De 15 hoogtepunten in een oogopslag

Welkom

Welcome
Ter oriëntatie
Kennismaking, Londen in cijfers
Geschiedenis, heden, toekomst
Praktische informatie

De 15 hoogtepunten

 1  Stap maar in – de stad bekijken vanuit de stadsbus
Met de bus reizen net als de inwoners, met de dubbeldekker van East End naar Paddington Station. En ondertussen het stadsleven meebeleven.

 2  Een oude markthal in een nieuw jasje – Covent Garden
Zowel Londenaren als toeristen zijn dol op de 'Italiaanse' piazza en de prachtige hal van de vroegere fruit- en groentemarkt.

 3  De politieke as' – van Trafalgar Square naar de Houses of Parliament,
Een wandeling door de politiek van het Empire en van het tegenwoordige Groot-Brittannië.

 4  Kroningskerk en nationaal monument – Westminster Abbey
Hier worden koninginnen en koningen gekroond, maar ook mensen geëerd die voor Engeland leefden, onderzoek deden en stierven.

 5  Een eiland in het centrum – Soho en Chinatown,
In Soho leven kunstenaars en musici, zakenlieden en daklozen, prostituées en feestvierders vreedzaam naast elkaar.

 6  De schatkamer van het Empire – het British Museum
De kunst die het Empire door de eeuwen heen en in alle landen van de wereld heeft buitgemaakt, is hier ondergebracht.

 7 De City of London – St Paul's Cathedral en het financiële centrum
De indrukwekkende kathedraal ligt op een steenworp afstand van de Square Mile, een van de belangrijkste financiële centra ter wereld.

 8  Van armenhuis tot hippe wijk – Whitechapel in East End,
Londens East End is altijd al een smeltkroes van de natie geweest.

 9  Gruwelen, glans en glitter – de Tower of London,
Kroonjuwelen, kerkers, verdedigingsmuren en koninklijke zalen vertellen veel spannende verhalen.

10Wandeling – langs de zuidoever van de Theems
Doe als de Londenaren en geniet tijdens een lange wandeling van cultuur, cafés en het uitzicht op de rivier.

11Uitzicht rondom – het London Eye
Het reuzenrad is het symbool van Londen geworden.

12Een reis door de kunst – Tate Britain en Tate Modern
Een korte boottocht verbindt de buitengewone collectie Britse kunst met de beste moderne kunst.

13Speelplaats van mooie en rijke mensen – King's Road
In het voormalige vissersdorp Chelsea hebben zich Londenaars van naam en met veel geld gevestigd.

14Over de Theems van Westminster naar Greenwich
Vanaf de rivier gezien ziet Londen er heel anders uit.

15Multiculti langs het kanaal – Camden Market
Deze grote markt inspireert zelfs modeontwerpers tot nieuwe collecties.

Nog meer Londen
Gebouwen en pleinen
Musea
Parken en tuinen

Excursies
Brighton
Hampton Court Palace
Oxford
Windsor

Te gast in Londen

Overnachten
Eten en drinken
Winkelen
Uitgaan

Toeristische woordenlijst
Culinaire woordenlijst
Colofon
Paklijst
Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

Dit symbool in de tekst verwijst naar een van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!–tip

Welcome – Welkom

Hij rijst trots uit boven de daken van Londen, genegeerd door bewoners en bezoekers. De 191 m hoge Post Office Tower werd in 1966 geopend. Hij bezat een uitkijkplatform en een restaurant dat in 22 minuten 360º ronddraaide. Toen explodeerde in 1971 een bom in het restaurant, waarna het werd gesloten, evenals het bezoekersplatform. De toren was jarenlang een vast ori&euml;ntatiepunt: zelfs in het donker kon aan het zwaailicht het centrum van Londen worden herkend. Sinds de eeuwwisseling is de stille reus weer tot leven gekomen &ndash; nu als BT Tower. Tot het midden van de jaren negentig van de 20e eeuw was de toren officieel geheim en stond hij op geen enkele plattegrond ingetekend. Eigenlijk zou niemand mogen weten dat hij bestond ...

