ), met zomertijd.

Mythen over seks en drugs

Hoewel het thema allang achterhaald is en seksshops in Kopenhagen minder algemeen zijn dan in Amsterdam, denken sommigen nog altijd aan pornografie als ze de naam van de Deense hoofdstad horen. Deze speelde namelijk na 1967 tijdens de seksuele revolutie in Europa een voortrekkersrol. Wie op zoek is naar seks, komt echter meer dan een kwart eeuw te laat.

Ook op het gebied van softdrugs heeft Kopenhagen een bepaalde naam, die is voortgekomen uit het openlijke cannabisgebruik in de sinds 1971 'bezette' vrijstad Christiania (blz. 51). Als op een gewone markt kunt u grass, hash of kant-en-klare joints kopen, verpakt in geurvrije glazen buisjes. Insiders schatten de jaarlijkse omzet op vele miljoenen kronen. Tot legalisering, zoals in Nederland, kon tot dusver geen enkel Deens kabinet besluiten, hoewel de vermoedelijke belastinginkomsten wel aantrekkelijk moeten zijn. Wat er in Christiania openlijk verhandeld en geconsumeerd wordt, is dus nog altijd illegaal, en in de omgeving van Christiania wordt veel gecontroleerd. Overigens wordt in Christiania door 'vrijwillige' zelfbeperking alleen handel in en consumptie van cannabisproducten getolereerd. 'Nix Pulver,' (geen poeder)zoals een overtuigd Christiania-activiste het uitdrukt.

Wapen en symbolen

Op het oudste wapen van Kopenhagen staan sinds 1296 drie torens afgebeeld. Het gaat terug op de eerste burcht van Absalon (blz. 46). In de poort van de middelste toren staat onder een opgetrokken valhek een gewapende ridder en daarvoor kabbelen de golven van de haven. In 1661 ontstond een weelderige versie van het wapen, toen Frederik III na de verdediging van de stad tegen een Zweedse aanval de burgers adellijke privileges schonk. Op deze versie zijn weer de drie torens afgebeeld, nu met het monogram van Frederik III boven de poort en omringd door allerlei oorlogstuig, wapenrustingen en vlaggen aan lange lansen. De eenvoudige versie van het wapen siert het dak van het stadhuis, hoog boven de hoofdingang.

De torens van Absalons Burcht bestaan allang niet meer. Andere, zoals de stadhuistoren in de stijl van de Siena-gotiek, de toren van de oude beurs die uit vier in elkaar gedraaide drakenstaarten bestaat, en de toren van de Vor Frelsers Kirke, met zijn aan de buitenkant lopende wenteltrap, geven de stad een bijzonder silhouet en vormen met elkaar een van de symbolen van Kopenhagen. Dat wordt echter ruimschoots overtroffen door het maar net 1,25 m hoge beeldje van de Lille Havfrue, de Kleine Zeemeermin, aan de havenpromenade. Zij is het symbool van Kopenhagen. Het nieuw ingerichte, maar nog lang niet voltooide havengebied zal in de nabije toekomst voor nog meer symbolen zorgen. De opera, met zijn spectaculaire dak, heeft die potentie in ieder geval.

Geschiedenis, heden, toekomst

Van vissersnederzetting tot hoofdstad van het noorden

Al in de tijd van de Vikingen (ca. 793-1035) maken kooplieden gebruik van de beschutte natuurlijke haven aan de Sont: de naam Kiobmanhafn, koopliedenhaven, wat later København wordt, duikt voor het eerst op in de 11e eeuw. In het officiële stichtingsjaar van de stad, 1167, wordt de burcht voltooid die bisschop Absalon von Roskilde ter verdediging van de nederzetting laat bouwen. In 1254 krijgt de stad stadsrechten en in 1417 wordt Kopenhagen koninklijke residentie, wanneer de drie Scandinavische koninkrijken onder Deense leiding in de Unie van Kalmar worden verenigd. Deze eindigt met een geschil tussen de Zweden en de Denen, en vele oorlogen, waaronder Kopenhagen zwaar te lijden heeft.

Van renaissance tot classicisme

Gebouwen die in opdracht van renaissancekoning Christiaan IV (1596-1648) zijn gebouwd, bepalen nog altijd het stadsbeeld, waaronder de Børsen, Rundetårn en het Slot Rosenborg. Maar als militair strateeg heeft hij de Deense overmacht in het noorden verspeeld. Kopenhagen krijgt een bijrol wanneer in 1658 alle provincies ten oosten van de Sont aan Zweden vervallen.

In 1794 brandt Slot Christiansborg af en trekt de koninklijke familie in het rococopaleis Amalienborg, dat nu nog altijd koninklijke residentie is. In 1795 gaan negenhonderd gebouwen in de stad in vlammen op, in 1807 nog eens driehonderd, waaronder de dom, in brand geschoten door de Engelse vloot. Aan het eind van de Napoleontische Oorlogen staat Denemarken aan de kant van de verliezers, is het bankroet en gekortwiekt, maar beleeft het in cultureel opzicht een gouden eeuw. Het neoclassicisme domineert de wederopbouw van Kopenhagen.

Van absolutisme tot democratie

Frederik VII accepteert in 1849 een nieuwe grondwet. Kopenhagen mag eindelijk buiten zijn stadswallen doorgroeien: de bruggenwijken worden gebouwd voor de nieuwe arbeidersklasse. In 1881 nemen voor het eerst sociaal-democraten deel aan het parlement; vanaf 1924 domineren zij de politiek en leggen het fundament voor een van de leidende sociale staten van Europa. In de Eerste Wereldoorlog is Denemarken neutraal, in de Tweede wordt het land door Duitse troepen bezet. Na een tip uit Duitse kring dat hun deportatie wordt voorbereid, kunnen de meeste Deense Joden nog naar Zweden vluchten.

