Welkom

Benvenuto
Ter oriëntatie
Kennismaking, Napels in cijfers
Geschiedenis, heden, toekomst
Praktische informatie

De 15 hoogtepunten

 1 Hij verdeelt de stad – de Spaccanapoli
Als een ouverture toont deze straat alles wat Napels te bieden heeft. Een verzameling van het allermooiste.

 2 Eenvoud en overvloed – kerk en kruisgang van Santa Chiara
De sobere kerk en fraaie kloostertuin bieden even rust te midden van alle drukte.

 3 Ambacht en kloosterrust – kerststallen van San Gregorio Armeno
Hier maakt men kerststalfiguren tussen traditie en satire.

 4 Licht in de duisternis – Caravaggio's Madonna van Barmhartigheid
Caravaggio was een schilder en werd een moordenaar. Hij liet ons meester¬werken na over compassie en zorg.

 5 Onder het bed ligt een theater – Napoli Sotteranea
Napels is een 'gelaagde' stad. In de huidige ondergrondse ruimten bevond zich ooit de tufsteen waarvan ze werd gebouwd.

 6 Muziek in Napels – rond de Piazza Bellini en Piazza Vanvitelli
O sole mio kan iedereen hier zingen. Maar Napels heeft muzikaal meer te bieden dan het cliché van de zon.

 7 Kunstroute – metrolijn 1 vanaf de Piazza Dante
Een rit met de metro is voor sommigen een esthetisch doel op zich: de kunststations van Metronapoli.

 8 Antiek en erotiek – Nationaal Museum en Erotisch Kabinet
Treed binnen in het geheime Erotische Kabinet, maar vergeet de oudheid niet.

 9 Mannelijke maagden en architectonische wonderen – I Vergini
De authentieke wijk Sanità kent veel eigenaardigheden.

10Schoonheid in het park – Nationaal Museum Capodimonte
In het park verzamelden koningen jachttrofeeën; het museum toont kunst, meubelen en porselein.

11Van parkeerplaats tot volksplein – Piazza Plebiscito
Een Napolitaans symbool van de macht, verwaarlozing en de wil van het volk.

12Waar het allemaal begon – het Eierkasteel
Hier begon de eeuwenoude geschiedenis van de stad met zijn mythe, magie en ambiguïteit.

13Stadspark met inktvissen – Villa Comunale en Aquarium
Flaneer in het stadspark van Napels en bezoek het oudste aquarium van Europa.

14Waar zorgen niets te zoeken hebben – Mergellina en Posillipo
De mooiste en groenste wijken van de stad bieden fraaie panorama's die in de oudheid al fascineerden.

15Oudheid in de as – Pompeï
Een bezoek aan Pompeï is is onbeschrijfelijk. Wij proberen het voor u, maar u moet de opgegraven stad persoonlijk ervaren!

Nog meer Napels
Kerken en gebouwen
Musea
Parken en tuinen
Stadswijken
Straten en pleinen

Excursies
Bagnoli
Capri
Solfatara en Pozzuoli
Vesuvius en Herculaneum

Te gast in Napels

Overnachten
Eten en drinken
Winkelen
Uitgaan

Toeristische woordenlijst
Culinaire woordenlijst
Colofon
Paklijst
Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

Dit symbool in de tekst verwijst naar een van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!–tip

Benvenuto – Welkom

De man van steen is geen oude filosoof. Was hij het wel, dan zou hij in de door de Grieken gestichte stad niet opvallen. De man van steen is ook geen Grieks-Romeinse vruchtbaarheidsgod. Mocht hij het wel zijn, dan zou hij in de stad die al eeuwenlang van het leven bruist geen aandacht trekken. De man van marmer stelt de riviergod de Nijl voor en dat maakt hem zo bijzonder. Hij werd hier tweeduizend jaar geleden door handelsreizigers uit Alexandrië geplaatst als teken van heimwee. Voor ons is hij het symbool van een stad die sinds de stichting een smeltkroes vormt van mensen die gekomen zijn om een nieuw leven te beginnen, om hun geluk en vrede te zoeken. Net als de venters aan de voet van het oude marmeren beeld.

Ter oriëntatie

Overzicht

Er zijn drie verschillende plekken vanwaar u de mediterraan geregelde chaos in Napels in alle rust kunt aanschouwen: in het noordwesten vanaf de Via Posillipo in de gelijknamige wijk met uitzicht op de hele metropool, midden in de stad vanaf het Castel Sant'Elmo over de historische straten en bij goed weer tot de bergen van de Abruzzen, en in het zuidoosten vanaf de Vesuvius.

De vulkanische majesteit op de achtergrond

Napels heeft geen ultieme bezienswaardigheid. Mocht die titel worden toegekend, dan kan hoogstens de Vesuvius hier aanspraak op maken. Een hele reeks bezienswaardigheden vindt u echter in het historische centrum – Europa kent geen grotere en mooiere oude stad dan die van Napels. De barokke kerken, de smalle straten met de oude, statige palazzi en de kleine cafés van het Centro Antico staan echter niet op zichzelf.

Al eeuwenlang vormen ze het decor van het leven en het toneel van de Napolitaanse volkscultuur. Zonder zijn inwoners zou de oude stad van Napels geen ziel hebben. Zo is dit centrum, waar het Grieks-Romeinse grondplan tot op heden bewaard is gebleven, een ideale uitvalsbasis om Napels te leren kennen. Ondanks zijn relatieve grootte laat dit gebied, de zogenaamde buik van de stad, il ventre di Napoli, zich goed te voet verkennen.

De stad van bovenaf gezien

De hogere delen van Napels, ongeveer overeenkomend met de Vomero, een heuvel waarop de gelijknamige middenklassewijk zich heeft uitgebreid, bieden met het Castel Sant'Elmo en het Museum San Martino een gratis 'all-inclusive'-panorama.

En ook het noordelijke Capodimonte heeft, wanneer u vanaf het gebied rond de luchthaven naar de stad rijdt, een mooi perspectief.

Van bovenaf gezien wordt met name vanuit Vomero snel duidelijk dat u in Napels niet snel zult verdwalen. De zee aan de ene kant, de heuvel aan de andere – daarop kunt u zich goed oriënteren. De grote representatieve gebouwen, pleinen en beroemde musea bevinden zich op een prominente plek of volgen de kust in westelijke richting, zoals de Maschio Angioino met de haven op de achtergrond of het Palazzo Reale aan de Piazza Plebiscito. Dit fraaie plein is het middelpunt van de 'Salon van Napels', de huidige bestuurswijk.

De stadswijken – i quartieri di Napoli

Ook in Napels leven de mensen niet alleen in de wijk waarin ze wonen. Het leven van alledag brengt ze ook naar andere delen van de stad. Zo ziet men vaak kantoorpersoneel en kunstenaars in eenvoudige wijken, en minder chic geklede mensen in duurdere buurten. Sommige inwoners komen hun eigen wijk nauwelijks uit en dat hoeft ook niet, want meestal is de infrastructuur daar intact gebleven. Hier volgen de belangrijkste wijken van de stad in vogelvlucht:

Het oude hart van Napels klopt in het Centro Antico ( G/H 2/3), tussen drie schilderachtige straten die stammen uit de Grieks-Romeinse tijd, en volgt ongeveer de antieke stadsmuren en oude stadspoorten: de Port'Alba aan de Piazza Dante en de Porta San Gennaro aan de Piazza Cavour. De antieke straten Via Anticaglia, Tribunali en Spaccanapoli genoemde San Biagio dei Librai lopen parallel aan elkaar tussen de Porta Capuana en de kerk Santa Chiara. Het gebied tussen de Piazza Dante in het westen en de Via Duomo in het oosten is inmiddels bijna helemaal autovrij. Wat het chaotische verkeer in de loop der tijd heeft aangericht, is te zien aan de waas van roet op de vroeger witte kerken en felrode gebouwen. Heuvelopwaarts achter de Lungomare, de kustboulevard, ligt het mondaine Chiaia ( C-E 5/6) met zijn luxueuze en ietwat snobistische winkels en cafés. Handig genoeg komt het grootste deel van de klanten uit Vomero ( C/D 3/4), de middenklassewijk die zich over de tegenovergelegen gelijknamige heuvel uitstrekt en die wat sfeer betreft een beetje aan Parijs doet denken.

