Welkom

Kalós oríssate

Ter oriëntatie

Kennismaking, Rhodos in cijfers

Geschiedenis, heden, toekomst

Overnachten

Eten en drinken

Praktische informatie

Onderweg op Rhodos

Rhodos-Stad
De oude stad, De nieuwe stad

De westkust
Ialyssós en Ixiá (Triánda), Kremastí, Theológos (Thólos), Fánes, Kamíros Skála, Kritinía, Émbona, Siána, Monólithos

De oostkust
Kallithéa (Réni Koskinoú), Faliráki, Afándou, Kolýmbia, Archángelos, Charáki (Haráki), Líndos, Péfki (Péfkos), Lárdos, Kiotári, Gennádi, Prasonísi (Prassoníssi)

Uitstapjes vanaf Rhodos
Boottochten, Dagtochten, Op eigen gelegenheid, Kaartjes kopen

De 15 hoogtepunten

1
Als in de middeleeuwen – de ridderwijk
In de Odos Ippoton, de ridderstraat, lijkt de tijd te hebben stilgestaan.

2
De mooiste wandeling – in de oude stad
Dwars door de middeleeuwse stad Rhodos.

3
De oudheid in een ziekenhuis – Archeologisch Museum
Vondsten uit de oudheid en de middeleeuwen in mooie ruimten.

4
Pelgrimskerk met uitzicht – het Filérimosklooster
Het klooster op de ruïnes van een tempel uit de oudheid is nu een van de meest romantische plekken op het eiland.

5
In het dal van de vlinders – Petaloúdes
Een schaduwrijk dal in het binnenland, beroemd om de zwermen vlinders. Aansluitend gaat het naar het bergdorpje Psínthos.

6
Antieke stad in het naaldbos – Kamíros
De stad ligt op een afgelegen locatie aan de westkust. Na een bezichtiging lonkt het strand.

7
Een droom uit de Oriënt – de Thérmes Kallithéa
De Italiaanse thermen zijn pas gerenoveerd.

8
Heerlijk strand van de miraculeuze Maria – Tsambíka
Een aangenaam zandstrand en een prachtig uitzicht vanaf de kapel.

9
Een koel paradijs – Épta Pigés
Zeven bronnen en een grote kerk in het bos.

10
Athene en de johannieters – de akropolis van Líndos
Het grandioze heiligdom van de godin Athene werd later een bolwerk van de johannieterridders.

11
Godsverering in het bos – het Thárri- en het Ipsenísklooster
Levendige kloosters in de eenzaamheid van het bos.

12
Vergeten steden – het ‘wilde zuiden’
Via ongeasfalteerde wegen van Apolakkiá naar Lachaniá.

13
Eiland van de sponzenduikers – Sými
Een dagtocht naar de mooiste eilandstad in de Egeïsche Zee. Onderweg stopt de veerboot bij het bedevaartsklooster Panormítis.

14
Afgelegen idyllisch eilandje – Chálki (Hálki)
Op het kleine eiland is het een en al ontspanning.

15
Op de vulkaan – Níssyros
De ondergrond klinkt hol, de fumarolen stoten zwavelhoudende gassen uit. Het eiland heeft ook nog een mooie havenstad te bieden.

Toeristische woordenlijst

Culinaire woordenlijst

Paklijst

Colofon

Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

1 Dit symbool in de tekst verwijst naar één van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!-tip

Kalós oríssate – Welkom

Het Paleis van de Grootmeesters van de johannieterridders en de oosters aandoende Néa Agorá van de Italianen getuigen van de veelbewogen geschiedenis van Rhodos. Het eiland, dat absoluut niet enkel en alleen een strandbestemming is, speelde sinds de oudheid meer dan eens een belangrijke rol in de politiek. Vandaag de dag fascineert Rhodos met lange stranden, een weelderig groen achterland en talrijke pittoreske plaatsjes, maar ook met een kosmopolitisch uitgaansleven.

Ter oriëntatie

Rhodos-Stad H 1

Op de noordpunt van Rhodos ligt al meer dan 2400 jaar de hoofdstad van het eiland, met een oude stad waar u zich in de middeleeuwen waant en een nieuwe stad die modern en heel toeristisch is. Al in de jaren 30 trok de stad de eerste toeristen en vandaag de dag komt ze over als een mengeling van amusementspark, grote stad en openluchtmuseum: bezoekers zijn meestal eerst enigszins van de wijs gebracht, velen vinden de stad zelfs een verschrikking. Wie niet gekomen is voor olijfbomenromantiek of verlaten stranden kan genieten van het kosmopolitische uitgaansleven met de vele clubs en music bars, en natuurlijk het bijna overweldigende aanbod aan winkels, of het nu gaat om kunstnijverheid in de oude stad of de grote modenamen in de nieuwe stad.

Vakantieparadijs voor iedereen

Maar natuurlijk biedt Rhodos ook rustiger plekjes. In het binnenland en langs het zuidelijke deel van de westkust zijn zelfs nog boerendorpjes te vinden waar de mensen niet uitsluitend van het toerisme leven. Die dorpen liggen verscholen in een eenzaam natuurlandschap, dat beheerst wordt door de drie bergketens van het eiland. De hoogste berg is de eerbiedwaardige Attávyros ( C 5). Op de hellingen onder de kale top worden de druiven verbouwd voor de voortreffelijke lokale wijn.

In de noordelijke helft van het eiland vormen de Óros Psínthos ( E/F 3) en de Óros Profítis Ilías ( D 4) een glooiend heuvellandschap, waarin de winterse stortregens diepe dalen en brede rivierbeddingen hebben gesleten. Hiertussen strekken zich nu eens kleine en dan weer grotere vlakten uit, die vroeger intensief werden gebruikt voor de landbouw. Door de opkomst van het toerisme is de rol van de agrarische sector steeds kleiner geworden; nu worden vooral nog olijfbomen gekweekt.

Wie hier een wandeling of een mountainbiketocht maakt, komt in een wereld die zich duidelijk onderscheidt van de wereld aan de kust. Daar gaat het er in alle grotere vakantieoorden, zoals Ialyssós/Ixiá ( G 1) aan de baai van Triánda, Faliráki ( H 2/3) en Líndos ( F 7), een stuk drukker aan toe: flikkerende neonlichten, bontgekleurde reclameborden, dreunende technobeats, volle stranden, party’s tot zonsopkomst … Dat Rhodos wordt vaak verzwegen in de reisbrochures, hoewel een groot deel van de vakantiegangers juist hiervoor naar het eiland komt.

Tussen die uitgaanscentra liggen hotelzones, zoals Kolýmbia ( G 4), Faliráki-Noord ( H 2/3) en Kallithéa ( H 1/2), waar in een luxueuze ambiance een kunstmatige idylle wordt gecreëerd. De ‘Griekse avonden’ met comedy, dans en muziek die minstens eens per week in vrijwel elk hotel plaatsvinden, hebben immers net zo weinig van doen met het echte Griekenland als de georganiseerde ‘dorpstochten’, die altijd eindigen in een kolossale taverna waar op een middag honderd keer hetzelfde gerecht wordt geserveerd.

Rhodos zelf ontdekken

U kunt het eiland beter op eigen gelegenheid verkennen – de busverbindingen langs de kust zijn goed, taxi’s zijn betaalbaar en huurvoertuigen zelfs goedkoop (vooral scooters, waarvoor u geen rijbewijs hoeft te hebben). En dan kunt u ’s avonds bijvoorbeeld een keertje naar Archángelos ( F 5) gaan: in het grootste en ‘normaalste’ stadje aan de oostkust ervaart u het best hoe de Grieken echt zijn: de gezinnen tijdens de avondwandeling (volta), de jongeren die op hun brommers met veel show door de hoofdstraat knetteren en al lang niet meer bijeenkomen in de kafénia van hun vaders, maar in de gamecafés met wifi, die tegenwoordig in vrijwel elk dorp te vinden zijn.

Of u rijdt ’s avonds eens naar Líndos, dat zich na het vertrek van de ‘akropolis-bestormers’ ontpopt als een Bermudadriehoek van taverna’s, bars en discotheken: de warme avonden vol onstuimige mediterrane levenslust behoren tot de hoogtepunten van Rhodos. Ook in het nieuwe gedeelte van Rhodos-Stad, dat bekendstaat als een luidruchtig en verwaarloosd monument van dertig jaar toeristische ontwikkeling, is in de afgelopen jaren het nodige veranderd. Er is gerenoveerd en gemoderniseerd, zoals de classicistische villa’s en de art-decopanden van de Italianen waarin nu bars of restaurants zijn gevestigd. Slenter eens rond in de winkelstraten in de omgeving van de Amerikis: alle wereldspelers op het gebied van mode en sportswear zijn hier vertegenwoordigd. Dat Rhodos-Stad zich stiekem tot dé winkelstad van Griekenland ontwikkelt, komt niet alleen door de buitenlandse toeristen, maar ook doordat de stad als een van de modernste steden van het land wordt beschouwd en veel Grieken trekt.

Uitstapjes

De goede bootverbindingen maken van Rhodos een ideale uitvalsbasis voor dagtochten. Zo kunt u naar het sponzenduikerseiland Sými (kaart 3), het kleine eiland Chálki (kaart 4), het vulkaaneiland Níssyros (kaart 5) en zelfs naar het Turkse Marmaris – vergeet voor die laatste bestemming uw paspoort niet!

Kennismaking, Rhodos in cijfers

Een groen eiland

Maar in weinig opzichten beantwoordt Rhodos aan het karakteristieke beeld dat veel mensen van eilanden in de Egeïsche Zee hebben. Klein-Azië is slechts 18 km verwijderd, vanaf de westkust is de kust van het Turkse vasteland duidelijk te zien. Het landschap van het eiland doet ook eerder aan dat van Klein-Azië denken: vruchtbare olijfbossen op de kustvlakten, uitgestrekte naaldbossen op de hellingen van de bergen, dicht, ondoordringbaar struikgewas (macchia) in het zuiden.