Op naar de toekomst

Een reeks straten in de binnenstad van Kopenhagen wordt in 1962 autovrij: Strøget, de Streep. Na 1967 wordt deze autovrije zone gekenmerkt door seksshops, als Denemarken een voortrekkersrol speelt in de legalisering van pornografie.

In 1971 stichten krakers in een leegstaand kazernecomplex de 'Vrijstad Christiania'. De staat legaliseert hem als sociaal experiment. Later dreigen conservatieve regeringen hem steeds weer te sluiten, maar tot dusver heeft de vrijstad alle aanvallen afgeslagen.

Als in de jaren 80 en 90 van de 20e eeuw Deense referenda steeds weer de Europese eenheid tegenhouden, blijkt Kopenhagen daar feller tegenstander van te zijn dan de rest van het land.

De 21e eeuw

Sinds 1 juli 2000 verbindt de Øresundsbroen twee cultureel, wetenschappelijk en economisch krachtige regio's tot een economische eenheid met meer dan drie miljoen inwoners. 10 jaar later gebruiken meer dan 70.000 mensen per dag de brug-tunnelverbinding over de Sont tussen Denemarken en Zweden. Het is populair om in het goedkopere buurland te wonen en een goed betaalde baan in Kopenhagen te hebben. De brug over de Fehmarnbelt moet een nieuwe stimulans voor de regio zijn, die vanaf 2020 de reistijd tussen Hamburg en Kopenhagen terugbrengt tot slechts drie uur.

De publicatie van twaalf Mohammed-karikaturen in de krant Jyllands Posten leidt begin 2006 tot de ernstigste politieke crisis van Denemarken in de moderne tijd. Overal in de islamitische wereld wordt de rode vlag met het witte kruis verbrand. Er volgen onlusten in Kopenhaagse woonwijken waar veel allochtonen wonen.

In december 2009 zet de VN-klimaattop Kopenhagen in de mondiale spotlights, maar de kans dat de stad met een besluit over de redding van het klimaat zal worden geassocieerd, is vervliegt: de top eindigt zonder concrete besluiten. Kopenhagen stelt zichzelf echter wel hoge doelen; zo wil het in 2025 de eerste CO2-neutrale metropool van de wereld zijn. Hiertoe heeft men een nieuwe brug over de haven gebouwd voor voetgangers en fietsers en legt men voor 2018 een nieuwe ring van de metro aan. Wat de stad klaar moet maken voor de toekomst, biedt de archeologen echter ook een unieke kans om het verleden te onderzoeken: zij kunnen op alle bouwplaatsen eerst in de grond wroeten.

Praktische informatie

Reizen naar Kopenhagen

Met de auto

Ondanks de tolplichtige brug over de Grote Belt (www.storebaelt.dk, bijvoorbeeld personenauto met inzittenden ca. € 32) zijn voor de reis naar Kopenhagen de veerboten van Scandlines (www.scandlines.com, tel. in Denemarken 33 15 15 15) voor de vogelfluglinie nog altijd populair: Puttgarden-Rødby (45 min., 1-2 x per uur, € 40-100), Rostock-Gedser (1,45 uur, elke 2 uur, € 54-154). De prijzen gelden voor een voertuig (tot 6 m zonder toeslag) met maximaal negen personen en boeking via internet; kaartjes via telefoon of aan het loket in de haven zijn € 4 duurder. Vroeg boeken is goedkoper, duur zijn flexibele kaartjes, een spoedbehandeling en omboeken; voor een retour krijgt u korting bij een dagkaart of terugreis op za.-zo. voor vijfdaagse kaartjes.

Met de trein

Tussen Hamburg en Kopenhagen rijden 4-5 keer per dag directe EC / ICE-treinen over de vogelfluglinie (met veerboot ca. 4,45 uur, vanaf € 29, www.bahn.de). Zie voor informatie over het treinverkeer vanuit Nederland of België naar Hamburg op www.nshispeed.nl of www.b.-europe.com/reizen.

Wie nog veel tijd in Kopenhagen wil doorbrengen op de aankomst- en vertrekdag neemt de City Night Line en reist slapend. Deze nachttrein met slaap-, lig-, en zitwagons rijdt elke dag (behalve op 24 en 31 dec.) met treinstellen uit Amsterdam via Keulen, het Ruhrgebied en Bielefeld, uit Basel via Mannheim, Frankfurt en uit München via Nürnberg, Würzburg en Fulda via Hamburg, Flensburg en door de Grote-Belttunnel naar Kopenhagen, aankomst ca. 10 uur, vertrek ca. 18 uur, tel. 0900 9296 of www.citynightline.nl.

Met de bus

Voor een retour Amsterdam-Kopenhagen betaalt u vanaf € 89 (vanaf Antwerpen ca. € 20 meer). De bussen vertrekken vanuit verschillende plaatsen in Nederland en België (Eurolines, www.eurolines.nl; www.eurolines.be).

Met het vliegtuig

De luchthaven København Kastrup (CPH) ligt ca. 10 km ten oosten van de stad, met een goede verbinding met het centrum (ticket: DKK 36): kystbanen naar het Centraal Station (ca. 12 min.) overdag tot 6 x per uur 's nachts 1 x per uur; metro overdag elke 4-6 's nachts elke 15 min. onder meer naar Kongens Nytorv (ca. 15 min.); stadsbus 5A elke 10-11 min., daluren en zon- en feestdagen 4 x per uur; taxi naar het centrum ca. DKK 150-260.

