Welkom

Willkommen

Ter oriëntatie

Kennismaking, Saarland in cijfers

Geschiedenis, heden, toekomst

Overnachten

Eten en drinken

Praktische informatie

Onderweg in Saarland

Saarbrücken en omgeving

Saarbrücken

Völklingen

Warndt

Sarreguemines (Saargemünd)

Saarpfalz en Bliesgau

St. Ingbert

Neunkirchen

Homburg

Kirkel

Blieskastel

Gersheim-Reinheim

Mandelbachtal

St. Wendel

Ottweiler

St. Wendel

Freisen

Bostalsee

Nonnweiler

Tholey

Saargau – Hochwald – Mosel

Saarlouis

Wallerfangen

Rehlingen-Siersburg

Wadern

Weiskirchen

Losheim am See

Merzig

Mettlach

Perl

De 15 hoogtepunten

Van de Stiefel naar de ‘natte Ludwig’ – barok in Saarbrücken

Een stadswandeling aan beide zijden van de Saar

Expeditie aan de stadsrand – op stap in het Saar-Urwald

Aan de rand van de deelstaathoofdstad gaat de tocht over avontuurlijke paden door een verwilderd woud

In het rijk der roestige reuzen – Werelderfgoed Völklinger Hütte

Waar hoogovens borrelden en cokesfabrieken walmden, bloeien nu bloemen en cultuur

De parel van Lotharingen – een uitstapje naar Metz

Naar de oude kathedraal en het nieuwe kunstfiliaal

Industriële cultuur op zijn puurst – een tijdreis door St. Ingbert

Van het slaaphuis van de Alten Schmelz naar de Baumwollspinnerei

De magie van geschiedenis – fietstocht door het dal van de Blies

Langs de historische plaatsen in het Biosfeerreservaat Bliesgau

Een gravin en haar lusthof – de Mariannenweg

Wandeling van Blieskastel naar de Würzbacher Weiher

Met gevoel over stronken en stenen – het Tiefenbachpfad

Zien, voelen en ruiken op het Premium-wandelpad en aansluitend de producten uit de regio proeven

Cultus in het Keltische bos – de Ringwall von Otzenhausen

Rond de 2500 jaar oude stenen voelt men de sfeer en betovering van verloren tijden

Genieten met bezinning – pleisterplaats in de Abtei Tholey

Het oudste klooster van Duitsland opent zijn deuren voor kunst, cultuur en culinair genot

Groeten van de Zonnekoning – ontdekkingen in het grensgebied

Naar de burchten en bastions in de heuvelachtige Saargau

Gärten ohne Grenzen – tuinen tussen Hochwald en Moezel

Vijf bloeiende paradijsjes, elk met zijn geheel eigen geurtoon

De po van de keizer – op bezoek bij Villeroy en Boch

Veel prominenten, maar gelukkig geen olifant in de wereldberoemde porseleinwinkel aan de Saar

Het geheim van de Moezelwijn – in de Dreiländereck

Fietsen tussen de wijnranken en pauzeren bij de wijnboer met uitzicht op Duitsland, Frankrijk en Luxemburg

Traditioneel en chic – de minimetropool Luxemburg

De hoofdstad van het groothertogdom heeft de charme van een kleine monarchie en de flair van een wereldstad

Toeristische woordenlijst

Culinaire woordenlijst

Register

Fotoverantwoording

Colofon

Paklijst

ANWB-routes

Deze symbolen in de tekst verwijzen naar een plattegrond

Dit symbool in de tekst verwijst naar één van de 15 hoogtepunten

images Dit symbool in de tekst verwijst naar een Waar voor je geld!-tip

Ter oriëntatie

De mooiste provincie – in het hart van Europa

Wat weet u over Saarland en de Saarlanders? Niets? Niet veel? Dat maakt niets uit. Dan vergaat het u zoals de meeste mensen die hier nog nooit zijn geweest. Wie echter al eens in Saarland was, is enthousiast over hoe mooi het hier is en hoe groen: licht en wijds is de brede band van de Saar in het zuiden. Knoestig en mysterieus is het ‘hoge’ noorden met zijn glinsterende meren en donkere rotsachtige bossen. Rustgevend zijn de rijke boomgaarden in de lieflijke Bliesgau en Saargau. Zonovergoten de met wijngaarden gesierde Moezel tegen de grens met de buurlanden Frankrijk en Luxemburg. Daartussen liggen magische plekken met een Keltisch-Romeins verleden en de roestige reuzen van de industriële cultuur. Ze herinneren aan de dagen dat vuurspuwende ijzerfabrieken en stoffige kolenmijnen het ritme in de deelstaat bepaalden. Tegenwoordig bezint het Saarland zich op nieuwe manieren en andere schatten die de aarde, de mensen en het land in petto hebben. Met nieuwe industrieën en hightech tussen de hoogovens en de mijnschachtbokken, natuurbeleving in oude cultuurlandschappen, kalme levensvreugde en een open blik over de grenzen. Saarland is de mooiste provincie – in het hart van Europa!