Rhodos is dus geen kaal en door de zon verschroeid rotseiland als zo veel eilanden van de Cycladen, maar een groen eiland, vruchtbaar, bloeiend, geurend. In de lente schieten bloementapijten met klaprozen, gele klaverzuring en blauw-paarse tijm op, en kleuren de rotsige hellingen geel door de brem. Later in het jaar worden de kleuraccenten vooral geplaatst door de roze oleander, die soms hele straten omzoomd, de prachtig rood bloeiende hibiscusstruik en de violette bougainville, die tal van huizen begroeit.

Het rozeneiland

Rhodos wordt vaak ‘rozeneiland’ genoemd, maar dat berust waarschijnlijk op een vergissing. Het Griekse ????? wordt weliswaar uitgesproken als ‘rosos’, maar heeft met rozen niets te maken: de wortel ‘rod’ stamt uit het Fenicisch en betekende ‘granaatappel’, een vrucht die nog altijd op het eiland wordt geteeld. Op antieke munten van Rhodos staan bloesems van de vrucht en zelfs in de Griekse mythologie, waarin Rhodos een bijzondere rol speelt, komt de granaatappel terug.

Bosbranden

Een groot probleem op Rhodos is het gevaar voor bosbranden in de uitgestrekte en onbewoonde bosgebieden in het zuiden van het eiland. In het afgelopen decennium heeft Rhodos verwoestende branden meegemaakt, die beslist niet alleen maar zijn toe te schrijven aan de opwarming van de aarde. Lichtzinnig omgaan met vuur en vaak ook brandstichting zijn de belangrijkste oorzaken. Ook een lege fles kan als een vergrootglas werken en vuur doen ontstaan.

Verder speelt bouwspeculatie een rol, want op afgebrande bospercelen mag ooit worden gebouwd. En sommige brandstichters zijn van plan om zich later van brandhout uit de getroffen gebieden te voorzien. De overheidsmaatregelen tegen dat soort praktijken stellen tot nog toe niet al te veel voor.

Praten met Grieken

De Grieken staan bekend om hun hartelijkheid, van stijve hoffelijkheid moeten ze niets hebben. Ze schakelen heel snel over op ‘jij’ en ‘jou’ en noemen elkaar bij de voornaam. Als begroeting geven mannen elkaar een hand, vrouwen en goede bekenden geven elkaar een kusje op de wang. En wie zich op het eiland van zijn beleefde kant wil laten zien: een groepje mensen groet u met yassas (geia sas, ‘gezondheid voor jullie’), één persoon met yassou.

De euro heet hier evro (of in het Engels joero) en het ‘nationale gerecht’ gyros wordt in het Grieks niet uitgesproken als giros, maar als jiro. Verder is Engels de gangbare voertaal in de toeristenbranche en wordt in de grote hotels en de toeristenrestaurants meestal ook wat Duits gesproken.

Een bijzonderheid is ook de gebarentaal. Als iemand zijn hoofd achterover doet en zijn kin omhoogsteekt, betekent dat pertinent ‘nee’ – ook al zou je denken dat er nog hoop is. Een Griek die al knikkend zijn hoofd een beetje schuin houdt, wil duidelijk maken: ‘Ja, ik denk van wel’ (‘nä’ betekent trouwens niet ‘nee’ in het Grieks, maar ‘ja’!). Tellen op de vingers begint met de wijsvinger; de duim komt pas als laatste aan de beurt. En maakt iemand een gebaar dat ‘wegwezen!’ lijkt te betekenen, dan wordt juist ‘kom hier’ bedoeld. Eén troost: ‘Give me five’ wordt ook op Rhodos begrepen.

Iconen

De heiligenbeelden van de Griekse orthodoxe kerken zijn voor de gelovigen niet alleen een symbool, maar worden gezien als plaatsvervangers van de betreffende heiligen op aarde. Ze kunnen wonderen verrichten en moeten daarom met groot respect worden behandeld. Zo is het ongepast om een icoon in de kerk de rug toe te keren. Let op bij de aankoop van een icoon: ‘hand made’ betekent in dit geval niet handgeschilderd (‘hand painted’), maar alleen dat iemand de afbeelding en het hout met de hand aan elkaar heeft geplakt.

Orthodoxe kerken

De overgrote meerderheid van de Griekse bevolking (95%) behoort tot de orthodoxe Kerk, die nog grote gelijkenis met het vroege christendom vertoont. De orthodoxen zien rooms-katholieken en protestanten als afvalligen en daarom is er geen animo voor eventuele stappen op oecumenisch gebied. De belangrijkste verschillen: orthodoxe christenen erkennen de paus niet, priesters mogen voor de priesterwijding trouwen, de doop wordt voltrokken door de dopeling drie keer onder water te dompelen en crematie van de doden is verboden. In het Thárriklooster (zie blz. 98) kunnen westerse christenen zich overigens op orthodoxe wijze laten dopen om terug te keren in de schoot van de ware Kerk.

Wie een kerk of een klooster wil bezoeken, moet kleding dragen die knieën en schouders bedekt. In drukbezochte kerken liggen omslagdoeken klaar, in andere gevallen kunt u misschien iets improviseren met een badlaken. Tijdens een dienst mogen geen foto’s worden genomen. Bij de ingang liggen kaarsen, die u in ruil voor een gift in het offerblok kunt aansteken bij wijze van gebed.

Op het strand

Naaktrecreatie is op Rhodos zeer ongebruikelijk, behalve op het speciale naaktstrand bij Faliráki. Zelfs topless zonnebaden lijkt stilaan uit de mode te zijn. Ga ook niet in bikini of zwembroek door een plaats of stad lopen – ook al zult u in Faliráki of in het nieuwe gedeelte van Rhodos-Stad beslist niet de enige zijn.

Op de grote stranden zijn als zo vaak tal van ‘scharrelaars’ actief, die met charme en geestigheid hun geluk beproeven (in het Grieks worden ze kamaki, ofwel harpoenen, genoemd). Het heeft weinig zin om geërgerd te reageren; het best kunt u ze met een luchtige grap proberen af te schudden. Maar zelden worden de gelukszoekers té opdringerig. ‘Ik heb haast’ is in het Grieks overigens viássomé, ‘ga weg’ is fíyé.

Souvenirs

In de grote winkelgebieden van Rhodos-Stad en Líndos worden veel souvenirs verkocht, nu eens heel aardige Griekenlandkitsch, dan weer seksistische plastic rommel. Tot de mooiere souvenirs behoren het koperen houtsnijwerk dat in de Sokratous in Rhodos-Stad wordt verkocht. Daar zijn ook tal van juweliers gevestigd, van wie de meeste handgemaakte sieraden naar eigen ontwerp aanbieden.

Ook handgemaakte keramische producten zijn stijlvolle souvenirs. Hiervoor gaat u naar de ‘fabrieken’ aan de Rodou-Lindou bij Archángelos en Kolýmbia. De ateliers langs deze weg hebben elk een eigen stijl ontwikkeld.

Milieu

De omgang met het milieu is bij de Grieken van oudsher niet erg goed ontwikkeld. Naar stukken grond die van niemand (of van de staat) zijn, kijkt geen mens meer om en dat geldt al helemaal voor de zee – hoewel alle eilanden daar toch zeer afhankelijk van zijn. Maar heel langzaamaan ontwikkelt zich een bewustzijn om het afval niet achteloos in de berm te deponeren of in zee te gooien. Hoteliers vervullen daarin een voortrekkersrol: zij willen hun gasten een ongerept natuurlandschap bieden.

Vooral de toeristenbranche investeert in ecomanagement en afvalscheiding (hoewel het afval later weer bij elkaar op de vuilnisbelt belandt, omdat Griekenland geen sorteerstations heeft). Het rioolwater gaat doorgaans regelrecht de zee in; alleen grote steden als Athene en Rhodos-Stad beschikken sinds enkele jaren over door de EU gefinancierde waterzuiveringsinstallaties.

De partyscene op Rhodos

Het onbetwiste centrum van het clubcircuit is Faliráki, waar in de hoofdstraat de music clubs zich aaneenrijgen die klanten proberen te lokken met ‘special offers’ en drankjes tegen verlaagde prijzen tijdens ‘blue hour’. Om het iedereen naar de zin te maken heeft het ‘3 in 1’-systeem zijn intrede gedaan: iedere club heeft drie dansvloeren, een met garage en R&B, een met house en dance, en een met party- en actuele muziek.

Nadat Faliráki in de voorbije jaren bijzonder negatief in het nieuws was gekomen als partybolwerk van jonge Britten met drugs, openlijke seks en zelfs dodelijke steekpartijen, heeft het nieuwe conservatieve bestuur van Rhodos voor wat rust gezorgd door bepaalde gelegenheden te sluiten.

In Líndos gaat het er chiquer en mondainer aan toe, maar ook hier bestaat het uitgaanspubliek doorgaans uit jonge mensen. Naast tal van dakrestaurants biedt de plaats een keur aan bars, van chique gelegenheden tot voetbalcafés waar alle belangrijke wedstrijden uit de verschillende Europese competities live zijn te volgen op een groot scherm.

Ook het nieuwe gedeelte van Rhodos-Stad is in het nieuws gekomen door het alcoholmisbruik van jonge toeristen. Het centrum van dit uitgaansleven is vooral ‘Bar Street’ Orfanidou met zijn beruchte ‘tankstations’ (zie blz. 48). Maar er zijn hier ook vele leuke etablissementen waar de clientèle voornamelijk bestaat uit studenten van de Egeïsche Universiteit, vooral rond de Iroon Politechniou en aan de ‘Hamam Place’ (Platia Arionos) in de oude stad. Meestal gaat het om music bars waar een dj draait, maar waar nauwelijks wordt gedanst.

Feiten en cijfers

Ligging: Rhodos (Grieks: Ródos) ligt op 28° 13’ 23” oosterlengte en 36° 26’ 40” noorderbreedte, ongeveer op dezelfde hoogte als Gibraltar.

Oppervlakte en inwoners: met een oppervlakte van 1398 km² is Rhodos het op drie na grootste Griekse eiland. Er wonen ongeveer 115.000 mensen.

Tijd: Griekenland ligt in de Oost-Europese tijdzone, wat betekent dat het er 1 uur later is dan bij ons, ook in de zomertijd.