KLM (www.klm.com) en SAS Scandinavian Airlines (www.flysas.com) vliegen rechtstreeks van Amsterdam naar Kopenhagen. Andere maatschappijen, zoals Swiss (www.swiss.com) vanaf Brussel, lassen een overstap in, bijvoorbeeld in Frankfurt. Dienstregelingen, routes en aanbieders variëren. Tickets voor een retourvlucht zijn al vanaf ca. € 100 te krijgen, inclusief belasting en verzekeringen; prijzen vanaf ca. € 150 zijn realistischer.

Met het cruiseschip

Cruiseschepen meren in de regel aan de Langelinie kaj aan.

Douane

Denemarken is een Schengenland; grenscontroles bij aankomst in het land blijven doorgaans achterwege. Dit betekent echter niet dat burgers van EU-landen geen paspoort of identiteitskaart bij zich hoeven te hebben. Vakantiegangers mogen zaken voor persoonlijk gebruik uit andere EU-landen onbeperkt invoeren. Bij de reis met de veerboot vanuit andere EU-landen mag u aan boord belastingvrij een slof sigaretten per persoon aanschaffen.

Reizen in Kopenhagen

Met de auto

Algemene verkeersregels: maximumsnelheid binnen de bebouwde kom 50 km/u, dimlichten ook overdag verplicht, een witte driehoek bij een kruising betekent 'Voorrang verlenen'. Tip: letters op de borden die naar een snelweg verwijzen, geven de richting aan, bijvoorbeeld 47 s voor snelweg 47 in zuidelijke, 47 n in noordelijke richting.

Parkeren in København: de stad beschikt over een eenvoudig, maar duur parkeersysteem met op dit moment drie zones; een vierde, nog duurdere zone voor de historische stadskern, staat op de planning ( Kaart 4): ma.-vr. 8-18, za. 8-17 uur zone rood DKK 29, groen 18 en blauw 11 per uur, ma.-vr. 18-23 uur alle zones DKK 11 en 23-8 uur alle zones DKK 3, za. vanaf 17 uur en zo. gratis, informatie en tarieven in het Engels: www.kk.dk/parking. In parkeergarages gelden dezelfde tarieven, u kunt kijken of er plaats is op www.p-henvisning.dk.

Parkeren in Frederiksberg: P-zones ma.-vr. 8-20, za. tot 15 uur twee uur met parkeerschijf gratis; wie langer wil parkeren heeft een kras-parkeerkaart nodig, die bij winkels / kiosken te koop zijn en waarmee u een hele dag mag parkeren (DKK 35). Informatie: www.frederiksberg.dk/parkering.

Een algemeen parkeerverbod geldt 10 m – meestal door een gele driehoek op de stoeprand aangegeven – van een kruising en 5 m voor een zebrapad of aansluiting van een fietspad. Ook in straten met doorgetrokken middenstreep en afzonderlijke rijbanen geldt een parkeerverbod. Bekeuringen kosten altijd DKK 510 (ca. € 70).

Huurauto's worden aangeboden door autoverhuurbedrijven op de luchthaven of in de stad. Ze hebben een toeristentarief als de auto bij hetzelfde kantoor wordt afgehaald en teruggebracht en bij reservering vooraf vanuit het buitenland: Avis, www.avis.dk, tel. 70 24 77 00; Europcar / National, www.europcar.dk, tel. 70 11 33 55; Hertz, www.hertzdk.dk, tel. 33 17 90 00; Budget, www.budget.dk, tel. 33 55 05 00; Sixt, www.sixt.dk, tel. 32 48 11 00. Goedkope gebruikte auto's bij Lej et lig ('Huur een lijk'), tel. 70 25 45 25, www.lejetlig.dk.

Met de fiets

Kopenhagen heeft internationaal herhaaldelijk erkenning gekregen als fietsvriendelijke stad: bijna 40% van alle Kopenhagenaren gaan met de fiets naar hun werk. Er staat hun meer dan 400 km aan fietspaden ter beschikking, met zelfs 'fietssnelwegen' die voorrang hebben op autoverkeer en een groene golf met 20 km per uur bij verkeerslichten. Bovendien verbinden speciale fietsbruggen de stadsdelen aan weerszijden van de haven. In de metro, S-tog en enkele bussen kan men de fiets meenemen, zij het met restricties tijdens de spits. Kopenhagen heeft ook gratis stadsfietsen (zie hierna).

Aan enkele gewoonten op de fietspaden zult u eerst nog even moeten wennen. Zo geeft men om botsingen te vermijden door het opsteken van de hand aan dat men wil stoppen. Om links af te slaan rijden fietsers eerst rechtdoor de kruising over en voegen zich daar in het hen kruisende verkeer. Bushaltes worden vaak door een vluchtheuvel van fietspaden gescheiden, maar er zijn er nog altijd enkele waarbij de passagiers direct uit de bus het fietspad op stappen. Fietsers moeten stoppen en buspassagiers moeten oppassen, omdat veel fietsers dat niet doen. Taxi's nemen tegen betaling (ca. DKK 20) maximaal twee fietsen mee.