De oude wijk Santa Lucia ( F 6/7) scheidt met zijn vissershaven Borgo Marinaro en het Castel dell'Ovo de Lungomare van de hoofdhaven met het Stazione Marittima ( H 6), een gebouw uit de tijd van de beruchte Mussolini. Hier komen de meeste scheepspassagiers aan, over het algemeen geïmponeerd door de enorme torens van het Maschio Angioino aan de overkant.

Aan het begin van de 20e eeuw begon hier voor veel families de zoektocht naar een beter leven in de Nieuwe Wereld. Tegenwoordig vindt u aan de oever de duurste hotels, restaurants en cafés met uitzicht op zee. Links op de Vesuvius, rechts langs de Lungomare op Mergellina.

Kennismaking, Napels in cijfers

De Europese haven die het meest aan India doet denken

Met zijn geografische omstandigheden is Napels in elk geval in Europa niet te evenaren. De locatie kon niet beter zijn: in dit Griekse theater tussen Pozzuoli en Sorrento, de Golf van Napels genaamd, maakt de stad zich op de mooiste plaats breed. Beschut aan zee gelegen biedt Napels een onvergelijkbaar panorama op de schitterende omgeving. Hoogtepunt is de op de achtergrond tronende Vesuvius – op voldoende afstand, maar alomtegenwoordig als gever en nemer van het leven te midden van een uiterst vruchtbaar landschap. Geflankeerd wordt de Golf door de beroemde eilanden – Capri voor de rijken, Ischia voor kuurgasten en Procida voor ontdekkingsreizigers.

Normloos verlangen naar normaliteit

Aan de metropool Napels is goed te merken dat hij lange tijd een van de culturele hoofdsteden van Europa was, maar vervolgens naar de periferie van de Europese interesse werd gedrukt. Het huidige Napels presenteert de wereld met trots zijn kunsthistorische betekenis met verscheidene nationale musea en leert anderzijds ook zichzelf opnieuw kennen, zoals bij de poging om lang geïsoleerde stadsdelen als de Sanità met hun heel eigen cultuur en buurteconomie weer sterker bij het moderne leven te betrekken.

Het verlangen van Napels naar normaliteit uit zich ook in het streven de verkeerschaos op straat terug te dringen. Burgemeester Luigi de Magistris (in functie sinds 2011) zet zich in voor de uitbreiding van de metro en de instelling van verkeersluwe zones en voetgangersgebieden om de ergste verkeersoverlast tegen te gaan. Napel heeft nu zelfs een fietspad langs de Lungomare. Dat staat in Napels gelijk aan een verkeersrevolutie. Toch zal deze stad nooit in een vast kader passen en steeds zowel aan Havana, Londen en het meest wellicht aan Bombay doen denken. Accepteer de stad zoals hij is, of hij nu normaal is of niet.

Contrasten bepalen het dagelijkse leven

Het beeld van de slordige metropool in het zuiden van Italië was en is grotendeels een cliché. Want altijd waren er in Napels zeer arme en vervallen wijken, maar ook zeer rijke en prachtig ingerichte buurten. Deze worden in de op sensatie beluste mediaberichten echter overgeslagen, want goed nieuws is geen nieuws.

Napels is een stad van contrasten. Enerzijds creatief en ondernemend, anderzijds crimineel. Enerzijds gevangen in een systeem van onwetendheid en opportunisme, die als overlevingsstrategieën dienen, anderzijds met de hoop op verandering en het verlangen naar een niet-corrupte politieke macht. De contrasten schuwen elkaar niet, maar bestaan naast elkaar. De man in het nette pak naast een dakloze tijdens de lunch bij een eettentje in de wijk Pignasecca, de professor 's morgens vroeg naast de ambachtsman bij het eerste kopje koffie in de bar – het zijn taferelen die hier regelmatig te zien zijn.

Sinds enkele jaren probeert de stad zijn toeristische potentieel nog beter te benutten, en zich met alle tradities en eigenaardigheden nog beter te profileren. Bijzonder goed lukt dat in mei, wanneer de stad Napels tijdens het culturele programma Maggio dei Monumenti ook zijn doorgaans gesloten bezienswaardigheden voor bezoekers openstelt.

Sporen van de 2000 jaar oude geschiedenis

De al duizenden jaren multiculturele stad heeft een unieke historische kern, een onvoorstelbare rijkdom aan kunstschatten en een prachtig bewaard gebleven sporenverzameling van de Europese geschiedenis. Allemaal waren ze hier: Grieken, Romeinen, Normandiërs, Hohenstaufen, Fransen, Hongaren, Oostenrijkers en Spanjaarden. En van allemaal heeft het bruisende Napels van nu nog iets in zich. Een duidelijk voorbeeld van 'antieke technieken ' in het huidige leven van alledag is het gebruik van de eenschalige groenteweegschaal, die al in Pompeï door de handelaren omhoog werd gehouden. De opgravingen in Pompeï trekken elk jaar weer zo'n drie miljoen bezoekers. Hiermee heeft dit bijzondere openluchtmuseum de grens van zijn capaciteit bereikt – wie het culturele hoogtepunt waar elke dag zo'n 20.000 mensen door de straten en huizen trekken wil zien, ervaart de problematische kant van het massatoerisme uit de eerste hand.

Breuk met oude stereotypen

Het massatoerisme is echter niet het grootste probleem in Napels. Een beperkende werking heeft vooral het al eeuwenlang bestaande valse beeld van de stad. Alleen Palermo heeft een nog beruchtere reputatie bij toeristen. Vies, crimineel en chaotisch – niet bepaald positieve kenmerken en vooruitzichten voor een stad met een bloeiende toeristenindustrie.

De gemiddelde verblijfsduur van bezoekers aan Napels is nog steeds niet langer dan drie dagen. En bij dit korte bezoek wordt de stad uiteraard met oogkleppen waargenomen: een veilige wandeling door de oude stad, een paar musea in en uit, het hotel en een paar restaurants. Daar blijft het voor de meeste toeristen vaak bij.

Napels heeft meer te bieden, Napels leeft. En wie van de toeristische route afwijkt, ontmoet meestal hele andere zaken dan de bijna vastgeroeste clichés van horror, vuil en diefstal. Niet alleen gastvrijheid, maar ook een vriendelijkheid naar anderen. Het is een alledaagse manier van leven die in Noord-Europa helaas zeldzaam is geworden.

Verleidelijke sensualiteit

Napels' voorbeelden voor een toekomst als moderne hoofdstad van het zuiden zijn metropolen als Parijs, Barcelona, Los Angeles en zelfs Sydney. De stad heeft in elk geval een belangrijk pluspunt: zijn heerlijke sensualiteit. Twee voorbeelden van deze eigenschap zijn de huidige Napolitaanse muziek, die nog altijd internationaal moet worden ontdekt, en het gerestaureerde Museo San Martino met zijn binnenplaatsen en terrasvormige tuin dat aan een zwevend kasteel in geel tegen een blauwe achtergrond van hemel en zee doet denken. Een bezoek aan het museum is niet alleen informatief, maar ook onderhoudend en het uitzicht ervandaan is werkelijk adembenemend.

Moeizame modernisering

De positieve veranderingen in de stad zijn gelukkig steeds bekender geworden. Er komen steeds meer gasten naar Napels en de havens, de hotels en het openbaar vervoer beginnen langzaam maar zeker hun maximale capaciteit te bereiken.