Grootte: van Rhodos-Stad in het noorden tot het uiterste zuiden is het ongeveer 90 km; de maximale breedte van het eiland is 37 km.

Dodekanesos: Rhodos-Stad is de hoofdstad van de eilandengroep Dodekanesos, die zich uitstrekt van Pátmos in het noorden tot Kássos bij Kreta. De ‘Twaalf Eilanden’ (in werkelijkheid zijn het er meer) nemen een bijzondere positie in, omdat ze tot 1943 bij Italië hoorden.

Hoogste bergen: de hoogste bergen zijn de Attávyros (1215 m) in het zuiden en de Profítis Ilías (798 m) in het midden van het eiland.

Oudste steden: Rhodos-Stad, de hoofdstad, is gesticht in 408 v.Chr. en dus ruim 2400 jaar oud. Nog ouder is Líndos, waar al in het 2e millennium v.Chr. mensen woonden.

Geschiedenis, heden, toekomst

Oudheid en hellenisme

De Minoërs van Kreta vestigden vanaf 1700 v.Chr. handelsposten op Rhodos. Vanaf 1450 v.Chr. volgden de Mycenen van de Peloponnesos en stichtten de Feniciërs uit Palestina vlootbases. Tegen 1150 v.Chr. kwamen Dorische Grieken naar het eiland en stichtten de steden Líndos, Ialyssós en Kamíros.

In de 8e eeuw v.Chr. verenigden die Dorische steden op Rhodos zich met de Dorische kolonies Kós, Knídos en Halikarnassos in de zesstedenbond, de hexapolis. Rhodos dreef handel met de Oriënt en had kolonies op Sicilië en in Klein-Azië. Rond 550 v.Chr. liet Cleoboulos, de tiran van Líndos, de eerste stenen tempel voor Athena Lindia bouwen. Na de Perzische oorlogen (vanaf 480 v.Chr.) bleef Rhodos in de schaduw van Athene.

In 408 v.Chr. smolten Líndos, Kamíros en Ialyssós samen (synoikismos) tot de nieuwe stad Rhodos op de noordpunt van het eiland. De stad werd algauw de belangrijkste handelshaven en een culturele metropool van Griekenland. In de veldtocht van Alexander de Grote tegen Perzië koos de bevolking van Rhodos de kant van de Perzen. Nadat het eiland in 305 v.Chr. een beleg van Demetrios Poliorcetes had doorstaan, werd de Kolossus van Rhodos opgericht, maar die viel al in 227 v.Chr. om bij een aardbeving.

In 164 v.Chr. werd Rhodos, dat al sinds 200 v.Chr. een bondgenoot van de Romeinen was, een vazal van Rome. Tot en met de 1e eeuw n.Chr. raakte het eiland weliswaar stapsgewijs zijn onafhankelijkheid kwijt, maar beleefde wel zijn bloeitijd in de kunst (bijvoorbeeld de Laocoöngroep), in de filosofie (belangrijke retorische scholen) en als ‘kuuroord’ (bezoek van Cicero, Cato, Caesar en de latere keizer Tiberius). Door een aardbeving in 155 n.Chr. raakte het eiland in verval.

Byzantijnse tijd en middeleeuwen

Vanaf de 4e eeuw maakte Rhodos deel uit van het Oost-Romeinse Rijk, waaruit het Byzantijnse Rijk ontstond. Rond 330 liet keizer Constantijn alleen al uit Rhodos honderden beelden naar de nieuwe hoofdstad Constantinopel brengen. Het christendom kwam in de plaats van de oude religies, de tempels werden verwoest en tal van grote basilieken verrezen. Na de komst van de Arabieren in de 7e eeuw werd Rhodos herhaaldelijk geplunderd door de ‘Saracenen’. De bevolking ontvluchtte de kuststeden en trok naar het achterland.

Na door de Arabieren (Saracenen) uit Palestina te zijn verdreven, veroverden de ridders van de johannieterorde in 1309 Rhodos en breidden de stad uit tot een enorme vesting tegen de Turken. In 1480 volgde een beleg door de Turkse Osmanen, maar dat bleef zonder succes. Pas in 1522 wisten de Turken onder sultan Süleyman de Europese ridders te verdrijven.

Zo’n 400 jaar lang bleef het eiland onder Turkse heerschappij; in Rhodos-Stad verrezen talrijke moskeeën. Vanaf de 18e eeuw ontwikkelden de nog altijd door Grieken bewoonde havensteden Líndos, Sými en Chálki zich tot rijke handelscentra.

Rhodos in de 20e eeuw

Na de Tripolitaanse Oorlog kwam Rhodos in 1912 in Italiaanse handen: er rezen tal van koloniale nederzettingen en overheidsgebouwen, waarbij de Italianen de middeleeuwse stad Rhodos restaureerden (nieuwbouw van het Paleis van de Grootmeesters). Ook zetten ze grootschalige programma’s voor herbebossing en voor de bevordering van de landbouw in gang, en legden ze de archeologische vindplaatsen systematisch bloot.

Vanaf 1940 stond het eiland als deel van Italië aan de kant van nazi-Duitsland, maar veel Griekse inwoners streden als vrijwilliger aan geallieerde zijde. Na de wapenstilstand tussen de Italianen en de geallieerden in 1943 bezette de Duitse Wehrmacht het eiland. Nadat de Britten Rhodos hadden bevrijd, werd het op 10 februari 1947 weer Grieks.

Na een politiek instabiele tijd greep in 1967 een rechtse militaire junta de macht in Griekenland en begon een brute vervolging van linkse tegenstanders. De junta viel over de Cypruscrisis van 1974.

In 1975 schafte Griekenland na een referendum de monarchie af. Sindsdien wordt de politiek bepaald door afwisselend de sociaaldemocratische PASOK en de conservatieve Néa Dimokratía. In 1980 werd Griekenland lid van de Europese Gemeenschap.

De financiële crisis en het bezuinigingsbeleid

In 2002 trad Griekenland toe tot de eurozone, nadat premier Kóstas Simítis van de sociaaldemocratische PASOK door bezuinigingsmaatregelen en manipulaties met de begroting aan de voorwaarden van het Verdrag van Maastricht had voldaan.

In 2009 werd Griekenland aan de rand van een faillissement gebracht door de financiële crisis en valutaspeculaties. De bezuinigingen als tegenprestatie voor het Europese ‘vangnet’ leidden in 2010 tot een economische crisis met een enorme werkloosheid, protesten en onrust. De staatsschuld bleef de volgende jaren enorm stijgen, zonder dat de economie zich herstelde. Na nieuwe verkiezingen in 2015 kwam de linkse partij Syriza aan de macht, die de opgelegde ‘reddingspolitiek’ niet langer ten koste wil laten gaan van de bevolking.

Overnachten

Het aanbod aan overnachtingsmogelijkheden is enorm: alleen al in en rond Ialyssós en Ixiá worden ongeveer 20.000 bedden aan de man gebracht. Maar niet alle onderkomens voldoen aan de modernste criteria. Rhodos was een van de eerste vakantiebestemmingen van Griekenland en daarom dateren veel hotels, vooral in de omgeving van Rhodos-Stad, uit de jaren 60 en 70. De complexen in het zuiden, zoals die in Kiotári en Lárdos, zijn doorgaans van recenter datum, maar liggen wel erg afgelegen.

In de catalogi van de reisbureaus worden meestal luxehotels aangeboden die aan alle behoeften voldoen. Zo zijn daar alle maaltijden inbegrepen en is er een omvangrijk aanbod aan faciliteiten, van een kinderclub tot animatie. U hoeft het complex eigenlijk niet meer te verlaten.

Kleinere hotels bieden vaak een wat persoonlijker service, ook al is in sommige gevallen lang niet alles perfect; zo kunnen de kamers gebreken vertonen. De eigenaars nemen nog de tijd voor een praatje met hun gasten (ze spreken vaak Engels en soms ook een beetje Duits). Meestal krijgt u op die manier een beter beeld van het land en bovendien veel goede tips voor uitstapjes. Niet alle reisorganisaties hebben dit soort hotels in hun aanbod opgenomen, maar een speurtocht op internet zal zeker iets opleveren.

De heel eenvoudige pensions in Líndos en de oude stad van Rhodos zijn vrijwel niet uit een catalogus te boeken. Líndos is vrij stevig in handen van Britse reisorganisaties, maar voor overnachtingen buiten het hoogseizoen kunt u daar zonder problemen bij particulieren reserveren (zie blz. 91). In de oude stad van Rhodos kunt u met uitzondering van augustus ook altijd wel een kamer in een pension krijgen zonder te reserveren.

De vakantieoorden

De vakantieoorden op Rhodos hebben elk een heel eigen karakter. Wie bijvoorbeeld waarde hecht aan een bruisend uitgaansleven moet niet naar de resorts van Kiotári en Kolýmbia gaan, maar kan beter koers zetten naar Faliráki, waar meer dan tien clubs tot vroeg in de ochtend om de gunst van de bezoeker strijden.

De vakantieganger die veel tochten wil maken met een huurauto of een scooter kan het best voor een vakantieoord in het midden van het eiland kiezen: het hoteldorp Kolýmbia of het oer-Griekse dorpje Afándou.

Gezinnen die luxe en rust zoeken, zijn in de all-incomplexen van Kiotári in het zuiden aan het juiste adres. Het landschap is hier weliswaar nog niet volgebouwd, maar de plaats ligt wel erg afgelegen. Naar Rhodos-Stad is het ongeveer een uur rijden.

De levendigste plaatsen zijn Líndos en de oude stad van Rhodos. Hier vindt u oeroude huisjes, kleine taverna’s en winkeltjes in sfeervolle straatjes en tal van eenvoudige pensions.

Een geval apart is de nieuwe stad van Rhodos, die niet erg lang geleden nog tamelijk vervallen was, maar nu steeds verder wordt gesaneerd. Toch zijn de onafgemaakte gebouwen en het drukke verkeer niet te negeren en bovendien trekken de hotels in het hoogseizoen veel jongeren, die berucht zijn om hun alcoholgebruik. Maar voor ondernemende jonge mensen die het leven in een Griekse universiteitsstad willen leren kennen, is de nieuwe stad toch een goede keuze. Ook is dit een prima uitvalsbasis voor tochten over het eiland.

