La Palma

Uitgeverij ANWB

Inhoud

Het belangrijkste eerst

Dit is La Palma

La Palma in cijfers

Eten en drinken

Het kompas van La Palma
15 manieren om je onder te dompelen in het eiland

Santa Cruz en het zuidoosten

Santa Cruz

Palmen en paleizen – Plaza de España in Santa Cruz

Bij de sneeuwmaagd – uitstapje naar Las Nieves

Los Cancajos

Breña Alta en Breña Baja

Villa de Mazo

Het zuidwesten

Los Canarios (Fuencaliente)

Las Indias en Los Quemados

Dans op de vulkaan – rondwandeling bij Los Canarios

Glinsterend zout –de zuidpunt

Las Manchas

Puerto Naos

Wijn en een excentriek kunstwerk – Las Manchas de Abajo

Los Llanos de Aridane

Biologisch, lava, design – winkelen in Los Llanos de Aridane

Argual Abajo

Tazacorte

Walvissen en dolfijnen – boottocht vanuit Puerto de Tazacorte

Puerto de Tazacorte

Het noordwesten

La Punta en El Jesús

Tijarafe

Puntagorda

Dragos en prehistorische grotten – Las Tricias

Blik in de diepte – Roque de Los Muchachos

Het noorden en het noordoosten

Santo Domingo de Garafía

Roque del Faro

In het betoverde bos – La Zarza en La Zarcita

Barlovento

Los Sauces

La Galga

San Andrés

Botanisch sprookje – Mirador Espigón Atravesado

Puntallana

Bezoek aan de mayos – Casa Luján in Puntallana

Het centrum

El Paso

Reusachtige krater – Caldera de Taburiente

Wandeling langs de rand van de caldera – La Cumbrecita

Bizar lavalandschap – vulkaanroute vanuit El Pilar

Reisinformatie

Hoe zegt u?

Register

Fotoverantwoording

Colofon

Herinner je je deze nog?

Het belangrijkste eerst

Zwemmen en zonnen

Waarom wit als het ook zwart kan? De lavastranden van La Palma zijn donker en vaak door rotsen omzoomd, zoals bij Puerto de Tazacorte en Playa Zamora. Er zijn ook heerlijke natuurzwembaden, bijvoorbeeld Charco Azul en La Fajana.

Caldera vanuit vogelperspectief

De reusachtige krater in het midden van het eiland kun je verkennen via een lang wandelpad vanaf Los Brecitos. Wil je minder ver lopen, dan rijd je van het bezoekerscentrum van het nationale park naar het ‘topje’ (La Cumbrecita) en volg je de route met hek met een blik duizend meter in de diepte (zie ook).

Atlantisch avontuur

Wie de wereld wel eens vanaf het water wil bekijken, stapt in Puerto de Tazacorte in een boot. Speur de zee af naar walvissen en dolfijnen, laat je langs de kust naar een mooie grot varen of geniet gewoon van de Sunset Tour (zie ook)!

Naar het geheime woud

Op slechts een paar kilometer van de zonnige kust ligt een compleet andere wereld. In diepe kloven dringt weinig licht door en woekeren het altijdgroene laurierbos en manshoge varens. Het is een geheimzinnige wereld die vochtig en behoorlijk koel is. Als er dan mistflarden door de boomkruinen drijven, voel je je volkomen in een sprookjeswereld verplaatst. Neem wel een jack mee (zie ook).

Diep in het zuiden

In 1971 stroomde er lava over de zuidpunt van La Palma. Het landschap is donker en door de zon verschroeid, maar biedt zeker geen trieste aanblik met wijnstokken die uit rotsspleten groeien. Het sap dat eruit wordt geperst heeft een volle smaak. Ook de lavakust biedt contrasten. Bij een wandeling bij de zoutpannen is het wit oogverblindend (zie ook).

Canarische levensvreugde

De Plaza de España in Los Llanos is een feest voor het oog: renaissancekerk, stad- en cultuurhuis, grote muurschilderingen en in het midden een paviljoen in de schaduw van laurierbomen – zien en gezien worden is hier het credo. Drink er een cortado of café con leche (zie ook)!

