Bienvenidos – Welkom

Bienvenidos

Ter oriëntatie

Kennismaking, Valencia in cijfers

Geschiedenis, heden, toekomst

Praktische informatie

De 15 hoogtepunten

1
Iconen van Valencia – El Miguelete en de kathedraal
Voor de inwoners van Valencia is de slanke toren El Miguelete van de kathedraal het belangrijkste symbool van hun stad.

2
Het kloppend hart van Valencia – de Plaza de la Virgen
Op het ‘Plein van de Maagd’ is altijd wel iets te doen.

3
Jugendstil van het zuiverste water – de Mercado Central
De levendige markt is één groot feest van geuren en kleuren.

4
Een historische zijdebeurs – de Lonja de la Seda
Bij de prachtige 15e-eeuwse Lonja de la Seda, die op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO staat, ligt ook een heerlijke tuin.

5
De charme van oude wijken – de Barrio del Carmen
De oude binnenstad van Valencia is een wirwar van smalle straatjes met tal van winkels en bars.

6
Begin van een avond stappen – kroegentocht in de oude binnenstad
In de oude binnenstad vindt u de ene gelegenheid na de andere.

7
Het museum voor moderne kunst– het IVAM
Het dynamische IVAM presenteert behalve vaste en wisseltentoonstellingen ook workshops en concerten.

8
Cultureel erfgoed van de stad – Casa-Museo Benlliure
In het voetspoor van twee broers – bekende kunstenaars uit de stad.

9
Schitterend keramiek – het Palacio del Marqués de Dos Aguas
Het indrukwekkende keramiekmuseum is gevestigd in een magnifiek stadspaleis.

10
Een architectuurwandeling – van het stadhuis naar het station
U komt ogen tekort in de Avenida Marqués de Sotelo, waar onder andere prachtige jugendstilpanden te zien zijn.

11
Het exclusieve Valencia – L’Eixample
Een wandeling in de winkelbuurt aan weerszijden van de Gran Vía Mar-qués del Turia in de chique wijk L’Eixample is een bijzondere belevenis.

12
Groene oases – parken in Valencia
De talloze parken in de stad spelen een belangrijke rol in het sociale leven van de Valencianos. Ook toeristen komen er graag.

13
De multicultiwijk – Ruzafa
Een smeltkroes van culturen; ook trendsetters hebben de wijk ontdekt.

14
Een stad binnen de stad – de Ciudad de las Artes y las Ciencias
Met de opening van de ‘stad van de kunsten en wetenschappen’, een ontwerp van Santiago Calatrava, begon voor Valencia de 21e eeuw.

15
Strand aan de Middellandse Zee – de Playa de la Malvarrosa
Het strand van Valencia heeft alles wat men zich maar wensen kan: fijn zand, schoon water en volop recreatievoorzieningen.

Nog meer Valencia

Het hedendaagse Valencia

Historische gebouwen

Kerken

Musea en tentoonstellingsruimten

Parken en recreatiegebieden

Excursies

Játiva/Xátiva

La Albufera

San Miguel de los Reyes

Te gast in Valencia

Overnachten

Eten en drinken

Winkelen

Uitgaan

Toeristische woordenlijst

Culinaire woordenlijst

Colofon

Paklijst

Extra-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

1 Dit symbool in de tekst verwijst naar één van de 15 hoogtepunten

Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!-tip

Bienvenidos – Welkom

In ons deel van Europa zijn sinaasappelbomen die het hele jaar buiten staan en vrucht dragen een exotische verschijning; hier groeien ze niet alleen in de citrusboomgaarden in de omgeving van Valencia, maar ook midden in de stad, op pleinen en in parken en tuinen. Citrusvruchten hebben Valencia niet alleen welvaart gebracht, maar belichamen ook de sfeer die er hangt. In de winter, als het in het noorden van Europa koud en akelig is, rijpen de vruchten in de warme zon en krijgen ze hun oranje kleur. In het voorjaar, als de bomen bloeien, hangt overal in de stad en haar omgeving een zwoele, betoverende geur, en in de zomer zorgen hun kronen voor heerlijk koele schaduw.

Ter oriëntatie

Alles op loopafstand

Voor bezoekers die op eigen gelegenheid reizen, is Valencia een ideale stad, die niet door toeristen wordt overlopen. U hoeft er bijvoorbeeld slechts zelden in de rij te staan als u een museum of een kerk wilt bekijken. Deze stad – ook het centrum – kunt u in alle rust verkennen. De meeste bezienswaardigheden in Valencia zijn bovendien zonder openbaar vervoer bereikbaar; eigenlijk hoeft u alleen maar van de metro gebruik te maken om van de luchthaven naar de stad te gaan, of voor een uitstapje naar het strand.

Een overzichtelijk centrum

Vooral interessant zijn de gedeelten van de stad die grenzen aan de vroegere bedding van de rivier de Turia, die tegenwoordig om de stad heen stroomt. Aan de zuidkant van de vroegere rivierbedding ligt de oude binnenstad. De bedding is omgetoverd tot een park, dat met een wijde boog dwars door de stad loopt: de Jardines del Turia. Aan de noordkant van het Turiapark staan slechts weinig historische gebouwen – honderd jaar geleden lag dit gebied ‘ex muros’ en maakte het nog geen deel uit van de stad.

Rond het centrum lopen drie ringwegen: de binnenste ring rond de oude binnenstad bestaat uit de Calle Colón en de Calle Guillém de Castro. Drie brede lanen – de Grande Vía Marqués del Turia, de Grande Vía Ramón y Cajal en de Grande Vía Fernándo el Católico – vormen de tweede ring. De Avenida Peris y Valero en de Avenida de Pérez Galdós, die beide erg druk zijn, zijn van latere datum en vormen de buitenste ring.

Het hart van de stad

Het hart van de stad bestaat uit de straten en pleinen binnen de eerste ringweg en de Jardines del Turia. Hier vindt u de belangrijkste historische bouwwerken en bezienswaardigheden, zoals de Mercado Central, de kathedraal met de klokkentoren El Miguelete en de Plaza Redonda. Ook de populaire Plaza de la Virgen en de oude wijken Barrio del Carmen en Ciutat Vella behoren tot de trekpleisters van de oude binnenstad. De Calle de la Paz, de Calle San Vicente Mártir en de winkelstraat Calle Colón vormen samen een soort driehoek – dit gedeelte wordt officieel aangeduid als het ‘centro’. Hier vindt u de Plaza del Colegio del Patriarca, het keramiekmuseum met het beroemde portaal met reliëf van albast, verschillende warenhuizen van de keten El Corte Inglés en de Plaza del Ayuntamiento (het stadhuisplein), waar bijna alle stadsbuslijnen op uitkomen.

Levendige stadswijken

Ook buiten het centrum liggen veel gebieden die een bezoek waard zijn, bijvoorbeeld de stadswijk L’Eixample ( F 5, G 5), tussen de Calle Colón en de Avenida del Reino de Valencia. Het rechthoekige stratenpatroon in deze wijk is aan het eind van de 19e eeuw in het kader van een ambitieuze stadsuitbreiding aangelegd. Tegenwoordig is L’Eixample een van de mooiste en chicste gedeelten van Valencia. U ziet er schitterende jugendstilgebouwen en schaduwijke, door bomen omzoomde straten. De duurste boetieks en deftigste restaurants van de stad zijn in deze wijk te vinden. De grootste trekpleister is de Mercado de Colón, waar exclusieve cafés en restaurants voor fijnproevers zijn gevestigd. Langs de brede Gran Via Marqués del Turia, die incidenteel ook in gebruik is als openbare kunstruimte, vindt u meer terrassen.

Ooit was de Barrio de Ruzafa ( E 6-7, F 6-7) een kleine smeltkroes, waar immigranten uit China of Afrika samenleefden met autochtone Spanjaarden. Juist door dit multiculturele karakter is de wijk tegenwoordig bijzonder in trek. Een groeiend aantal innovatieve restaurants, trendy bars en een levendige kunstenaarsscene zorgen ervoor dat er in Ruzafa altijd wel iets nieuws te ontdekken valt.

Het moderne Valencia

Waar enkele jaren geleden nog sinaasappelbomen en lege fabriekshallen stonden, verheffen zich tegenwoordig moderne hoogbouwwijken. Zo wordt de Avenida de las Cortes Valencianas ( A 1) omzoomd door flats. Aan het eind van deze laan staat het Palacio de Congreso van de Britse toparchitect sir Norman Foster. Ook de meeste gebouwen aan de Avenida de Francia ( K 7) zijn van recente datum. Mede vanwege de nabijheid van de Ciudad de las Artes y las Ciencias, de drukbezochte ‘Stad van Kunsten en Wetenschappen’, zijn hier de laatste jaren talloze winkelcentra, hotels en restaurants verrezen.

Aan de rand van de stad

Ook interessant zijn het begin- en het eindpunt van de Jardines del Turia. Richting het binnenland strekken zich daar het Parque de Cabecera en het Bioparc met de dierentuin van Valencia uit. Aan het andere uiteinde ligt de uitgestrekte Ciudad de las Artes y las Ciencias ( J 7/K 8), met tal van opmerkelijke bouwwerken en attracties.

Het stadsstrand Malvarrosa, met zijn fijne zand en lange promenade, is beslist een bezoek waard. Het ligt aan de rand van de wijk El Cabañal ( Aa 3-4, Ba 3-4), een voormalig vissersdorp dat ooit ver van de stad lag en dat zijn eigen, dorpsachtige karakter heeft weten te bewaren.

Kennismaking, Valencia in cijfers

Relatief onbekende bestemming

Valencia is weliswaar de op twee na grootste stad van Spanje, maar buiten de landsgrenzen is het nog een vrij onbekende vakantiebestemming op het Iberisch schiereiland. Sommigen herinneren zich misschien nog een hit uit 1951 van Mario Lanza: een paso doble die aan Valencia was gewijd. Meer mensen zullen de stad kennen van de voetbalclub Valencia C.F., die geregeld uitkwam in de Champions League, en van de Formule 1-races die er tussen 2008 en 2012 werden gehouden. En iedereen heeft in de supermarkt wel eens sinaasappels uit de regio Valencia gekocht. Maar veel meer is er doorgaans niet bekend over deze stad aan de Middellandse Zee. Feit is dan ook dat Valencia een beetje in de schaduw heeft gestaan van de grote metropolen Madrid en Barcelona. Ook bekende Spaanse toeristische attracties als Mallorca trokken veel meer aandacht. Niettemin is Valencia, dat zich met name de laatste jaren tot een bijzonder veelzijdige stad heeft ontwikkeld, een bezoek zeker waard.