Reserveren: buiten het hoogseizoen bieden veel hotels en particuliere verhuurders hun kamers ver onder de officiële prijs aan, als u tenminste meer dan drie nachten blijft . Reserveren is geen probleem, want de meeste hoteliers en particulieren spreken Engels en vaak ook wel een beetje Duits. Behalve in juli en augustus kunt u ook zonder reservering overal een kamer krijgen.

Hotels

De classificatie van de hotels (A tot E) zegt iets over de bouwkundige inrichting, maar niet over de staat van onderhoud. De prijzen zijn per categorie vastgelegd: A € 130-300, B € 90-170, C € 60-135, D € 40-65, E € 25-50. Luxehotels mogen hun prijzen zelf bepalen.

Pensions

Een volledig overzicht van de pensions op Rhodos kunt u krijgen bij de EOT (zie blz. 24) onder de titel ‘Rodos – Rented Rooms’. De vaak eenvoudige kamers (badkamer op de gang) trekken veel jongeren. Bekijk de kamer wel altijd eerst even.

Studio’s en appartementen

In vrijwel alle kustplaatsen verhuren particulieren studio’s (kamer met koelkast en kookgelegenheid) en appartementen (als de studio, maar dan met twee kamers). De prijzen zijn doorgaans laag en u kunt er zelf koken. Verder liggen de huizen meestal op een rustige plek in de natuur. Heel mooie studio’s zijn te vinden in Líndos en op Sými en Chálki; de meeste kunt u alleen ter plaatse via een touroperator boeken.

Campings

Rhodos heeft geen enkele camping. Wildkamperen is verboden, ook op het strand.

Eten en drinken

Op Rhodos hebt u de keuze uit een schier oneindig aanbod aan restaurants, van idyllische strandtaverna’s en snackbars tot chique visrestaurants – een goede reden om niet meteen voor all-inclusive te gaan. Daarbij geldt als vuistregel: hoe chiquer de ambiance, des te minder authentiek het eten en des te hoger de rekening.

Vooral vis wordt duur betaald: houd rekening met een bedrag vanaf € 20 per persoon, maar informeer al bij de bestelling naar de prijs. In eenvoudige etablissementen eet u goedkoper en gevarieerder. Het best kunt u de ober naar de dagschotel vragen: die is meestal vers bereid en erg smakelijk. Op blz. 118 vindt u een culinaire woordenlijst.

Griekse keuken

De echte Griekse keuken draagt een boerenstempel en heeft niet veel uit te staan met de Griekse restaurants die u thuis gewend bent. De gerechten worden bereid met hetgeen het land te bieden heeft: groente, olijfolie, lamsvlees, geitenmelk.

Een kenmerk van de authentieke Griekse keuken is het voorkoken van gerechten om die vervolgens lauwwarm te serveren: ten eerste smaakt olijfolie lauwwarm het best en ten tweede hebben de Grieken de gewoonte om urenlang te tafelen en de gerechten niet meteen op te eten wanneer ze worden opgediend. Maar veel toeristengelegenheden hebben zich aangepast aan de wensen van hun clientèle en gebruiken een magnetron om de gerechten verder te verhitten.

Uit eten

De Griekse restaurants heten estiatório, tavérna of ouzerí, maar op Rhodos is nauwelijks een verschil te bespeuren tussen de verschillende varianten. In het kafénio, traditioneel een ontmoetingsplaats van mannen, kunt u terecht voor koffie, alcoholische dranken en frisdrank, maar niet voor eten. De veelal plastic tafeltjes zijn doorgaans sober gedekt met een papieren tafelkleed. De ober brengt u het bestek in een mandje, waarin ook het brood ligt. De openingstijden zijn aangepast aan de vraag van de clientèle. Waar de gasten overwegend uit vakantiegangers bestaan, gaan de etablissementen tegen 10 uur open, anders tegen 12 uur. Enkele restaurants sluiten tussen 14.30 en 18 uur.

Typisch Griekse gerechten

Een bijzonderheid zijn de mezédes, die te vergelijken zijn met de Spaanse tapas: hapjes die bij een ouzo of een biertje worden gegeten. Ze worden overwegend koud geserveerd, ongeacht of het gaat om dips als tzatziki en taramás of om gebakken en gekookte lekkernijen zoals courgettepannenkoekjes en gevulde wijnbladeren (dolmadákia). Olijven horen er standaard bij.

Verder staat de Griekse keuken bekend om grillgerechten als souvlaki en gyros. Ook op Rhodos zijn dit de meest geserveerde gerechten. Vlees (en ook vis) wordt boven houtskool gegrild en meestal geserveerd met salade, rijst en patat. Geraffineerder zijn de karakteristieke stoofschotels, die hun bijzondere smaak krijgen van oosterse specerijen als komijn, kruidnagel en kaneel. Dergelijke schotels worden zonder bijgerechten geserveerd.

Ontbijt

De meeste hotels bieden het ontbijt in buffetvorm aan; in de duurdere categorieën bestaat de keuze ook uit ei, muesli, fruit en gebak. Omdat de Grieken ’s ochtends vrijwel niets eten, kunt u maar beter niet al te hooggespannen verwachtingen hebben van het Griekse ontbijt. In de badplaatsen kunt u de hele dag door in de snackbars terecht voor een Engels ontbijt met eieren, spek en bonen.

Dranken

Cola, andere frisdranken en bier uit de fles of van de tap zijn overal verkrijgbaar. Probeer ook eens een van de Griekse bieren, zoals Mythos, Alpha en Fix. De nationale wijn voor elke gelegenheid is de harsachtige retsina, maar Rhodos is ook de thuisbasis van twee gerenommeerde Griekse wijnkelders: CAIR in Rhodos-Stad en Emery in het dorpje Émbona (zie blz. 63).

Een andere nationale drank is ouzo, die met water wordt aangelengd, maar een specialiteit van Rhodos is soúma, een heldere brandewijn. Wie water bestelt, kan kiezen tussen sóda (met koolzuur) en neró (leidingwater).

Griekse koffie (kafé ellinikós) wordt altijd als mokka met drab geserveerd. De varianten zijn glikó (zoet) en métrio (mediumzoet). Filterkoffie (kafé fíltro) behoort maar zelden tot de mogelijkheden (ook niet in de hotels); meestal wordt oploskoffie (nes) geserveerd. Als frappé, namelijk koud en schuimig geslagen, is nes een heerlijk drankje op warme dagen.

Een fooi wordt op prijs gesteld, maar die openlijk aannemen krenkt de Griekse trots. Daarom kunt u het geld na het afrekenen beter op tafel laten liggen. Een fooi van minder dan € 1 is een belediging: beter helemaal niets dan te weinig!

Praktische informatie

Reizen naar Rhodos

Met het vliegtuig

Tussen begin april en eind oktober voeren chartermaatschappijen rechtstreekse vluchten uit op het Diagoras Airport van Rhodos: vanaf Amsterdam onder andere ArkeFly (www.arkefly.nl) en Transavia (www.transavia.com), vanaf Brussel-Zaventem, Brussel-Charleroi, Luik en Oostende Jetairfly.com, vanaf Brussel-Charleroi Ryanair (www.ryanair.com) en vanaf Brussel-Zaven-tem Thomas Cook Airlines (www.thomascookairlines.com). De vliegtijd bedraagt 3,5 uur. Buiten het hoogseizoen zijn er alleen lijnverbindingen beschikbaar, wat betekent dat u altijd in Athene moet overstappen. Vanuit de Griekse hoofdstad vliegt Olympic Air dag. vanaf € 50 (www.olympicair.com) 3-4 x per dag en Aegean Airlines (www.aegeanair.com) 2-3 x per dag naar Rhodos.

Bij aankomst: douanecontrole is er vrijwel niet meer, maar u wordt natuurlijk wel geacht een paspoort of identiteitskaart mee te nemen. Op het vliegveld vindt u diverse loketten van autoverhuurders (goedkoop zijn onder andere Budget en Drive, maar kijk ook eens op www.eautohuur.nl of .be).

Vanaf de luchthaven: Diagoras Airport ligt ongeveer 17 km ten zuidwesten van Rhodos-Stad. Lijnbussen stoppen in het dorpje Paradísi (zo’n vijf minuten lopen, vanaf de parkeerplaats bij de luchthaven rechts aanhouden). Een taxi naar het centrum van Rhodos-Stad kost ongeveer € 22 (inclusief bagagetoeslag!). Wie een huurauto heeft en naar de oostkust wil (Faliráki, Líndos enz.), kan het best ten oosten van de luchthaven de weg richting Pastída nemen.

Met de veerboot

Veerboten vanuit Italiaanse havenplaatsen als Ancona en Brindisi varen alleen nog naar Patras en Igoumenitsa (boeken bij het reisbureau of via www.greekferries.gr). Daarvandaan kunt u per bus verder naar Piraeus (Grieks: Piréas).

Havenkantoor: vanuit Piraeus vertrekt elke dag een autoveerboot naar Rhodos (in de zomermaanden soms 2 x keer per dag, actuele dienstregeling op www.gtp.gr). De veerhaven van Rhodos is de Embórikohaven (Central Port) bij de oude stad; vanaf hier is het ongeveer tien minuten lopen naar het busstation bij de Néa Agorá.

Havenkantoor: tel. 22410 286 66.

Douane

Legitimatie: burgers van EU-landen moeten een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart bij zich hebben (ook voor een uitstapje naar Turkije). Houd er rekening mee dat ook kinderen over een eigen paspoort of identiteitskaart dienen te beschikken. Sinds 2012 kunnen ze niet meer in het paspoort van de ouders worden bijgeschreven. Ook voor het huren van een auto moet u een paspoort of identiteitskaart kunnen overleggen. Let op: met een pas waarin een stempel van de Turkse Republiek Noord-Cyprus staat, kunt u problemen krijgen bij de Griekse douane.