Saarbrücken en omgeving

Saarbrücken ( F/G 6/7) is het politieke, economische en culturele hart aan de Saar. Een charmante, vitale en gastvrije stad die leeft van de opwindende contrasten: aan de ene zijde in St. Arnual is het een dorp met een kerk gebleven, aan de andere zijde in Malstatt en Burbach verandert het van een zware industriestad in een hightech bedrijvenlocatie. Aan de zuidelijke rand grenst Saarbrücken direct aan Frankrijk, in het oosten is het een energieke universiteit in het bos, in het noorden zelfs een mysterieus oerwoud. En in het centrum, tot slot, is het een bruisende stad aan de rivier. Beide oevers nodigen uit tot een wandeling door de prachtige oude stadswijken: St. Johann met zijn markt, die een bijna mediterrane flair heeft, met het speels-hippe Nauwieser Viertel uit de Gründerzeit, het opkomende Quartier Mainzerstraße, omzoomd door het groene Staden met zijn statige villa’s en parken op de oever van de Saar. Op de andere oever van de Saar ligt Alt-Saarbrücken met het Regierungsviertel en het betoverende barokke duo, bestaande uit het slot (met tuin) en de Ludwigskirche. Het geheel is gelardeerd met talloze cafés, bistro’s, restaurants, musea en theaters. Daarbij komt nog een bonte reeks aan feesten en festivals: van het Filmfestival Max-Ophüls-Preis in januari via het Saar-Spektakel in de zomer tot het coole Jazz Festival in november – in Saarbrücken is gegarandeerd altijd iets te beleven. Dat geldt ook voor het nabijgelegen UNESCO Werelderfgoed Völklinger Hütte, dat jaarlijks honderdduizenden bezoekers trekt. Ook een uitstapje over de grens naar het charmante Sarreguemines/Saargemünd ( G/H 8) of naar Metz ( Karte 3, A 2), de ville lumière aan de Moezel, is een onmisbaar onderdeel van een bezoek aan Saarbrücken.

Saarpfalz en Bliesgau

In oostelijke richting strekt de zacht glooiende Bliesgau zich uit, een oud cultuurlandschap dat in 2009 tot UNESCO-Biosfeerreservaat werd gekroond. Een beschermd gebied dat uitnodigt tot het maken van dromerige fietstochten langs oude spoorlijnen of een pelgrimstocht over de beroemde St. Jacobsroute. Bezienswaardig zijn Blieskastel ( J 6), de kleine barokke residentie van de gravin Von der Leyen, en de Romeins-Keltische cultuslocaties en de openluchtmusea in Homburg ( K 5) en Gersheim-Reinheim ( H/J 8), waar soms ‘echte’ strijders uit de oudheid hun zwaarden laten kletteren. Met tussendoor een pauze bij een eenvoudige wandelhut of in een sterrenrestaurant – de geschiedenis van het genieten houdt stand.

St. Wendel

Het beste uitzicht over het noordelijke deel van Saarland heeft men vanaf de Schaumberg-Turm bij Tholey ( G 3). Aan de voet van de berg ligt het oudste klooster van Duitsland, aan de horizon liggen het gezellige St. Wendel ( H 3) en de Bostalsee ( G 1/2), de populaire ‘badkuip’ van Saarland. En in het uiterste noorden liggen een hele hoop magische stenen: de Keltische schans bij Nonnweiler-Otzenhausen ( G 1) en de edelstenen uit de vulkanische bodem van Freisen ( J 2), waarnaar u zelfs eigenhandig kunt graven. Een kleine domper: op het bekoorlijke platteland zijn veel dorpen en stadjes overwoekerd door lukrake stadsuitbreiding en veel van de typische oude mijnwerkershuizen of boerderijen zijn ten prooi gevallen aan de alom heersende Saarlandse verbouwingsdrift.