Sterren kijken

De hemel boven het eiland is helder en de wet tegen lichtvervuiling zorgt dat dat zo blijft. Er zijn diverse astronomische uitkijkpunten ingericht, waar je perfect zicht op de sterrenhemel hebt (www.starsislandlapalma.com). Er zijn ook sterrenkijktochten met mobiele telescoop (www.astrolapalma.com). Ook het observatorium op de hoogste berg van La Palma, een van de belangrijkste ter wereld, kan bezichtigd worden (zie ook).

Tijdreis naar de koloniale tijd

Santa Cruz was ooit Spanjes springplank naar de Nieuwe Wereld. De adellijke paleizen herinneren aan dat 'gouden tijdperk'. Nu huisvesten ze musea, galeries en cafés. De wandeling van het ene huis naar het andere is een spannende ontdekkingsreis (zie ook).

Wereld van spiralen

In het hoge noorden, waar zelfs in de droge tijd de bronnen stromen, hebben de oerinwoners mysterieuze tekens achtergelaten. Kunst op de rotsen midden in het laurierbos en ook nog een stuk eilandgeschiedenis – kun je je een mooier museum voorstellen (zie ook)?

Je kunt me vinden waar het mooi en spannend is: ik drink graag koffie in Santa Cruz of Los Llanos. De natuur van het eiland betovert me altijd weer en dus wandel ik over vulkanen met weids uitzicht over zee en door het geurige laurierbos.

Vragen? Ideeën?

Laat het me weten! Mijn adres bij de ANWB:

@ anwbmedia@anwb.nl

Dit is La Palma

Het ’steilste eiland ter wereld’ rijst als een machtige vesting op uit de golven van de Atlantische Oceaan. Op het eerste gezicht lijkt La Palma onbegaanbaar, maar het eiland is uitstekend ontsloten met goed onderhouden wegen en tunnels. La Palma is tevens het groenste eiland van de archipel: er zijn geen massale hoteldorpen en de natuur is er ongerept.

Wolken bij de berg

Het noorden en oosten van het eiland zijn aanzienlijk vochtiger en koeler dan het zuiden en westen. De verschillen in klimaat en vegetatie worden veroorzaakt door de noordoostpassaat: die stuwt de vochtige Atlantische lucht tegen de bergmassieven op, waardoor in het noorden en oosten dichte wolkenvelden ontstaan. Die stromen vervolgens als een rivier over de centrale bergkam naar beneden om onderweg op te lossen – een steeds weerkerend schouwspel dat indrukwekkend blijft!

Eerste station – altijd het oosten

De vakantiegangers komen in het oosten aan. Sommigen gaan in de veerboothaven van de hoofdstad Santa Cruz aan land, maar de meesten zetten 10 km naar het zuiden op de luchthaven voet aan de grond. Santa Cruz ( G 6) is een van de mooiste steden van de Canarische Eilanden, het kent een levendige sfeer en bezit daarnaast fraaie pleinen en paleizen. Wie hier onderdak vindt, staat midden in het Canarische leven en is toch slechts een paar kilometer van de bergwereld verwijderd.

Ten zuiden van de hoofdstad ligt een vruchtbare en steeds dichter bebouwde streek: in Breña Alta ( F 6) en Breña Baja ( G 7) is het eeuwig lente, planten groeien en bloeien er het hele jaar door. Welgestelde inwoners van de hoofdstad hebben er hun villa’s gebouwd en steeds meer West-Europeanen volgen hun voorbeeld. Aan de kust, waar het droger is, is bij Los Cancajos ( G 7) een badplaats ontstaan met een opgespoten strand.

Het gouden westen

Het pendant van Los Cancajos aan de westkant is Puerto Naos ( C 8). Ook deze badplaats heeft een fraai donker strand en een aantrekkelijke promenade, maar helaas ook steriele straten, rechtstreeks van de tekentafel afkomstig. Een idyllischer alternatief is Puerto de Tazacorte ( B 7): met een klein strand, visrestaurants en een haventje waar boten vertrekken voor spannende uitstapjes. In het naburige Aridanedal bij de uitlopers van de westhelling schijnt de zon zo krachtig dat hier op grote schaal bananen worden verbouwd. Maar niet alleen vruchten gedijen hier, ook het toerisme bloeit, zodat het plaatsje Los Llanos de Aridane ( C 6) zich met recht de ’geheime hoofdstad’ van La Palma noemt.