Bycykler: 's zomers kunt u op zo'n 125 plaatsen in het centrum een gratis fiets meenemen tegen een munt van DKK 20 als onderpand. Deze speciale fietsen, die geen onderdelen bevatten die op een normale fiets kunnen worden toegepast, zijn niet geschikt voor langere tochten. Ze op slot zetten of ze buiten de binnenstad (kaart bij elke ophaalplaats) gebruiken geldt als diefstal. Naarmate het seizoen vordert, neemt het aantal exemplaren dat nog heel is af.

Fietsverhuur: Hotel Bikes: de meeste hotels in Kopenhagen (lijst op www.copenhagen-tours.dk) hebben stevige fietsen met drie versnellingen voor hun gasten klaar staan; de huur bedraagt DKK 100 per dag. Pedal Atleten Østerport Cykler:  , G 3, Oslo Plads 9 (S-togstation Østerport), tel. 33 33 85 13, www.pedalatleten.dk, ma.-vr. 10-18, za. 10-15 uur, vanaf ca. DKK 85 per dag, korting bij huur voor meer dan een dag).

Met de bus en de trein

Voor het openbaar vervoer geldt een tariefeenheid, met Kopenhagen als centrum, van het Kattegat in het noorden tot Roskilde en Køge in het zuiden. Kaarten, dienstregelingen en tarieven vindt u op www.movia.dk (klik op 'tourist' en u wordt in het Zweeds, Engels, Duits of Frans geïnformeerd).

Bus: ca. 4.30-0.30 uur op belangrijke lijnen om de paar minuten, nachtbussen 0.30-4.30 uur 1-2 x per uur.

S-tog: ca. 4.30-0.30 uur om de 10-20 min.

Kystbanen / Øresundståg: Helsingør-Kopenhagen-luchthaven-Malmö overdag tot 6 x per uur 's nachts 1 x per uur.

Metro: overdag om de 4-6 's nachts om de 20 min.

Havnebus (havenveer): van Teglholmen in de nieuwe woonwijk Sluseholmen tot Refshaleøen voorbij de Kleine Zeemeermin ma.-vr. ca. 7-20 uur elke 30 min., za.-zo. ca. 10-20 uur elke 45 min.

Het tarief hangt af van het aantal gepasseerde zones, van DKK 24 voor het stadsgebied tot DKK 108 voor het gehele tariefgebied. U krijgt korting als u reist met een strippenkaart (klippekort), een 24-timers billet voor het gehele net (DKK 130) of een City Pass voor de vier stadszones en luchthaven (DKK 75/24 uur, DKK 190/72 uur). Kinderen tot 15 jaar betalen 50%, per volwassene mogen twee kinderen jonger dan 12 jaar gratis mee. De kontrollafgift voor zwartrijders bedraagt DKK 750.

Alles op één kaart

De cOPENhagen Card (bij het toeristenbureau of online: www.visitcopenhagen.com) biedt vrij reizen in de bus en de trein, vrije toegang tot ongeveer zeventig musea, en korting voor enkele excursieboten en andere attracties. Voor 24/48/72/120 uur betaalt een volwassene (met twee kinderen jonger dan 9 jaar) DKK 299/449/529/749, 10-15-jarigen betalen DKK 159/199/239/349. Eerst even rekenen: staatsmusea zijn gratis en andere musea minstens een dag in de week. Wie jonger is dan 18 jaar heeft in bijna alle musea gratis toegang.

Met de taxi of de riksja

Taxi: er zijn enkele centrales, waaronder Taxa 4 x 35, tel. 35 35 35 35, of Øbro-Amager-Taxi (eco-auto's), tel. 32 51 51 51. Het basistarief en de kilometerprijs variëren, afhankelijk van het uur van de dag en de dag van de week, zodat een rit van 3 km door de stad ca. DKK 80-110 kan kosten.

Riksja: halteplaatsen voor riksja's in de binnenstad zijn onder meer Amagertorv, Rådhus Pladsen en Kongens Nytorv / Nyhavn. Het tarief wordt vastgesteld aan de hand van een basistarief en een minuutprijs. Een rit van 30 min. door de binnenstad kost ca. DKK 160, twee uur sightseeing met commentaar vanaf ca. DKK 650.

Stadsrondritten

Copenhagen Excursions: www.sightseeing.dk, tickets zijn verkrijgbaar in hotels, bij het toeristenbureau en in de bus zelf. Er zijn bustochten waarbij commentaar wordt gegeven in het Engels en het Duits, zoals de Grand Tour of Copenhagen (2,5 uur, DKK 225) of de Hamlet Tour naar Helsingør (6,5 uur, DKK 395). Een combinatie van bus en boot biedt de City and Harbour Tour (2,5 uur, DKK 210).

Hop-on-hop-off is mogelijk bij 'cabrio'-dubbeldekkers, die naargelang het weer met open of dicht dak rijden: het hele jaar door 's zomers 2 x per uur, ca. 10-16 uur 's winters minder vaak. Er zijn drie rode lijnen met zo'n dertig haltes bij grote en kleine attracties in de stad, en er is een groene lijn met twaalf haltes bij hoogtepunten op een compacte route; kaartjes voor 24 uur ca. DKK 155-185. De groene lijn is afgestemd op een combinatie met de hop-on-hop-off-boten (zie hierna), combikaartje voor 24 uur bus en boot DKK 215. Steeds geldt: kinderen 6-11 jaar 50%, 0-6 jaar gratis.