Moezel, Saargau en Hochwald

Als u de Saar naar het westen volgt, komt u langs Saarlouis ( D 5), de oude vestingstad van de Zonnekoning Lodewijk XIV. Vanaf hier glijdt u over de Saargau en door het idyllische dal van de Nied bijna onmerkbaar over de grens naar Lotharingen, waar men nog steeds hetzelfde Moezelfrankische dialect spreekt. Tussen Merzig ( C 3/4) en Mettlach ( C 3) stroomt de Saar in zijn fraaiste vorm. Het hele ‘Saarschleifenland’ koestert zich in de heerlijke geuren van zijn ‘Gärten ohne Grenzen’, die zich vanaf het bos- en wandelparadijs Hochwald uitbreiden tot aan het uitbundige Duits-Frans-Luxemburgse drielandenpunt aan de Moezel. Vanuit het wijdorp Perl ( A 3) ) is het slechts een kort stukje rijden naar de kleine Europese hoofdstad Luxemburg ( Kaart 3, A 1).

Saarland kan ook op de fiets worden verkend over mooi aangelegde paden

Kennismaking, Saarland in cijfers

Land van korte afstanden

Van oost naar west meet het Saarland 90 km, van noord naar zuid 60 km. In één tot twee uur heeft men het hele gebied doorkruist per auto. Alles ligt dicht bij elkaar in de kleinste deelstaat van de republiek. Het heeft ongeveer een miljoen inwoners – hier kent niet iedereen elkaar, maar velen kennen velen. ‘Ik ken iemand die …’ is hier het begin van veel gesprekken. Hij werkt bijvoorbeeld bij de gemeente of – nog beter – bij de regering, en heeft dus (vermoedelijk) goede contacten. Een ander heeft onlangs een huis gebouwd en weet dus hoe en waar men iets (waarschijnlijk) goed en goedkoop kan leveren. En als die niet kan, dan kent hij in ieder geval wel weer iemand, die iemand kent die … En zo werken er – dankzij deze Saarlandse manier van doen – in het land van de korte afstanden veel zaken (waarschijnlijk) sneller en gemakkelijker dan elders.

Levensader Saar

De rivier ontspringt tegelijkertijd aan twee bronnen op de heilige berg Donon in de Vogezen. Het water heeft al ruim 80 km door Lotharingen afgelegd, wanneer het aankomt in Sarreguemines, de sympathieke kleine grensstad waar ook de Blies uitmondt in de Saar. In Saarbrücken houdt het water de jaloerse broedersteden St. Johann en Alt-Saarbrücken enigszins uit elkaar, daarna trekt de rivier de grijze Schaffbux (werkbroek) aan – op haar weg door het industriegebied van Saarbrücken-Burbach via Völklingen naar Dillingen. Even voor Merzig schiet zij dan snel haar mooiste groene zondagse jurk aan, die ze bij Mettlach-Orscholz nog extra versiert met de Saarschleife – de beroemde, zeer fotogenieke lus (lett. ‘strik’) in de Saar. Na de laatste bocht neemt de rivier afscheid tussen de wijngaarden richting Rheinland-Pfalz. In Konz, bij Trier, verenigt zij zich met de Moezel en samen vervolgen zij hun weg naar de Rijn.

Steenbergen

Niet elke verhoging in het heuvelachtige Saarland is te danken aan de natuur, vele bestaan pas enkele decennia en werden door de mens geschapen. Steenbergen (‘halden’) zijn oorspronkelijk stortplaatsen van het afvalgesteente uit de kolenmijnen. Inmiddels zijn ze bijna allemaal beplant of op natuurlijke wijze begroeid en vaak niet meer als steenberg herkenbaar. Ongemerkt zijn ze onderdeel van het landschap geworden. Sommige zijn toegankelijk gemaakt voor bezoekers, zoals de Halden Ensdorf, Landweiler-Reden of de Urwaldhalde bij het Forsthaus Neuhaus. In het Saarkohlenwald bij Saarbrücken ligt een heuse steenbergenroute. Deze voert onder meer langs de Halde Göttelborn, waar u ook de hoogste mijnschachtbok (toren) ter wereld kunt beklimmen. En langs de kunstzinnig ontworpen ‘land art’-Halden Grühlingstraße en Lydia. Op hun maanachtige oppervlak kijkt u in geheimzinnige hemelspiegels. Uniek, typisch Saarlands, gaat dat zien! (www.saarland.de/dokumente/thema_stadt_und_land/SKW_Haldenrundwegbroschuere.pdf)