Verder naar het zuiden domineren vulkanen het beeld. Getuigenissen van de laatste uitbarsting, in 1971, zijn te zien onder het bergdorp Los Canarios ( E 11) en aan de kust. Niet ver daarvandaan kun je langs de zoutpannen wandelen en strandjes ontdekken. Een eerste hoteldorp is er al …

Zo idyllisch kun je in Las Tricias wonen, inclusief katten als medebewoners in het Casa Cruz de las Tricias.

Het ruige noorden

Het noordwesten is bereikbaar via bochtige wegen. Omdat dit deel van het eiland afgelegen is, heeft het zijn ongerepte karakter weten te bewaren. Turismo rural (’toerisme op het land’) is hier erg populair geworden. Tijarafe ( B 5) en Puntagorda ( B 3) zijn nog echte boerendorpjes, omringd door amandel- en fruitbomen op geterrasseerde hellingen.

In de buurt leidt een schitterende wandeling naar de Buracasgrot ( B 3) en een bos van drakenbloedbomen, een andere gaat naar het dak van het eiland, de Roque de Los Muchachos ( D 4), met 2426 m het hoogste punt van het eiland. Het noorden is nog wat ruiger. De passaatwolken die in de bossen vol knoestige dennen en laurierbomen blijven hangen, zorgen voor een magische sfeer.

Hart van steen – het midden van het eiland

De Caldera de Taburiente ( D/E 4/5) ligt in midden van het eiland. Deze door erosie gevormde krater met een doorsnede van 9 km is een van de grootste ter wereld en is inmiddels beschermd door middel van een nationaal park.

De krater wordt in het noordoosten beschut door de uitlopers van de Cumbre, een lange bergketen die in een halve cirkel om de caldera ligt en naar het zuiden doorloopt. In dit gebied vind je diverse fraaie wandelroutes. Ze leiden naar de bodem van de krater en naar de toppen rondom. Over de rug van de bergketen loopt naar het zuiden een vulkaanroute. De beste uitvalsbasis voor de verkenning van deze bergen is het gezellige dorp El Paso ( D 6/7), dat over de nodige accommodatie beschikt.

Eten en drinken

De eilandkeuken is landelijk, stevig en smaakvol. Alles wat in de tuinen, op de velden en in de bossen van La Palma groeit komt op tafel, aangevuld met vis uit de Atlantische Oceaan en geiten- en konijnenvlees. De bereiding was traditioneel 'zo eenvoudig mogelijk', maar door invloeden van buiten verandert de lokale keuken steeds meer.

Vis van de vissers

Voor verse vis kun je terecht in havenstadjes als Puerto Naos, Puerto de Tazacorte en Puerto Espindola. Tot het aanbod behoort vrijwel altijd heek, wrakbaars en tonijn. Dan is er nog de subtiele calamar, niet te verwarren met de kleine inktvisjes met een dunne huid (chipirones) of de vlezige octopussen (pulpo). Als je van vissoep houdt, moet je een keer caldo de pescado nemen, waar vaak ook mosselen in zitten en die gewoonlijk met saffraan is gekruid.

Vleesklassiekers

Erg lekker is een in een saus van wijn en kruiden gemarineerd geitenbokje (cabrito), terwijl in het jachtseizoen in de herfst ook konijn (conejo) op het menu staat. Wie geen friet bij het vlees wil, bestelt papas arrugadas con mojo: aardapeltjes in een zoutkorst met een pittige mojosaus. Die is er zowel in een groene als een rode variant; groen betekent dat er koriander in zit, rood chilipepers – en beide bevatten natuurlijk flink wat knoflook!

Vullende stoofpotten

Wie in het vochtige, koele noorden zit, heeft misschien wel trek in een stevige stoofschotel. De eenvoudigste variant is de potaje, die uit groenten bestaat. Potaje de trigo is de eilandspecialiteit en wordt met tarwe bereid. Puchero is een zondagsvariant met niet minder dan zeven soorten groenten en even zo veel soorten vlees. Een ander populair gerecht is ropa vieja (oude kleding): een typisch restgerecht met kekererwten, klein gesneden paprika, verse tijm en een scheut wijn om het smaak te geven.