Sightseeing te voet of per fiets

Bike Copenhagen with Mike:   Sankt Peders Stræde 47, 1453 Kop K ( F 5) tel. 26 39 56 88 (mobiel), www.bikecopenhagenwithmike.dk, vanaf DKK 290. Thematische fietstochten met Engels commentaar. Historische stadswandelingen vanaf het Absalon-monument (Højbro Plads G 5), mrt.-okt. za. 10 uur in het Engels, DKK 80, www.historytours.dk.

Copenhagen Food Tours: 3-5 x per week vanaf Torvehallerne (zie blz. 103), ca. 4 uur, inclusief snacks, smørrebrød, bierproeverij en allerlei verhalen, DKK 600, www.CphFoodTours.dk (zie blz. 94).

Sightseeing per boot

Vanaf de steiger in de Nyhavn ( H 5) en Holmens Kanal ( G 5): Canal Tours Copenhagen, www.stromma.dk, tel. 32 96 30 00. Rondvaarten door de grachten en de haven, het hele jaar door met gids 's zomers 9.15-20 uur 1-4 x per uur, ca. 70 min., DKK 75, gezinskaart met maximaal drie kinderen DKK 185. 's Zomers biedt men ook een Jazz Tour en een Dinner-Tour aan. Er zijn twee hop-on-hop-off-routes met audioguide, met haltes bij onder meer de Kleine Zeemeermin, Opera, Halvandet, Trekroner, Shopping Center Fisketorvet, half mei-half sept. dag. 10-18.45, rest van sept. 10-16 uur; kaartje voor 24 uur DK 65. Netto-Både: www.havnerundfart.dk, tel. 32 54 41 02, het hele jaar door met gids en vier haltes, nov.-mrt. 4-5 x per dag, anders 1-5 x per uur, 10-17/18/20 uur, volwassene DKK 40, 2-14 jaar DKK 15.

Feestdagen

Variabele data

Skærtorsdag: Witte Donderdag

Langfredag: Goede Vrijdag

Påskedag: eerste paasdag

2e Påskedag: tweede paasdag

Store Bededag: Grote Gebedsdag, 4e vr. na Pasen

Kristi Himmelfartsdag: Hemelvaartsdag

Pinsedag: eerste pinksterdag

Pinsemandag: tweede pinksterdag

Vaste data

1 januari: Nytår, Nieuwjaar

24 december: Juleaften, kerstavond

25-26 december: Juledag, Kerstmis

31 december: Nytårsaften, Oudejaarsavond, vanaf 's middags is alles gesloten

Andere vrije dagen kunnen in cao's zijn vastgelegd, zoals 1 mei en de Grundlovsdag op 5 juni, zodat veel winkels dan gesloten zijn.

Feesten en festivals

Copenhagen Filmfestivals: blz. 111

Københavns Pinsekarneval: werd in 2011 al weer voor de dertigste keer gevierd; Pinkstercarnaval met veel samba, een uitgebreid kinderprogramma en een feestelijke optocht door de stad; het zwaartepunt van het feest ligt in het Fælledparken, www.copenhagencarnival.dk.

Sankt Hans Aften: de Denen vieren op 23 juni st.-Jansavond of Skt. Hans Aften aan zee met gezang en een groot vuur waarin volgens traditie een pop van een heks wordt verbrand. Ouder publiek trekt naar de Frederiksberg Have, gezinnen gaan naar het Charlottenlund Strand, en in het Amager Strandpark heeft de feeststemming een gay accent.

Copenhagen Jazz Festival: eerste helft van juli; 10 dagen concerten op pleinen, in parken en clubs, voor een deel gratis; www.jazz.dk.

Golden Days in Copenhagen: om het jaar in even jaren; ca. 3 weken in sept. Dit historische cultuurfestival, met ballet- en toneelvoorstellingen, concerten, lezingen en bijbehorende exposities is steeds gewijd aan weer een andere periode of stroming die in Denemarken zijn sporen heeft nagelaten, www.goldendays.dk.

Roskilde Festival: eind juni-begin juli, een van de beste en bekendste popfestivals ter wereld wordt in 2015 voor de 45e keer op rij gehouden. Zo'n 150 bands en solo-artiesten spelen van donderdagmiddag tot de vroege maandagochtend in Roskilde (blz. 83), ca. 40 km ten zuiden van Kopenhagen. Op het campingterrein begint het weekend ervoor al een bruisend voorprogramma met nieuwe bands, om erin te komen. De winst van het evenement gaat naar jeugdwerk. Zie voor nadere informatie op www.roskilde-festival.dk.

Fooi

Een fooi geven is in Denemarken geen verplichting, maar als u tevreden bent over de geboden service hoeft u het zeker niet na te laten. Het afronden van het bedrag in een restaurant of een taxi is gebruikelijk.

Gay in Kopenhagen

Kopenhagen kent een levendige gay scene, vooral in het Latinerkvarteret (blz. 38), waar u niet voor discriminatie of geweld tegen homo's hoeft te vrezen. Traditiegetrouw wordt op Sankt Hans Aften een gay party in het Amager Strandpark gehouden. Het grootste homo-evenement van het jaar, de Copenhagen Pride Parade, halverwege augustus, sluit na een week vol actie en cultuur af met een bonte parade door de stad waar duizenden inwoners en bezoekers op af komen; www.copenhagenpride.dk. De website van de homovereniging, www.copenhagen-gay-life.dk, geeft alle benodigde adressen, van accommodatie tot cafés en nachtclubs. Ook kunt u een 'Copenhagen Gay Map' downloaden. Het op maandag verschijnende 'Out & About' (gratis op gay locaties) vermeldt ook adressen en evenementen (www.out-and-about.dk). Meer informatie op www.visitcopenhagen.com/gay.