In samenwerking met de regio en mede gefinancierd door de Europese Unie zijn de volgende grote ontwikkelingsprojecten inmiddels gestart. Het havengebied moet worden getransformeerd en de komende jaren in een moderne foyer aan de zeekant van de stad veranderen. Om het ongelijke evenwicht tussen capaciteit en cultuuraanbod voor toeristen te wijzigen, stimuleert de stad nieuwe hotel- en bed&breakfast-initiatieven. De grootste uitdaging is echter reeds in volle gang: het verkeer wordt geleidelijk gemoderniseerd, voor zover mogelijk op ecologische basis.

Er rijden inmiddels minder vervuilende bussen, de verhuur van elektrische auto's wordt gestimuleerd en elk jaar weer weten de stadsplanologen nieuwe voetgangersgebieden toe te voegen. De bouw van de metro, een jarenlange race tegen de voortdurende dreiging van een totale verkeerscafastrofe, nadert zijn voltooiing, hoewel de voortgang steeds weer stagneert omdat onder het huidige Napels het antieke Neapolis ligt. En toch worden spoedig de laatste stations van de nieuwe stadsmetro geopend. Alles bij elkaar vormen deze initiatieven meer dan een druppel op een gloeiende plaat, al staat Napels met een tweede plaats in de Italiaanse smogstatistieken nog steeds behoorlijk bovenaan. Maar wanneer zo veel moet worden veranderd, kan dit alleen in goed geplande, kleine stappen. Kleine stappen die vaak grote fouten moeten corrigeren.

Een zuidelijke kwestie

Een van de grootste fouten in de geschiedenis van Italië was zeker dat toen Napels niet langer de hoofdstad van Zuid-Italië was, het noorden het zuiden als bron van grondstoffen en arbeid tot in het extreme heeft uitgebuit. Een historisch nauwelijks beantwoorde kwestie is de massale deportatie van Italianen uit het zuiden naar kampen van de koningshuizen van Savoye. Daaruit ontstond het nog steeds geldende probleem van een intern racisme, dat toeristen op het eerste gezicht misschien niet waarnemen. Toch zijn de symptomen af en toe te merken, zonder ze te kunnen verklaren. Neem alstublieft geen vooroordelen over werkschuwe, vuile, slordige Zuid-Italianen mee naar Napels, of houd ze in elk geval voor u tot u door het tegendeel wordt overtuigd. Koketteer niet met een eventuele sympathie voor de Lega Nord van Umberto Bossi. Een grotere fout kunt u niet maken, want deze zal u niet snel worden vergeven. Stel u liever voor hoe miljoenen Zuid-Italianen ertoe gedwongen worden met hun arbeid en leven aan de welvaart van het noorden bij te dragen, terwijl hun eigen regio verwoest, verminkt en als industriële kolonie misbruikt wordt. Houd in ieder geval in gedachten dat de noord-zuidkloof in de wereld zich in Italië symbolisch openbaart. Niet alleen in de politiek, maar ook in de wetenschap van dit land rust al tientallen jaren een taboe op deze netelige zaak.

Antonio Bassolino – van held-haftige burgemeester…

Zijn grootste fout was het falende afvalbeheer in de jaren 2007-2009. Daarbij was Napels met Antonio Bassolino als burgemeester aan het begin van de jaren negentig uit zijn toeristische doornroosjeslaap ontwaakt. De ex-communist, die tweemaal met meer dan 70 procent van de stemmen tot burgemeester werd gekozen, legde een belangrijk fundament voor de toekomst van Napels. Toen hij uit eigen beweging midden in zijn tweede ambtstermijn terugtrad om president van de regio Campanië te worden, deed hij dat niet alleen om zijn eigen carrière een stimulans te geven. Het ging hem ook om de stad. Bassolino wilde van de hoofdstad van het zuiden een soort 'Europees Los Angeles' maken. Een moderne, kosmopolitische metropool aan de zee. Veel van de door hem opgezette projecten, zoals de verbeterde infrastructuur tussen stad en land, hadden de politieke steun van de regio nodig en daar zorgde hij voor. Dit ging een aantal jaren goed en Bassolino leek in Napels een ster te worden.

Feiten en cijfers

Inwoners van de stad Napels: 959.574

Inwoners van de provincie Napels: 3.080.873 (inwoners van heel Italië: bijna 61 miljoen)

Oppervlakte (provincie): 117 km² (heel Italië 301.333 km²)

Inwoners per km2: de stad Napels 8182 per km², de provincie Napels 2631 per km² (ter vergelijking: Portici nabij Napels 11.942 inwoners per km², Assisi in Midden-Italië 150 inwoners per km², heel Italië 200 inwoners per km²)

… tot weggestemde regionaal president

Maar toen raakte hij bij wat minder frisse zaakjes betrokken. Enkele door hem aangestelde speciale commissarissen ter bestrijding van het afvalprobleem, dat eigenlijk een inmiddels vrijwel geïnstitutio-naliseerde gelddrukmachine voor de Camorra was, stonden helaas niet aan de kant van de staat, maar aan de zijde van het 'eerbiedwaardige genootschap'. Uiteindelijk werden de beschuldigingen ook Antonio Bassolino te machtig. Hij kon juridisch weliswaar niet worden aangepakt, maar het volk had zijn vertrouwen in de held van rond de eeuwwisseling verloren en stuurde hem in 2010 naar huis. Zijn functie wordt tegenwoordig bekleed door Stefano Caldoro van de Berlusconipartij 'Volk van de vrijheid'. Deze maakt deel uit van een centrum-rechtse coalitie.

De Camorra – een Gordiaanse knoop

Voor veel Napolitanen was het niet meer dan een kleine smet op de toekomst van de stad. In de tijd van het zoeken naar een kandidaat heeft Silvio Berlusconi zich persoonlijk ingezet voor Nicola Cosentino, een staatssecretaris van het ministerie van Economische Zaken, die telkens weer banden met de Camorra scheen te hebben en daarom ten slotte ook met justitie te maken kreeg. De Camorra is in Napels en Italië intussen zo met het politieke en vooral economische leven verbonden, dat het onmogelijk lijkt zonder deze criminele organisatie iets in de maatschappij tot stand te brengen. Het geheime genootschap heeft zijn doel bereikt, is onlosmakelijk verbonden met de belangrijkste politieke processen en is geworteld in het egoïsme van het volk dat geen solidariteit kent. Oproepen als die van de schrijver Roberto Saviano om zich hiertegen te verzetten hebben tot op heden alleen de schrijver zelf laten profiteren, niet Italië, Campanië of Napels. En zolang gedetineerde sleutelfiguren als de peetvader Francesco Schiavone niet de namen van betrokken politici noemen, zoals door Saviano in een openbare brief wordt geëist, is de Gordiaanse knoop van de Camorra niet te ontwarren.

Forum van culturen

Voor het aanstaande Wereldcultuurforum met als thema 'Het geheugen van de toekomst' moet meer dan een miljard euro naar Napels stromen. Dit heeft de leiding van het Wereldcultuurforum besloten toen het de stad opdracht gaf tot de organisatie van het reusachtige evenement in 2013. Napels is natuurlijk ideaal voor een dergelijk project: vol wrijvingen, tegenstellingen en moeilijkheden, vol creativiteit, vol mogelijkheden om het onmogelijke te realiseren, vol jonge mensen en vol hoop. Napels is een wereldstad in het zuiden van Europa. Wie de stad met gesloten ogen ervaart, ruikt en hoort, denkt misschien dat hij in India is terechtgekomen – en de stad is een beetje van de culturele en technologische hausse toe te wensen die de afgelopen jaren in India plaatsvond.

Geschiedenis, heden, toekomst

1000 jaar Grieks

Griekse zeelieden en kolonisten stichten vanaf de 7e eeuw v.Chr. verscheidene nederzettingen in het huidige gebied van de stad. De jongste kolonie krijgt de naam Neapolis – of nieuwe stad (470 v.Chr.). Hoewel de stad nauwe contacten met Rome onderhoudt en vanaf 89 v.Chr. Romeinse burgerrechten geniet, behouden de Napolitanen tot het midden van de 3e eeuw de taal en cultuur van hun Griekse voorouders.