Saarlandse radio

Radio Saarbrücken begon in 1946 als een militaire zender – een product van de naoorlogse Franse bezetting. In 1952 werd het de Saarländischer Rundfunk GmbH, om tenslotte in 1957 over te gaan in de publieke omroep ARD. Met zijn radio- en televisieprogramma’s en een verscheidenheid aan publieke evenementen is het een belangrijk instituut in de deelstaat. Het Duitse Radio Filharmonisch Orkest Saarbrücken-Kaiserslautern geeft regelmatig concerten, onder andere in het congrescentrum en in de Großen Sendesaal op de Halberg. Er worden daar en op andere locaties in het hele land openbare radio- en televisie-programma’s opgenomen, zoals ‘Alfons und Gäste’, ‘Jazz live with Friends’ en ‘Bistrot Musique’. Het populairste evenement van het jaar is Halberg Open Air, aan het begin van de zomervakantie op het prachtige openluchtterrein van de omroep, dat tienduizenden jongeren trekt (tel. 06 81 60 20, www.sr.de).

Vanaf de schachtbok van de mijn Göttelborn hebt u een weids uitzicht

Dialect

De cabaretier Gerd Dudenhöffer, beter bekend als Heinz Becker, het eeuwig zeurende hoofd van de gelijknamige tv-familie, heeft het Saarlandse dialect in heel Duitsland bekend gemaakt. ‘De Becker-Heinz’ komt uit Bexbach in de Saarpfalz, in het uiterste oosten van de deelstaat. Strikt genomen spreekt hij slechts een variant van het Saarlandse dialect, dat vele facetten heeft. De meest opvallende taalgrens ligt ter hoogte van Saarlouis, waar het Rijnfrankische dialect overgaat in het totaal anders klinkende Moezelfrankische dialect. Met als gevolg dat bijvoorbeeld de Saarlanders in Perl an der Mosel hun ‘plat’ sprekende Luxemburgse buren beter verstaan dan hun deelstaatgenoten uit de Saarpfalz. Andere populaire dialectsprekende tv-persoonlijkheden (en hun acteurs) zijn Vanessa Backes (Alice Hoffmann), Jacques Bistro (Detlev Schönauer), de Scherer-Erwin (Joachim Weyand) en Elfriede Grimmelwiedich (Ewald Blum). Meer op www.mundart-saarland.de.

Saarlandse identiteit

Herinnert u zich Max Palü nog? Dat was de mollige Saarlandse ‘Tatort’-commissaris, liefhebber van rode wijn, kaas en vrouwen, die inmiddels al lang met tv-pensioen is. Hij belichaamt het francofiele type van de levensgenietende Saarlander. Zo ook de nog-lang-niet-gepensioneerde Oskar Lafontaine! Hij behoort ongetwijfeld tot het type ‘Saarlander-de-luxe’, zoals hij ooit door een plaatselijke schrijver werd getypeerd. Dit staat in schril contrast met de ‘standaard-Saarlander’ die zijn proletarische wortels, zijn huisje en zijn Hemmweh cultiveert en lid is van minstens een half dozijn verenigingen. Hij wordt verpersoonlijkt door Becker-Heinz, het tweede prominente Saarlandse tv-figuur. Beide zijn uiteraard cliché types. Maar misschien is de ‘echte’ Saarlander wel een kleurrijke mengeling van beide: nuchter en werelds, katholiek en levensgenieter, opportunistisch en authentiek denker, kletsmajoor en wijze, proleet en estheet. ‘Hij mort niet, maar leeft in harmonie met zijn tegenstellingen’, zegt de Saarlandse schrijver Ludwig Harig. En de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung stelt: ‘Het streven naar perfectie is uitermate on-Saarlands’. Veel belangrijker zijn de overzichtelijkheid, vertrouwdheid en de sociale cohesie in de deelstaat – en het uitgesproken talent om te genieten. Dat zijn tenslotte de ware rijkdommen in een ‘arm maar wijs land’.