Geld

In Denemarken betaalt men met de Deense kroon (DKK), die nauw aan de euro is verbonden: € 1 = ca. DKK 7,45. De kleinste munt is de 50 øre-munt, kleinere bedragen worden afgerond.

U kunt geld wisselen in banken, wisselkantoren en bij de grotere toeristenbureaus. Er wordt per wisselactie een tarief (ca. DKK 30) berekend.

Creditcards (vooral Visa en Mastercard, in mindere mate Diners en American Express) zijn heel gangbaar, maar in veel restaurants, hotels, winkels en zelfs benzinestations wordt bij betalingen met een buitenlandse creditcard een toeslag gevraagd van soms wel 6% van het te betalen bedrag. Geldautomaten met Duitse instructie voor Maestro- en creditcards zijn overal te vinden.

Veiligheid en noodgevallen

Alarmnummer: 112

Gevonden voorwerpen: ga eerst naar de openbaarvervoerbedrijven of de politie. Uiteindelijk belandt alles bij: Københavns Politi-Hittegodskontoret, Slotsherrensvej 113, 2720 Vanløse, tel. 38 74 88 22 (ma.-vr. 9-14, do. 17.30 uur).

Criminaliteit: Kopenhagen is een relatief veilige stad, maar niet vrij van criminaliteit. De spreuk tøm bilen, for tyven gør det, die op vrijwel alle parkeerplaatsen te zien is, is veelzeggend: 'maak uw auto leeg voor de dief het doet.'

Pech onderweg: particuliere ondernemingen als Falk (tel. 70 10 20 30) bieden hulp, de Deense automobielclub FDM niet!

Alle bankpassen / creditcards blokkeren: tel. 0031 (0)30 283 53 72, zie ook www.pasblokkeren.nl of tel. 0032 (0)70 34 43 44, zie ook www.cardstop.be.

Medische noodgevallen: doktersdienst (Lægevagten): tel. 70 13 00 41. Ook in ziekenhuizen (sygehus) zijn eerstehulpposten.

Tandarts (Tandlægevagten): dag. 20-21.30, zo. en vr. ook 10-12 uur, Oslo Plads 14, 2100 Køb. Ø, tel. 35 38 02 51.

24-uurs-apotheek: Steno Apotek, Vesterbrogade 6C, 1620 Køb. V, tel. 33 14 82 66. Voor de meeste medicijnen hebt u een recept nodig.

Spoedbehandelingen in het ziekenhuis zijn gratis. Verplicht verzekerde EU-burgers moeten na het tonen van een geldige European Health Insurance Card (EHIC) bij het bezoek aan een dokter hetzelfde worden behandeld als verplicht verzekerde Denen, maar bij specialisten en tandartsen worden vaak toch hoge extra kosten in rekening gebracht, die alleen door een extra verzekering worden gedekt.

Ambassades

Nederlandse ambassade: Toldbodgade 33, 1253 Køb K, tel. 33 70 72 00,
http://denemarken.nlambassade.org

Belgische ambassade: Øster Allé 7, 2100 Køb Ø, tel. 35 25 02 01,
http://diplomatie.belgium.be/denmark

Informatie

Verkeersbureau voor de Benelux

VisitDenmark: Schipholweg 96a, 2316 XD Leiden. Het kantoor is niet geopend voor publiek, tel. 071 521 15 44, ma., wo., vr. 9.30-12.00 uur, www.visitdenmark.nl.

Informatie / kamerbemiddeling

Copenhagen Visitor Centre: Vesterbrogade 4A, 1620 Køb V, juli-aug. ma.-za. 9-20, zo. 10-18 uur, mei-juni ma.-za. 9-18, zo. 10-14, anders ma.-vr. 9-16, za. 9-14 uur, tel. 70 22 24 42, www.visit-copenhagen.com (Deens / Engels). E-mail voor algemene informatie: touristinfo@woco.dk, kamerreserveringen:booking@woco.dk.

Internet

De internetextensie van Denemarken is. dk. Websites over Kopenhagen zijn meestal in het Deens of het Engels.

www.aok.dk: commerciële website met cafés, kroegen, restaurants, hotels, evenementen, enz. Actueel, uitgebreid en praktisch.

www.degulesider.dk: de online telefooninlichtingenservice van Denemarken biedt zoekfuncties waarbij ook naar adressen kan worden gezocht, en actuele plattegronden. De site is in het Deens, maar als u bijvoorbeeld weet dat kort een kaart is, komt u er wel uit.

www.kk.dk: de virtuele stadspoort van het officiële Kopenhagen.

www.kulturnaut.dk: evenementenkalender met ook een Engelstalige zoekfunctie. De inhoud is in het Deens.

www.rejseplanen.dk: routeplanner voor alle openbare vervoermiddelen; Ook bezienswaardigheden en accommodatie (Deens / Engels / Duits).

www.dmi.dk: het weerbericht van het Deense metereologische instituut. Het weer wordt ook in het Engels 6 dagen vooruit voorspeld.

Toeristentijdschrift

The Copenhagen Post (Engels): weekblad met nieuws, evenementen, en tips voor restaurants en clubs. Voor DKK 25 bij sommige kiosken of gratis in veel gelegenheden en hotels. Gedeeltelijk ook online: www.cphpost.dk.