Heersers in een 200-jarige cyclus

In de late oudheid wordt de stad door Vandalen, Oost-Goten, Lombarden en Saracenen aangevallen. Onder Byzantijnse heerschappij is het hertogdom Napels in de vroege middeleeuwen een eiland van beschaving in een verwoest land. Na het bewind van de Normandiërs (vanaf 1137) valt het toe aan de Hohenstaufse vorst Frederik II. Vanaf 1220 regeert hij als keizer over het Heilige Roomse Rijk vanuit Palermo en Apulië.

De eerste universiteit ter wereld

Op 5 juni 1224 sticht Frederik II in Napels de eerste openbare universiteit ter wereld. Zo'n 200 jaar later neemt de Franse dynastie van Anjou de troon over en na nog eens 200 jaar het Spaanse huis van Aragon. In 1647 breekt een legendarische opstand uit tegen de vreemde overheersers onder leiding van de volksheld Masaniello. Negen jaar later sterft bijna de helft van de 450.000 inwoners van Napels aan de pest.

Het tijdperk van de Bourbons

In 1734 begint het bewind van de Bourbons, dat in 1799 korte tijd onderbroken wordt door de eerste Napolitaanse republiek. Maar de poging tot democratie van de adel eindigt bloedig als de Spaanse heersers bijna de gehele elite van Napels laten executeren. Ondanks de onrust is Napels onder de Bourbons een van de belangrijkste metropolen van Europa. Er worden schitterende huizen, paleizen en theaters gebouwd en een verbeterde infrastructuur aangelegd. In 1748 beginnen de opgravingen van Pompeï.

Italiaanse eenheid

Vanaf 1861 behoort Napels tot het koninkrijk Italië en verliest het zijn status als hoofdstad. Het zuiden wordt door Noord-Italië in een economische crisis gedrukt, wat in 1950 tot de oprichting van de 'cassa per il mezzogiorno' leidt, een programma tot ondersteuning van Zuid-Italië. Uiteindelijk worden hierdoor echter alleen de corruptie en het wanbeleid in de regio gestimuleerd.

Verzet tegen de nazi's

De Tweede Wereldoorlog eindigt voor de stad met een legendarische opstand tegen de Duitse bezetters, die Napels na de Italiaanse wapenstilstand met de geallieerden (8 september 1943) waren binnengemarcheerd.

Vier dagen lang rebelleert de bevolking met succes tegen de Duitsers. De bezetters worden tijdens de 'Quattro Giornate di Napoli' gedwongen zich terug te trekken.

Na de ellende van de moeilijke naoorlogse periode volgt in de jaren zestig van de vorige eeuw een voorzichtig herstel. Napels wordt na Rome en Milaan de op twee na belangrijkste stad van Italië.

Aardbevingen en een nieuw begin

Bouwspeculaties en corruptie verstikken de economische opbloei in de decennia daarna. Een dieptepunt is de verwoestende aardbeving in 1980. Door de verzwakking na deze catastrofe is Napels een gemakkelijke prooi voor de Camorra (een maffia-achtige familieclan) die de wederopbouw in haar greep krijgt.

Het stedelijke en sociale verval neemt proporties aan die vergelijkbaar zijn met de periode direct na de oorlog. Onder de links-democraat en ex-communist Antonio Bassolino, die in 1993 tot burgemeester wordt gekozen, zet men een doelgericht normaliseringsprogramma op.

Bassolino's bevrijding

In zijn tweede ambtstermijn als burgemeester – en later als president van de regio – verandert hij de stad door middel van stedenbouwkundige maatregelen in een moderne metropool. Grote pleinen worden van auto's bevrijd en aan het publiek teruggegeven.

Het Nationaal Museum van Capodimonte wordt geopend. Stadsdelen in de periferie, die in de jaren tachtig van de 20e eeuw nooit op eigen initiatief door de politie werden betreden, worden weer verbonden met het centrum. De uitbreiding van het stedelijke metronetwerk vordert gestaag.

Van staalfabriek tot themapark

In de voorstad Bagnoli wordt vanaf 2002 op het industrieterrein van de voormalige staalfabriek Italsider het toeristische ontspannings- en wetenschapscentrum Bagnolifutura aangelegd – naast de metro een ander project uit de Bassolinoperiode dat de stad op de lange termijn een heel ander aanzicht moet geven. Sinds september 2010 zijn op het voormalige terrein van de staalfabriek een concertzaal, een wellness- en fitnesscentrum en een museum over de geschiedenis van het industriële gebied te vinden.

Teleurstelling en hoop

Hoewel Napels naast Rome, Venetië en Florence tot de populairste cultuursteden van Italië behoort en het oude stadsdeel sinds 1995 op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO prijkt, verschijnt de stad nog regelmatig negatief in het nieuws. Zo wordt de regio in 2006 en 2007 opgeschrikt door een strijd tussen Camorraclans met meer dan 120 doden. Twee jaar later verliestBassolino een groot deel van zijn populariteit door het afvalschandaal. Hij moet hiervoor zelfs voor de rechter verantwoording afleggen. In 2008 gebruikt premier Silvio Berlusconi de afvalchaos om zich als redder in nood te presenteren en maakt een einde aan de noodsituatie. Toch is er nog steeds een groot gebrek aan stortplaatsen, verbrandingsovens en vooral een goed functionerende afvalinzameling. De toeristische sector klaagt steeds weer over flinke verliezen.

Vuilnis, de stad en de toekomst

In 2011 kiezen de Napolitanen Luigi de Magistris (leider van een centrumlinkse coalitie) tot hun nieuwe burgemeester. Een jaar later laat hij in verband met de organisatie van een grote internationale zeilwedstrijd, de America's Cup, een traject van bijna 3 km langs de kustpromenade (Via Caracciolo en Via Partenope) afsluiten voor het verkeer (dag. 8.30-14 uur). Veel Napolitanen reageren enthousiast. Daarna worden her en der in de stad nieuwe autovrije zones ingesteld. In 2013 treedt Napels op als gastheer voor het Forum van Culturen, een groot internationaal cultuurevenement dat eens in de drie jaar wordt gehouden.

Praktische informatie

Reizen naar Napels

Met het vliegtug

De luchthaven Napoli-Capodichino voor lijn- en chartervluchten ligt ten noordoosten van de stad. Er vliegen ook verscheidene prijsvechters op deze luchthaven. Een rechtstreekse vlucht vanuit Amsterdam of Brussel duurt ongeveer drie uur, een vlucht met tussenlanding al gauw zo'n zes uur.

Informatie luchthaven en vluchten: tel. 848 88 87 77, www.gesac.it. Hier kunt u terecht voor informatie over vluchten, bagage, verder transport, huurauto's en parkeerruimte bij de luchthaven.

Vervoer van luchthaven naar spoorwegstation en centrum

Taxi: er staan wagens te wachten voor de aankomsthal. De rit naar de binnenstad kost met taximeter ca. € 20-25. Een alternatieve mogelijkheid vormt een rit tegen een vaste prijs (tariffa predeterminata), bijvoorbeeld Capodichino-Municipio € 19. De vaste prijs geldt ook voor ritten op feestdagen en 's nachts. Iedere taxi moet een bijbehorende prijslijst kunnen laten zien.

Alibus: deze snelbus rijdt dagelijks om de 20 minuten zonder andere haltes tussen de luchthaven, station Piazza Garibaldi, de haven (Porta di Massa aan de Via Marina, halte alleen aan de stadskant) en de Piazza Municipio (Molo Beverello); vanaf de luchthaven (vertrek naast de taxistandplaats) van 6.30-23.30 uur. Een kaartje koopt u in de bus voor € 3. Het is in totaal 90 minuten geldig en u kunt hiermee ook verder reizen in het openbaar vervoer (metro en stadsbussen). Bij het station hebt u aansluiting op andere bussen, de metro richting Pozzuoli en de Circumvesuviana naar Pompeï en Sorrento. Informatie over het vervoer in Campanië en eventuele kortingen vindt u op www.unicocampania.it.