Ter oriëntatie

Overzicht

Wie met het vliegtuig naar Londen reist, ziet al snel dat de Britse hoofdstad een bijzondere plaats is. Tijdens de landing vallen meteen de eerste, zich steeds herhalende huizenrijen op. Hoe meer het toestel de luchthaven nadert, hoe dichter het netwerk van lijnrechte straten wordt, dat zich tot aan de horizon lijkt uit te strekken. Londen, een stad zonder begin of einde. Er vallen wel enkele herkenningspunten op. Daar ligt de Theems, de rivier die zich door de stad heen slingert. Daar zijn de grote en kleine parken. Te herkennen zijn ook het oude havengebied, de Tower Bridge, St Paul's Cathedral, wolkenkrabber The Shard, de Big Ben en Buckingham Palace.

Samengesteld uit tientallen dorpen

De meeste stadsdelen van Londen waren vroeger dorpen die buiten de stadspoorten lagen. Vrijwel overal in de stad zijn er wel overblijfselen uit die begindagen te vinden. In Chelsea ( A/B 7/8) zijn het de smalle straatjes met hun kleine huizen en voortuintjes, in Spitalfields ( M 1) de ooit elegante huizen van de hugenoten; in Mayfair ( C 3) en Belgravia ( B/C 6) de grote town houses van de voormalige hogere klasse van Londen en in Hampstead ( ten noorden van A 1) is het de landelijke sfeer die al vroeg de bohemiens aantrok.

Het middelpunt van Londen

Als u een Londenaar vraagt waar het middelpunt van de stad precies ligt, zal hij u in geen geval Charing Cross ( F 3) aanwijzen, maar dat is wel het officiële middelpunt van Londen en dat is – zoals zo veel in Engeland – historisch vastgelegd. Koning Edward liet hier een van de twaalf kruisen oprichten ter nagedachtenis aan zijn overleden vrouw, koningin Eleanor. Charing Cross zou een verbastering van Croix de la chère reine zijn. Eigenlijk stond het kruis niet op deze plaats, maar bij de ingang van Whitehall.

Voor Londenaars is het middelpunt van hun stad zonder twijfel Leicester Square, voor toeristen Piccadilly Circus of Trafalgar Square. Deze drie liggen dicht bij elkaar. Vanaf hier lopen de straten naar de warenhuizen, bioscopen, restaurants, theaters, pubs en allerlei andere vormen van amusement. Bezoekers uit het buitenland ontmoeten elkaar op Piccadilly Circus of op Trafalgar Square. Londenaars trekken van Leicester Square naar het aangrenzende Soho ( E 2/3), Chinatown, Covent Garden ( F/G 2) of de nieuwe trendy wijken in East End ( M 1) en aan de Theems ( G-L 4).

Westminster – centrum van de macht

Londen heeft zich uit twee steden ontwikkeld. Wat wij tegenwoordig de City of London ( K/L 2/3) noemen, gaat terug tot aan de Romeinse nederzetting Londinium en is bijna tweeduizend jaar oud. Al vroeg werd de City het centrum van de handel, het bankwezen en de gilden. Daarnaast ontwikkelde zich ten westen van de City het ermee concurrerende Westminster ( F 5/6). Hier bevindt zich al zo'n duizend jaar het centrum van de politieke en de kerkelijke macht. In Westminster zijn de ministeries, de Houses of Parliament, Downing Street met de woning van de minister-president, de kroningskerk Westminster Abbey en Buckingham Palace. Maar ook het Supreme Court staat hier, het hoogste gerechtshof van het land, de grootste katholieke kathedraal van Londen, Westminster Cathedral, en Victoria Station.

Het nieuwe oosten

Tegenwoordig trekken welvarende Londenaars weg uit West End naar East End – op zoek naar kunst, cultuur en amusement. Kunstenaars als Penck, Bacon en Gilbert & George werden als eersten aangetrokken door de leegstaande, goedkope opslagruimten en pakhuizen en vestigden zich eerst in Hackney ( ten noorden van M 1) en toen in Limehouse ( ten noorden van M 1) en Spitalfields. Makelaars, speculanten en saneerders volgden. Bepaalde delen van East End zijn heel duur geworden, maar nog altijd wonen en werken hier naar schatting elfduizend kunstenaars. De bekendsten hebben zich in een relatief klein gebied geconcentreerd: rond Hoxton Square, waar op 30 juli 1994 de avantgardebeweging Young British Art ontstond. East End is een van de meest tegenstrijdige wijken: u vindt hier extreme armoede in de directe omgeving van straten waar chique yuppen vertier zoeken en vervallen flatgebouwen van de sociale woningbouw op een steenworp afstand van peperdure lofts.