Ontdekt door het toerisme

Nog in de jaren negentig van de vorige eeuw liep het netwerk van Europese snelwegen dood in Valencia. Na een reis van meer dan duizend kilometer moesten degenen die op weg waren naar het zuiden dwars door de stad rijden voor ze verder konden. Bij de afrit van de snelweg, pal naast een verkeerslicht (dat in de volksmond semaforo de Europa werd genoemd), stond een veelzeggend welkomstbord, waarop de passanten werden uitgenodigd voor een bezoek van drie uur aan het historische centrum.

Lange tijd vormden buitenlandse bezoekers eerder uitzondering dan regel. De meeste toeristen die door Valencia kwamen, waren onderweg naar de stranden aan de Costa Blanca en hadden nauwelijks interesse voor de hoofdstad van de regio. Áls er al toeristen speciaal naar Valencia reisden, waren het meestal Spanjaarden zelf, die het volksfeest Las Fallas (zie blz. 20) wilden meemaken.

De opening van de Ciudad de las Artes y las Ciencias (‘Stad van de Kunsten en Wetenschappen’, zie blz. 66) in 1998, die inmiddels voor ieder kind in Spanje een begrip is, was een mijlpaal in de toeristische ontwikkeling van Valencia. Dit fraaie complex, dat ontworpen en gebouwd is door de vermaarde, uit Valencia afkomstige architect Santiago Calatrava, betekende een grote stimulans voor de verdere stadsontwikkeling. In de jaren daarop werden historische gebouwen opengesteld voor het publiek, ondergingen oude stadspaleizen een ingrijpende renovatie en werden nieuwe metrolijnen aangelegd.

Zon- en schaduwzijde van de 21e eeuw

Met de bouw van de Ciudad de las Artes y las Ciencias in de jaren 90 wilde het stadsbestuur laten zien dat het klaar was voor de toekomst: dit cultureel-wetenschappelijk complex moest het symbool zijn van het moderne Valencia. In de 21e eeuw diende zich al snel een nieuwe uitdaging aan in de vorm van de America’s Cup. Om in 2007 gastheer te kunnen zijn van de 32e editie van deze beroemdste zeilrace ter wereld, werden – ondanks het feit dat de bodem van de gemeentekas al in zicht was – honderden miljoenen euro’s in dit prestigeproject geïnvesteerd. Het havengebied werd ingrijpend gemoderniseerd, de luchthaven werd uitgebreid en er werden brede avenidas van het centrum naar de zee aangelegd.

Toen het zeilevenement in de zomer van 2007 voorbij was, bleef het stadsbestuur niet lang stilzitten. Al snel diende zich een nieuwe uitdaging aan. Al in augustus 2008 werd voor het eerst een Formule 1-race verreden over een stadscircuit rond het nieuwe havenbekken. Maar de vreugde over de Grand Prix was slechts van korte duur, want de internationale financiële crisis bracht Valencia een verwoestende klap toe. Nu wreekte zich het feit dat het stadsbestuur jaren boven zijn stand had geleefd. De gemeentefinanciën vertoonden miljardengaten en er was geen geld meer voor grote evenementen en voor het onderhoud van infrastructuur en gebouwen.

Gastvrijheid

Valencianos hebben een natuurlijk zelfbewustzijn en reageren mediterraan ontspannen op alles – ook op toeristen. Ze zijn trotser dan ooit op hun stad en laten met plezier zien wat deze te bieden heeft.

Toch is Valencia geen toeristenstad geworden. Ondanks alle nieuwe ontwikkelingen is de stad gebleven wat ze altijd al was: een heel normale Spaanse stad. Juist dit natuurlijke karakter is de grote aantrekkingskracht van Valencia als vakantiebestemming. Dat betekent echter ook dat men nog niet overal in de stad op de nieuwe bezoekers is ingesteld. Zo wordt bij veel informatiepunten nog steeds alleen Spaans gesproken.

De spreekwoordelijke trots van Spanje bevat wel een kern van waarheid – als echte Spanjaarden gaan Valencianos ervan uit dat toeristen hun stad evenzeer waarderen als dat ze zelf doen. Ze vinden het vaak vanzelfsprekend dat toeristen de taal beheersen. Dat hoeft echter geen probleem te zijn. Ook als een Valenciano geen Engels spreekt, zal hij zijn gasten altijd vriendelijk ontvangen en doen wat hij kan om het ze naar de zin te maken.

Leven en laten leven

Valencia mag dan met ongeveer 800.000 inwoners een grote stad genoemd worden, een wereldstad is het desondanks beslist niet – eerder een typische provinciehoofdstad. Hectische drukte, zoals in Madrid of Barcelona, zult u er niet aantreffen; in Valencia gaat het leven eerder gemoedelijk zijn gangetje en aanvaardt men de gebeurtenissen zoals ze komen.

‘Leven en laten leven’ is het devies. De houding van de Valencianos is het beste af te lezen aan het leven van alledag. Een voorbeeld is het verkeer. Ook al is dat af en toe luid en hectisch, de inwoners laten zich zelden uit hun evenwicht brengen. Integendeel zelfs, waarom ook? Heel wat terrasjes, bijvoorbeeld die aan de Gran Vía Marqués del Turia, liggen vlak langs het langsrazende verkeer, maar dat stoort hen absoluut niet; ze zitten er prima.

Een fraai staaltje van improvisatietalent in Valencia is de oplossing voor het gebrek aan parkeerplaatsen. Doble fila (‘dubbele rij’) heet deze vondst, waarbij de auto eenvoudig dubbel geparkeerd wordt. Belangrijk daarbij is: de wielen recht zetten, zorgen dat de koppeling in zijn vrij staat en de handrem niet aantrekken – zo kunnen de auto’s heen en weer geschoven worden en kan iedereen erin en eruit. De policia local laat deze parkeertechniek vooral in de woonwijken met een welwillend schouderophalen toe – het is natuurlijk ook een hele klus om bekeuringen uit te schrijven en het formulier onder de ruitenwissers te schuiven...

Met de rug naar de zee

Net als bij andere plaatsen in de provincie, zoals Castellón de la Plana in het noorden en Gandía in het zuiden, ligt het stadscentrum niet aan de Middellandse Zee, maar enkele kilometers landwinwaarts. Eigenlijk leeft Valencia met de rug naar de zee en speelt de scheepvaart nauwelijks een rol in de geschiedenis van de stad. Haar rijkdom heeft Valencia aan de landbouw in de omgeving te danken. Dat dit ook nu nog zo is, blijkt wel uit de talloze vrachtwagens die met name rond Kerstmis tonnen sinaasappels en mandarijnen vanuit Valencia naar Midden- en Noord-Europa transporteren.

De citrusteelt stamt uit de tijd van de Arabieren, die gedurende zevenhonderd jaar over de stad heersten en met hun kennis over irrigatie het gebied rond Valencia in een bloeiende oase veranderden. En net als duizend jaar geleden komt nog elke donderdag het Tribunal de las Aguas (Watertribunaal) van Valencia bijeen om conflicten tussen boeren op te lossen (zie blz. 35).

Vuurwerk

Ook de bijzondere voorliefde van de Valencianos voor kruit en alles wat explodeert en lawaai maakt, stamt uit de Arabische periode. Valencia is een centrum van de vuurwerkfabricage; de vuurwerkfabrieken van de stad genieten wereldwijd grote faam. Het is dan ook geen wonder dat er – vreemd genoeg met uitzondering van Oud en Nieuw – geen feest voorbij kan gaan zonder dat er vuurwerk aan te pas komt – het moet vooral lekker hard knallen.

Een typische uitvinding van Valencia is de traca, een lange lont waaraan over de hele lengte knalvuurwerk is aangebracht. Een trouwerij in Valencia is niet compleet zonder het aansteken van een traca. De inwoners van Valencia raken helemaal door het dolle heen tijdens het grote stadsfeest, Las Fallas, dat jaarlijks in maart plaatsvindt (zie blz. 20). Al dagen voor het eigenlijke feest, vanaf 1 maart, wordt dagelijks om 14 uur op het stadhuisplein de mascletá ontstoken. Dit vuurwerk, dat enkel uit knallers en voetzoekers bestaat, trekt tienduizenden toeschouwers. Een of twee uur van tevoren staan ze al op de Plaza del Ayuntamiento om maar bij het bijna vijf minuten durende spektakel te kunnen zijn. Wat toeristen een oorverdovend lawaai vinden, klinkt de Valencianos als muziek in de oren. Degenen die het vuurwerk ontsteken, worden als helden geëerd en naderhand worden bij een biertje het ritme, de vuurwerksoort en de rookontwikkeling vakkundig van commentaar voorzien.

Ontspannen omgang

Sommige toeristen vinden mensenmassa’s als bijvoorbeeld bij de mascletás misschien een beetje eng of benauwend, maar Valencianos voelen zich juist uitstekend op hun gemak in grote groepen mensen. Ze raken snel met elkaar in gesprek – of ze elkaar nu kennen of niet, het maakt niet uit. Wildvreemden hebben er geen enkele moeite mee om niet alleen een vuurtje te vragen, maar ook meteen een sigaret. Het is heel gewoon om bij het binnenkomen in een winkel te vragen wie er het laatst aan de beurt is. ‘¿Quién es el último?’, is dan de vraag, die eigenlijk gewoon een smoes is om met de anderen in gesprek te komen. Een ander voorbeeld van de losse omgang is de uitdrukking ‘ché’ (spreek uit als ‘tsjé’), wat zoveel betekent als ‘nou zeg’. Ook deze typisch Valenciaanse uitdrukking, die verder nergens in Spanje voorkomt, illustreert het open en ongecompliceerde karakter van de Valencianos.

Een handdruk als begroeting vinden de meeste inwoners van de stad dan ook veel te formeel; wat meer lichamelijk contact mag best. Dames begroet men bijvoorbeeld met twee kussen links en rechts op de wangen, niet alleen onder vrienden en familieleden, maar ook als men aan vreemden wordt voorgesteld.

Feiten en cijfers

Bevolking: de stad Valencia telt 807.000 inwoners; met de agglomeratie erbij wonen er iets meer dan 1,5 miljoen mensen.

Geografische gegevens en klimaat: de stad heeft een oppervlakte van 98,8 km², het historische centrum ligt op een afstand van ongeveer 6 km van de Middellandse Zeekust. De gemiddelde jaartemperatuur is 18,5 °C; op gemiddeld 145 dagen van het jaar is het warmer dan 25 °C; gemiddeld is de lucht boven Valencia slechts 39 dagen van het jaar betrokken.