LA PALMA SPECIAL

Menú del día: goedkoop driegangenmenu, vaak inclusief drankje

pinchos & montaditos: kleine belegde broodjes

tapas: kleine gerechtjes

puchero: stoofpot met groente en vlees

sopa de garbanzos: kikkererwtensoep met stukjes vlees

cabrito en adobo: geitenbokje gemarineerd in wijn en kruiden

conejo en salmorejo: gemarineerd konijn

arepas: pikant gevulde deegenvelopjes van maïsmeel, door terugekeerde emigranten uit Venezuela ingevoerd

bienmesabe: amandel-citroenmousse

almendrados: amandelkoeken

queso asado/queso a la brasa: gegrilde geitenkaas

miel de palma: palmenhoning

truchas: bladerdeegenvelopjes gevuld met pompoenpitten of puree van zoete aardappelen

Zoetigheid van amandelen

La Palma is een goede bestemming voor zoetekauwen – op geen van de andere Canarische eilanden vind je een zo verleidelijk aanbod. Het populairste ingrediënt is de amandel (almendra), die op de zonnige hellingen van het noordwesten groeit. De amandelen worden gemalen en tot de mousse bienmesabe (letterlijk ‘smaakt lekker’) of amandelkoeken verwerkt. Het hoogtepunt is queso de almendras (amandel-kaastaart)!

Wijn van de vulkaan

Het eiland produceert een verbazingwekkend palet aan wijnen. De belangrijkste wijnbouwgebieden zijn Fuencaliente/Las Manchas, waar droge witte wijnen en de zoete dessertwijn malvasia worden gemaakt; de specialiteit van de streek rond Hoyo de Mazo/Las Breñas is een stevige rode wijn. De vino de la tea zal niet ieders smaak zijn, hij rijpt in vaten van dennenhout en smaakt daardoor harsig. Hij wordt in de dorpen van het noordwesten geschonken.

Ambachtelijk bier van La Palma

Een fris biertje van de tap (caña) smaakt altijd wel goed en op La Palma is dat meestal een Tropical (uit Gran Canaria) of Dorada (uit Tenerife). Maar misschien wil je wel een ambachtelijk biertje uit La Palma zelf proberen. Isla Verde en Gara zijn twee goede brouwerijen en hun bier is in veel restaurants verkrijgbaar.

Geiten leveren de grondstof waarmee men een heerlijke kaas (queso) bereidt. Hij wordt in kleine kaasmakerijen van vaak rauwe melk gemaakt, die dus niet verhit is geweest. Met slechts drie ingrediënten – melk, stremsel en zout – weet men uiteenlopende smaaknuances te scheppen. Probeer de kazen die op de markt worden verkocht, je mag er altijd een stukje proeven!

STERK DOOR GOFIO

‘Mijn succes dank ik aan de gofio die mijn moeder me van jongs af aan gaf’, zegt de tot Mister Universe gekroonde Canariër Rubén González. Zijn schoonheid en kracht komen volgens hem van het geroosterde graan dat de oerinwoners al aten. Het is voedzamer dan vlees, bevat veel vitamine A en C, ijzer, magnesium en zink. Het gemalen gofio wordt gemengd met water, melk of soep, maar ook wel met geprakte banaan, honing, kaas of wijn. Met de trend om gezond, natuurlijk voedsel te eten is het in de afgelopen jaren tot het Canarische nationale gerecht uitgegroeid en heeft het de begeerde beschermde herkomstaanduiding gekregen, de denominación de origen.

Boodschappen doen

Als je zelf kookt, kun je je ingrediënten in de markthallen van Santa Cruz en Los Llanos halen, waar je volop groente en fruit vindt (ma.-za. 7-14 uur). Op zaterdag of zondag kun je ook naar een van de weekmarkten of boerenmarkten (mercadillos) gaan. Je vindt ze in de weekenden in Mazo en Breña Alta, Puntagorda, El Paso, Los Llanos en Puerto Naos.

Santa Cruz G 6 Plattegrond zie ook-zie ook

De hoofdstad Santa Cruz geldt als de mooiste stad van de Canarische Eilanden. Het historische stadscentrum is een beschermd monument, maar stoffig en museaal is het niet. Langs de met natuursteen geplaveide straatjes staan statige huizen met balkons en de pleintjes met palmbomen nodigen uit om even uit te blazen. Er is zelfs een lavastrand ...