Kinderen

In Kopenhagen zijn kinderen, net als overal in Denemarken, welkom. Moeders die hun kind voeden behoren bij het dagelijkse straatbeeld en ook in eerbiedwaardige musea komt u groepjes kinderen uit de eerste schooljaren en de naschoolse opvang tegen – de kleine Denen worden al vroeg in de kunsten ingevoerd. In de door de overheid erkende musea hebben bezoekers onder de 18 jaar gratis toegang; in andere gevallen wordt voor kinderen meestal slechts een symbolisch bedrag gevraagd, met uitzondering van attracties die speciaal voor kinderen zijn bedoeld. Daar zijn echter meestal wel gezinskaartjes beschikbaar.

Overnachten met kinderen

De meeste hotels bieden extra bedden, opredning, voor kinderen op de kamer bij de ouders 's zomers voor speciale tarieven. Bij andere kunt u een tweede kamer met korting huren. DanHostel-herbergen (blz. 88) hebben kamers voor zes tot zeven personen; kinderen zijn dol op de hoogslapers van de Cabinn-hotels (blz. 89), die tot vier personen in een kamer toelaten. In restaurants zijn kinderstoelen standaard aanwezig en op de meeste kaarten staan kindergerechten, børneretter. De kinderklassieker worstjes, pølser, zijn op iedere hoek te krijgen.

Voor kinderen zijn de chauffeurloze wagons van de metro een grote hit, vooral de plaatsen voorin, pal achter de grote voorruit. Op de ondergrondse gedeelten, van Kongens Nytorv onder de haven door naar Christianshavn, zoeft de trein als over een achtbaan door de tunnelbuizen.

Attracties voor kinderen

Musea met kinderafdeling: Frilandsmuseet Sorgenfri, blz. 76, Nationalmuseum, blz. 62, Kunstgalerie, blz. 78, Kunstmuseum Louisiana, blz. 68.

Klassieke gezinsuitjes: Danmarks Aquarium, blz. 75, Tivoli, blz. 43, Zoo København, blz. 57, Bakken blz. 66.

Speciaal voor kinderen: Experimentarium, blz. 76, Marionetteatret i Kongens Have, blz. 113, de beste speelplaatsen in de buurt van het centrum liggen in de Kongens Have, blz. 81.

Zwembad aan strand / haven: blz. 26.

Klimaat en reisseizoen

De winters zijn nat en koud. De laatste vrieswinter, met een bevroren Sont, is echter alweer enkele decennia verleden tijd. In mei komt de lente snel en hij is korter dan in West-Europa. Pinksteren wordt in Kopenhagen graag gevierd. De zomer loopt van eind juni tot in augustus. De herfst is meestal nat en stormachtig en vrijwel nooit mooi. Voor toeristen is het hoogseizoen zolang Tivoli geopend is.

Openingstijden

Onder de liberale winkelsluitingswet gelden sinds 2012 slechts zeer beperkte restricties: alleen op de officiële feestdagen (zie blz. 21) dienen winkels hun deuren gesloten te houden, op zondagen staat het de winkels vrij om open of dicht te zijn.

Ten tijde van het schrijven van deze gids golden voor de belangrijkste winkelstraten van Kopenhagen over het algemeen de volgende tijden: ma.-do. 10-18, vr. 10-19, za. 10-16, zo. 12-16 uur. In de trendy wijken doet men graag pas om 11 uur de deuren open. Souvenirwinkels en veel supermarkten zijn tot laat in de avond geopend, goed gesorteerde kiosken blijven dag en nacht open, zoals de '7eleven'-kiosken, die overal in de stad te vinden zijn. Banken hanteren kantooruren van ma.-vr. 9.30-16, do. tot 18 uur. De wisselkantoren, bijvoorbeeld aan de Strøget en in het toeristenbureau in Tivoli, blijven langer geopend.

Reizen met een handicap

Op www.visitcopenhagen.com vindt u onder 'Practical Information' nadere informatie over de toegankelijkheid van attracties, accommodaties en vervoermiddelen. De Deense gehandicaptenorganisatie verleent een kwaliteitslogo aan toeristische bedrijven die goed toegankelijk zijn. Op www.godadgang.dk (ook in het Engels) staan de criteria vermeld en kunt u specifiek naar voorzieningen zoeken.

Roken

Roken in openbare ruimten is verboden, behalve in zeer kleine gelegenheden zonder keuken en nachtclubs. Sigaretten zijn ongeveer net zo duur als in Nederland en België, maar in cafés wordt toeslag op de normale prijs geheven. Automaten zijn er nauwelijks meer.

Sport en activiteiten

De Kopenhagenaar vist en zeilt op de Sont, bedrijft de volkssport golf in Noord-Seeland, is dol op de voor de deur gelegen stranden, peddelt door de haven en op de grachten en gaat joggen in een van de vele parken of langs de kustpromenades.

Joggen

Wie op eigen houtje wil joggen, gaat naar de meren in het noordwesten van de stad ( E/F 2-6): direct langs het water loopt u op steenslag, maar aan de westoever op een geasfalteerde, grotendeels autovrije promenade. Twee bedrijven combineren joggen met sightseeing: www.joggingtours.dk, tel. 61 31 11 16, en www.runningtours.dk, tel. 50 86 95 04.

Golfen

In Kopenhagen en omgeving zijn ongeveer 35 golfbanen te vinden. De meeste liggen in het 'rijke' noorden van de hoofdstad, onder andere de oudste golfclub van Scandinavië, naast het koninklijk jachtslot Eremitagen in de Jægersborg Dyrehave (blz. 66). Københavns Golf Klub: (14 km ten noorden van de binnenstad), Dyrehave, 2800 Lyngby, tel. 39 63 04 83, greenfee 1 april-30 nov. DKK 450, 1 dec.-31 mrt. DKK 300. Informatie wanneer gasten kunnen spelen en over handicaps vindt u op www.kgkgolf.dk.