Politiek: Valencia is de hoofdstad van de gelijknamige autonome regio, de Comunidad Valenciana, die bestaat uit de drie provincies Alicante, Castellón en Valencia. Om de vier jaar worden verkiezingen gehouden voor het regionale parlement en het stadsbestuur, waarbij de conservatieve Partido Popular vanouds de grootste partij is. Sinds 1991 is Rita Barberá Nollá van deze partij de burgemeester van de stad.

Economie: vooral in de provincie Valencia speelt de landbouw een grote rol. Op honderden vierkante kilometers groeien citrusvruchten die naar heel Europa worden geëxporteerd. Valencia heeft daarnaast een sterke textiel- en meubelindustrie, en de haven is de op twee na belangrijkste van Spanje. Ook het toerisme speelt een belangrijke rol: in 2013 bedroeg het aantal overnachtingen van binnen- en buitenlandse toeristen 3,7 miljoen.

Taal: er zijn twee officiële talen, het Castiliaans (algemeen bekend als ‘Spaans’ )en het Valenciaans, een taal die sterk op het Catalaans lijkt. Doorgaans wordt in de stad zelf Spaans gesproken en op het platteland vooral Valenciaans. Voor officiële documenten en bij openbare aangelegenheden worden beide talen naast elkaar gehanteerd.

Eenvoudige kost – altijd in gezelschap

Paella, het uit Valencia afkomstige nationale gerecht van Spanje, is wereldberoemd. De oorspronkelijke paella is geen geraffineerd gerecht voor fijnproevers, maar een eenvoudig eenpansgerecht, passend bij het karakter van de stad. De ‘uitvinders’ waren de rijstboeren van de regio Valencia, die simpelweg gebruikmaakten van de ingrediënten die ze die dag bij de hand hadden, zoals rijst, bonen en kip of konijn. In de originele Valenciaanse paella zult u tevergeefs zoeken naar vis, schaal- of schelpdieren.

Het gerecht smaakt het beste als het samen met vrienden of familie wordt gegeten. Iedereen zit, bewapend met een lepel, rond de grote, ronde paellapan en eet vanaf de rand van de pan naar het midden toe. Deze manier van paella eten, die uitnodigt tot gesprekken, is ook in chiquere restaurants heel gewoon.

Zoals in heel Spanje speelt de maaltijd een grote rol in het dagelijks leven. Eten is een belangrijk sociaal gebeuren, waarvoor ruim de tijd wordt genomen. Het komt regelmatig voor dat het voltallige personeel van een kantoor naar de bar aan de overkant gaat voor de gezamenlijke almuerzo – een hapje tussendoor, dat in Spanje rond 10 of 11 uur wordt gegeten. Ook voor zakelijke afspraken gaat men vaak naar een café of restaurant. De lange pauzes tussen de middag van 14 tot 16 uur zijn ideaal om uitgebreid van de maaltijd te genieten. De meeste tijd voor het eten trekken de inwoners van Valencia uit in de weekends. Vaak beginnen ze dan pas om 22 of 23 uur aan het avondeten, en gaan ze door tot diep in de nacht.

Het stadswapen

Aan het wapen van Valencia is de geschiedenis van de stad en het koninkrijk Valencia af te lezen. In de vier rode strepen op een geel veld en de dubbele letter ‘L’ komt de verbondenheid tot uiting met het vroegere koninkrijk Aragón. In 1363 en 1364 had Valencia zich tot twee keer toe met succes tegen aanvallen van vijandelijke troepen weten te verdedigen. Uit dank verleende koning Pedro IV van Aragón de stad de eretitel ‘Dubbele Loyaliteit’ – de dubbele ‘L’ op het stadswapen verwijst hiernaar.

Over de vleermuis die het wapen bekroont, doen uiteenlopende legenden de ronde. Eén ding hebben ze echter gemeen: ze hebben allemaal betrekking op het jaartal 1238, het jaar waarin koning Jaime I (koning Jacobus I van Aragón) overging tot de belegering van het Moorse Valencia – dat destijds de naam ‘Balensiya’ droeg – en zo de stad van de Arabische overheersing bevrijdde.

Geschiedenis, heden, toekomst

De Moorse periode

In 711 n.Chr. staken Moorse troepen de Straat van Gibraltar over om van daaruit het Spaanse schiereiland te veroveren. Zeven jaar later stonden ze voor de poorten van Valencia. De stad zag zich voor een geweldige overmacht gesteld en gaf zich over voor het tot gewelddadigheden kon komen. Daarmee veranderde de in 138 v.Chr. door de Romeinen gestichte stad Valentia in het Arabische Balensiya. De Arabieren hadden veel kennis van waterbeheer en maakten van de gebieden aan de rivier de Turia een bloeiende, vruchtbare oase. De irrigatiekanalen (acequias) uit de Moorse periode bestaan nog steeds, evenals de daaraan verbonden rechtbank, het duizend jaar oude Watertribunaal. In 1238 heroverde Rey Don Jaime I (koning Jacobus I van Aragón) de stad op de Arabieren en riep haar uit tot hoofdstad van het nieuwe koninkrijk Valencia.

Een zelfstandige, liberale metropool

In 1363 en 1364 probeerden troepen uit het naburige Castilië Valencia te veroveren, maar de stad verdedigde zich beide keren met succes. Als dank voor haar trouw onderscheidde de koning van Aragón de stad met de titel ‘Dubbele Loyaleit’. Sindsdien sieren twee grote letters ‘L’ het stadswapen.

Onder de bescherming van Aragón ontwikkelde Valencia zich tot een bloeiende haven- en handelsstad. In 1418 lag het inwonertal op ongeveer 40.000; in 1483 was het met 75.000 bijna tot het dubbele toegenomen. Uit deze periode van voorspoed stammen talloze kenmerkende bouwwerken. In de loop van de daaropvolgende eeuwen ontwikkelde de stad zich steeds verder tot een moderne, goed ontsloten metropool. In 1909 demonstreerde Valencia deze nieuwe status wereldwijd met de organisatie van de Exposición Regional Valenciana.

De Spaanse Burgeroorlog en zijn gevolgen

Door de Spaanse Burgeroorlog begon de republiek Spanje vanaf 1936 te wankelen. Korte tijd was Valencia zelfs de hoofdstad van het land. De stad bleef zich verzetten tegen de fascisten, die onder leiding van generaal Francisco Franco stonden, maar toen Madrid op 28 maart 1939 viel en door de fascisten bezet werd, capituleerde een dag later ook Valencia. Vlak daarna, op 1 april 1939, riep Franco de overwinning uit en werd Spanje een militaire dictatuur.

Na de dood van Franco in 1975 werd Juan Carlos de Borbón tot koning en tevens staatshoofd uitgeroepen. Hij maakte de weg vrij voor de democratie, met als grondslag de nieuwe grondwet, die in 1978 werd aangenomen. De oude geest waarde echter nog rond en op 23 februari 1981 bezetten coupplegers het parlement in Madrid. In Valencia, waar pantservoertuigen de kazernes verlieten en voor het parlement van de regio Valencia en het stadhuis stelling namen, werd de situatie erg gespannen. Na een televisietoespraak van koning Juan Carlos I trokken de pantserwagens zich echter terug; de poging tot een staatsgreep van het leger was mislukt. In 1982 kregen de provincies Alicante, Castellón en Valencia een autonome status en vormden samen de Comunidad Valenciana.

Gevoel van vernieuwing in de jaren 90

In 1992 wilde Spanje laten zien dat het de sprong naar het moderne tijdperk had gemaakt. In Barcelona vonden de Olympische Zomerspelen en in Sevilla de Wereldtentoonstelling EXPO ‘92 plaats. Weliswaar stond Valencia niet in de schijnwerpers, maar de burgemeester die het jaar daarvoor gekozen was, Rita Barberá Nollá, had grote plannen voor haar stad. In de jaren daarna verrees in de vroegere bedding van de Río Turia de Ciudad de las Artes y las Ciencias, waarvoor het gemeentebestuur de bekende, uit Valencia afkomstige architect Santiago Calatrava had weten te strikken. Met de opening van dit complex, de ‘stad van de kunsten en wetenschappen’, in 1998 kreeg Valencia er een toeristische attractie en tevens een nieuw symbool bij.

Crisis in de 21e eeuw

De 32e editie van de America’s Cup, die zoals gezegd in de zomer van 2007 in Valencia werd gehouden (zie blz. 11), was niet alleen een sportief hoogtepunt, maar markeerde ook een keerpunt, vooral in economisch en sociaal opzicht. Weliswaar kon in 2010 nog de hogesnelheidstrein AVE worden ingewijd, die Valencia in circa 100 minuten met Madrid verbindt, andere grote en infrastructurele projecten vielen ten prooi aan de internationale financiële en economische crisis die Valencia bijzonder zwaar trof. Zo liggen de werkzaamheden aan tramlijn 2, die het stadscentrum onder meer zou moeten verbinden met de Ciudad de las Artes y las Ciencias, al jaren stil. En ook de regionale tv-zender Canal 9 ging in de herfst van 2013 na 15 jaar uit de lucht. De grootste uitdaging voor Valencia voor de nabije toekomst is om vooral de enorme werkloosheid (26% van de beroepsbevolking in de zomer van 2014), en dan met name de jeugdwerkloosheid (58%), een halt toe te roepen. De hoop is daarbij vooral gevestigd op het toerisme …

Praktische informatie

Reizen naar Valencia

Met het vliegtuig

Vanuit Amsterdam verzorgt de KLM regelmatig vluchten naar Valencia. Ook Transavia, Vueling en Iberia onderhouden een verbinding tussen Amsterdam en Valencia. Vanuit Brussel kunt u met Vueling naar Valencia vliegen, en vanuit Brussel Charleroi met Ryanair. Als u via Duitsland wilt vliegen: Ryanair vliegt rechtstreeks vanaf het net over de Nederlands-Duitse grens gelegen Düsseldorf Weeze. Tui Fly (www.tuifly.com) is een handige portal voor bijvoorbeeld vluchten vanaf Keulen-Bonn.

Aeropuerto de Manises: de luchthaven van Valencia (Valencia VLC) ligt in de voorstad Manises, circa 8 km van het centrum. De aankomsthal, inclusief de toegang tot de metro en de taxi’s, bevindt zich op de begane grond, de incheckbalies en vertrekhal liggen op de eerste verdieping. Voorbij de passagierscontrole vindt u niet alleen de duty-free shops, maar ook diverse restaurants.