Santa Cruz (16.700 inwoners) ligt op een smalle kuststrook tussen de Atlantische Oceaan en steile groene hellingen. Toeristen bezoeken vooral het lage deel van Santa Cruz, waar de welgestelde burgers zich traditioneel vestigden, maar het is ook leuk om een wandeling door de hoge wijken te maken, de barrios populares, met hun gezellige straatjes en kleine tuintjes. Alleen jammer dat er nog steeds auto's op de kustweg mogen – het stadsbestuur heeft nog niet het voorbeeld van Las Palmas de Gran Canaria gevolgd, dat het strand wel met de stad heeft verbonden …

De ontvangst is pastelkleurig en vriendelijk. Vergeet niet van de hoofdstraat af te wijken en door de zijstraatjes te slenteren om op een schaduwrijk pleintje als de Placeta de Borrero neer te strijken.

Steile carrière, diepe val

De stad werd direct na de Spaanse conquista gesticht: op 3 mei 1493 sloegen de overwinnaars langs de kust een ’heilig kruis’ (santa cruz) in de grond. In de 150 jaar daarna groeide de stad als meest westelijke buitenpost van Spanje in de Atlantische Oceaan snel. Maar de rijkdom van Santa Cruz trok ook de nodige aandacht van piraten. In 1553 werd de stad bij een aanval platgebrand. Vervolgens bouwde men hem glorieus en versterkt weer op. Het zou daarna geen enkele boekanier meer lukken Santa Cruz in te nemen. Zelfs Francis Drake wist met dertig schepen en vierduizend man geen voet aan de grond te krijgen.

Het gouden tijdperk van Santa Cruz duurde tot 1657 – in dat jaar herriep de koning het privilege van handel met de koloniën en gaf het aan het buureiland Tenerife. Die gebeurtenis betekende een dramatische wending voor de stad: van de Atlantische voorpost van een imperium zakte het af tot stoffig provinciestadje.

BEZIENSWAARDIGHEDEN

Tussen haven en stad

De Plaza de la Constitución is de toegangspoort tot de haven en de oude stad en is daarmee een knooppunt. Met fruit beladen vrachtwagens zijn op weg naar de havenpier, de andere kant op komt een stroom goederen die het eiland nodig heeft. De haven biedt een panorama van kranen, containers en veerboten, en dan is er nog de jachthaven. Aan landzijde staat het statige postkantoor en in het groene midden het glazen paviljoen van de toeristeninformatie, waar je onder andere informatie over evenementen vindt.

Flaneren

De Calle O’Daly is de verkeersluwe flaneerstraat van Santa Cruz, hij staat vol fraaie herenhuizen en is genoemd naar een Ierse koopmansfamilie. De Palmeros noemen de straat echter meestal Calle Real, de ’koninklijke straat’. Banken en belangrijke bedrijven hebben hier hun kantoor, daarnaast zijn er bars, trendy cafés, galeries en ouderwetse winkels. Neem even een kijkje bij het Casa Salazar (Calle O’Daly 22, ma.-vr. 9-20, za. 9-14 uur). Dit koloniale gebouw uit de 17e eeuw maakt met zijn natuurstenen gevels een strenge indruk, maar binnen is alles licht en luchtig: de binnenhof is over vier verdiepingen omgeven met houten gaanderijen, terwijl in het midden een fontein klatert. Op de begane grond kun je kwalitatief hoogstaande kunstnijverheid van La Palma kopen, terwijl in de zalen met cassetteplafonds van de bovenverdieping wisselende tentoonstellingen worden gehouden.

Bezoek aan de ‘bovenverdieping’

Vanuit de Calle O’Daly leidt een steegje met trappen omhoog naar de Plaza de Santo Domingo en de gelijknamige kerk, de in de 16e eeuw gebouwde Iglesia de Santo Domingo . De kerk bezit een rijkversierd houten plafond en expressieve houten beelden, die de kooplieden van La Palma uit Vlaanderen hebben meegebracht. Vlakbij staat het stijlvolle Centro de Interpretación de la Bajada , waar je van alles kunt leren over het belangrijkste feest van het eiland (Calle Virgen de la Luz 13, ma.-vr. 10-17, za. 10-13 uur, € 4,50, combinatieticket met Museo Naval € 7). Aan de noordzijde van het plein staat het fraaie Teatro Circo de Marte , een concertzaal uit 1913 met diverse balkons en een koepelplafond – overdag is het helaas meestal gesloten.