De zuidoever van de Theems – een nieuwe attractie

Aan de zuidoever van de Theems ( G-M 4) werden in de afgelopen tien jaar opslagruimten en pakhuizen ontruimd en verbouwd tot dure woningen. Glazen paleizen, zoals het stadhuis van Groot-Londen, de City Hall naast de Tower Bridge, of reconstructies, zoals het Globe Theatre van Shakespeare, staan aan de oeverpromenade. Sommige dingen zijn minder
geslaagd, bijvoorbeeld het Southbank-complex met de Queen Elizabeth Hall. Zeer de moeite waard zijn daarentegen het Tate Modern en het London Eye, het reuzenrad aan de Westminster Bridge.

Kennismaking, Londen in cijfers

Hoofdstad van twee verenigde koninkrijken

Londen is de hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland. Groot-Brittannië bestaat op haar beurt uit Engeland, Wales en Schotland. De Schotse kroon werd in 1707 de vereniging met de Engelse kroon opgedrongen – vandaar het begrip United Kingdom. De aanduiding Great Britain wordt maar in enkele landen gebruikt. Het staatshoofd is koningin Elizabeth II, die de meeste tijd doorbrengt in haar Londense paleis, Buckingham Palace. De Queen heeft eigenlijk maar weinig te vertellen, ook al opent ze elke regeerperiode van het parlement met een toespraak, waarin het regeringsprogramma wordt vastgelegd. Bovendien benoemt ze de minister-president, maakt van parlementsbesluiten door middel van een handtekening een wet en vertegenwoordigt Groot-Brittannië in het buitenland.

Het stadsgebied van Greater London is samengesteld uit Inner London en Outer London. Inner London telt twaalf districten, de boroughs plus de City of London. Er wonen ongeveer zeven miljoen mensen in Groot-Londen, waarvan een vijfde bestaat uit immigranten, respectievelijk hun in Engeland geboren nakomelingen in de eerste, tweede of derde generatie.

East End – smeltkroes van de natie

Voor de meeste Londenaars stond East End al heel vroeg gelijk aan armoede, criminaliteit, buitenlandse immigranten en gettovorming. Hier vestigden zich de mensen die de toegang tot de City of London werd geweigerd. De nabijheid van de Port of London betekende dat arbeiders en hun gezinnen hier van oudsher onderdak vonden. Met de Noormannen kwamen de eerste Joden in het land. In 1290 werden zij door Edward I het land uitgezet, in 1656 mochten zij weer terugkomen. In 1685 kwamen de hugenoten, de eerste Afrikanen volgden in de 17e eeuw. In de 18e eeuw arriveerden de eerste Chinezen in de haven van Londen. Ze werden gevolgd door Indische immigranten. Halverwege de 19e eeuw zochten zo'n honderdduizend Ieren werk in Londen en aan het eind van de 19e eeuw kwamen bijna net zo veel Joodse vluchtelingen uit Rusland en Polen de stad binnen. Voor de Eerste Wereldoorlog woonden bijna dertigduizend Duitsers in East End, na de Tweede Wereldoorlog kwamen de eerste economische vluchtelingen uit Azië, Afrika en Oost-Europa. Zij vonden allemaal onderdak in East End.

Dat een land een immigratieland is, vrijwaart het niet van vooroordelen en discriminatie van vreemdelingen. Toch valt op hoe relatief eenvoudig het in Groot-Brittannië gelukt is de miljoenen immigranten uit bijna 250 taalgebieden op te nemen en grotendeels in de maatschappij te integreren. Natuurlijk heeft elke etnische smeltkroes zijn problemen. Alle groepen immigranten in Londen hebben nu en dan last van haat en vooroordelen. Des te opvallender was het dat bij de verkiezingen voor het Lagerhuis in mei 2010 de extreemrechtse BNP met zijn op vreemdelingenhaat gebaseerde programma in de enige kieskring waar de partij zeker dacht te winnen, zwaar verlies leed.