Van de luchthaven naar de stad:

Metro : de metrolijnen 3 en 5 verbinden de luchthaven met het centrum. De rit ernaartoe (haltes Xátiva of Colón) duurt 20 min. De toegang tot de metro (via een roltrap en een lift) bevindt zich in de aankomsthal. Kaartjes zijn te koop bij automaten en aan een loket. Een enkele reis kost € 3,90, een retour € 7,40. Daar komt nog een bedrag bij van € 1 voor een heroplaadbare metrokaart van karton. Actuele tarieven vindt u op www.metrovalencia.es.

Taxi: u kunt ook met een van de taxi’s, die op het platform van de aankomsthal klaarstaan, naar de stad reizen. Een rit naar het centrum kost, afhankelijk van de verkeerssituatie, rond de € 28.

Over land

Met de trein: met de trein naar Valencia reizen is nauwelijks zinvol, omdat de stad geen rechtstreekse aansluiting op het internationale spoorwegnet heeft. Wel zijn er goede binnenlandse verbindingen met Barcelona, Madrid en Alicante. Het historische treinstation Estación del Norte ligt in het centrum, het treinstation Joaquin Sorolla bedient de langeafstands- en hogesnelheidstreinen en is een gratis shutt-lebusrit van vijf minuten van het centrum verwijderd. Informatie over treinverbindingen en tickets die u via internet aanschaft en zelf uitprint vindt u op www.renfe.com.

Met de auto: als u met uw eigen auto naar Valencia wilt rijden, kunt u het beste ergens halverwege de route een overnachting inplannen; de rit is veel te lang om in één dag te maken. Houd er rekening mee dat er tol moet worden betaald in Frankrijk en Spanje. Het traject van Barcelona naar Valencia behoort tot de duurste stukjes snelweg (de kosten bedragen ruim € 35).

Douane

Identiteitsbewijzen: voor de reis naar Spanje volstaat een geldig paspoort of een geldige Europese identiteitskaart. Kinderen moeten, ongeacht hun leeftijd, in het bezit zijn van een eigen reisdocument.

In- en uitvoerbeperkingen: binnen de EU mogen reizigers goederen voor eigen gebruik belastingvrij in- en uitvoeren. Voor accijnsgoederen gelden de volgende maxima: 110 l bier, 90 l wijn, 20 l versterkte wijn (zoals sherry of port), 10 l sterkedrank, 800 sigaretten, 400 cigarillo’s of sigaren, 1 kg tabak.

Reizen in Valencia

Met de metro

Het metronet van Valencia bestaat uit zes lijnen, die voornamelijk zijn bedoeld om het centrum met de voorsteden te verbinden. De metro is dus vooral handig voor langere trajecten, zoals van het centrum naar de luchthaven of de haven; binnen het centrum hebt u er echter weinig aan. De metro rijdt over het algemeen ma.-vr. (behalve in aug.) van 5.30 tot 24, op za. (en in aug. dag.) van 6 tot 24, en op zon- en feestdagen van 7.30 tot 23.45 uur. Wees er echter op bedacht dat de metro op sommige lijnen slechts tot 23 uur rijdt! Een enkele reis binnen de stadszone kost € 1,50, naar de luchthaven € 3,90; daar komt eenmalig € 1 bij voor de aanschaf van een heroplaadbare metrokaart. Kaartjes zijn te koop bij loketten of automaten in het metrostation. Actuele informatie vindt u op www.metrovalencia.es.

Met de stadsbus

De bussen van het stedelijk vervoersbedrijf EMT (Empresa Municipal de Transporte) zijn herkenbaar aan de rode kleur. EMT heeft een goed openbaar-vervoersnet met meer dan 40 lijnen. Het knooppunt is het centrum, van waaruit de lijnen in een stervorm naar alle stadswijken lopen. De kaartjes zijn 60 minuten geldig; u kunt er dus ook mee overstappen. Een enkele rit kost € 1,50 en is te koop bij de chauffeur; zorg ervoor dat u kleingeld bij de hand houdt! Een Bonobus (10-rittenkaart) kost € 8 en is te koop (en oplaadbaar) bij elke kiosk of sigarenwinkel (estanco); een chipkaart kost € 2.

De stadsbussen rijden dagelijks tussen 6.30 en 22.30 uur, op weekdagen vertrekken ze gemiddeld om de 8 à 10 minuten van de haltes, in de weekends en op feestdagen 4 tot 5 keer per uur. Tien nachtbuslijnen rijden van 23 tot circa 2.30 uur. In de zomermaanden (half juni tot half september) zijn er bovendien speciale strandbuslijnen. Bonobus-kaartjes zijn ook op deze speciale lijnen geldig.

Het eenvoudigst in het gebruik zijn de buslijnen over de drie ringwegen. Bijzonder handig is buslijn 5, die met de klok mee langs de rand van het historisch centrum en de binnenstad rijdt (Calle Colón, Guillén de Castro en de Jardines del Turia); met deze bus bereikt u vrijwel alle grote bezienswaardigheden. De lijnen 79 en 80 lopen over de tweede ring, langs de grote avenidas (Marqués del Turia, Ramón y Cajal en Fernándo el Católico) en langs de andere kant van de Jardines del Turia. Lijn 80 rijdt met de klok mee, lijn 79 gaat in tegenovergestelde richting. Over de buitenste ring (Peris y Valero, Pérez Galdós, Peset Alexandre en Primado Reig) rijden de lijnen 89 en 90. Voor meer informatie (ook in het Engels) kunt u terecht op de website www.emtvalencia.es.

Met de streekbus

De regionale bussen van MetroBus, die herkenbaar zijn aan de gele kleur, verzorgen de verbinding tussen de stad Valencia en diverse voorsteden. De routes zijn echter erg ingewikkeld; voor uitstapjes naar de omgeving is het daarom handiger om gebruik te maken van de metro.

Met de taxi

Taxi’s zijn in Valencia relatief goedkoop. Vooral als u met meerdere personen bent, is dit vervoermiddel aan te raden. Om een vrije taxi aan te houden, hoeft u alleen maar een arm uit te steken. Taxi’s die niet bezet zijn, herkent u aan een brandend groen lampje.

Taximeters hebben drie tarieven: tarief 1 geldt voor ritten binnen de stad Valencia van 6 tot 22 uur, tarief 2 van 22 tot 6 uur en tarief 3 voor ritten tot buiten de stadsgrenzen (bijvoorbeeld naar de luchthaven) en ritten op zon- en feestdagen. Het starttarief bedraagt overdag € 1,45 en ’s nachts € 2, de minimumritprijs ligt op € 4 en van 22 tot 6 uur op € 6.

Las Fallas – het bekendste feest van Valencia

Las Fallas, het volksfeest dat jaarlijks van 12 tot 19 maart in Valencia wordt gevierd, neemt een bijzondere plaats in de stad in. Het is het grootste stadsfeest, en tevens het culturele en maatschappelijke hoogtepunt van het jaar. Eigenlijk duurt het feest 365 dagen per jaar. De verenigingszaaltjes, waar men bijeenkomt voor de voorbereidingen, spelen een grote rol in het sociale leven van de buurt en maanden van tevoren worden bijvoorbeeld al de koninginnen van het feest verkozen. Vanaf 1 maart begint elke dag om 14 uur de voorpret op de Plaza del Ayuntamiento met een mascletá: vuurwerk dat enkel uit knallers en voetzoekers bestaat. Dagelijks trekt dit traditionele vuurwerk duizenden toeschouwers. Vanaf 16 maart zijn in de straten en op de pleinen van de stad de fallas te zien waar het hele feest om draait. Honderden huizenhoge poppen van papier maché, vergezeld van duizenden kleinere poppen, de ninots, staan in het middelpunt van de belangstelling. Ze worden gemaakt door speciale fallas-kunstenaars en drijven vaak de spot met thema’s of gebeurtenissen van het afgelopen jaar. De mooiste creaties worden door een commissie van vakmensen uitgekozen. Vanaf deze dag gaat zo’n beetje de hele bevolking de straat op en staat de hele stad in het teken van de fiesta. Er zijn folkloristische optochten en concerten, er is disco in de straten en elke dag wordt om middernacht een groot vuurwerk afgestoken in de Jardines del Turia. Bij Las Fallas hoort ook een bloemenprocessie van twee dagen ter ere van de Virgen de los Desamparados, de schutspatrones van Valencia. De Plaza de la Virgen in de oude binnenstad is deze dagen omgetoverd tot een bloemenzee (zie blz. 34). Op 19 maart, die gewijd is aan Sint-Jozef (San José), worden de poppen ’s nachts in brand gestoken – het feest is daarmee voorbij. Zie voor Las Fallas, inclusief video van de mascletás: www.fallasfromvalencia.info.

Met de fiets

Verdeeld over de gehele stad bevinden zich de geautomatiseerde fietsenstandaards van het openbare verhuurbedrijf Valenbisi. Met een abonnement kan via de bijbehorende automaat een ov-fiets geleend worden. Het eerste halfuur is telkens inbegrepen, daarna wordt per tijd afgerekend. Het systeem is ideaal om van A naar B te rijden en daar de fiets terug te geven, om vervolgens voor het volgende traject of de terugweg een nieuwe fiets te pakken en opnieuw het gratis halfuur te laten ingaan. Een weekabonnement kost € 13,30 en kan direct aan de automaat aangeschaft worden met een creditcard. Voor € 28 kunt u een jaarkaart aanvragen via de website. De abonnementen zijn ook verkrijgbaar bij de klantenservice in de San Felipe-toren aan de Paseo de la Alameda. Informatie via de Engelstalige website: www.valenbisi.com

Valencia Bikes (tel. 96 385 17 40, www.valenciabikes.com/nl/) is een Nederlands fietsverhuurbedrijf. Voor € 15 huurt u hier een fiets voor een dag, € 10 voor een halve dag (4 uur). Het is elke dag mogelijk een rondleiding te boeken met een Nederlandstalige gids.

Met de scooter

Een prettig vervoermiddel om Valencia te verkennen, is de scooter, die per dag gehuurd kan worden. Het is wel belangrijk om te weten dat in het verkeer van Valencia het recht van de sterkste geldt; verkeer van rechts krijgt bijvoorbeeld zelden voorrang.

Cooltra (Calle del Mar 54, tel. 93 706 69 12, www.cooltra.com) verhuurt scooters vanaf circa € 20 per dag.