Wandeling door de oude straatjes

Voorbij de Plaza de España (zie ook) gaat de flaneerstraat verder, nu onder de naam Calle Anselmo Pérez de Brito. De straat daalt lichtjes en eindigt bij de Placeta de Borrero: een klein plein omringd door pastelkleurige huizen met een fontein in het midden en palmbomen die schaduw bieden. Het in de luwte gelegen hoekje van de Bistro La Placeta is ideaal om even een stop te maken. Van het plein leidt een doorgang naar de Avenida Marítima, waar diverse fraaie 16e-eeuwse huizen met balkons staan, de Casas de los Balcones . Met hun vrolijke kleuren en houten balkons over twee verdiepingen zijn ze een lust voor het oog. Voor de huizen ligt – aan de andere kant van de Avenida Marítima – het opgespoten, zwarte lavastrand. De ver in zee stekende strekdammen zorgen ervoor dat je hier veilig kunt zwemmen.

MUSEA

In een voormalig klooster

Het aan het eiland gewijde museum Museo Insular is gevestigd in een indrukwekkend, gerestaureerd franciscanenklooster uit de 16e eeuw. De zalen liggen rondom twee patio‘s en tonen op de begane grond zeedieren, vogels en scheepsmodellen. Op de bovenverdieping vind je kunst vanaf de 16e eeuw. Het hoogtepunt is de verzameling van de Galerie Marbach met werken van Joan Miró, Antoni Tàpies en anderen.

Plaza de San Francisco 3, tel. 922 42 05 58, ma.-za. 10-20, zo. 10-14 uur, toegang € 4, Korting voor kinderen tot 16 jaar en senioren, en bij aanschaf van een combinatieticket (Museo Insular en Museo Arqueológico Los Llanos)

SANTA CRUZ

Bezienswaardig

Casa Salazar

Iglesia de Santo Domingo

Centro de Interpretación de la Bajada

Plaza de España

Ayuntamiento

Casa Pinto

Iglesia del Salvador

Casas de los Balcones

Museo Insular

Museo Naval

Overnachten

La Fuente

San Telmo

Eten en drinken

La Placeta

Casa Indianos

La Lonja

La Bodeguita del Medio

Habana Café

Café de Don Manuel

Winkelen

Mercado

Hierba Buena

Casa Salazar

Mercadillo

Uitgaan

Teatro Chico

Teatro Circo de Marte

In de buik van een schip

Wandel verder naar de Plaza de la Alameda, waar de speelse kiosco onder de laurierbomen een geliefde ontmoetingsplek van de Palmeros is. Aan je naar de noordzijde kijkt, zul je even met je ogen knipperen, want daar staat een groot schip. Het is een in 1940 gebouwde replica van de karveel Santa Maria, waarmee Columbus in 1492 vanaf de Canarische Eilanden uitvoer voor zijn ontdekkingsreis naar de Nieuwe Wereld. Pas als je goed kijkt zie je dat de planken van het schip niet van hout zijn, maar van beton. In het schip is het Museo Naval gehuisvest, waar je in een aantrekkelijke inrichting historische zeekaarten, scheepsmodellen en boegbeelden kunt bekijken. Vanaf het bovendek kijk je uit op het Castillo de la Virgen, het ‘Kasteel van de Maagd’. Schip en vesting gaan tijdens het grote feest ter ere van de maagd Maria (zie ook) een met kanonschoten gevoerde 'dialoog' aan – het schip wordt daarom ook wel de Barco de la Virgen, ‘Schip van de Maagd’, genoemd.

Plaza de la Alameda, ma.-vr. 10-17, za./zo. 10-14 uur, toegang € 4,50, combinatieticket met Centro de Interpretación de la Bajada € 7

Heb je onderweg van de kiosco naar de karveel de door Luis Morera gemaakte dwerg (enano) in het midden van de fontein gezien? En wil je weten wat hij daar doet? Kom dan naar de volgende Bajada de la Virgen (zie ook) en kijk dan naar de ‘maskerdans van de dwergen’ (Danza de Enanos) – hiermee gedenkt men de catastrofale droogte van 1676!