Mooie nieuwe computerwereld uit het Saarland? – De Saarlandse universiteit is tevens de thuisbasis van ’s werelds grootste onderzoekscentrum voor kunstmatige intelligentie (DFKI). Daar sleutelt men aan het ‘mobiele internet van de toekomst’: minicomputers die direct op het lichaam worden gedragen in brillen, horloges, sieraden of kleding. Ze worden bediend met de stem, ogen, gebaren of beweging, en dat alles in milliseconden. Weer andere systemen moeten robots, fabrieken, woningen (‘smart home’), winkels (‘smart shops’) en het verkeer (‘smart mobility’) ‘slimmer’ maken, maar ook voor een betere databescherming zorgen dan voorheen (www.dfki.de).

‘Hauptsach gudd gess’

Eten (en drinken) heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het leven van de Saarlanders. Als men iemand hoorde zeggen dat hij ‘gudd gess’ had, dan betekende dat oorspronkelijk: er was dehemm (thuis), op bezoek of op het werk overvloedig eten geserveerd. Kwantiteit stond dus gelijk aan kwaliteit. Begrijpelijk voor een bevolking waarvan de meerderheid bestond uit allesbehalve rijke boeren of industriële arbeiders, en die voor de opname van voldoende calorieën waren aangewezen op goedkope basisproducten. Deze kwamen vaak uit hun eigen Gäadsche (tuin), waarbij de veelzijdige Grumbeer (aardappel) de hoofdrol speelde. Geen wonder dus, dat een stevig aardappelgerecht tot Saarlands nationale gerecht werd verheven: de Dibbelabbes. Gekoesterd cultuurgoed is ook de Schwenkbraten, vaak kortweg Schwenker genoemd: een gemarineerd stuk varkensvlees, dat ’s zomers door heel Saarland – als in een eindeloos lint – overal op draai- en zwenkbare roosters boven het houtskoolvuur hangt. Geheel naar het motto ‘de mens wikt, God beschikt, de Saarlander schwenkt!’ (www.schwenktheworld.com).

Leestips

Van Ludwig Harig, de bekendste hedendaagse auteur uit Saarland, stammen de krachtigste citaten over de aard van zijn landgenoten. In drie autobiografische romans (onder andere ‘Ordnung ist das ganze Leben’) heeft Harig bovendien op indrukwekkende wijze zijn familie-annalen en de Saarlandse geschiedenis van de jaren dertig tot zestig van de vorige eeuw met elkaar verweven. Harig en andere auteurs beschrijven in het boekje ‘Erinnerungsorte’ (Röhrig) de ‘ankerpunten van de Saarlandse identiteit’. De bekroonde dichter Johannes Kühn uit Tholey-Hasborn schrijft prachtige gedichten – en niet alleen over zijn landgenoten (uitgegeven door Hanser). In ‘Tour de Kultur – 100 neue Entdeckungsreisen in Saar-Lor-Lux’ (Gollenstein),verklappen radioverslaggevers van de Saarländischer Rundfunk de mooiste plekjes van het land. Het prachtige, informatieve fotoboek ‘Im Reich der Mitte’ (Hartung-Gorre) wijdt de lezer in in de details van de ‘geschiedenis, cultuur, werk, en leven in de grootregio’. De tekenaar Bernd Kissel laat in zijn ‘Saarland-Album’ (Geistkirch) de recentere Saarlandse geschiedenis als een onderhoudende striptekening de revue passeren.

Feiten en cijfers

Bevolking en bestuur: Saarland is de kleinste Duitse deelstaat. Het heeft bijna 1 miljoen inwoners, verdeeld over 6 districten en 52 gemeenten. De hoofdstad en grootste stad is Saarbrücken met circa 177.000 inwoners. Dan volgen Neunkirchen (46.000), Homburg (41.000) en Völklingen (38.000).

Geografie en klimaat: drie grote natuurgebieden karakteriseren de regio: de Hunsrück met het Schwarzwälder Hochwald, het cuestalandschap van Lotharingen en de Pfalz met zijn vruchtbare gebieden aan de Saar, Moezel en de Blies, en het Saar-Nahe-Bergland. Bijna een derde van de regio is bebost. In het noorden en het oosten grenst het Saarland aan Rheinland-Pfalz, in het westen aan Luxemburg en in het zuiden aan het Franse departement Moselle in Lotharingen.