Kajakken

Copenhagen Adventure Centre / Kajak Ole: kajaktochten door de haven vanaf Christianshavns Kanal Strandgade 50, 1401 Køb K, tel. (mobiel) 40 50 40 06, www.kajakole.dk, tochten van bijna twee uur met de kajak, onder andere door de grachten van Christianshavn, inclusief pauze voor koffie. Ook nachtelijke tochten.

Zwemmen

Amager Strandpark: ( kaart 3) het grootste strand en duinlandschap van Kopenhagen is kunstmatig aangelegd (blz. 61).

Charlottenlund Strandpark, met Charlottenlund Søbad: ( 6 km naar het noorden, H 1 en Kaart 3), Charlottenlund, S-togstation Charlottenlund, bus 14; weinig parkeerplaatsen, maar des te meer fietsenrekken. Het zandstrand is klein, maar er zijn genoeg grasvelden om op te liggen. Het is hier rustiger en kindvriendelijker dan bij Bellevue (blz. 65) of Amager.

In het Charlottenlund Søbad (juni-aug. dag. 9-19 uur, volwassenen DKK 20, kinderen DKK 10), dat voor de oever in het water ligt, is een aparte afdeling voor naaktzwemmen te vinden. In het gemeenschappelijke deel is het dragen van zwemkleding verplicht. Alles maakt een bijzonder schone en keurige indruk en de badmeesters letten goed op.

Havnebadet Islands Brygge: ( F/G 7) voor het havenpark van Islandsbrygge ligt een drijvend zwembad in de haven (Islands Brygge 14, 2300 Køb S, gratis, juni-aug. dag., ongeveer ma.-vr. 7-19, za.-zo. 11-19 uur).

Havnebad Fisketorvet: ( E 8) dit zwembad ligt in de Gasværkshavnen, vlak bij winkelcentrum Fisketorvet (Kalvebod Brygge 55, 1560 Køb V, juni-aug. dag. 11-19 uur, gratis).

Duurzaam reizen

Naar Kopenhagen reizen betekent milieuvriendelijk reizen! In 2009 werd de stad in een grote studie uit een combinatie van acht categorieën van de European Green City Index tot milieuvriendelijkste hoofdstad gekozen, voor Stockholm, Oslo en Wenen.

København wil in 2025 de eerste CO₂ -neutrale metropool ter wereld zijn. Daarvoor wordt het openbaar vervoer en het fietspadennetwerk verbeterd en de elektrische auto gestimuleerd. Veel hotels proberen 'The Green Key' te bemachtigen, het zegel voor ecologisch verantwoorde bedrijfsvoering in het toerisme (www.green-key.org). De moderne Scandinavische keuken gebruikt plaatselijke en regionale, ecologisch geproduceerde grondstoffen, een concept waarmee het NOMA (blz. 94) in 2010, 2011 en 2012 het beste restaurant ter wereld werd. U hoeft echter niet naar een toprestaurant om ecologisch te eten: eco-producten zijn in supermarkten heel gewoon en nauwelijks duurder dan conventionele evensmiddelen. In de nieuwe markthal op de Israels Plads (blz. 103) zijn verse ecologische producten van kleine producenten uit alle delen van Denemarken te koop, van appels en aardappelen tot verfijnde kaas en zwarte kreeft uit het Skagerrak.

Telefoon en internet

In Denemarken hebben alle telefoonnummers acht cijfers. Netnummers bestaan niet. Voor een gesprek naar het buitenland kiest u 00 en het landnummer van het gewenste land (Nederland 00 31, België 00 32, Denemarken 00 45), bij een gesprek naar een land met netnummers laat u de nul van het netnummer weg.

Bellen naar het nummer van inlichtingen (nummeroplysning) is duur; binnenland 118, buitenland 113.

Munt- en kaarttelefoons zijn er nauwelijks nog en in sommige hotels is zelfs geen telefoon meer op de kamer te vinden. Munttelefoons – sommige werken ook op euro's – geven munten die er eenmaal zijn ingeworpen niet terug, zelfs niet als geen verbinding tot stand is gekomen.

De dekking voor mobiele telefonie is uitstekend in Denemarken. De tarieven voor roaming in het buitenland kunt u opvragen bij uw provider. Telefoneren in de auto zonder het gebruik van handsfree-apparatuur is ook in Denemarken verboden. U riskeert daarmee een boete van ca. DKK 500.

De meeset hotels en jeugdherbergen en veel cafés beschikken over internet, meestal via gratis WLAN. Vraag eventueel naar een toegangscode. Een provider met honderden hotspots is TDC (www.tdchotspot.dk). Hierbij betaalt u tijdens het inloggen per creditcard of prepaidvoucher. Het vooruitbetaalde bedrag kunt u in meer sessies op plaatsen naar keuze besteden.

Voor mobiele telefonie beschikt Denemarken over een uitgebreid UMTS- en LTE-netwerk (dat hier 'mobil 3G-Bredbånd' dan wel 'mobil 4G-Bredbånd' wordt genoemd). Let op: het internationaal gebruik van roaming is nog steeds erg duur. Vraag voor uw vertrek bij uw provider naar de gangbare prijzen en eventuele kortingen. In principe is het aan te raden op uw smartphone het automatisch overschakelen naar een ander netwerk uit te schakelen.