Autoverhuur: omgeveer elke tien minuten vertrekt een pendelbus (Italiaans: navetta) vanaf een standplaats nabij de uitgang van de aankomsthal naar een groot parkeerterrein met huurauto's en bijbehorende autoverhuurbedrijven.

Met de trein

Er rijden nachttreinen vanuit Nederland en België. De meeste treinen hebben hun eindpunt in Rome. Vandaar rijden vrijwel om het uur intercitytreinen en hogesnelheidstreinen (Frecciarossa of Frecciargento – reserveren verplicht) naar Napels. Informatie over de dienstregeling: www.trenitalia.com. Informatie Trenitalia in Nederland: Postbus 12010, 3004 GA Rotterdam, tel. 010 208 36 44, www.trenitalia.com. Informatie Nederlandse Spoorwegen: tel. 0900 9296, www.nshispeed.nl. Informatie Belgische Spoorwegen: tel. 070 66 77 88, www.b-europe.com/reizen.

Sinds 2012 rijdt er een hogesnelheidstrein, de Italo, van een particulier bedrijf met 300 km per uur van Milaan naar Salerno (www.italotreno.it).

Met de auto

Op de Italiaanse snelwegen moet tol worden betaald. Het traject van Chiasso naar Napels kost ongeveer € 55. Een alternatief voor contante betaling is betaling per Viacard (verkrijgbaar bij de ANWB en Vlaamse toeristenbond).

De A1 voert van Milaan naar Napels. Bij het verkeersknooppunt Napoli-Nord begint de tangenziale, de stedelijke verkeersring (€ 0,90). Om het centrum te bereiken, neemt u de afslag Stazione Centrale of Capodimonte.

Het verkeer in de stad is chaotisch en volgt zijn eigen regels, ook al is er inmiddels sprake van enige verkeersdiscipline. Als u met uw eigen auto naar Napels reist, kunt u deze voor het vervoer in de stad zelf beter laten staan. Het is veel handiger om gebruik te maken van het openbaar vervoer.

Informatie over de verkeerssituatie: www.muoversincampania.it.

Parkeergarages en bewaakte parkeerplaatsen

Turistico, Via De Gasperi 14 ( G 4), tel. 081 552 54 42, www.garageturistico.com. Gran Garage Incoronata ( F 4), Via Incoronata 22, tel. 081 551 91 85. Parcheggio Brin, Via B. Brin ( ten zuidoosten van het centraal station aan de Via Marinella, ten oosten van de K 3), openbare parkeergarage van de stedelijke busmaatschappij ANM voor personenauto's, tel. 800 63 95 25. Meer parkeerplaatsen vindt u op de website van de AAST: www.inaples.it.

Douane

EU-ingezetenen hebben een geldig identiteitsbewijs of paspoort nodig. Nederlandse en Belgische kinderen en jongeren dienen over een eigen identiteitsbewijs of paspoort te beschikken.

Douanebepalingen: binnen de Europese lidstaten zijn goederen voor persoonlijk gebruik vrij van in- en uitvoerrechten. Hierbij worden maxima gehanteerd van 800 sigaretten en 90 l wijn. Voor reizigers van buiten de EU gelden de volgende maxima: 200 sigaretten, 2 l wijn of 1 l sterkedrank. Er mag maximaal € 10.000 aan contant geld worden in- en uitgevoerd.

Reizen in Napels

Kaartjes en tarieven

Het Uniconapoli-kaartje is op de belangrijke stations, maar ook bij kiosken en tabakswinkels te koop. Een enkele reis kost € 1,30 en is na afstempeling 90 minuten in het hele openbaar vervoer geldig. Wanneer u op de metro of funicolare (zie verder) overstapt, moet u het kaartje nogmaals stempelen. Niet toegestaan met eenzelfde kaartje zijn twee cumana- (zie verder) en funicolareritten of twee ritten met dezelfde metrolijn. Het dagkaartje voor € 3,70 is na afstempeling aan het begin van de reis de rest van de dag tot middernacht geldig. Hiermee mag u onbeperkt gebruikmaken van al het openbaar vervoer. Buiten de stadsgrenzen geldt voor het hele openbaar vervoer (ook voor de Metrò del Mare) in Campanië het naar tijd- en prijszones ingedeelde systeem van het Unicocampaniakaartje. Ook dit is op belangrijke stations en bij kiosken en tabakswinkels te koop.

Voordelig is het in heel Campanië (vasteland en eilanden) geldende driedaagse kaartje voor € 20 (Unico 3 T = Three Day Tourist Travel Ticket). Informatie: www.unicocampania.it.

Met de metro

De metro is het snelste vervoermiddel in Napels. L 1 (Metronapoli) rijdt om de 7-12 minuten van de Via Toledo tot Piscinola (het traject naar het centraal station en de luchthaven is in aanbouw, halte Università is al in bedrijf). L 2 (Metro FS) rijdt om de 8 minuten, eindhalte is Pozzuoli. L 6 verbindt Mergellina met de Mostra D'Oltremare, ma.-vr. om de 15 minuten. Informatie: tel. 800 56 88 66, www.metro.na.it.

Met de bus

Het netwerk van stadsbussen is dicht, maar ook een beetje verwarrend. Een tip ter oriëntatie: de lijnen R1, R2, R3 en R4 doen de belangrijkste toeristische bestemmingen aan. Informatie: tel. 800 63 95 25, www.anm.it.

EAVBUS: er is een goede busverbinding tussen Napels en de Campi Flegrei, de plaatsjes bij de Vesuvius inclusief Pompeï en de Vesuvius, en verder op Ischia en Procida.

Met de funicolare

Drie van de vier kabelbanen verbinden de binnenstad met de wijk Vomero. Ze bieden de snelste manier om daar te komen.

Met de circumvesuviana

Deze verbindt Napels met de dorpen op de Vesuvius. De treinen van de lijn Napoli-Sorrento vertrekken om de 30 minuten vanaf de Piazza Garibaldi (metrostation, K 2) of vanaf het eindstation Corso Garibaldi (J 3). Informatie: tel. 800 05 39 39, www.vesuviana.it.

Met de cumana en circumflegrea

Deze twee regionale spoorwegen verbinden Napels vanaf het station Piazza Montesanto ( E 3) met de westelijke voorstad en de dorpen van de Campi Flegrei. Informatie (tevens ook het informatiepunt voor de funicolare): tel. 800 05 39 39, www.sepsa.it.

Met de veerboot of draag-vleugelboot

Draagvleugelboten (aliscafi) vertrekken vanuit de havens Molo Beverello en Mergellina, en verbinden de stad met de eilanden Capri, Ischia en Procida en met de stad Sorrento. De veerboten (traghetti) naar de eilanden en naar Sorrento vertrekken vanaf Molo Porta di Massa (ten oosten van Molo Beverello; er rijdt een pendelbus heen vanaf de Piazza Municipio). De dienstregelingen wordt gepubliceerd in het dagblad Il Mattino.

Met de kustmetro (Metrò del Mare)

De kustmetro biedt in het hoogseizoen (ongeveer begin juli-begin sept.) een verbinding tussen de plaatsen aan de Golf van Napels en Salerno. De ene route gaat van Napels via Sorrento naar Positano en Amalfi. De andere route verbindt Napels en Capri met de Cilento (haltes in Agropoli, San Marco, Acciaroli, Casalvelino, Palinuro en Marina di Camerota). Een overzicht van de verbindingen vindt u in het dagblad Il Mattino. Informatie: tel. 199 60 07 00, www.metrodelmare.net. Een Unicokaartje koopt u bij het havenstation van de Metrò del Mare of aan boord.

Met de taxi

Het basistarief voor een taxi bedraagt € 3, voor elke gereden 75 m wordt daar € 0,05 aan toegevoegd. Het minimumtarief bedraagt € 4,50. In elke wagen vindt u een overzicht van de toeslagen, evenals een lijst met vaste prijzen (tariffa prederminata) voor een aantal toeristische bestemmingen (bijvoorbeeld de luchthaven Lungomare € 23, station Molo Beverello € 10,50). Taxi's staan op alle grote pleinen. Informatie en tarieven: www.consorziotaxinapoli.it.

