Hanna Bervoets

Lieve Céline

Roman

Uitgeverij L.J. Veen

Amsterdam/Antwerpen

De auteur ontving voor dit boek een stimuleringsbeurs van het Nederlands Letterenfonds

© 2011 Hanna Bervoets en Uitgeverij L.J. Veen

Omslagontwerp Roald Triebels

Omslagbeeld Getty Images

ISBN 978 90 204 1098 3

NUR 301

lieveceline.nl

hannabervoets.nl

ljveen.nl

High above the mountains

Far across the sea

I can hear your voice

Calling out to me

Brighter than the sun

And darker than the night

I can see your love

Shining like a light

And on, and on

This earth spins like a carousel

If I could travel across the world

The secrets I would tell

You and I

Were meant to fly

Higher than the clouds

We’ll sail across the sky

So come with me

And you will feel

That we’re soaring

That we’re floating up so high

’Cause you and I were meant to fly

Fly…

Oooh

You and I

‘You And I’, Céline Dion, Aldo Nova, 2004

I

Wachten

Schiphol, 11:03 uur

Lieve Céline,

Dit is niet mijn 1e brief. Ik heb je al 3 dingen geschreven. Maar ik heb nog geen antwoord van jou. Misschien is het niet goed aangekomen of iets? De eerste 2 brieven stuurde ik naar het adres van op je site. Maar op de valentijnskaart voor jou en René het adres van je agent. Had ik van een meisje van het forum.

KateGirl heet zij. Van Kate Winslet. Dus eigenlijk is ze geen echte fan. Ze is van NA Titanic: van na My Heart Will Go On zeg maar.

KateGirl zei dat jouw agent haar post aan jou had gegeven. En dat jij haar toen een foto had gestuurd met handtekening. Kan zijn dat ze liegt. Ja echt wel dat ze liegt. Anders had ik toch ook allang iets van je gekregen?

Dus ga ik je deze brief zelf geven. Want ik kom naar je toe Céline! Eindelijk. Ik zou al eerder naar je show. Ik had genoeg gespaard met mijn baan. Er kwam alleen iets tussen. Maar dat is nu opgelost.

Morgen zijn we samen. Dan zie ik voor het eerst je show! Of nou ja: ik heb em natuurlijk al HEEL vaak gezien. Allebei de dvds heb ik en de filmpjes van YouTube ken ik uit mn hoofd. Ik weet al wat mijn lievelingsstukje is. Niet die met vuur en elfen. Dat vind ik echt wel heel goed maar dat vindt iedereen. I Surrender is mijn lievelingsstukje.

Weet je waarom? Omdat het begint met een donkere zaal: eventjes zie je niets. Dan gaat er een groene laser aan. Rook over het podium en op een blok staat een man. Je ziet alleen zijn rug maar hij danst: gooit zijn armen omhoog en een been in de lucht. Pas als de man zich omdraait dan zie je dat hij een masker op heeft. Natuurlijk best raar. Maar ik vind het dus mooi Céline. Dat je zn gezicht niet ziet.

Oh ik heb zon ZIN! Ik heb al 3 jaar zoooon zin.

Brooke kijkt op van haar schrijfblok. Het is elf uur ’s ochtends. Bij Céline is het nu negen uur eerder, heeft ze uitgerekend. Céline slaapt dus nog.

Over vier uur gaat haar vlucht naar Las Vegas. Eigenlijk is ze dus veel te vroeg. Het kon niet anders, ze moest vanochtend nog iets doen.

En daarna kon ze niet terug naar Johan en Sue.

Ze zit in de McDonald’s van het taxfreegedeelte en heeft net twee cheeseburgers gegeten. Op zich is het vandaag geen McDonald’s-dag. McDonald’s-dag is zondag. Of eigenlijk is zondag ‘eten wat ik wil-dag’. Maar ‘wat ze wil’ is altijd McDonald’s.

Vandaag is een gewone dag, qua eten. Dus mag ze geen mayonaise of saucijzenbroodjes of pindakaas. Want dat is allemaal ongezond, volgens Masja. Maar ja, in het vliegtuig kan Brooke straks ook niet kiezen wat ze eet. Dus telt vandaag niet mee.