In- en uitvoer: in het verkeer tussen de landen binnen de Europese Unie is er geen maximum gesteld aan goederen die bestemd zijn voor persoonlijk gebruik. Wel bestaan er zogenaamde ‘indicatieve hoeveelheden’: wie meer dan 800 sigaretten, 10 l sterkedrank of 90 l wijn bij zich heeft, moet aannemelijk kunnen maken dat die hoeveelheid voor persoonlijk gebruik is bestemd. Voor goederen die belastingvrij op de luchthaven zijn gekocht, gelden in het algemeen de volgende maximale hoeveelheden: 200 sigaretten of 100 cigarillo’s of 50 sigaren of 250 g tabak; 1 l sterkedrank of 2 l sherry en 2 l wijn; 50 g parfum of 25 ml eau de cologne, souvenirs ter waarde van € 600. De in- en uitvoer van wapens (ook verdedigingssprays enz.) en drugs is verboden.

Let op: uw handbagage in het vliegtuig mag niet groter zijn dan 56 x 45 x 25 cm. Puntige voorwerpen zijn verboden aan boord en worden in beslag genomen. Ook mag u maar 100 ml aan vloeistoffen en crèmes in het vliegtuig meenemen.

Reizen op Rhodos

Met de bus

Vanuit Rhodos-Stad rijden lijnbussen naar elke plaats op het eiland; stadsbussen (zie blz. 48) rijden naar de buitenwijken van Rhodos-Stad. Tot de denkbeeldige lijn Líndos-Theológos rijden de bussen zeer regelmatig, maar ten zuiden daarvan slechts 2-5 x per dag. De wit-beige KTEL-bussen rijden langs de oostkust, maar ook naar Apolakkiá in het zuidwesten. De blauw-witte RODA-bussen rijden langs de westkust.

Het centrale vertrekpunt in Rhodos-Stad is de Néa Agorá (achterzijde voor RODA, andere kant voor KTEL). U kunt in de bus betalen; de prijzen zijn relatief laag . Zo betaalt u voor de 46 km lange rit van Rhodos-Stad naar Líndos maar € 7,50. De bussen stoppen ook bij de grotere hotels; bij de receptie is meestal wel een dienstregeling verkrijgbaar.

Met de taxi

Taxi’s (blauw met een wit dak) rijden in de stad en de toeristencentra. Vaak is voor bepaalde trajecten een vast tarief bepaald. De centrale taxistandplaats van Rhodos-Stad is voor de Elefthériaspoort. Taxi in Rhodos-Stad: tel. 22410 698 00.

De tarieven zijn vrij ondoorzichtig. Zo verdubbelt het tarief bij ritten die een bestemming buiten de stad hebben. Ook gelden er toeslagen voor ritten in de nachtelijke uren, op feestdagen, naar het vliegveld of de haven, en als u bagage meeneemt.

Kerkwijdingsfeesten

Enkele kerkwijdingsfeesten (panigíria) worden groots gevierd. Meestal vinden ze de avond voor de feestdag plaats bij de kerk of in de omgeving van de kapel. Op de feestdag zelf wordt vaak alleen maar een dienst gehouden.

21 mei: Ágios Konstántinos bij het Thárriklooster; groot religieus feest.

19/20 juli: Profítis Ilías in Sálakos.

29/30 juli: Ágios Soúlas bij Soroní (aan de weg naar Eleoúsa); groot volksfeest met ezelrennen.

14/15 augustus: Kímissi tís Theotókou in Kremastí.

21/22 augustus: Panagía in het Ipsenísklooster bij Lárdos.

7/8 september: Geníssi tís Theotokoú (Maria-Geboorte); bedevaart naar Kýra Tsambíka en feest in het Tsambíkaklooster.

17/18 oktober: Ágios Loúkas in Afándou.

14 november: Konstántinos Idréos, de patroonheilige van Rhodos-Stad; grote processie met de aartsbisschop.

Met de veerboot

De grote autoveerboten (www.gtp.gr) leggen aan in de Embórikohaven (Central Port) van Rhodos-Stad. In de zomermaanden vertrekken er excursieboten vanuit de Mandrákihaven. Dan varen er ook snelle draagvleugelboten zonder autovervoer vanuit de Kolónahaven (bij de Marinepoort) naar de eilanden rond Rhodos (Sými, Chálki, Tílos) en naar Marmaris (Turkije) en Kós. Kaartjes zijn te koop bij de kantoortjes bij de Néa Agorá en ook op de kade. Actuele dienstregelingen zijn verkrijgbaar bij het EOT-kantoor aan de Ethnarchou Makariou.

Met de auto of de motor

In de noordelijke helft van het eiland en langs de kust zijn de wegen goed, vooral de veel door toeristen gebruikte trajecten: naar Líndos en Kiotári aan de oostkust, naar Kamíros aan de westkust en de verbindingsweg langs de oostkust naar de luchthaven. Die wegen worden overigens als vierbaanswegen gebruikt: in het midden halen voertuigen in beide richtingen in en wie langzamer rijdt houdt uiterst rechts. In het binnenland zijn nog steenslagwegen en smalle, bochtige asfaltweggetjes.

Voorzichtigheid is vooral geboden tijdens een zware regenbui, wat in de lente vaker voorkomt dan in andere jaargetijden. Dan kunnen de wegen binnen een paar minuten in rivieren veranderen, die motoren en zelfs auto’s meesleuren. In de afgelopen jaren zijn hierdoor dodelijke ongevallen opgetreden.

Autohuur: in augustus zijn de prijzen het hoogst, buiten het hoogseizoen en bij langere huurperioden krijgt u vaak korting . Voor een kleine auto betaalt u minimaal € 30 per dag, inclusief een allriskverzekering (schade aan de banden en de onderkant van de auto is uitgesloten). De bestuurder moet meestal minimaal 21 jaar zijn en minstens een jaar in het bezit zijn van een rijbewijs.

Brommers, scooters en motoren: scooters en vooral 250 cc-enduromotoren zijn populair, maar u hebt wel het desbetreffende rijbewijs nodig. Op 50 cc-motoren kunt u beter niet met twee personen rijden, omdat de kans op ongelukken groot is door de zwakke motor. Een motor van 250 cc kost ongeveer € 55 per dag, een brommer vanaf € 30 per dag. Maak altijd even een proefritje en let daarbij vooral op de remmen.

Verkeersregels: maximumsnelheid binnen de bebouwde kom is 50 km/u, erbuiten 80 km/u (motoren 70 km/u). In de auto is de gordel verplicht, motorrijders moeten een helm dragen. Het maximaal toegestane alcoholpromillage is 0,25 voor automobilisten en 0,1 voor motorrijders; de boetes zijn hoog: 0,15 promille boven de alcohollimiet kost u al € 78.

Benzinestations: langs de kustwegen zijn tal van benzinestations te vinden (waar ze van 7-22 uur geopend zijn), maar ook veel dorpen in het binnenland hebben er een. Benzine is venzíni, loodvrij amólivdi, diesel petrélio.

Feestdagen

1 januari: Nieuwjaar (protochrónia)

6 januari: doop van Jezus (epiphanía)

Carnavalsmaandag: káthari déftera

7 maart: bevrijding van de Dodekanesos

25 maart: nationale feestdag; Maria-Boodschap (evangelismós)

Goede Vrijdag: megáli paraskévi

Paasmaandag: páska

1 mei: Dag van de Arbeid (protomáia)

15 augustus: Maria-Tenhemelopneming (kímissi tís theotókou)

28 oktober: nationale feestdag; Ochi-dag

24 december: kerstavond (paramóni christoujénnon), vanaf de middag

25 december: Kerstmis (christoujénna)

31 december: Oudjaar (vrádi tis protochrónias)

Feesten en festivals

Carnaval: 26 februari 2017, 18 februari 2018. Op zondag een groot feest met een optocht in middeleeuwse kledij en muziek in Rhodos-Stad en Archángelos. Op carnavalsmaandag trekken veel mensen naar het platteland of naar zee om te picknicken.

Pasen: 16 april 2017, 8 april 2018. Het belangrijkste feest van de Grieks-orthodoxe Kerk. De opstandingsdienst begint op zaterdag tegen 23 uur. Vlak voor middernacht worden alle kaarsen gedoofd, behalve het ‘eeuwige licht’. Aan dat vlammetje steekt de priester (pápa) een kaars aan en benadrukt met de uitroep ‘Christós anésti!’ (Christus is opgestaan!) het mysterie van dit feest. Dan steken alle gelovigen aan dat licht een kaars aan en bevestigen: ‘Alithós anésti’ (Hij is waarlijk opgestaan). Vervolgens gaat iedereen naar het kerkplein, waar de jeugd vuurwerk afsteekt. Op zondag vinden processies plaats. De kinderen krijgen speelgoed en er worden roodgeverfde eieren (symbool voor het bloed van Christus) en amandelgebak gegeten. ’s Middags wordt het paaslam aan het spit gebraden.

Kímissi tís Theotókou: het belangrijkste Mariafeest van het jaar (15 augustus) wordt in veel plaatsen gevierd met een groot kerkwijdingsfeest. Op de vooravond wordt tot in de kleine uurtjes gefeest.

Nationale feestdagen: op beide dagen (25 maart en 28 oktober) zijn er parades in Rhodos-Stad. De jongere scholieren dragen op deze dagen vaak een schooluniform of nationale klederdracht.

Festivals

Flower Festival: eind mei. Bloemenfeest in Rhodos-Stad met een optocht met praalwagens op Platia Eleftherias.

Medieval Festival: eind juni. Optochten in kostuums uit de riddertijd in de oude stad van Rhodos, www.medievalfestival.gr.

Opera Festival: eind juli. Optredens van ballet- en operagezelschappen in de tuin van het Paleis van de Grootmeesters in de oude stad van Rhodos.

Sými Festival: juli/augustus. Optredens van folklore- en dansgroepen van alle Dodekanesoseilanden op het naburige eiland Sými. Informatie op www.symi.gr en bij de veerboot naar Sými in de Mandrákihaven in Rhodos-Stad.

Cultural Festival: juni, juli, augustus. Klassieke concerten, optredens van volks-dansgroepen en zelfs opvoeringen van klassieke tragedies in het Medieval Moat Theatre.