Rondritten

Om een overzicht en een eerste indruk van Valencia te krijgen, zijn de Hop-On-Hop-Off-bussen een geschikte optie. Er zijn twee busbedrijven die twee verschillende routes aanbieden, waarbij u onderweg in of uit kunt stappen. De groengele dubbeldekker van Tour por Valencia rijdt een route door het historisch centrum en een maritieme route langs zee. De roodgeschilderde Valencia Bus Turistic biedt naast deze twee routes nog een tourtocht naar het beschermde natuurgebied Albufera aan, inclusief boottocht op het meer. Beide busondernemingen verkopen kaartjes die 24 of 48 uur geldig zijn, waarbij ook gezinskorting mogelijk is. Zie voor uitgebreide informatie en aanbiedingen www.turisvalencia.es (klik op het menu ‘Tourist Bus’).

Feestdagen

1 jan.: nieuwjaarsdag (Año Nuevo)

6 jan.: Driekoningen (Dia de Reyes)

22 jan.: San Vicente Mártir

19 mrt.: San José (Las Fallas)

Witte Donderdag (Jueves Santo)

Goede Vrijdag (Viernes Santo)

4 apr: San Vicente Ferrer

1 mei: Dag van de Arbeid (Día del Trabajo)

15 aug.: Maria Hemelvaart (Asunción de la Virgen)

9 okt.: nationale feestdag van de regio Valencia (Día de la Comunidad Valenciana, Mocadorada)

12 okt.: Spaanse nationale feestdag (Día de la Hispanidad)

1 nov.: Allerheiligen (Todos los Santos)

6 dec.: dag van de Spaanse grondwet (Día de la Constitución)

8 dec.: Maria Onbevlekte Ontvangenis (Inmaculada Concepción)

25 dec.: Kerstmis (Día de Navidad)

De VLC Tourist Card is ideaal om Valencia te verkennen. De kaart wordt uitgegeven voor één, twee of drie dagen en kost respectievelijk € 15, € 20 of € 25. Behalve onbeperkt vervoer met alle bussen en metrolijnen van de stad biedt hij ook korting bij bezoek aan musea en restaurants en bij het winkelen. Informatie en verkoop: bureaus voor toeristeninformatie in Valencia.

Feesten en festivals

Día de Reyes, 5-6 januari: in Spanje worden cadeautjes op Driekoningen gegeven, in plaats van met Kerstmis of Sinterklaas. De dag voor 6 januari komen de koningen Caspar, Melchior en Balthasar in de haven van Valencia aan. In een bonte stoet – intussen snoep uitdelend – trekken ze via de Calle de la Paz en de Calle San Vicente Mártir naar het plein voor het stadhuis.

Festival VEO, februari: het twee weken durende culturele festival VEO (Valencia Escena Oberta: ‘Valencia open podium’) wordt jaarlijks in februari gehouden. In kleine theaters, op straatpodia en in openbare gebouwen, zoals het station en de universiteit, worden tal van actuele trends op het gebied van muziek, dans en theater gepresenteerd. Informatie en het programma vindt u op www.fundacionveo.com.

Las Fallas, 12-19 maart: zie blz. 20.

Semana Santa Marinera, Goede Week: in de week voor Pasen worden de meeste processies van Valencia in de straten van de wijk Cabañal gehouden, waar vroeger de vissers woonden. De Semana Santa Marinera is hecht verankerd in deze buurt; vrijwel alle broederschappen van Valencia zijn hier vertegenwoordigd.

Processie ter ere van de stadspatrones, mei: op de tweede zondag van mei wordt de Virgen de los Desamparados uit de kathedraal gehaald en in een feestelijke processie door de straatjes van de oude stad gedragen.

Corpus Christi, mei/juni: vanaf de 14e tot in de 19e eeuw stond Valencia wijd en zijd bekend om zijn processies op Sacramentsdag. Tegenwoordig probeert men deze traditie van religieuze processies nieuw leven in te blazen. De feestelijkheden vinden plaats op de negende donderdag na Pasen; de datum wisselt dus.

Noche de San Juan, 23-24. juni: in Valencia is het gebruikelijk in de nacht van 23 op 24 juni (midzomer) precies om middernacht in zee te gaan pootjebaden en over zeven golven heen te springen. Dat brengt geluk! Er komen dan veel (vooral jongere) Valencianos naar de Playa de la Malvarrosa (zie blz. 70), waar deze nacht een echte feeststemming hangt. Traditiegetrouw organiseert men ook een picknick met familie en vrienden. Het gemeentebestuur van Valencia verspreidt die dag brandhout op het Malvarrosa-strand en rond middernacht flakkeren er honderden vuurtjes in de zeebries.

Feria de Julio, juli: voordat de Valencianos in augustus vakantie houden, genieten ze in hun stad van de zomernachten met de Feria de Julio. In de loop van juli worden tal van activiteiten en evenementen georganiseerd, variërend van openluchtconcerten in het Viverospark en zaterdags vuurwerk op het strand, tot kermis en de corridas in de stierenvechtersarena.

Een bijzondere gebeurtenis bij deze jaarmarkt in juli is de Batalla de Flores, de ‘bloemenveldslag’. Bij de optocht over de Paseo de la Alameda bekogelen de deelnemers op hun wagens en de talloze toeschouwers op de tribunes elkaar met meer dan een miljoen anjers. Zie voor informatie over het programma www.feriadejulio.com.

Tomatina de Buñol, laatste woensdag van augustus: niet in de stad Valencia zelf, maar in het 40 km verderop gelegen plaatsje Buñol komen op de laatste woensdag van augustus tienduizenden bezoekers uit binnen- en buitenland bijeen om elkaar een uur lang te bekogelen met rijpe tomaten. Ook al doet deze inmiddels wereldberoemde tomatenveldslag van Buñol chaotisch aan (en is hij dat ook), de sfeer op dit feest is jaar in jaar uit vreedzaam en vrolijk. Zie voor meer informatie www.latomatina.es.

Día de la Comunidad Valenciana, 9 oktober: als de regio Valencia zijn feestdag viert, staat de Valenciaanse vlag, de senyera, in het middelpunt van de festiviteiten. Hij wordt van het balkon van het stadhuis neergelaten en in een optocht naar de kathedraal gedragen. Op de avond ervoor wordt in de Jardines del Turia een groot vuurwerk afgestoken en op de dag zelf vindt op de Plaza del Ayuntamiento een mascletá met knalvuurwerk en voetzoekers plaats.

9 oktober is tevens de feestdag van Sint-Dionysius, de beschermheilige van de verliefden. Het is traditie op die dag je geliefde een mocaora te schenken, een dichtgeknoopt zakdoekje gevuld met zoetigheden en marsepein.

Kerststalletjes in de adventstijd: een bijzondere traditie in Spanje vormen de talloze kerststallen die dan op verschillende plekken in de steden staan opgesteld. Een van de drukstbezochte in Valencia is de uit honderden beeldjes bestaande, uitzonderlijk grote kerststal in de kathedraal.

Circos de Navidad, eind november-begin januari: vaste prik in de tijd voor kerst in Valencia zijn de ‘kerstcircussen’. Elk jaar bouwen twee of drie circos de navidad hun tenten en maneges in Valencia op. Vooral kinderen vermaken zich hier. Meer informatie vindt u op www.circoamericano.com en www.grancircowonderland.com.

Geld

Als u met een creditcard betaalt, moet u meestal een identiteitsbewijs tonen. Pinautomaten zijn overal in Valencia te vinden (de meeste met gebruiksaanwijzing in diverse talen). Veel winkeliers nemen liever geen biljetten van 100 of 200 euro aan – of doen dat zelfs principieel niet. Kies daarom bij het opnemen van geld bij pinautomaten als het kan voor kleinere biljetten.

Gevonden voorwerpen

Het stedelijk bureau voor gevonden voorwerpen is ondergebracht bij de Policia Local:

Sección de Objetos Perdidos

Calle Santa Cruz de Tenerife 1

46018 Valencia

tel. 96 352 54 78

dependance: tel. 96 352 41 79

ma.-vr. 8-20 uur, in aug tot 13.45 uur

Gezondheid

Het Spaanse sociale verzekeringsstelsel biedt ook bezoekers van het land gratis verzorging bij ziekte of ongeval. Een speciale hotline voor vragen hierover is beschikbaar op tel. 900 161 161. Bel bij een ongeval meteen het alarmnummer 112.

Het is aan te bevelen om voor uw vertrek bij uw ziektekostenverzekeraar in eigen land de Europese Zorgpas (EHIC, European Health Insurance Card) aan te vragen. Deze pas wordt gratis ter beschikking gesteld.

In Valencia zijn meer dan 500 apotheken, die over het algemeen van 9-14 en 17-20 uur zijn geopend. Behalve apotheken die nooddienst hebben, zijn er in het centrum van de stad talloze apotheken die ook op zondag en tot laat in de avond geopend zijn.

Informatie

Spaanse Verkeersbureaus

Het officiele internetportaal van de Spaanse organisatie voor promotie van het toerisme (Turespaña) is www.spain.info.

In Nederland

Spaans Bureau voor Vreemdelingenverkeer

Laan van Meerdervoort 8A

2517 AJ Den Haag

tel. 070 346 59 00

infolahaya@tourspain.es

In België

Spaanse Dienst voor Toerisme

Koningsstraat 97

1000 Brussel

tel. 02 280 19 26

bruselas@tourspain.es

Toeristische informatie in Valencia

Turisvalencia: het bureau voor toeristische informatie van de stad Valencia heeft diverse informatiecentra, waar toeristen onder andere een hotel kunnen reserveren, tickets kunnen kopen en rondleidingen kunnen boeken. Ook kunt u er terecht voor informatie over onder andere openingstijden en voor stadsplattegronden. De homepage, www.turisvalencia.es, geeft heel veel informatie. Ook de site van het bureau voor toeristeninformatie van de regio Valencia, www.comunitatvalenciana.com, is interessant. Beide websites kunnen ook in het Engels worden geraadpleegd.

Luchthaven: Aeropuerto de Manises, aankomsthal, tel. 96 153 02 29, ma.-vr. 8.30-20.30, za.-zo. 9.30-17.30 uur.

Station: Estación Joaquin Sorolla (langeafstandsnet), Calle San Vicente Mártir 171, tel. 96 380 36 23, ma.-vr. 10-18, za.-zo. 10-15 uur.

Veiligheid en noodgevallen

Valencia is een veilige stad, al komen tasjesdiefstallen regelmatig voor. Zorg er daarom voor de tas of rugzak steeds afgesloten te houden en bagage op drukke plaatsen niet uit het oog te verliezen. Wie met de auto in Valencia is, kan beter geen spullen, zoals bagage, kleding, mobiele telefoons enzovoort, zichtbaar in de auto achterlaten.