Taxitelefoon: Consorzio Radio Taxi: tel. 081 88 88; La Partenope: tel. 081 01 01.

Met een huurauto

Bij de luchthaven vindt u de vestigingen van internationale autoverhuurbedrijven. Sommige bedrijven hebben ook een filiaal bij het centraal station of elders in de stad. Het kan voordeliger zijn om enkele weken voor vertrek via internet te reserveren.

Avis (luchthaven):

tel. 081 780 57 90

Hertz (luchthaven):

tel. 081 780 29 71

Sicily by Car (luchthaven):

tel. 081 780 91 24

Maggiore (centraal station):

tel. 081 28 78 58

Artecard

Met de Campania Artecard hebt u recht op allerlei kortingen. Van deze 'kunstkaart' zijn diverse varianten. Tegen een vaste, voordelige prijs kunt u drie dagen lang een beperkt aantal staatsmusea en opgravingen bezoeken (Napoli Centro Antico of Castelli di Napoli voor € 12, Regge e Siti borbonici voor € 20, Archeologia del Golfo voor € 30 – deze kaart is inclusief Pompeï, Cilento voor € 13). Een alternatieve mogelijkheid is het bezichtigen van de eerste twee tot vijf culturele instellingen tegen een vaste prijs en bij verdere bezoeken met 50 procent korting (Napoli e Campi Flegrei € 16, Napoli e Caserta € 20, korting € 10, Tutta la Regione € 27, korting € 20, Tutta la Regione voor zeven dagen € 30). De kaart omvat tevens het gebruik van het openbaar vervoer (met uitzondering van Napoli Centro Antico en de weekkaart) en aanvullende kortingen voor culturele instellingen, musea en boekhandels. Informatie: www.artecard.it of via het in Italië gratis telefoonnummer 800 60 06 01 (mobiel en vanuit het buitenland tel. 06 39 96 76 50). Verkoop online of in musea, bij het station (informatiekiosk Artecard dag. 9-18 uur) en in Hotel Decumani in de Via S. Giovanni Maggiore Pignatelli.

Met de fiets

Sinds 2012 leidt de Napolitaanse fietsroute van Bagnoli (buiten de kaart) langs de Mostra D'Oltremare en de kust naar het centraal station (hele traject ongeveer 20 km). Ook de Via Toledo is geschikt voor fietsers. Heerlijk is een fietstocht in de ochtend langs de verkeersluwe Lungomare. De vereniging Bidonville verhuurt 's zondags fietsen in de grote parken (op aanvraag ook door de week in de binnenstad). www.villaggiodelriciclaggio.org, nov.-april zo 8-13.30, mei-okt. zo 8-19 uur (bij goed weer), huurtarief voor een mountainbike € 3 per uur. Verhuurpunten: in het park van Capodimonte bij de Porta di Mezzo (kaart 3); in de Villa Comunale ( oeverzijde, bij de Piazza Vittoria, C/D 6) en in het Parco Virgiliano, stadsdeel Posilipo (zuidoostelijk van A 8).

Naar Pompeï en de Vesuvius

Een goed alternatief voor de rit met de Circumvesuviana (zie hiervoor) vormen de twee speciale toerististische buslijnen:

Eavbus Pompei-Vesuvio: de bussen rijden van de opgravingen van Pompeï naar de krater van de Vesuvius en terug naar Pompeï. Op de route rijden gedeeltelijk City Sightseeingbussen. Vertrek dag. vanaf 8 uur (Vesuvius vanaf 9 uur), ongeveer om de 30-50 minuten tot de middag.

De bussen vertrekken vanaf de Piazza Anfiteatro, stoppen bij de ingang van de Via Marina en rijden vervolgens naar de Vesuvius en weer terug. Dagkaart Unico Pompei Vesuvio € 10. Informatie: www.unicocampania.it.

Eavbus Napoli-Vesuvio: deze bussen vertrekken tweemaal per dag vanaf de Piazza Piedigrotta (9 en 10.15 uur) en rijden langs de Via Caracciolo, Molo Beverello, Piazza Garibaldi (centraal station) naar de Vesuvius. Ze rijden ook tweemaal per dag terug (12.30 en 14 uur). Kaartje Unicocampania U8 voor een enkele rit € 7,30. Het toeristenkaartje 3T is zonder extra kosten op beide lijnen geldig. Meer informatie vindt op www.unicocampania.it.

Alarmnummers

Carabinieri: 112

Politie: 113 (ook spoedeisende hulp)

Kinderen in nood of in de problemen: 114

Brandweer (Vigili del Fuoco): 115

Ambulance: 118

Bosbranden: 15 15

Kustwacht: 15 30

Pechdienst ACI: 80 31 16

Feestdagen

1 januari: Nieuwjaarsdag (Capodanno)

6 januari: Driekoningen (Epifania)

25 april: Dag van de Bevrijding van het Fascisme (Giorno della Liberazione)

1 mei: Dag van de Arbeid (Giorno del lavoro)

2 juni: Nationale Feestdag (Festa della Repubblica)

15 augustus: Maria-Hemelvaart (Ferragosto)

1 november: Allerheiligen (Tutti Santi)

8 december: Onbevlekte Ontvangenis van Maria (Immacolata)

25-26 december: Kerstmis (Natale)

Feesten en festivals

Comicon: begin april: www.comicon.it, terrein van Mostra D'Oltremare, metro: Mostra. Vijfdaags, zeer populair internationaal stripboekfestival.

Processione della Madonna dell' Arco: tweede paasdag, www.santuarioarco.org, Sant'Anastasia (Kaart 5): Routebeschrijving: Circumvesuviana, lijn Napoli-Sarno tot Madonna dell'Arco. Grote, indrukwekkende processie naar de bedevaartskerk van de Madonna. Van 's ochtends vroeg tot 's middags.

Maggio dei Monumenti: vier weekends in mei, www.comune.napoli.it. Tal van culturele evenementen onder een jaarlijks wisselend motto in de gehele stad.

Teatrofestival: juni en eind sept., www.napoliteatrofestival.it, metro voor de binnenstad: Dante, bus 140 naar Possilipo. Theater op de podia van Napels en in het antieke openluchttheater van Posillipo.

Bloedwonder van San Gennaro: za. voor de 1e zondag in mei, Via Duomo, metro: Cavour. Processie voor de stadspatroon van de kathedraal naar het klooster van Santa Chiara met religieuze dienst en bloedwonder.

Neapolis Festival: half juli, www.neapolis.it, Mostra d' Oltremare ( ten westen van A 7), metro: Mostra. Het grootste internationale popfestival van Zuid-Italië. Twee dagen muziek op het sport- en evenemententerrein tussen het centrum en Bagnoli.

Festa di San Gennaro: 18-22 sept., Via Duomo en oude stad, metro: Cavour. Napels viert vijf dagen feest ter ere van de stadspatroon. Als alles goed verloopt, geschiedt wederom het bloedwonder. Tentoonstelling van de San Gennaro-attributen in de kathedraal.

Arte Presepale: 1 nov.-6 jan., Via San Gregorio Armeno, metro: Dante. Expositie en verkoop van kerststallen.

Festa di San Gennaro: 16 dec., Via Duomo, metro: Cavour. Feestdag van de stadspatroon met bloedwonder in de kathedraal.

Oudjaar: 31 dec., Piazza Plebiscito, metro: Toledo. Groot oudejaarsavondfeest met concert en gigantisch vuurwerk bij het Castell dell'Ovo.

Geld

Vrijwel alle hotels, restaurants en winkels accepteren de belangrijkste creditcards, zoals Master- en Visacard, en pinbetalingen met de Maestrocard. Met een Maestro- of creditcard kunt u ook contant geld opnemen bij een geld-automaat (bancomat).