Economie: kolen en staal domineerden eeuwenlang het industriegebied aan de Saar. In juni 2012 werd de laatste mijn gesloten in Ensdorf – de Saarlandse mijnbouw was geschiedenis. De staalindustrie werkt nog op een laag pitje door – als producent van hoogwaardige specialistische producten. Vandaag de dag is de auto-industrie (Ford Saarlouis) met zijn talrijke toeleveringsbedrijven de belangrijkste werkgever. Bij die industriële kern heeft zich een innovatief onderzoeks- en bedrijvenlandschap gevoegd, met internationaal gerenommeerde topbedrijven op het gebied van IT (Fraunhofer Instituut, Deutsches Forschungszentrum für Künstliche Intelligenz), nanotechnologie en bio-, medische en productietechnologie.

Winkelen in Frankrijk

Dat is altijd een belevenis. Zo’n typisch Franse supermarché zoals Cora of Record in Forbach of Sarreguemines/Saargemünd fascineert alleen al door zijn omvang, zijn overweldigende aanbod en het charmante Frans-Duitse koeterwaals bij de bediening en de kassa’s. Het aanbod van kaas, vis, zeevruchten, paté en stokbrood is er bijzonder goed en altijd vers. Enorm en echt voordelig – vooral tijdens de speciale actieweken – is de selectie van Franse wijnen, crémant (mousserende wijn) en champagne. Bijzonder zijn ook de wekelijkse markten in Forbach (di./do.) en Sarreguemines/ Saargemünd (di./vr.), waar Lotharingse flair zich vermengt met Noord-Afrikaanse charme.

Geschiedenis, heden, toekomst

Hoe een Saar-Pfälzer bijna koning van Beieren werd

De machtige vestingmuur van Otzenhausen en het Europäische Kulturpark Bliesbruck-Reinheim. Het zijn twee van de vele plaatsen waar men nog steeds op indrukwekkende wijze kan ervaren hoe ooit machtige Keltische stammen en welgestelde Gallo-Romeinse handelaren en ambachtslieden hun stempel op het land aan de rivier de Saar drukten. Machtscentra waren Trier, de Romeinse keizerlijke residentie, en Metz, de hoofdstad van het Frankische koninkrijk Austrasië. In de middeleeuwen heersten keizers en koningen vanuit hun (tweede) residenties in Luxemburg en de Pfalz over het koninkrijk, bijgestaan door machtige keurvorsten en kardinalen uit de regio. Langs de Saar ontstonden de eigenzinnige mini-vorstendommen van Zwaben, Hessen, Oldenburg, Saksen-Coburg en Lotharingen. Alleen het vorstendom Nassau-Saarbrücken en het hertogdom Pfalz-Zweibrücken wisten in de periode van de barok een zekere reputatie te verwerven. Hertog Karl II August zou zelfs keurvorst van Beieren worden en liet daarom alvast uit voorzorg een kasteel in Homburg bouwen, groter dan Sanssouci en Versailles! De troepen van de Franse Revolutie hebben het echter met de grond gelijk gemaakt – zoals zoveel van wat barokke vorsten langs de Saar schiepen.

Slaaphuis en ‘Schaffbux’

Tot 1815 hoorde de regio bij Frankrijk. Tijdens het Congres van Wenen werd het bijna volledig opgedeeld tussen de koninkrijken Pruisen en Beieren. Kolen en staal, die toen op grote schaal werden gedolven en gesmolten, veranderden het landschap zowel topografisch als sociaal. Kleine boeren en dagloners uit alle hoeken van het land trokken naar de industriegebieden rond de Saar en de Blies. Velen logeerden doordeweeks in de zogeheten slaaphuizen aan de rand van de hoogovens en de mijnen. Anderen vestigden zich in de nieuw gebouwde arbeidersnederzettingen die hen door de industriebaronnen, zoals de Röchlings of de Stumms, tegen gunstige voorwaarden werden aangeboden. Dit echter tegen een prijs van totale afhankelijkheid en sociale controle. Desondanks ontstond hier voor het eerst zoiets als een Saarlandse identiteit: er was nauwelijks een gezin te vinden zonder mijnwerker of hoogovenarbeider. En bijna iedereen was wel lid van een vereniging, zoals de duivenmelkers of de mijnwerkersblaaskapel. En zelfs na de ploegendienst hield men de Schaffbux (werkbroek) aan, om de geit achter het huis te voeren of om een buurman te helpen met de bouw van zijn woning. Die stille trots op het selber Geschaffte, het eigenhandig gemaakte, en die vriendelijke, ongecompliceerde onderlinge solidariteit zijn typerend voor het karakter van de Saarlander.