Geld

Op Rhodos kunt u gewoon met euro’s betalen. ‘Euro’ wordt in het Grieks uitgesproken als evró, een eurocent heet hier leptá.

Bij de meeste geldautomaten kunt u geld opnemen met uw bankpas (let op het Maestro-logo) of creditcard. Houd er rekening mee dat aan opnames met een creditcard kosten verbonden zijn. In restaurants en de betere hotels worden meestal wel creditcards geaccepteerd (vooral Visa en Mastercard), in taverna’s en pensions maar zelden.

Gevonden voorwerpen

Er is geen bureau voor gevonden voorwerpen. Mocht u iets kwijt zijn, dan kunt u het best op de plek gaan zoeken waar u het verloren hebt en hopen dat iemand het voor u heeft bewaard.

Gezondheid

Voorzorgsmaatregelen: het grootste probleem voor vakantiegangers op Rhodos is de kracht van de zon. Zonnebrandcrèmes met een hoge beschermingsfactor zijn daarom aan te bevelen, vooral voor kinderen. Drink geen ijskoude drankjes, omdat ze diarree kunnen veroorzaken. In het water van zwembaden zitten vaak ziektekiemen: voorkom ontstekingen in de gehoorgangen door oordopjes te gebruiken. Of ga in zee zwemmen, die is schoner!

Medische hulp: iedereen met een basisziektekostenverzekering heeft op vertoon van de Europese gezondheids-kaart (EHIC, in België EZVK) recht op medische zorg op Rhodos. De kaart kunt u aanvragen via www.ehic.nl, Belgen kunnen hem gratis ophalen bij hun ziekenfonds. Sluit altijd voor vertrek een reisverzekering af die ook uw ziektekosten dekt, want uw eigen ziektekostenverzekeraar vergoedt mogelijk niet alle in het buitenland gemaakte kosten. Een extra verzekering is dus absoluut noodzakelijk als u niet zelf voor allerlei hoge kosten wilt komen te staan. Wie geneeskundige hulp nodig heeft, kan het best in het hotel vragen naar het dichtstbijzijnde gezondheidscentrum (ESY).

Ziekenhuis: het ziekenhuis van Rhodos-Stad ligt ten noorden van Ixiá (tel. 22410 800 00). Vanuit Rhodos-Stad rijdt u richting akropolis en vervolgens richting Pastída (volg de bordjes Nosokomio). Of u neemt stadsbus 2 of 6 vanaf de Néa Agorá.

Apotheken

Bij kleinere kwaaltjes kunt u naar de apotheek gaan (?????????? oftewel Farmakíon). Hier zijn allerlei geneesmiddelen zonder recept verkrijgbaar . Openingstijden: ma., di., do., vr. 8-13, 17-21 en wo., za. 8-14 uur; informatie over dienstdoende apotheken vindt u bij de deur.

Informatie

Griekse verkeersbureaus

In Nederland

Rokin 93

1012 KM Amsterdam

tel. 020 624 87 86, fax 020 620 70 31

www.grieksverkeersbureau.nl

In België

In de Griekse ambassade

Karmelietenstraat 6

1000 Brussel

tel. 02 647 57 70, fax 02 545 55 89

gnto@skynet.be

Op Rhodos

EOT

hoek Papagou/Ethnarchou Makariou

tel. 22410 236 55

fax 22410 269 55

eot-rodos@otenet.gr

ma.-vr. 8-14 uur

informatiekiosk bij de Néa Agorá (zie blz. 38).

Ook in de Engelstalige krant Rodos News, die gratis wordt verspreid, vindt u allerlei informatie en advertenties.

Internet

www.grieksverkeersbureau.nl: officiële Engelstalige site van het Grieks Verkeersbureau in Nederland. De informatie is gerangschikt naar regio.

www.griekenland.net: informatieve site over Griekenland met veel achtergrondinformatie en praktische tips.

rhodos.startpagina.nl: een groot aantal links naar sites met de meest uiteenlopende informatie over Rhodos, van accommodatie en autohuur tot windsurfen, golf en medische hulp.

www.grieksegids.nl: alle denkbare informatie over Griekenland, voor de echte liefhebber!

www.faliraki-info.com: veel informatie over Rhodos en over Faliráki in het bijzonder. De informatie over het uitgaansleven is niet altijd actueel.

www.greeklodgings.gr: gezamenlijke site van hotels en kamerverhuurders op alle eilanden van de Dodekanesos, maar niet bijzonder uitgebreid.

www.gtp.gr: Greek Travel Pages biedt behalve hotels en toeristische adressen ook een actuele dienstregeling van de autoveren.

www.rodos.com: uitgebreide keuze aan hotels en appartementen. U kunt online reserveren

Kinderen

Alles wat u voor kleine kinderen nodig hebt, vindt u in de moderne grote supermarkten (zoals Spar en Migros), bijvoorbeeld tussen Kallithéa en Rhodos-Stad of langs de Rodou-Lindou ter hoogte van Asgoúrou. Neem tussen mei en september voor de allerkleinsten zeker een klamboe mee, want de muggen van Rhodos laten flinke bulten achter. Neem naast waterschoenen ook zonnebrandcrème met factor 60 en UV-beschermende zwemshirts mee.

Gezinsaccommodatie

Niet alle grote hotels zijn goed ingesteld op kinderen. Slechts enkele hebben gezinskamers en het animatieprogramma stelt soms niet heel veel voor. Informeer daarom bij uw reisorganisatie naar speciale arrangementen voor gezinnen.

Wie op eigen gelegenheid een appartement wil boeken, kan terecht bij de reisbureaus die in deze gids bij de plaatsen Kolýmbia, Charáki en Lárdos staan vermeld. De reisbureaus in Líndos hebben ook Péfki in hun accommodatie-programma.

Bescherming tegen de zon

’s Middags tussen 11 en 14 uur vormt de straling van de zon een groot gevaar voor de kinderhuid. Een gewoon T-shirt biedt daar onvoldoende bescherming tegen, want dat reduceert de uv-straling maar met ongeveer 30%. Gebruik dus altijd een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (60). Griekse kinderen slapen tussen de middag en blijven ’s avonds veel langer op – dat ritme kunt u voor uw kinderen het best maar overnemen.

De beste stranden

Op het strand van Líndos (zie blz. 87) kunt u moeiteloos een dag doorbrengen met de kleintjes. De zee lijkt hier wel een zwembad, zo kalm is het water. Oudere kinderen vermaken zich vast uitstekend bij de rotsstranden rond de Thérmes Kallithéa, waar ze al snorkelend de onderwaterwereld kunnen verkennen.

Veiligheid en noodgevallen

Het criminaliteitscijfer van Griekenland behoort tot de laagste van Europa. Grieken beschouwen diefstal als een belediging (anders dan oplichting: wie niet oplet, moet de schuld bij zichzelf zoeken). In de toeristencentra en Rhodos-Stad is het toch zaak goed op uw spullen te letten. De laatste jaren worden ook steeds meer gevallen van tasjesroof vanaf passerende motoren gemeld.

Politie, ambulance, brandweer: tel. 112 (gratis), vrijwel alle telefonisten spreken ook Engels.

Pech onderweg: ELPA, tel. 104; bij pech met een huurauto belt u het verhuurbedrijf.

Alle bankpassen/creditcards blokkeren: tel. 0031 (0)30 283 53 72, zie ook www.pasblokkeren.nl of tel. 0032 (0)70 34 43 44, zie ook www.cardstop.be.

Nederlands honorair consulaat: Megalou Konstantinou 2, 85100 Rhodos, tel. 22410 262 81, consul@nl-consulate-rhodes.com.

Belgisch ereconsulaat: Hoteki Mediterranean Odos Kos 35, 85100 Rhodos, tel. 22410 252 22, avc@rodos-palace.gr.

Uitstapjes

Épta Pigés: in het bos kunnen pauwen worden bewonderd. Het wandelpad loopt door een lange tunnel, een avontuur voor kinderen (zie blz. 81).

Monólithos: ridderkasteel (zie blz. 65).

Pétaloudes: bij het vlinderdal is een struisvogelboerderij (zie blz. 60).

Rodinídal: geheimzinnige antieke graven bij Rhodos-Stad (zie blz. 49).

Líndos: op een ezel omhoog naar de akropolis (zie blz. 87).

Uit eten

In de restaurants worden de kleine gasten altijd hartelijk behandeld. Veel restaurants hebben kinderstoelen en anders wordt wel wat geïmproviseerd. Een kindermenu is er maar zelden, maar meestal wordt toch geprobeerd het lievelingseten op tafel te toveren. U kunt ook een extra bord vragen en uw kind van uw gerechten laten mee-eten.

Klimaat en reisseizoen

Het hoogseizoen wordt gevormd door de droge maanden juni, juli en augustus, wanneer de temperatuur van het water meer dan 20 °C is. Nadeel is wel dat de luchttemperatuur dan ’s middags waarden bereikt tot 40 °C in de schaduw.

Wie veel wil gaan bekijken, kan het best in april of mei gaan: alles groeit en bloeit, en voor wandelingen en uitstapjes is het nog niet te warm. Overdag is het aangenaam warm, op de koelere avonden bewijst een trui goede diensten. Begin juni gaat het beruchte uitgaansleven van start, maar dat komt pas echt op gang in juli. Hetzelfde geldt voor vrijwel alle sportfaciliteiten!

In september en oktober is het landschap weliswaar verschroeid door de zon, maar is het zeewater nog zomers warm. Vanaf eind oktober wordt het regenachtig, winderig en koel. Tot in maart zijn vrijwel alle taverna’s en hotels gesloten. De lokale bevolking houdt zich dan bezig met de olijvenoogst en geniet van de rust.

Openingstijden

Winkels: ma., wo., za. ongeveer 9-14, di., do., vr. 9-13.30, 17-20.30 uur; supermarkten ma.-vr. 8-22, za. 8-18 uur, souvenirwinkels tot 23 uur.

Postkantoor: hoofdpostkantoor in de nieuwe stad van Rhodos ma.-za. 7-20, andere kantoren ma.-za. 7.30-14.30 uur.