De boroughs – grote verschillen tussen arm en rijk

De twaalf districten van Inner London zouden niet meer van elkaar kunnen verschillen: elke Londenaar heeft wel een band met Camden, Islington, Hackney, Tower Hamlets, Greenwich, Lewisham, Southwark, Lambeth, Wandsworth, Hammersmith & Fulham, Kensington & Chelsea of Westminster. Het verwarrende voor een buitenstaander is het feit dat de namen van de boroughs in het dagelijks leven van de Londenaars eigenlijk geen noemenswaardige rol spelen. De geografische aanduiding voor de districten is veel belangrijker. Op basis daarvan kunt u bij elke Londenaar zien waar hij precies woont of werkt. Bijvoorbeeld in Camden, in East End, in de Docklands, in Greenwich, Lambeth, Southwark, Holborn, Clerkenwell, Bloomsbury, Soho, Covent Garden, St James's, Mayfair, Belgravia, Whitehall, Westminster, Kensington, Chelsea, Fulham of Notting Hill. In de boroughs wonen gemiddeld honderdvijftig- tot driehonderdduizend mensen. Daar komt nog bij dat Londen in nauwkeurig bepaalde postal areas is verdeeld: E betekent East, het oosten; WC staat voor West Central, ten westen van het centrum. De letters worden gevolgd door cijfers, die het geheel verder preciseren. Zo ligt SE5 dichter bij het centrum dan SE3, W5 ligt verder naar buiten dan NW10. Deze postcodes spelen een bijzonder grote rol in de waardebepaling van de huizen. Wie bijvoorbeeld SW7 (South Kensington) als afzender kan opgeven, heeft meer prestige dan iemand die in NW1 (Camden) woont. Het laagst in aanzien staan areas die met SE beginnen. Maar SE1 is in opkomst.

De stadsdelen ten zuiden van de Theems zijn heel anders dan die in het noorden. Een echte Noord-Londenaar vindt een reis naar het zuiden van de stad eigenlijk teveel gevraagd. Omgekeerd willen de mensen uit het zuiden vaak geen stap op de andere oever zetten. Toch is dit geleidelijk aan het veranderen, want nu de prijzen voor onroerend goed tot onbetaalbare hoogten zijn gestegen, zien steeds meer Londenaars zich genoodzaakt naar wijken te verhuizen die vroeger onbespreekbaar waren geweest. Met als gevolg dat de prijzen ook in de minder rijke boroughs omhoogschieten.

Is Londen 'the place to be'?

In de jaren zestig van de 20e eeuw werd Londen plotseling wereldwijd populair. Terwijl studenten in Duitsland en Frankrijk de universiteiten bestormden, veroverden de Beatles vanuit de Abbey Road Studio's in St John's Wood de wereld, maakten meisjes met hun ouders ruzie over de lengte van hun minirok en rookte de jeugd van de gevestigde klasse in Chelsea marihuana. Jonge 'mods' waren alleen nog maar geïnteresseerd in hun kapsel en hun garderobe, en de film Blow up vertegenwoordigde voor veel buitenlanders het typische Swinging London. Het was een vrolijke revolutie.

Maar de luchtigheid van de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw maakte plaats voor serieuzere veranderingen. In architectuur en design, theater en film, literatuur en kunst zorgde een nieuwe generatie voor geheel nieuwe inzichten. Zo bleef Londen in het buitenland de aandacht trekken. Vooral op twee gebieden, waar Londen voor die tijd nauwelijks iets in de melk te brokkelen had, trad de stad op de voorgrond. Andrew Lloyd-Webber veroverde vanuit Londen de musicalpodia van de wereld en jonge modeontwerpers, zoals Stella McCartney, John Galliano en Alexander McQueen, konden zich meten met de Franse couturiers en namen zelfs voor een deel hun modehuizen over. Swinging London veranderde razendsnel in Buzzing London.

Eten als God in Frankrijk?

Positieve vooroordelen zijn net zo moeilijk te overwinnen als negatieve. Hoe vallen de spreekwoordelijke Engelse beleefdheid en terughoudendheid te rijmen met de vele Engelse
comazuipers op Griekse en Spaanse vakantie-eilanden en in Engelse stadscentra? En hoe verhoudt zich de typische Engelse humor tot de over de hele wereld actieve voetbalvandalen en de graaiende hedgefondsmanagers van de Londense City? Het ene verschijnsel is net zo Engels als het andere, maar geldt natuurlijk altijd alleen voor een minderheid.