Gevonden voorwerpen

Ufficio Oggetti Rinvenuti

Via Jacopo De Gennaro 96/98, tel. 081 795 61 97, oggetti.rinvenuti@comune.napoli.it, ma.-vr. 9-13 uur. Voorwerpen die in een taxi of huurauto zijn achtergelaten: tel. 79 52 92 13.

Gezondheid

Wie bij een wettig erkende ziektekostenverzekeraar is verzekerd, kan voor een behandeling in het buitenland gebruikmaken van de European Health Insurance Card (EHIC). U bent dan echter gebonden aan een verdragsarts (medico di base). Het is aan te bevelen een aanvullende reisverzekering te nemen met een ruimere financiële dekking. Een spoedeisende behandeling in het ziekenhuis of bij de Guardia Medica is gratis.

Informatie

Inlichtingen via het Italiaanse Nationaal Verkeersbureau (ENIT).

Internet

www.italia.it: deze officiële website van het Italiaans Nationaal Verkeersbureau (ENIT) biedt veelzijdige informatie over Italië (meertalig); toezending van brochures is mogelijk na aanvraag via fax of e-mail.

In Nederland en België

Italiaanse Nationale Dienst voor Toerisme (ENIT)

Vrijheidsplein 12

1000 Brussel

tel. 0032 (0)2 647 11 54

www.enit.it (ook Nederlandstalig)

De Amsterdamse vestiging van het Italiaans Nationaal Verkeersbureau werd in 2010 gesloten.

In Italië

Easy Italia: tel. 800 00 00 39, landelijk servicenummer (in Italië gratis, dag. 9-22 uur, vanuit het buitenland tel. 0039 039 039 039) voor vakantiegangers. Informatie over het huidige culturele programma met onder meer openingstijden van musea, meertalige hulp bij vragen over medische zorg en hulp bij problemen.

In Napels

Toeristenbureaus van de AAST (Azienda Autonoma di Soggiorno Cura e Turismo)´s zomers ma.-za. 9-20, zo. 9-15´s winters ma.-za. 9-19, zo. 9-14 uur:

Informazioni Turistiche Piazza del Gesù Nuovo ( F/G 3), tel. 081 551 27 01

Informazioni Turistiche Via S. Carlo 9 ( F 5), (portiek van de Galleria Umberto), tel. 081 40 23 94

Service-Center, materiaaldistributie, statistiek, Via Marino Turchi 16 ( F 6), tel. 081 245 74 75, 081 764 70 64

AAST op internet: www.inaples.it. De Azienda publiceert om de twee maanden de Italiaans-Engelse brochure Qui Napoli met adressen en tips voor tentoonstellingen en concerten (inclusief routebeschrijvingen). Het boekje is verkrijgbaar bij de genoemde kantoren. De informatie kan ook worden gedownload via de website.

Osservatorio Turistico Culturale: Piazza del Plebiscito (F 5), Porticato Chiesa di Paola, tel. 081 795 61 60, www.comune.napoli.it, ma.-vr. 9-19, za. 9-13 uur. Cultureel bureau van de stad Napels: informatie over toeristische en culturele bezienswaardigheden en activiteiten.

Toeristenbureaus van de provincie Napels (EPT):

Stazione Centrale ( K 2), Piazza Garibaldi, tel. 081 26 87 79, en Piazza dei Martiri 58 ( E 6), tel. 081 410 72 21, ma.-vr. 8-14 uur, www.eptnapoli.info/home.asp, informazionituristiche@eptnapoli.info.

Toeristenbureau van de stad Pompeï (AAST):

Via Sacra 1, tel. 081 850 72 55, www.pompeiturismo.it.

Andere handige websites:

www.incampania.com: dit is de officiële toeristische website van de regio Campanië. In het Engels, gedeeltelijk in het Duits.

www.portanapoli.com: website met hotelreserveringsplatform en goede informatie over de stad, cultuur, vervoersmogelijkheden en veel meer.

www.pompeiisites.org: de monumentendienst van Pompeï geeft tekst en uitleg bij de opgravingen aan de Golf van Napels.

www.unicocampania.it: de website van de regionale vervoersorganisatie geeft informatie over alle vervoersmiddelen van de stad Napels, de Golf, op de eilanden en in de regio, van de metro en bus tot kabelspoor, inclusief dienstregelingen en tariefzones.

www.museincampania.it: uitgebreide presentatie van zowel publieke als particuliere musea in de hele regio. Uitgebreide introductie van de culturele instelling, met routebeschrijving en vermelding van cafés en winkels.

www.ilmeteo.it/meteo/Napoli: alles over het weer in Napels.

Kinderen

Napolitanen zijn vriendelijk voor kinderen. De kleintjes staan meestal in het middelpunt van de belangstelling en krijgen relatief veel ruimte.

Tips voor een alledaagse reisdag: verzorgingsproducten en luiers voor kleine kinderen zijn verkrijgbaar bij supermarkten, drogisten en farmasanitari. Bij apotheken en farmasanitari kunt u ook terecht voor babyvoeding. Restaurants en trattoria's houden graag rekening met de wensen van kinderen en serveren over het algemeen een eenvoudige pastamaaltijd. Hotels, pensions en de meeste adressen met logies en ontbijt hebben ook voorzieningen voor kinderen. Ze hebben kamers met meerdere bedden of kinderbedden en stellen de keuken beschikbaar voor het bereiden van flessen melk of thee.

Veiligheid en noodgevallen

Napels kent niet meer kleine criminaliteit dan veel andere grote steden in de wereld. Maar een beetje voorzichtigheid kan natuurlijk nooit kwaad: dure horloges en gouden sieraden kunt u beter thuis achterlaten. Fotoapparatuur en camera's bewaart u in een afgesloten rugzak of tas. Laat waardevolle voorwerpen – met name mobiele telefoons – niet buiten in het zicht op een tafel van een terras of restaurant liggen! Grotere geldbedragen behoren in de kluis van het hotel en wanneer u geld moet pinnen, kunt u dat beter niet laat op de avond of op een rustige zondag doen. Alle bankpassen / creditcards blokkeren: tel. 0031 (0)30 283 53 72, zie ook www.pasblokkeren.nl of tel. 0032 (0)70 34 43 44, zie ook www.cardstop.be.

Bij noodgevallen kunt u contact opnemen met de diplomatieke dienst: Nederlandse ambassade in Rome, tel. 0039 06 3228 60 01, Belgische ambassade in Rome, tel. 0039 06 360 95 11.

Activiteiten binnen…

In het Aquarium Dohrn (zie blz. 63) kunt u de onderwaterwereld van de Golf van Napels ontdekken. Een bezoek aan het Nationaal Archeologisch Museum (zie blz. 48) kan met een paar aanwijzingen een boeiende ervaring worden. De dieren- en plantenwereld van de oudheid is op fresco's en mozaïeken terug te vinden en er is zelfs kinderspeelgoed uit die tijd.

Avontuurlijk zijn ook de oude Universiteitsmusea voor Paleontologie en Zoölogie (zie blz. 78) met hun opgezette dieren en fossielen. Er is zelfs een dinosaurusskelet te zien. Interessant is ook het historisch Speelgoedmuseum van de universiteit Suor Orsola Benincasa, Museo del giocatto di Napoli (E 4), Via Suor Orsola 10, vr. 10-17 uur, www.museodelgiocattolodinapoli.it, funicolare: Centrale tot Corso Vittorio Emanuele.

…en buiten

Voor speelplaatsen kunt u naar het park van Capodimonte (zie blz. 56), zondags met fietsverhuur (ook kinderfietsen), en de Villa Comunale (zie blz. 63) met een speeltuin voor kleine kinderen. De kustpromenade parallel aan de Villa Comunale (Via Caracciolo en Via Partenope) is ma.-vr. 8.30-14 uur een 2 km lang autovrij gebied. Dan kunnen kinderen er vrijuit spelen, rennen en fietsen. Een spannende bestemming is de Vesuvius (zie blz. 84). De klim naar de krater is een gemakkelijke wandeling van een uur. Avontuurlijk is ook een bezoek aan de Solfatara (zie blz. 83) in Pozzuoli. Pompeï (zie blz. 67) is heel geschikt voor kinderen wanneer u een pauze inlast voor een picknick. Speciale audiogidsen voor kinderen geven een kleurrijk beeld van de klassieke oudheid.