Musea: meestal di.-zo. 8-15 uur, in het hoogseizoen ook ma. tot 15, di.-zo. tot 19 uur.

Reizen met een handicap

Alleen de nieuwere luxehotels zijn ingesteld op reizigers met een handicap. Verder is Griekenland haast onbegaanbaar terrein. Mensen met een handicap zijn beslist aangewezen op een begeleider.

Roken

In kantoren en winkels, in bussen en taxi’s, in openbare ruimten van hotels en in cafés en taverna’s is roken verboden. Op schepen mag alleen aan dek worden gerookt. De wetgeving is in 2011 wat versoepeld, waardoor in discotheken, casino’s en traditionele muziekclubs weer mag worden gerookt.

Sport en activiteiten

Banana riding en ringovaren

Wie graag in een achtbaan zit, zal banana riding en ringovaren zeker ook leuk vinden. Op de banana, een soort rubberen worst, neemt een aantal mensen achter elkaar plaats, en op de ringo, een grote rubberen band, zit u alleen. Beide worden door een speedboot door het water getrokken. De beste watersportcentra voor ringovaren vindt u in Faliráki (ongeveer € 15 voor tien minuten).

Duiken

Scubaduiken is in Griekenland alleen toegestaan onder begeleiding van een gecertificeerde gids en in bepaalde gebieden; snorkelen mag overal. Twee grote duikscholen geven cursussen voor beginners en gevorderden volgens de richtlijnen van CMAS en PADI, en organiseren duiktrips. Reserveren kan vanaf 18 uur bij de boten in de Mandrákihaven, maar ook in de grotere hotels.

DiveMed College: fax 22410 665 84, mob. 69 32 31 90 40, www.divemedcollege.com

Waterhoppers: tel./fax 22410 381 46, mob. 69 72 50 09 71, www.waterhoppers.com

De mooiste stranden

Tsambíka Beach ( G 4): aan de voet van de kloosterrots strekt zich een prachtig strand met fijn zand uit, waar helemaal geen hotels staan. Wel zijn er strandtaverna’s, waar u een parasol kunt huren en zelfs kunt douchen.

Líndos Beach ( A 6): dit strand ligt aan de mooiste baai van Rhodos. Het is heel vlak, heeft fijn zand en ligt heerlijk beschut. De zee is hier dan ook bijzonder kalm. Vanzelfsprekend trekken deze omstandigheden een grote schare bezoekers, maar dat heeft voor een navenant aantal taverna’s gezorgd. Parkeren is een probleem; u kunt het best met een tweewieler of met de bus gaan.

Agía Agathí Beach ( F 5): kleine, onbebouwde baai met fijn zand aan de voet van de Feráklosburcht bij Charáki. Een snackbar zorgt voor eten en verhuurt ook parasols. Wie met de bus komt, moet bij de afslag naar Charáki uitstappen en nog ongeveer 2 km lopen.

Tássos Beach ( H 2): idyllische rotsen langs de kust bij de Thérmes Kallithéa, die u via plankiers bereikt. Wie wil zwemmen, kan via een laddertje naar de zee afdalen. Zeer aan te bevelen voor snorkelaars.

Georganiseerde tochten

In alle vakantieoorden en in de meeste grotere hotels bieden reisbureaus georganiseerde uitstapjes aan. Bestemmingen zijn de grote bezienswaardigheden (zoals Líndos, Kamíros en Petaloúdes), de oude stad van Rhodos en voor het toerisme ontsloten boerendorpen zoals Émbona. Meestal zijn de bustocht, het entreegeld, de gids en de lunch bij de prijs inbegrepen. Een voordeel van zo’n georganiseerde tocht is dat alles voor u geregeld wordt, een nadeel is de krappe planning, die weinig ruimte laat voor een eigen ontdekkingstocht. De kosten voor drie personen zijn ongeveer even hoog als de prijs van een huurauto: als groep kunt u het eiland daarom net zo goed op eigen gelegenheid verkennen.

Verder bestaat de keuze uit boottochten naar mooie stranden als Tsambíka, Stegná en Líndos, en dagtochten naar nabijgelegen eilanden als Sými, Níssyros en Kós. En niet in de laatste plaats zijn er de zogeheten ‘Griekse avonden’ met folkloristische dansen, sketches en acrobatiek. Aan het einde kunt u meestal wel meedoen aan de sirtaki.

Golfen

De golfbaan van Rhodos ligt aan de kust bij Afándou. De 6600 m lange, glooiende baan heeft 18 holes en is in de jaren 70 ontworpen door Donald Harradine. De green fee voor een dag is € 20-35 en voor een week € 100-175 (prijzen afhankelijk van het seizoen). Nadere informatie vindt u op www.afandougolfcourse.com. Het Lippia Golf Resort en hotel Oasis bieden golfarrangementen aan.

Karten

Racen met kleine skelters is behoorlijk populair onder de jeugd van Rhodos. Vanaf ongeveer twaalf jaar mogen kinderen de baan op. Voor een helm wordt gezorgd, maar niet voor beschermende kleding (neem die dus zelf mee!). Er zijn vijf kartbanen, waarvan de grootste de Kartodrome bij Koskinoú is.

Kartodrome Ródos: Agía Várvara, hoek weg naar de luchthaven en Rodou-Lindou, tel. 22410 868 19, dag. 10-22 uur.

Mountainbiken

In vakantieoorden als Ixiá, Kiotári en Faliráki zijn moutainbikes en sportfietsen te huur. Houd rekening met een bedrag vanaf ongeveer € 15 per dag.

Surfen

De westkust van Rhodos is in heel Europa bekend onder surfprofs. In 2005 werd in de omgeving van Ialyssós zelfs het EK Windsurfen gehouden. Beginners kunnen overigens beter uitwijken naar de baaien langs de oostkust.

Een haast mythische reputatie onder highspeedsurfers heeft Prasonísi, de uiterste zuidpunt van het eiland, waar in de zomer een gezworen gezelschap bijeenkomt. Ook in Fánes, ten zuiden van Kremastí, staat altijd veel wind. Een groot voordeel is hier dat het nooit bijzonder druk is.

Varen en waterskiën

Op alle stranden met wat meer hotels zijn verschillende vaartuigen te huur, zoals waterfietsen (ca. € 10 per halfuur) en jetski’s (ca. € 30 per tien minuten). Bij grotere watersportcentra kunt u ook waterskiën (per start ca. € 50) en parasailen (per start ca. € 60, als tandem ca. € 75).

Duurzaam reizen

Het vliegtuig is eigenlijk de enige serieuze optie om op Rhodos te komen, maar organisaties als Green Seat (www.greenseat.nl) en Trees for Travel (www.treesfortravel.nl) bieden de mogelijkheid om de daarbij veroorzaakte CO2-uitstoot te compenseren. Op Rhodos zelf kunt u rekening houden met het milieu door de bus te nemen in plaats van een auto te huren, kartbanen en jetski’s te mijden en zo min mogelijk plastic afval te produceren.

Maar ‘duurzaam reizen’ betekent op Rhodos vooral sociaal verantwoord reizen: eten in traditionele taverna’s in plaats van bij internationale ketens, inheemse producten kopen en geen all-invakantie boeken, maar logies met ontbijt.

Wandelen

Veel lokale touroperators en reisorganisaties bieden dagwandelingen met gids aan.

Wie op eigen gelegenheid eropuit trekt, moet grote voorzichtigheid in acht nemen. Op alle kaarten zijn de bospaden zeer onbetrouwbaar, zo niet foutief weergegeven. Wegwijzers of andere markeringen ontbreken in de regel geheel en veel bospaden lopen plotsklaps dood of eindigen bij een steile rotshelling. Eén uitzondering bevestigt de regel: bij Sálakos is er een bewegwijzerd pad op de Profítis Ilías.

Ook wandelingen langs de droge rivierbeddingen in het binnenland van Rhodos leveren over het algemeen niet al te veel problemen op. Wees wel alert tijdens regen, want binnen enkele minuten kan een droge bedding in een woest kolkende rivier veranderen.

Wellness

Wie wel oren heeft naar de combinatie van luxe en wellness, moet naar hotel Rodos Palladium Leisure & Wellness tussen Kallithéa en Faliráki gaan (www.rodospalladium.gr). Ook hotel Rodos Park Suites & Spa in Rhodos-Stad beschikt over een wellnesscentrum.

Zwemmen en stranden

De meeste stranden van Rhodos bestaan uit kiezels, die vooral in de buurt van de branding vaak behoorlijk groot zijn: neem dus waterschoenen mee! Alleen Líndos heeft een strand met heel fijn zand. De mooiste hotelstranden zijn Kallithéa (heel druk), Faliráki en Kolýmbia: veel zand, kleine kiezels en soms rotsen in het water.

Op de stranden langs de oostkust (Faliráki, Kiotári) is het minder winderig en daarom ook warmer dan langs de westkust van Rhodos, waar steeds een frisse bries staat. Er is maar één naaktstrand (Nudist Beach, zie blz. 70), tussen Faliráki en Anthony Quinn Bay.

Kwallen en zee-egels vormen eigenlijk nergens een probleem, net zo min als de beschikbaarheid van eten en drinken. Vrijwel overal worden ligstoelen en parasols verhuurd; voor twee ligstoelen betaalt u ongeveer € 8 per dag.

De waterkwaliteit van de zee rond Rhodos is goed. Bij de laatste beoordeling in 2014 hebben 24 stranden de blauwe vlag van de EU gekregen, waaronder vrijwel de gehele oostkust.

Telefoon en internet

Voor openbare telefoons hebt u een telefoonkaart (tilekárta) nodig, die bij kiosken, supermarkten en OTE-kantoren te koop is. Alle telefoonnummers behalve de alarmnummers zijn tiencijferig, een netnummer is er niet.

Internationale toegangscode: Griekenland +30, Nederland +31, België +32. Vervolgens kiest u het netnummer zonder de 0.

Mobiele telefoon: uw telefoon kiest automatisch een Griekse provider. Denk eraan om uw voicemail uit te zetten, want u betaalt voor elke tot stand gekomen verbinding . Als u veel moet bellen, kunt u beter een Griekse simkaart kopen (neem een identiteitsbewijs mee), dan bespaart u de roamingkosten.