Tot de negatieve vooroordelen behoren ook de verhalen over de slechte Engelse keuken. Ze waren vast en zeker ooit allemaal waar, maar tegenwoordig biedt Londen een grotere verscheidenheid aan restaurants dan welke stad in Europa ook. De grote Engelse televisiekanalen concurreren met elkaar met steeds spannender kookcursussen en -programma's. Dat er in Londen zo veel is veranderd ligt niet in de laatste plaats aan de world cuisine. Deze is ontstaan in restaurants waarvan de keuken is gebaseerd op gerechten uit de verste uithoeken van de aarde.

Een nieuwe generatie koks opende allerlei nieuwe eethuizen, die veelal bistro's of brasserieën worden genoemd. Zij experimenteren met gerechten en durven Aziatische, Amerikaanse en Europese elementen met elkaar te combineren. Tegenwoordig zijn de Londenaars trots op hun kookcultuur. Buitenlanders worden vaak pas bij het betalen onaangenaam verrast, want veel restaurants zijn buitenproportioneel duur. Goedkoop eten kunt u nog altijd in de vele etnische restaurants: Chinese, Indische, Bengaalse, Griekse, Thaise, Turkse of Maleisische restaurants zijn overal in Londen te vinden. Met ruim 5500 restaurants moet iedereen wel iets kunnen vinden dat aan zijn smaak voldoet en binnen zijn budget past.

Het stadsverkeer

In Londen zijn meer dan achtduizend bussen en achttienduizend bushaltes. Er rijden twaalfduizend taxi's en waarschijnlijk net zo'n groot aantal particuliere auto's met en zonder vergunning, de zogenaamde mini cabs. Vijf luchthavens bedienen de metropool: Heathrow, Gatwick, City, Luton en Stansted. Via de acht kopstations komen naast de dagelijkse forenzen bijna twintig miljoen toeristen per jaar de stad binnen. De plaatselijke treinen en metro's doen zo'n achthonderd stations aan. In 1863 werd de eerste ondergrondse in bedrijf genomen. Het was een 'sub-surface line' (een lijn die direct onder het oppervlak liep), de oudste ter wereld. Latere lijnen werden in ijzeren buizen dieper onder de grond aangelegd. Kenners maken daarom een onderscheid tussen de Circle, de District en de Metropolitan Line met hun underground trains en de modernere lijnen die tube heten.

Sinds 1863 wordt het metrostelsel vlijtig uitgebreid. In 1987 werd de Docklands Light Railway (DLR) in gebruik genomen, twaalf jaar later werd het laatste deel van de Jubilee Line voltooid en in de aanloop naar de Olympische Spelen van 2012 werd de totaal verwaarloosde bovengrondse lijn (overground) gemoderniseerd. De Londense metro vervoert meer dan achthonderd miljoen passagiers per jaar en dat aantal stijgt nog steeds.

Ondanks sterke concurrentie zet de BBC door

Op 14 november 1922 konden de Londenaars via een koptelefoon, met behulp van een kristalontvanger en binnen een omtrek van 32 km van het Marconi House een stem horen die zei: 'This is the British Broadcasting Company.' De BBC – de 'C' werd later de afkorting voor Corporation – zond berichten uit over de verkiezingen voor het Lagerhuis, waarbij ene Winston Churchill in zijn kieskring werd verslagen en de regering van Lloyd George werd gekozen. Het was de geboorte van de belangrijkste radiozender ter wereld. Al in 1936 was de BBC zo toonaangevend dat de Britten via deze zender hoorden dat hun koning Edward VIII, die de gescheiden Amerikaanse Wallis Simpson wilde trouwen, afstand deed van de troon. De radiozender was een instituut geworden, net als de monarchie, de kerk en het parlement.