Spanje kent verschillende politie-eenheden. Diefstal bijvoorbeeld moet u bij de Policia Nacional aangeven; u kunt echter altijd bij elke eenheid om hulp vragen.

Algemeen alarmnummer: tel. 112 (medische noodgevallen, brandweer, politie)

Policia Nacional: tel. 091

Policia Local: tel. 092

Alarmnummers voor het blokkeren van creditcards, pinpassen en mobiele telefoons: afhankelijk van uw bank/provider. Zorg ervoor dat u de juiste telefoonnummers bij u hebt!

Diplomatieke vertegenwoordigingen

Nederlands consulaat:

Calle Músico Ginés 16-3-5, 46022 Valencia (op afspraak), tel. 63 970 74 65, nlgovvlc@gmail.com

Belgisch consulaat:

Gran Via de Ramon y Cajal 33 1°, 46007 Valencia, tel. 34 963 532 334/34 609 046 230, jorge.marti@uria.com

Kinderen

Uit eten met kinderen

Valencianos zijn gek op kinderen – een bezoek aan een restaurant met het hele gezin is dan ook geen enkel probleem. Niet alle gelegenheden beschikken over een kinderstoel, maar daar staat tegenover dat niemand zich eraan stoort wanneer kinderen wat luidruchtig zijn of tussen de tafels rondrennen. Overigens staan er meestal geen speciale kindergerechten op de kaart, maar de ober zal graag frites of iets dergelijks organiseren. Als het late tijdstip van het avondeten een probleem is, kunt u terecht in een van de vele tapasbars, waar de hele dag door iets te eten te krijgen is.

Klimmen en spelen

Speelplaatsen als bijvoorbeeld die in het Glorietapark ( F 4) horen bij het stadsbeeld van Valencia. Erg populair bij kinderen is het Parc Gulliver ( H 6) in de drooggelegde bedding van de rivier de Turia. Een reusachtige, op de grond liggende Gulliverfiguur is zowel een klimobject als een speelparadijs met glijbanen, waar honderden kinderen zich elke dag vermaken. Een enorme natuurlijke zandbak wordt gevormd door het stadsstrand Malvarrosa, waar voor de kinderen ook klauterbomen en speeltoestellen te vinden zijn.

Bezienswaardigheden

In het uitgestrekte complex van de Ciudad de las Artes y las Ciencias zijn twee afdelingen te vinden die speciaal voor kinderen geschikt zijn. Het wetenschapsmuseum Principe Felipe I (zie blz. 68) nodigt uit tot vastpakken en experimenteren.

Het Oceanográfico (zie blz. 68 en 82) is niet alleen de grootste onderwaterdierentuin van Europa, er vindt ook verschillende keren per dag een dolfijnenshow plaats.

Aan de westelijke rand van de Jardines del Turia strekt zich het Parque de Cabecera (zie blz. 83) uit, met een meer waarop met waterfietsen kan worden rondgepeddeld. Daarnaast bevindt zich de nieuwe dierentuin van Valencia, het Bioparc (zie blz. 82), waar kinderen de dieren in het open veld kunnen zien.

Klimaat en reisseizoen

Vooral in het vroege voorjaar, tussen februari en mei, en in de herfst, van september tot november, is Valencia bijzonder mooi. In deze regio schijnt dan meestal de zon, terwijl het bij ons vaak koud en nat is. In juli en augustus kan het erg heet worden; bovendien hebben de Spanjaarden dan vakantie en staat het culturele aanbod in Valencia op een laag pitje. In oktober vallen er wel regelmatig korte, maar hevige herfstbuien.

Openingstijden

Winkels: ma.-za. 10-14, 17-20.30 uur. In het centrum zijn de grote winkels, kledingzaken en warenhuizen ook op zo. van 11/12-20 uur geopend.

Warenhuizen: ma.-za. 10-22 uur.

Banken: ma.-vr. 8.30-14 uur.

Hoofdpostkantoor: ma.-vr. 8.30-20.30, za. 9.30-14 uur; zo. gesl.

Restaurants: doorgaans 13-16 en 21-24 uur.

Musea: meestal di.-zo. 10-20 uur.

Reizen met een handicap

Spaanse luchthavens hebben een gratis begeleidingsdienst voor gehandicapten. Informatie is verkrijgbaar bij de vliegtuigmaatschappijen en op www.aena.es. Veel stadsbussen zijn uitgerust met een oprijplatform en alle openbare gebouwen zijn voor rolstoelgebruikers toegankelijk gemaakt. Bij de bureaus voor toeristeninformatie zijn reisgidsen in braille verkrijgbaar. Stadsrondleidingen voor gehandicapten worden verzorgd door de firma Turiart (tel. 96 352 07 72, Calle Editor Cabrerizo 3, www.turiart.com).

Sport en activiteiten

Auto- en motorsport

Hoewel er in Valencia na 2012 geen Formule 1-races meer zijn verreden, is de stad een trefpunt voor liefhebbers van auto- en motorsport gebleven. Formule 1-bolides zijn er namelijk nog steeds geen zeldzaamheid, aangezien er ’s winters vaak mee wordt getraind op het circuit in Cheste, ongeveer 30 km buiten de stad. Voor liefhebbers van motorsport is Valencia een waar mekka. Op het circuit van Cheste worden immers steeds belangrijke motorraces gehouden. Het jaarlijkse hoogtepunt is zonder twijfel de laatste race van het MotoGP-seizoen, die eind oktober/begin november wordt verreden (www.circuitvalencia.com).

Fietsen

Vanwege het drukke verkeer wordt fietsen in de stad nu gestimuleerd door de gemeente. Zo zijn er inmiddels talloze geautomatiseerde stallingen, waar u met een week- of jaarabonnement ov-fietsen kunt lenen (www.valenbisi.com). Sportievere fietsen zijn te huur bij diverse bedrijven, zoals Do-youbike (Avenida del Puerto 143, tel. 96 337 40 24).

Golf en tennis

In de regio Valencia zijn talloze golfbanen te vinden, die meestal echter ver buiten de stad liggen – met name aan de Costa Blanca (golfspain. com). Een uitzondering is de Club de Golf El Saler (tel. 96 161 03 84), een 18-holes baan ten zuiden van Valencia. Deze ligt pal aan zee en wordt tot de mooiste banen van Europa gerekend.

Bij de tennisclubs van Valencia worden alleen leden op de baan toegelaten. De stedelijke sportcentra beschikken echter over vrij toegankelijke tennisbanen. Een daarvan is de Polideportivo Dr. Lluch (Calle Doctor Lluch 1, tel. 96 091 52 50).

Joggen

Ideaal om te joggen is het 9 km lange park dat in de voormalige bedding van de rivier de Turia is aangelegd. Van ’s morgens vroeg tot zonsondergang lopen hier joggers. Verspreid in het hele park vindt u bovendien toestellen voor sport- en fitnessoefeningen. Ook de promenade aan het Malvarrosa-strand, waar meestal een fris zeebriesje staat, is perfect om te joggen.

Paardrijden

Paardenliefhebbers die willen rijden zullen daarvoor de stad uit moeten Weliswaar ligt er een manege bij het Viverospark, La Hípica de Valencia, maar dit is in feite vooral een groot restaurantcomplex voor feesten.

Het Hípica Alarcón (Font de l’Omet 5, 46220 Picassent, tel. 96 123 24 66, www.hipicaalarcon.com) is een manegecomplex op een oppervlakte van 25.000 m² met verschillende buitenrijbanen en paardenboxen op ongeveer 20 km van Valencia. Er worden ook paardrijlessen gegeven – de eigenaar Francisco Alarcón geeft deze gedeeltelijk ook zelf.

Devesa Gardens is een vakantiecomplex midden in het natuurpark El-Saler (Carretera El Saler, km-markering 13, 46012 Valencia, tel. 96 161 11 36, www.devesagardens.com), waar ook een manege bij hoort. Hier kunt u paardrijlessen nemen en er worden ook excursies te paard aangeboden.

Duurzaam reizen

Afvalrecycling: bij aankomst op de luchthaven valt op dat het afval er gescheiden wordt ingezameld. In de stad Valencia staan afzonderlijke containers voor papier (blauw) en plastic (geel). De halfronde, groene containers zijn bestemd voor glas.

Airconditioning: bijna alle hotelkamers zijn voorzien van airconditioning, die doorgaans erg laag staat ingesteld. Een verschil van één graad celsius levert al een besparing op van circa 8% van het energieverbruik. Wie de airconditioning van 20 naar 24 graden verschuift, bespaart zo circa een derde op de elektriciteit.

Water is – net als in heel Spanje – in Valencia schaars. Daarom is het verstandig zuinig met leidingwater te doen.

Zeilen

Sinds de zomer van 2007, toen de 32e America’s Cup in Valencia werd gehouden, geniet de stad internationale bekendheid onder zeilliefhebbers. De voorzieningen die daarvoor destijds zijn aangelegd dienen tegenwoordig onder meer als jachthaven: Marina Real Juan Carlos I (tel. 963 81 44 50, www.marinarealjuancarlosi.com).

De Real Club Náutico de Valencia, een watersportclub die al sinds 1903 bestaat en nog vele tradities in ere houdt, ligt aan de zuidrand van de stad (Camino del Canal 91, tel. 96 367 90 11, www.rcnauticovalencia.com).

Zwemmen en wellness

In een historische zuilenhal in het hart van de oude binnenstad van Valencia bevindt zich het zwembad van de Poli-deportivu El Carmen ( D 2, Calle Dr. Chiarri 1, tel. 96 391 18 62, ma.-vr. 7-22.15, za.-zo. 9-16 uur).

Het aanbod aan wellnessvoorzieningen in Valencia is tamelijk groot en neemt nog steeds toe. Niet enkel de nieuwe hotels beschikken over spa’s en wellnessruimtes: bijzonder aantrekkelijk is het Balneario La Alameda ( G 4, Calle Amadeo de Saboya 14, tel. 96 369 09 98, www.balneariolaalameda.com), dat is ondergebracht in een gerestaureerd gebouw uit 1909. Het wellnesscomplex strekt zich uit over een oppervlakte van maar liefst ongeveer 2000 m² en biedt diverse mogelijkheden voor baden, massages en ontspanning.

Telefoon en internet

Mobiele telefoons functioneren uitstekend in Valencia. De belangrijkste aanbieders zijn Movistar, Vodafone en Orange. Voor bezoekers die veel telefoneren is het vanwege de hoge roamingkosten de moeite waard om een prepaid-kaart van een Spaanse provider aan te schaffen.