Internet: luxehotels rekenen vaak hoge kosten voor het gebruik van wifi, moderne middenklassehotels bieden het meestal gratis aan. Bijna alle restaurants, bars en cafés bieden gratis wifi aan.

Toiletten

De vraag ‘Pu ine i tualetta?’ (Waar is het toilet?) leidt bij eenvoudige taverna’s vaak tot een onaangename verrassing. Behalve in hotels en goede restaurants laat de toestand van Griekse ‘kleine kamertjes’ vaak te wensen over. Soms treft u nog hurktoiletten aan, zoals u ze misschien uit Frankrijk kent. Het is gebruikelijk – zelfs in hotels – om het wc-papier niet in het toilet te gooien, maar in een daarvoor bestemde emmer.

Onderweg op Rhodos

Het witte stadje Líndos vlijt zich tegen de helling van een imposante rots, waarop in de oudheid een van de belangrijkste heiligdommen van Griekenland lag. De rotskust omgordt hier een ondiep ‘zeezwembad’ en een van de mooiste stranden van het eiland.

Rhodos-Stad
H 1, Stadsplattegrond: blz. 42

Eigenlijk bestaat Rhodos-Stad (Grieks: Ródos, 50.000 inwoners) uit drie steden, die niet meer van elkaar hadden kunnen verschillen. Ten eerste is daar de oude stad, waar de middeleeuwse bouwwerken zich aaneenrijgen en waar u superromantische wandelingen kunt maken. Dan volgt de nieuwe stad, de hotelwijk met de moderne cafés, de luidruchtige bars en de chique winkels – hier verzamelen zich jonge mensen uit alle Europese landen aan de ontelbare tafeltjes van de taverna’s. Ten slotte zijn er de buitenwijken, waar de stedelingen wonen en die van Rhodos-Stad een van de grootste steden van Griekenland maken.

De spil waar in de stad alles om draait is de Néa Agorá, de ‘Nieuwe Markt’ aan de Mandrákihaven: hier komen de bussen uit alle delen van het eiland aan en vertrekken tal van boten voor allerlei uitstapjes. Breng beslist een bezoek aan de ‘ridderstraat’ Odos Ippoton met het Paleis van de Grootmeesters uit de tijd dat de johannieterorde het op Rhodos voor het zeggen had (1 blz. 33, (3-12). Ook een wandeling door de oude stad is eigenlijk een must voor elke bezoeker 2 blz. 36, 13-20).

De oude stad

Municipal Art Gallery (Museum voor Moderne Kunst) 1

Platía Simis, ma.-vr. 9-15 uur, za. en zo. gesl., www.mgamuseum.gr, € 3, geldt ook voor het Center of Modern Art (Palaio Syssitio), 179 Sokratou

De pinacotheek van Rhodos is in 1959 opgericht door Andreas Ioannou, de latere directeur van de pinacotheek in Athene, en staat te boek als de op een na belangrijkste collectie 19e- en 20e-eeuwse schilderijen van Griekenland. In deze middeleeuwse gebouwen zijn wederom de belangrijkste werken van Theo-philos, Parthenis, Tsarouchis en Moralis uit de pinacotheek te bewonderen.

Decorative Art Museum (Kunstnijverheidsmuseum) 2

Platía Argirokastrou, tijdelijk gesloten, € 2

In een zijvleugel van het voormalige ordehospitaal wordt behalve huisraad en oude klederdrachten uit verschillende dorpen op Rhodos een grote verzameling aardewerken borden tentoongesteld. Die beschilderde borden waren in de 19e eeuw de populairste souvenirs die zeelieden uit Líndos meenamen. Het meubilair van traditionele huizen bestond uit houten kasten met snijwerk en soufas, verhogingen op heuphoogte waarop het hele gezin sliep. Overdag werden de kussens opgeruimd en deed de verhoging dienst als bank (ons woord ‘sofa’ is daarvan afgeleid). Eronder borg men kleding en andere bezittingen op.

1Als in de middeleeuwen – de ridderwijk

Kaart: | H 1, Oriëntatiekaartje: blz. 35
Vervoer: | Stadswandeling van ongeveer een halve dag

Op het hoogste punt van de oude stad lag de Collachio, die ooit was voorbehouden aan de stadsbestuurders, de ridders van de orde van de heilige Johannes. Een wandeling hier voert u terug in de tijd, want in 500 jaar lijkt niets te zijn veranderd.

De ridderstraat

De Odos Ippoton, de ridderstraat, loopt van het ordehospitaal naar het Paleis van de Grootmeesters. De middeleeuwse paleizen rijgen zich hier aaneen, geen enkel reclamebord ontsiert de okerkleurige natuurstenen muren. De meeste gebouwen zijn zogeheten ‘herbergen’ (auberges) van de johannieterridders. De orde was ingedeeld op basis van ‘tongval’ (langue), oftewel herkomst; elk van die taalgroepen had een eigen auberge, waar het bestuur was ondergebracht, de hoogwaardigheidsbekleders zetelden en de eenvoudige ridders in slaapzalen verbleven. Vrijwel alle gebouwen stammen uit de laatste vijftig jaar voor de verdrijving van de orde door de Turkse Osmanen. Een bezichtiging van de ‘herbergen’ is jammer genoeg niet mogelijk. U zult het dus moeten doen met de gevels.

Laatgotische romantiek

Tegenover het nieuwe ordehospitaal, waarin het Archeologisch Museum (zie blz. 39) is gevestigd, staat allereerst de herberg van de Italianen 3. Boven de kleine hoofdpoort is het wapen van de Italiaanse grootmeester Del Carretto te zien. Pal ernaast staat het Paleis van de Franse Grootmeesters 4, met boven het portaal het wapen van grootmeesters D’Amboise en De l’Isle Adam. De laatste was de ongelukkige ridder die na een belegering van zes maanden op 1 januari 1523 Rhodos aan de Osmanen moest afstaan (zie blz. 14).

De volgende in de rij is de herberg van de Fransen 5, waarvan de grote gewelfde ruimten met boogportalen de straat omzomen. Tot in de 19e eeuw waren deze ruimten in gebruik als winkels. Boven de ingang is weer het wapen van grootmeester D’Amboise te zien en op de tweede verdieping prijken het wapen met de lelies van de Franse koningen en het met een kardinaalshoed verfraaide wapen van Pierre d’Aubusson, onder wie de bouw in 1492 werd voltooid.

Voorbij de herberg buigt een klein steegje af. Het voert naar het huis van Djem 6, dat een mooi portaal in – op Rhodos weinig voorkomende – renaissancestijl heeft en waarschijnlijk pas na 1511 is gebouwd. Djem was een Turkse prins die in de strijd om de opvolging van zijn vader als sultan de meerdere moest erkennen in zijn broer Bajezid en in 1481 naar Rhodos vluchtte. De ridders ontvingen hem met open armen – en gebruikten hem als gijzelaar tegen de Turken. In 1489 werd hij uitgeleverd aan de paus en vervolgens viel hij als oorlogsbuit in handen van koning Karel VIII van Frankrijk, in wiens legerkamp hij rond 1504 stierf. Of Djem ooit in dit huis heeft gewoond, is daarom uiterst twijfelachtig.

Tegenover de herberg van de Fransen staat een paleis in de stijl van de Catalaanse gotiek, het Villaraguthuis 7 uit 1489 met een mooie Turkse waterput op de binnenplaats. Het huis is gebouwd door de hooggeplaatste johannieter Fra Diomedes de Villaragut en werd later bewoond door een welgestelde Turkse familie. Vlak voor het eerste gewelf dat de Odos Ippoton overspant, volgt de Agía Triádakerk 8 met een gotische baldakijnerker. De kerk dateert van ongeveer 1370 en op de gevel zijn onder andere de wapens van grootmeesters De Villeneuve en De Gozon (de drakendoder, zie blz. 52) te herkennen. Het gewelf over de straat hoort al bij de herberg van de Spanjaarden 9, die aan de linkerkant staat en uit de periode 1421-1437 stamt. De herberg is voorzien van het wapen van grootmeester Fluvian en werd onlangs met EU-gelden omgebouwd tot een evenementencentrum; meestal kunt u via de binnenplaats naar de zaal op de bovenverdieping om de gotische architectuur ook vanbinnen te bewonderen.

Hiertegenover staat dan als laatste de herberg van de Provence 10, die voor het laatst in 1518, vier jaar voor de val van de stad, werd gerestaureerd. Boven de ingang bevinden zich de wapens van de Franse koning, het wapen van de orde, dat van grootmeester Del Carretto en dat van de Provençaal De Flota, die de restauratie waarschijnlijk heeft betaald.

De ridderstraat komt uit in een hoge gotische loggia 11. Deze galerij, die het Paleis van de Grootmeesters met de verwoeste Johanneskerk verbond, is geheel opnieuw gebouwd door de Italianen.

Overigens: er staan in de ridder-straat vrijwel geen huizen die toegankelijk zijn. De herberg van de Spanjaarden is echter soms wel geopend, evenals het Villaraguthuis. Vanaf de bovenetages hebt u een mooi uitzicht over de ridderwijk.

In het Paleis van de Grootmeesters

Het Paleis van de Grootmeesters 12 was het machtscentrum van de johannieters. Een eerste vesting werd al in de 8e eeuw gebouwd tijdens het Arabische offensief. In de 14e eeuw breidden de kruisridders die uit tot een citadel. Maar het originele gebouw raakte in 1856 zwaar beschadigd bij de ontploffing van het Turkse kruitmagazijn in de Johanneskerk. De kerk stond aan de andere kant van het plein, waar nu het classicistische schoolgebouw zich bevindt. In 1937 begon de Italiaanse gouverneur De Vecchi met de wederopbouw. Aan historische getrouwheid werd daarbij geen aandacht besteed; Mussolini was namelijk van plan hier zijn zomerverblijf in te richten. In 1940 was het werk voltooid, maar niet veel later moesten de Italianen hun droom ooit een grootmacht te zijn al opgeven.