De concurrentie voor de BBC, die met een omroepbijdrage van de bevolking wordt gefinancierd, wordt elk jaar groter, maar de zender is voor de Britten en miljoenen mensen in het buitenland nog altijd een van de betrouwbaarste radio- en televisie-instellingen ter wereld. Ondanks de voortdurende eis van de regering dat er een andere vorm van financiering moet worden gevonden, blijft de BBC op de toekomst gericht. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de bouw van een studio waarin het grootste nieuwscentum van de wereld is ondergebracht. En wel midden in de stad, aan Portland Place, waar de BBC in 1932 naartoe is verhuisd.

Feiten en cijfers

Ligging: Londen ligt in het krijtbekken aan de Theems – ongeveer 75 km ten westen van de monding in de Noordzee. Van oost naar west strekt de stad zich over 65 km uit langs de rivier. Het hoogste punt van Londen (ca. 140 m boven de zeespiegel) bevindt zich in het stadsdeel Hampstead.

Oppervlakte: Greater London beslaat ongeveer 1572 km², waarvan 80 km² groenstroken en parken. Hiervan wordt grofweg 26 km² ingenomen door de zes koninklijke parken, die zo genoemd worden omdat ze in opdracht van koningen zijn aangelegd.

Staat en regering: Londen is de hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk (United Kingdom, UK), hoofdresidentie van de Engelse koningin en de zetel van de Britse regering. Groot-Londen (Greater London Authority) heeft een rechtstreeks gekozen burgemeester, The Mayor of London, en een stadsparlement (Assembly). De enclave City of London, ook bekend als The Square Mile (naar het totaaloppervlak), kiest zijn burgemeester via een kiescommissie van Liverymen, vertegenwoordigers van de gilden. Deze Lord Mayor vervult alleen een ceremoniële rol.

Bevolking: meer dan 7,5 miljoen inwoners, onder wie ongeveer 2,3 miljoen immigranten. Er zijn vijftig wijken met meer dan tienduizend inwoners die een andere moedertaal dan Engels hebben. In totaal worden in Londen meer dan driehonderd talen gesproken.

Tijdzone: Greenwich Mean Time (1 uur vroeger dan in Nederland en België).

Groot aanbod aan kunst en cultuur

Er zijn meer dan driehonderd musea in Londen. Behalve de grote publiekstrekkers als Tate Britain (zie blz. 62), Tate Modern (zie blz. 63), National Gallery (zie blz. 81) en het British Museum (zie blz. 46), waar zowel Britten als toeristen in de rij voor de deur staan, zijn er ook veel kleinere galeries, musea en kunstcollecties, die zich wat kwaliteit betreft zeer goed met de grote kunnen meten. Het voordeel van de kleine musea is dat u de schilderijen, beelden en andere kunstvoorwerpen er in alle rust kunt bekijken. Ga bijvoorbeeld naar de Courtauld Gallery in Somerset House (zie blz. 80) of de Dulwich Picture Gallery in het zuidoosten van de stad (zie blz. 80) of in het stadsdeel Bloomsbury naar de collectie van de Thomas Coram Foundation (Foundling Museum, zie blz. 80) of de Wallace Collection (zie blz. 83) in de buurt van Oxford Street.

De British Library is sinds 1997 gevestigd in een modern gebouw naast het St. Pancras Station aan Euston Road. Muziekliefhebbers komen aan de zuidoever van de Theems, aan de zogenaamde Southbank, op vele manieren aan hun trekken in de Royal Festival Hall en de kleinere zalen, de Queen Elizabeth Hall en de Purcell Room (zie blz. 57). De theaterwereld van Londen is weliswaar vooral aan het West End te vinden, maar aan de Southbank staat ook het Royal National Theatre met zijn drie podia. De prijzen voor kunst en kunstnijverheid worden wereldwijd bepaald in de veilinghuizen van Londen, vooral bij Sotheby's in Bond Street en bij Christie's in het stadsdeel St. James's. Ontelbare kleinere galeries dragen ertoe bij dat Londen ook in de toekomst het mekka voor kunstliefhebbers zal blijven.

Ooit staat alles stil

Een van de grootste verrassingen bij het bekijken van oude documentaires en foto's uit de tijd dat de Londense dubbeldekkerbussen nog door paarden werden getrokken, is dat het toen al net zo druk was in de stad als nu en dat het nauwelijks erger had kunnen worden. De gemiddelde snelheid van voertuigen is in de loop der jaren geleidelijk aan omlaaggegaan naar 17 km/u. Zowel de overheid als de bewoners beseften dat er een dag zou komen dat al het verkeer stil zou komen te staan.