Klimaat en reisseizoen

Napels kent een typisch mediterraan klimaat met warme, droge zomers en milde, regenachtige winters.

Tip: overschat de temperatuur in het voorjaar niet. In maart en april kan het nog zeer koel zijn. Aangenaam warm is het vaak alleen op de pleinen en aan zee. Neem daarom ook een trui mee!

Openingstijden

Banken: ma.-vr. 8.30-13.30, 14.45-15.30 uur.

Postkantoren: ma.-vr. 8.30-13.30, za. 8.30-12 uur.

Winkels (over het algemeen): ma.-za. 9-13, 16/17-20/20.30 uur. De openingstijden van winkels zijn flexibel. Ze kunnen ook dag en nacht, en op zondag zijn geopend. Bij enkele supermarkten in de binnenstad kunt u ook op zondagochtend terecht. Het is gebruikelijk om een middag in de week te sluiten: supermarkten op donderdag, boekwinkels op zaterdag en modezaken vaak op maandagochtend.

Let op: alle zondagen in de adventstijd zijn de winkels geopend.

Kerken (over het algemeen): 7.30- 12.30, 16.30-19 uur.

Nationale musea en belangrijke archeologische opgravingen (over het algemeen): 9-19.30 uur, met toegang tot 18.30/19 uur. In het winterseizoen sluiten de archeologische complexen meestal om 17.30 uur (zie ook blz. 72).

Reizen met een handicap

Het toeristenbureau (AAST) heeft informatie over hotels met voorzieningen voor gehandicapten. Openbare gebouwen, musea en het openbaar vervoer zijn meestal van hellingen en / of liften voorzien. De metrostations beschikken over een geleidestrook voor blinden en slechtzienden. Informatie en tips, ook in het Engels, vindt u op www.turismoaccessibile.org.

Sport en activiteiten

Voor informatie over sportieve en recreatieve activiteiten kunt u terecht bij het toeristenbureau (AAST) van de stad Napels, zie blz. 23.

Centro Italiano

Hier kunt u terecht voor taalcursussen, kookcursussen en cursussen op het gebied van kunst, keramiek en yoga. In Napels en omgeving. Informatie: tel. 081 552 43 31, www.centroitaliano.it.

Il Napoli

De voetbalclub van Napels (die momenteel in de serie A speelt) is een van legendarische teams van Italië. Fuorigrotta, Via Lepanto, www.sscnapoli.it, metro: Mostra.

Joggen

Wie ook tijdens zijn vakantie wil trainen, kan naar het park van Capodimonte, in de Villa Comunale, de kustpromenade (Via Caracciolo en Via Partenope, deze is ma.-vr. 8.30-14 uur autovrij), of het Parco Virgiliano.

Napoli Marathon

Het internationale loopevenement van de stad. Meestal in de eerste maanden van het jaar. Begin- en eindpunt is de Piazza Plebiscito ( F 5/6) Aanmelden: www.napolimarathon.it.

Snorkelen en duiken

In de Baai van La Gaiola, zie blz. 66.

Duurzaam reizen

Door gebruik te maken van het openbaar vervoer levert u een bijdrage aan het duurzaam reizen. Legambiente informeert over autoloze zondagen en milieuacties, www.legambiente.campania.it

De vereniging Il Vagabondo organiseert milieuvriendelijke rondleidingen in Napels en omgeving, met aandacht voor de ecologische problemen van de stad en de geschiedenis van de overexploitatie. Informatie: www.ilvagabondo.orgof campania@ilvagabondo.org

Slowfood-evenementen en sympatisanten hiervan vindt u op www.slowfoodnapoli.it

Tot de belangrijkste Italiaanse kwaliteitskeurmerken voor bioproducten behoren Agricert en Aiab. Informatie: www.bioagricert.org, www.aiab.it

Onder de vlag van duurzaamheid vallen ook de kwaliteitskeurmerken voor karakteristieke regionale landbouwproducten (Igp) en beschermde wijngebieden (Igt, Dop). Raadpleeg voor meer informatie www.sito.regione.-campania.it/agricoltura/tipici/indice.htm

Wellness in Bacoli

Stufe di Nerone (Bacoli), Via Stufe di Nerone 37, tel. 081 868 80 06, www.termestufedinerone.it, cumana of Sepsabus: Lucrino. Al in de Romeinse tijd bevond zich aan het meer op de Flegreïsche Velden een kuurcentrum. Tegenwoordig zijn de 'ovens van Nero' vervangen door een beautyfarm met natuursauna, een openluchtzwembad, kuurbad, terrasvormige tuin, restaurant en prachtig uitzicht op de Golf van Napels. Het broom- en jodiumhoudende water met een temperatuur van 74 °C versterkt de bloedsomloop en spieren, en helpt naar verluidt ook bij reumatische klachten.

Stadsrondleidingen

Om een algemene indruk van de stad te krijgen, is een stadsrondleiding aan te raden. Stadsrondleidingen beperken zich vaak tot een bepaalde wijk, een district of een museum en zijn omgeving. Meer stadsrondleidingen vindt u op de website van de stad: www.comune.napoli.it (maandelijkse evenementenkalender in het menu onder 'Turismo Cultura Tempo Libero').

Discovernaples

Klassieke rondleidingen door de stad en thematische excursies (zoals wijn, archeologie en markten) in Napels en omgeving. Kookcursussen en bezichtigingen van wijnkelders, ook in het Engels. tel. 081 44 67 99, www.discovernaples.net.

G.A.T.A.

De coöperatieve stadsgidsen van Campanië organiseren rondleidingen met de nadruk op archeologie. In Napels en omgeving zijn deze ook in het Engels of Duits. Een rondleiding van twee uur kost zo'n € 95, voor vier uur betaalt u ongeveer € 150. De groepen bestaan uit 2 tot 25 personen. U dient minstens een dag van tevoren te reserveren: tel. 081 861 56 61, www.gataguide.com.

Rione Sanità

Indrukwekkende rondleidingen in kerken en catacomben in het stadsdeel Sanità, aan de noordelijk rand van de oude stad. De excursie 'Miglio Sacro' omvat het hele stadsdeel, inclusief het legendarische Cimitero delle Fontanelle. Informatie: Piazza Sanità, tel. 744 37 14, www.catacombedinapoli.it.

La Napoli Sotterranea

Laes biedt rondleidingen van ongeveer een uur door het ondergrondse Napels in de buurt van de Via Toledo / Quartieri Spagnoli. Informatie: tel. 081 40 02 56, www.lanapolisotterranea.it, za. 10, 12 en 18, zon- en feestdagen 10, 11, 12 en 18, do. 21 uur. Ontmoetingspunt: Piazza Trieste e Trento ( F 5) voor Caffè Gambrinus.

Stadsexcursies

City Sightseeing Napoli organiseert vijf stadsrondritten met rode dubbeldeksbussen: de stadsroutes heten 'Plaatsen van de kunst' (Linea A)'Panorama's op de Golf' (Linea B)'San Martino' (Linea C) en 'Donnaregina' (Linea R). Bij deze bussen kunt u bij diverse haltes in- en uitstappen. Met een koptelefoon is meertalig commentaar beschikbaar. De kosten: een gezin van vijf personen betaalt € 66, een volwassene € 22, een kind € 11. Kaartverkoop en laatste halte: Piazza bij de Maschio Angioino. Informatie: tel. 081 551 72 79, za.-zo. 335 780 38 12, www.napoli.city-sightseeing.it.

Telefoon

Vanuit het buitenland, binnen Italië en bij interlokale gesprekken moet altijd eerst het kengetal inclusief de nul worden gekozen. Voor Napels is dat: 081. Internationaal toegangsnummer voor Italië: 0039.