Voor internationale gesprekken toetst u eerst het landnummer (0031 naar Nederland, 0032 naar België), vervolgens het netnummer zonder de eerste 0, en ten slotte het abonneenummer.

Inlichtingen: kies binnen Spanje 118 88 of 118 11, internationaal 118 25 of 118 22.

De meeste hotels bieden hun gasten internet op hun kamer of in de lobby. Maar ook steeds meer cafés bieden bezoekers gratis wifi en met een beetje geluk zult u steeds weer voor iedereen toegankelijke wifihotspots ontdekken.

De 15 hoogtepunten

Een van de allermooiste bezienswaardigheden van Valencia is de Mercado Central, een schitterende markthal in jugendstil. Niet alleen de prachtige architectuur, maar vooral de kleurrijke markt die er wordt gehouden, trekt veel bezoekers. De vrolijke drukte is een belevenis op zich.

1Iconen van Valencia – El Miguelete en de kathedraal

Kaart: | E 3; Oriëntatiekaartje: blz. 33
Vervoer: | Bushalte: Plaza de la Reina

Spanjaarden associëren de stad Valencia meestal met El Miguelete, een mooie achthoekige klokkentoren. Het godshuis waar de toren bij hoort, de kathedraal, geniet veel minder bekendheid. De kunstwerken en relikwieën die deze kerk, de grootste van de stad, herbergt, zijn echter buitengewoon interessant.

Op een van de banken op de Plaza de la Reina, tussen de sinaasappelboompjes, hebt u een prachtig uitzicht op de kerktoren El Miguelete 1 die zich tegen de blauwe hemel aftekent (al is het jammer dat het verkeerslawaai in de omgeving oorverdovend is). De achthoekige toren doet extra sierlijk aan doordat hij los staat, in plaats van deel uit te maken van de kathedraal. Misschien is dat wel de reden waarom de Miguelete voor de inwoners van Valencia van zo grote betekenis is: hij staat symbool voor hun stad.

Uitzicht op zee

Een smalle wenteltrap van precies 207 treden voert omhoog naar het uitkijkplatform van El Miguelete, dat zich op een hoogte van 51 m bevindt. U kunt er genieten van een fantastisch uitzicht: vlak onder u liggen de doolhofachtige straatjes van de oude binnenstad van Valencia, aan de horizon schittert het blauw van de Middellandse Zee en in het zuiden tekent zich de kust van de Costa Blanca af. Van heel dichtbij kunt u het spel van de klokken zien. De grootste is de ‘Miguel’, waar de Miguelete naar is genoemd. Het meer dan 7 ton wegende klokkenwerk van gietijzer stamt uit 1539. Ook tegenwoordig nog is het een van de grootste in zijn soort van heel Spanje.

De eerste steen van de achthoekige toren, die oorspronkelijk aan de kathedraal vast zou worden gebouwd, werd al veel eerder gelegd, in 1381. In 1425, bijna een halve eeuw later, werd het bouwwerk voltooid. De opbouw van het bovenste platform, dat de kerkklokken draagt, bestond destijds nog uit hout.

Romaanse, gotische en barokke invloeden

Met de bouw van de kathedraal zelf werd al in 1262 begonnen. Het grootste deel van deze kerk is tussen de 13e en de 15e eeuw tot stand gekomen; in de daaropvolgende eeuwen zijn er nog afzonderlijke gedeelten bijgebouwd. Zo komt het dat de kathedraal zowel romaanse, gotische als barokke invloeden vertoont, hetgeen uitstekend te zien is aan de drie toegangspoorten.

Het oudste portaal, in romaanse bouwstijl, komt uit op de kleine Plaza de la Almoina 2. De gotische Puerta de los Apóstoles 3 (‘Apostelportaal’), die toegang biedt tot de Plaza de la Virgen, stamt uit de 14e eeuw. De originele stenen apostelbeelden, waar deze ingang naar genoemd is, worden in het kathedraalmuseum bewaard. Dit portaal is vooral bekend omdat het Tribunal de los Aguas (Watertribunaal, zie blz. 13) van Valencia hier elke donderdag om 12 uur bijeenkomt. De hoofdingang van de kathedraal, de Puerta de los Hierros 4, stamt uit 1703. Dit barokke portaal, de ‘ijzeren poort’, is opgebouwd uit drie lagen en is versierd met talloze zuilen en heiligenfiguren. Het is gewijd aan Maria, de Moeder Gods – vandaar de letter ‘M’ vlak boven de boog.

Kostbare kerkschatten

Wie de kathedraal binnengaat, heeft aanvankelijk het idee in een nogal sobere kerk te staan, omdat de zuilen en het plafondgewelf heel eenvoudig zijn. De rijkversierde kapellen en zijruimtes, waar talloze kunstwerken en historische relikwieën te ontdekken zijn, zijn echter allesbehalve sober.

Pal rechts van de hoofdingang komt u bij de Capilla del Santo Cáliz, waar – als u de inwoners van Valencia mag geloven – de Heilige Graal wordt bewaard. Iets verder bevindt zich een voor kunstliefhebbers bijzonder interessante kapel, die aan San Francisco de Borja gewijd is. De twee olieverfschilderijen aan de zijwanden zijn van de hand van een van de bekendste Spaanse kunstenaars, Francisco Goya (1788). Aan de linkerkant van de kapel is de Marqués de Llombai afgebeeld, en aan de rechterkant ziet u Francisco de Borja.

Het middelpunt van de kathedraal wordt gemarkeerd door een koepel van 40 m hoog en het hoofdaltaar, waar twaalf olieverfschilderijen met taferelen uit het leven van de Maagd Maria hangen. Ze zijn het werk van Hernando de Llanos en Hernando Yáñez, beiden leerlingen van Leonardo da Vinci, die er vanaf 1507 samen aan hebben gewerkt.

In de Capilla de la Resurrección (‘Kapel van de Wederopstanding’), die aan de achterkant van het hoofdaltaar staat, bevindt zich een bijzondere bezienswaardigheid: hier wordt de gemummificeerde linkerarm van de heilige Vicente Mártir (Vincentius van Saragossa) bewaard. Deze relikwie werd in de 12e eeuw op bedevaart meegenomen naar Jeruzalem, maar bleef achter in Italië. Pas in 1970 is de arm van de heilige weer naar de kathedraal van Valencia teruggebracht.

Rondom de kathedraal

Ook een wandeling rond de kerk is erg de moeite waard. Rechts naast de hoofdingang, aan de rand van een klein plantsoen, staat een bronzen model van de kathedraal, waardoor u een goed overzicht krijgt van het hele bouwwerk met al zijn kapellen en andere aparte gedeelten. Bij de romaanse toegang tot de kathedraal stuit u op de getuigenissen van een gruwelijke periode uit de Spaanse geschiedenis. Naast de rechter toegangsboog ziet u ongeveer op heuphoogte een steen met diepe kerven in de muur. Hier wette de beul de bijl waarmee hij de ‘ketters’ die door de Spaanse inquisitie ter dood waren veroordeeld op de Plaza de la Almoina terechtstelde.

Als u iets verder langs de muur van de kerk loopt, komt u bij een nis met dikke tralies ervoor. In 1238, na de herovering van Valencia op de Arabieren, liet Rey Don Jaime I (koning Jacobus I van Aragón) in deze kleine kapel de eerste christelijke mis opdragen – de kapel maakte deel uit van een kerk die hier vroeger stond.

In de schaduw van El Miguelete

Aan de overkant van de Plaza de la Reina staat rechts, verscholen tussen de huizen van de binnenstad, de kerk Santa Catalina 5. Het mag dan misschien zo zijn dat de Miguelete in heel Spanje het icoon van Valencia is, toch zijn de inwoners niet minder trots op de Santa Catalina.

Ook deze kerk heeft een fiere klokkentoren. Hij staat enigszins in de schaduw van de Miguelete, maar als u er vanaf de Calle de la Paz naartoe loopt, is hij goed te zien. De toren werd in de 17e eeuw in barokstijl gebouwd, de klokken zijn afkomstig uit Londen, waar ze in 1729 zijn gegoten. De Santa Catalina zelf, die naar schatting in 1245 werd gebouwd, is een van de oudste kerken van de stad. Vanbinnen is deze 13e-eeuwse kerk weliswaar niet zo spectaculair als de nabijgelegen kathedraal, maar de gewijde sfeer die er hangt is heel speciaal.

El Miguelete en de kathedraal

Openingstijden: ma.-zo. 10-13 en 16.30-19 uur.

Toegang: kathedraal € 5, El Migue-lete € 2.

Informatie: www.catedraldevalencia.es.

Gastronomische tips

Al meer dan honderd jaar bestaat de gerenommeerde Horchatería Santa Catalina 1 (zie blz. 93). Proef hier de bekende horchata eens, een drankje dat van aardamandelen wordt gemaakt. Deze gelegenheid is ook een bezoek waard vanwege de traditionele tegelversieringen en het beschilderd keramiek uit Manises.

Niet ver van El Miguelete vindt u restaurant La Lola 2 (zie blz. 98), een van de bekendste trendsettende restaurants van Valencia, waar de gasten in de weekends ook kunnen genieten van livemuziek en flamenco. Ongecompliceerd tapas eten kan onder andere in de Taberna de la Reina 3 (Plaza de la Reina 1, ma.-zo. 9-24 uur). Alle tapas worden hier met een houten prikkertje op een plakje brood vastgestoken, de gasten nemen een bord en kiezen zelf wat ze willen hebben, en aan de hand van het aantal prikkertjes wordt er afgerekend.

Tochtjes

De Plaza de la Reina is het beginpunt van de Hop-On-Hop-Off-bussen 1 (zie blz. 21), de dubbeldekkers waarmee u Valencia op een gemakkelijke manier kunt ontdekken. Op dezelfde hoek staan ook de Landós-paardenkoetsen op klanten te wachten. Een korte tocht duurt circa 45 min. en kost voor maximaal 4 pers. circa € 40, de langere duurt circa 90 min. en kost € 100. De toeristenbus naar het beschermde natuurgebied Albufera (zie ook blz. 84) vertrekt eveneens hier.

2Het kloppend hart van Valencia – de Plaza de la Virgen

Kaart: | E 3; Oriëntatiekaartje: blz. 37
Vervoer: | Bushalte: Plaza de la Reina

De Plaza de la Virgen (‘Plein van de Maagd’) is genoemd naar Maria, de beschermheilige van Valencia, en heeft voor de inwoners van de stad een bijzondere betekenis. Het plein is het kloppende hart van Valencia, omringd door de kathedraal, de Basilica de la Virgen de los Desamparados en het Palau de la Generalitat, het presidentieel paleis van de regionale regering van Valencia.