Een eigen elftal

Na de Eerste Wereldoorlog kwam de regio rond de Saar door het Verdrag van Versailles onder mandaat van de Volkenbond als het ‘Saargebiet’. Het gebied kreeg voor het eerst eigen grenzen, maar was economisch gebonden aan Frankrijk. Voor de meeste Saarlanders was dit een onbevredigende situatie, waaraan zij bij het eerste volksreferendum in 1935 een einde maakten ten faveure van Duitsland (ondanks Hitler). Na de Tweede Wereldoorlog kreeg Saarland zijn eerste eigen regering, die echter onder Franse voogdij stond. Een decennium lang was Saarland een soort Duits-Franse hermafrodiet met een Duitse bevolking en een Duitse minister-president, maar met een Franse Hoge Commissaris, de Franse munt, eigen postzegels, en zelfs een eigen voetbalteam! Daarbij kwamen de uit Frankrijk geïmporteerde goederen – van koffie en Gauloise, Algerijnse rode wijn en Marokkaanse dadels tot de elegante limousines van Citroën en Peugeot. Saarland was als een exotisch klein ‘Gallo-Germaans’ eiland met een geheel eigen identiteit (www.saar-nostalgie.de)

Grootregionaal visioen

In 1955 werd er alweer een volksreferendum gehouden, nu voor een Europese status aparte. Opnieuw kozen de Saarlanders – na bittere conflicten binnen het land –met een meerderheid voor Duitsland. Dit is de geboorte van het huidige Saarland, als tiende staat van de Bondsrepubliek. Het markeert het einde van tweehonderd turbulente jaren, waarin menigeen tot wel acht maal zijn nationaliteit moest veranderen! Het was echter ook het begin van een definitieve verzoening met voormalig aartsvijand en bezetter Frankrijk, dat inmiddels al lang een vriend en een goede buur is geworden. Het jaar 2012 betekende een nieuw keerpunt: de laatste mijn aan de Saar werd gesloten. Aan 250 jaar mijnbouwgeschiedenis, die land en de mensen ten diepste heeft gevormd, kwam een einde. Maar er is een visioen: Saarland, Lotharingen, Luxemburg, Rheinland-Pfalz, de Belgische Oostkantons en Wallonië – de kernlanden van het voormalige Frankische rijk Lotharingen – zijn verbonden door een lange gemeenschappelijke geschiedenis en cultuur. Zij zouden over alle grenzen heen aaneen kunnen groeien tot een moderne Europese grootregio: een doorleefd deel van Europa, in het hart van Europa.

Van de schitterende Romeinse villa in Perl-Nennig bleef slechts de mozaïekvloer bewaard

Overnachten

Stad of platteland?

Verspreid door de hele regio is er exclusieve, comfortabele, gezellige of rustieke accommodatie te vinden. Naast hotels van bekende ketens zijn er reeds lang bestaande familiebedrijven met een individuele charme. Accommodaties met het label Bed & Bike zijn ingesteld op de behoeften van fietstoeristen (www.bettundbike.de). Wie ’s avonds graag op stap wil, kan het beste in Saarbrücken of Saarlouis neerstrijken. Wie rust en stilte, een eenvoudiger onderkomen of een vakantiehuisje zoekt, is beter af op het platteland.

In de vakantieperiodes – vooral tijdens de zomervakantie – is het raadzaam om bijtijds een verblijf te boeken. In Saarbrücken is vroeg reserveren ook in de voor- en de najaarsmaanden aan te raden, evenals rond beurzen en festivals. Op de website www.toerisme-saarland.nl kunt u gedetailleerde informatie vinden over het aanbod en ook (soms goedkoper) online boeken.

De prijzen voor een overnachting zijn in Saarland relatief laag. De in deze gids vermelde hotelprijzen zijn telkens voor een tweepersoonskamer inclusief ontbijt.

Hotels

In Saarland bevinden zich twee 5-sterren hotels en twintig 4-sterren hotels, vaak op een mooie, rustige locatie. De hoofdstad biedt vijf 4-sterren hotels, waaronder een ‘superior’. Maar ook binnen de 3-sterren catergorie kunt u hier goed en zeer gunstig geprijsd overnachten. Over het algemeen kunt u het beste naar de voordelige arrangementen-, thema- of weekendtarieven vragen.

De Linslerhof in Überherrn beschikt over romantische kamers

Wellness in Saarland