Om dat te voorkomen, werd in februari 2003 een tolheffing voor de binnenstad ingevoerd. De autoriteiten moesten er echter rekening mee houden dat de gehoopte afname van de verkeersdichtheid maar voor een deel zou worden bereikt. In 2012 bedroeg de nettowinst op de tolfheffing 136,8 miljoen pond.

Het wapen van de City en van Greater London

Vergeleken met het weelderig versierde wapen van de City of London is het wapen van Greater Londen nogal bescheiden. Het verwijst naar twee centrale elementen van de metropool, die in 1965 uit de graafschappen London en Middlesex werd samengesteld. In het bovenste gedeelte is de Saksische kroon op een rood veld afgebeeld (het achtervoegsel 'sex' betekent Saksen), en daaronder zijn de blauwe golven van de Theems te zien. Dat is het. Dit is dan ook meteen een bewijs dat Greater London eigenlijk toch een kunstmatige constructie is.

Het wapen van de bijna tweeduizend jaar oudere City of London wordt gesierd door het rode Sint-Joriskruis. Op het schildhoofd rust een helm met helmteken dat door twee draken wordt geflankeerd. Eronder staat het devies 'Domine Dirige Nos', 'God, leid ons'.

Geschiedenis, heden, toekomst

Van de Romeinen tot Willem de Veroveraar

Nadat de Romeinen in 55 v.Chr. onder Julius Caesar Brittannië waren binnengevallen, was het huidige Colchester meer dan honderd jaar hun hoofdstad. Jaren later werd het toenmalige Londinium als haven gesticht onder Aulus Plautus en ontwikkelde zich door de gunstige ligging tot handels- en bestuurscentrum. De Romeinen bouwden de eerste brug over de Theems, vlak bij de huidige London Bridge, tot 1750 de enige brug in de stad.

In 410 n.Chr. hadden de Romeinen genoeg van de opstandige eilandbewoners en vertrokken. Londen verdween uit de kronieken. Pas met Alfred de Grote zou Londen in 886 weer een rol van betekenis gaan spelen. Eeuwenlang vochten Noormannen en Denen om de stad. Koning Knut en zijn zonen heersten twintig jaar lang over Engeland tot in 1042 Edward the Confessor (Eduard de Belijder) de troon besteeg. In 1065 werd hij opgevolgd door Harold van Wessex, de laatste Saksische koning. In 1066 zou alles anders worden: Guillaume duc de la Normandie viel Engeland binnen, overwon en ging als Willem de Veroveraar de geschiedenis in.

Van de Magna Carta tot de 'Glorious Revolution'

In 1215 volgde nog een grote verandering. Geestelijkheid en adel dwongen koning Jan I de belangrijkste grondwet, de Magna Carta, te ondertekenen. De nieuwe wet zou de vrijheid van de Engelse Kerk en de rechten van de baronnen beschermen. De 63 artikelen van de Magna Carta betroffen het leenrecht, de bescherming van de boeren, de vrijgave van de handel met buitenlandse kooplieden, de vaststelling van uniforme maten en gewichten en vragen betreffende de rechtspraak.

In 1348 telde Londen 50.000 inwoners, van wie er 35.000 slachtoffer werden van de pest. Tudorkoning Hendrik VIII had in de 16e eeuw zes echtgenotes, raakte daarover in conflict met Rome en stichtte de Anglicaanse Kerk. Ook stond hij aan de wieg van de Engelse marine, waarmee zijn dochter Elizabeth I de wereldzeeën veroverde en de basis legde voor het British Empire. De jaren 1664 tot 1666 waren slechte jaren: in de eerste twee jaar eiste de pest honderdduizend slachtoffers en in 1666 woedde de 'Grote Brand' die vier vijfde van de stad verwoestte.

Jacobus II, stichter van de moderne Royal Navy en bedenker van de vossenjacht, wilde het katholicisme weer invoeren. De oppositie wendde zich tot Willem van Oranje, erfstadhouder van de Nederlanden. Hij kwam in 1688 in Engeland aan, verdreef Jacobus en liet zich tot koning kronen.

Hannoveranen op de troon