Op de Plaza de la Virgen is altijd wel iets te doen. Ambtenaren in dienst van de regering van de autonome regio Valencia lopen gehaast van de ene afdeling naar de andere, gelovigen gaan met neergeslagen ogen de basiliek binnen en kinderen spelen rond de fontein en jagen de duiven op. ’s Avonds oefenen skateboardende jongeren hun kunststukjes op het marmeren plaveisel van het plein en treffen de inwoners van de stad elkaar voor een uitgaansavondje in de oude binnenstad.

De Plaza de la Virgen speelt een grote rol in het leven van de Valencianos en wordt als het mooiste plein van de stad beschouwd. Vooral in de avonduren, als de zon ondergaat en de lantaarns de gebouwen eromheen en het glanzende marmerplaveisel verlichten, is dit een betoverend mooie plek. Niet voor niets komen hier in de weekends van met name het voor- en najaar veel huwelijksfotografen om pasgehuwden voor hun officiële trouwalbum te vereeuwigen.

De schutspatrones

Het meest in het oog vallende gebouw aan het plein is de Basílica de la Virgen de los Desamparados 1, die tussen 1652 en 1667 werd gebouwd. Aan de buitenkant is de kerk tamelijk eenvoudig. Bijzonder aan deze basiliek is de koepel, die zich niet zoals gebruikelijk in het midden van het bouwwerk bevindt, maar wat verder naar de buitenzijde. Binnen zijn indrukwekkende fresco’s uit 1701 te zien van de hand van Antonio Palomino. In deze kerk is het een voortdurend komen en gaan van gelovigen, die hier speciaal komen bidden bij het rijkversierde beeld van de Virgen de los Desamparados (‘Heilige Maagd van de Onbeschermden’), de schutspatrones van de stad.

De oorsprong van de Virgen de los Desamparados is terug te voeren tot 1416, toen ze tot beschermheilige van het ziekenhuis van Valencia werd uitgeroepen. Zieken die zwak en zonder bescherming waren, de desamparados, moest ze terzijde staan. In 1667 kreeg het Mariabeeld onderdak in de pasgebouwde basiliek en in 1885 werd de Virgen de los Desamparados door de paus officieel tot schutspatrones van de hele stad verklaard. Voor alle Valencianos, ook degenen die niet gelovig zijn, heeft de Maagd een bijzondere betekenis.

Als u het gedrang in de basiliek wilt vermijden en toch een snelle blik op het beeld van de beschermheilige wilt werpen, kunt u naar het grote zijportaal 2 gaan, van waaruit het interieur van de basiliek goed te zien is.

Ter ere van de Virgen de los Desamparados vindt jaarlijks tijdens het Fallas-volksfeest de Ofrenda de Flores plaats, een processie van twee dagen. Vanuit de verschillende wijken trekken duizenden leden van de gezamenlijke Fallas-verenigingen in klederdracht in een kilometerslange feestelijke optocht naar de Plaza de la Virgen om bloemen voor het beeld neer te leggen. Tijdens dit feest verandert het plein voor de basiliek in één geurende, kleurige bloemenzee.

Overigens: de traditionele meisjesnaam in Valencia: Desamparados, en de afkorting daarvan, Amparo, verwijzen naar de stedelijke beschermheilige. De typische jongensnaam in Valencia is Vicente, naar de twee schutspatronen van de stad, San Vicente Mártir en San Vicente Ferrer.

Water

De Moorse cultuur heeft zijn sporen in Valencia zichtbaar achtergelaten. Een belangrijke erfenis uit de Arabische periode is de waterbeheersing. Dankzij de Arabische kennis van waterkeringen, schoepenraderen en bevloeiingskanalen, veranderde het gebied rond de stad in een groene oase. Ook tegenwoordig nog wordt het leven in Valencia voor een groot deel bepaald door deze periode uit de geschiedenis. Niet voor niets staat op de Plaza de la Virgen de Turiafontein 3, een allegorie op de verworvenheden van de Moorse tijd. De halfliggende gestalte in het midden van de fontein stelt de rivier de Turia voor, en de meisjesfiguren, die uit hun kruiken water in het bassin uitgieten, symboliseren de acht grote acequias (irrigatiekanalen) van Valencia. Via deze, door de Arabieren aangelegde kanalen, werd het water van de Río Turia tot ver in de omgeving naar de akkers geleid. De beelden hebben allemaal de traditionele haardracht van Valencia, met het kenmerkende opgerolde haar en de peineta, een opgestoken sierkam. Op de sokkel staan de namen van de acequias.

Een andere erfenis van de Moorse periode is het Tribunal de las Aguas (Watertribunaal) van Valencia, dat al meer dan duizend jaar waakt over de rechtvaardige verdeling van het water. Elke donderdag om 12 uur komen de acht rechters – één vertegenwoordiger per acequia – bijeen vóór de Puerta de los Apóstoles 4 van de kathedraal (zie blz. 31) en nemen ze hun plaats in op de historische lederen stoelen. De gerechtsdienaar noemt de namen op van elk irrigatiekanaal en als een grondeigenaar of boer vindt dat hij bij de verdeling van het water onjuist behandeld is, kan hij hier zijn klacht naar voren brengen. De kwestie wordt in het dialect van Valencia behandeld en de rechtbank velt tijdens de zitting een oordeel.

De beslissingen van het Watertribunaal zijn bindend, hoewel ze niet schriftelijk worden vastgelegd; zelfs het hooggerechtshof in Madrid is niet bij machte vonnissen van de acht heren van het tribunaal terug te draaien.

Herinneringen aan het verleden

Vlak bij de Plaza de la Virgen kunt u nog meer bijzonderheden uit het verleden aantreffen. Bij bouwwerkzaamheden op de Plaza de la Almoina 5 stuitten bouwvakkers halverwege de jaren 80 van de vorige eeuw op Romeinse en Arabische ruïnes. Tegenwoordig bevindt zich hier het archeologisch museum van de stad (zie blz. 74). Een bijzonderheid is een grote glazen vloer, waardoor u een blik kunt werpen op de historische stadsmuren, die tegenwoordig deel uitmaken van het museum.

Slechts een klein eindje verder ligt de Cripta Arqueológica de la Cárcel de San Vicente Mártir 6 (zie blz. 75). Naar verluidt heeft de heilige San Vicente Mártir hier tot zijn terechtstelling in 304 n.Chr. gevangen gezeten.

De regeringsgebouwen van de regio Valencia

In de omgeving van de Plaza de la Virgen bevinden zich belangrijke regeringsinstellingen van de autonome regio Valencia. In een stadspaleis uit 1421, het Palau de la Generalitat 7 (zie blz. 76) in de Calle Caballeros, zetelt de president – vandaar het grote aantal donkere limousines en de grimmig kijkende, waakzame heren die vaak in dit deel van de voetgangerszone te zien zijn. Bij dit gebouw hoort ook een kleine tuin met sinaasappelbomen; de vruchten aan deze bomen zien er erg verleidelijk uit, maar het zijn wilde sinaasappels, die oneetbaar zijn!

Nog geen 200 m van het plein, in de richting van de Jardines del Turia, bevindt zich de Cortes Valencianas, het parlement van de regio Valencia. Het is passend gehuisvest in het deftige Palacio de Benicarló 8 (zie blz. 76), dat ooit in het bezit was van de familie der Borjas (bekend onder de Italiaanse naam: de Borgia’s), waaruit ook enkele beroemd geworden pausen zijn voortgekomen.

Adressen en openingstijden

Basílica de la Virgen de los Desamparados: Plaza de la Virgen s/n, tel. 96 391 92 14, www.basilicadesamparados.org, ma.-zo. 7-14, 16.30-21 uur.

Cultuurtips

De Almudín 9 (zie blz. 75), die in de Moorse tijd als graanopslagplaats diende, is tegenwoordig in gebruik voor allerlei tentoonstellingen. Een interessante en veelzijdige kunstverzameling, die kunstliefhebbers eigenlijk niet mogen missen, bezit ook het Museo de la Ciudad 10 (zie blz. 79).

Lekker eten

Pal tegenover de tuin van het presidentieel paleis bevindt zich restaurant El Generalife 1 (Calle Caballeros 5, tel. 96 391 78 99, ma.-zo. 13-16, 20.30-23.30 uur), waar u met name ’s zomers erg prettig buiten kunt eten. Weliswaar is El Generalife op toeristen gericht, maar de bediening en de keuken laten niets te wensen over. In plaats van de gebruikelijke paella kunt u beter de lamsbout (paletilla de cordero) bestellen, die hier bijzonder smakelijk wordt bereid.

3Jugendstil van het zuiverste water – de Mercado Central

Kaart: | D/E 4
Vervoer: | Bushalte: Mercado

Het is bijna ondoenlijk om een korte omschrijving te geven van de Mercado Central van Valencia. De levendige, drukke markt in deze schitterende jugendstilhal is één groot feest van geuren en kleuren.

Voor de meeste inwoners van Valencia is de Mercado Central in de eerste plaats de plek waar ze de meest verse levensmiddelen van de hele stad kunnen kopen. Het lijkt alsof ze het gebouw zelf, een prachtige markthal in jugendstil, heel gewoon vinden. Wie echter een praatje met hen maakt, zal al snel merken dat ze erg trots zijn op ‘hun’ markthal, vooral sinds de renovatie aan het begin van deze eeuw.

Het ‘modernismo’ van de jaren 20 van de vorige eeuw

De vroege jaren 20 van de vorig eeuw vormden voor de stad Valencia een mijlpaal in de stedelijke bouwkunst. Talrijke projecten, zoals de herinrichting van de Plaza del Ayuntamiento en de bouw van de wijk L’Eixample, zijn in deze periode uitgevoerd. De jugendstil, die in het Spaans modernismo heet, drukte zijn stempel op de nieuwe architectuur. Een van de mooiste gebouwen uit deze tijd is de Mercado Central, die in november 1928 werd geopend. De hal werd gebouwd op de plek waar voorheen ook markt werd gehouden, vandaar de doolhofachtige indeling.

Tegenwoordig beslaan de kramen een totale oppervlakte van maar liefst 8130 m². De keldergewelven, die minstens zo uitgestrekt zijn, kunnen helaas niet bezichtigd worden. Ze dienen voor de opslag van de tonnen fruit, groente, vlees en vis die dagelijks vers worden aangevoerd voor de verkoop in de stalletjes.