Ze is niet de enige die hier zit. Voor haar in de rij stond een groep Engelsen. Zij bestelden frietjes en koffie. Geen van hen droeg een jas. Dat is hoe je Engelsen kunt herkennen, weet Brooke: ze dragen nooit een jas. Ook niet als het winter is of als het regent. Ze ziet ze vaak genoeg lopen, in groepjes door de stad. De jongens in Liverpoolshirts, de meisjes met oranje foundation. En kippenvel op hun armen en benen. Toen Sue nog in de Etos bij het Rembrandtplein werkte, kwam zij ze dagelijks tegen. Als ze al iets kochten, waren het tampons. Meestal kochten ze niets en hingen ze toch een halfuur in de winkel rond. Met bierblikjes. Dat was tegen de regels, maar wát Sue ook riep, het hielp niet.

Eén keer, vlak voor sluitingstijd, hield zo’n jongen in Liverpoolshirt een fles Zwitsal omhoog. ‘Ik wil ruiken,’ riep hij. ‘Ruiken wat ik in huis haal; ik ga niet iets kopen voor ik eraan heb geroken!’ Sue zei: ‘Dacht het niet hè!’, maar de jongen draaide de fles al open, snoof en riep: ‘Dit is bloody vies.’ Hij liet de babyshampoo over de vloer lopen. De lege fles zette hij aan het einde van het gangpad. Daarna ritste hij zijn gulp open. Sue ging tussen de jongen en de fles staan. ‘Doe het dan!’ riep ze, ‘doe het dan ja!’ De jongen lachte alleen maar. En deed het.

Hij plaste tegen Sues rok aan. Niet in een boogje, maar in een rechte straal.

Hij raakte ook het haarverfrek.

Sue zegt dat ze de shampoofles toen meteen in het gezicht van de jongen heeft leeggespoten. Dat zijn ogen groot en rood werden. Dat hij gilde, huilde, om genade smeekte. En nu voor de rest van zijn leven blind is. Ook zegt Sue dat ze nog diezelfde middag ontslag heeft genomen. Brooke weet niet zeker of dat laatste waar is. Eigenlijk doet het er niet toe: ontslag nemen of worden ontslagen. Het resultaat was hetzelfde. Sue kwam naar huis. En daar bleef ze. Zo hoefde ze tenminste geen Engelsen meer te zien.

Engelsen komen niet naar Amsterdam-Noord.

Daar woon ik dus Céline: in Amsterdam-Noord aan de overkant van het IJ. Behalve wij (de mensen die er wonen zeg maar) komt niemand ooit naar Noord. Snap ik wel hoor. Er is niet veel ofzo. Een Lidl en een Trekpleister en bij de flats een winkelcentrum met een Hema. Maar die is niet zo groot: hij heeft geen kampeerspullen of regenkleren.

Weet je wat we hier wel heel veel hebben? Cantas. Onze buurman noemt Noord Cantaland! Weet je wat dat is een CANTA? In Canada hebben ze natuurlijk geen Cantas. En in Las Vegas ook niet?

Een Canta is een auto maar dan klein. Hij kan 45 kilometer per uur maar mag alleen op het fietspad. Je moet een speciaal briefje van de dokter hebben om em te krijgen. In Noord werken veel dokters die zulke briefjes maken. Dus zijn er ook veel Cantas. Ik denk wel 4 of 5 per straat? De meeste zijn rood want dat valt op. In Noord zijn niet zo veel andere dingen rood. In Noord zijn bijna alle dingen grijs. Mijn moeder had ook een Canta. Voor haar zwakke spieren zei ze altijd.

Op het dashboard van die Canta stond een knuffel. Een konijntje. Brookes moeder zei: ‘Dat maakt m’n wagentje een beetje eigen.’ Het konijntje was wit toen ze het won. Maar Brookes moeder rookte. Overal waar ze kwam. De meeste dingen om haar heen werden vanzelf geel. De krabpaal van de kat, haar vingers, de asbak, het behang. En dus ook het konijntje: helemaal geel toen de politie het in een plastic zak aan Brooke gaf.

‘Kent u deze knuffel?’ vroeg de agent.

‘Ja,’ zei Brooke, ‘dat is Stacey.’

Zo heette het konijntje. Zodra haar moeder de knuffel van de grijparm de prijzenbak in zag glijden, had ze haar een naam gegeven. Brookes moeder vond namen erg belangrijk.

‘Namen zeggen alles,’ legde ze eens uit. ‘Ga maar na: een stoel was geen stoel als het geen stoel heette. En die ventilator daar; dat was een heel ander ding geweest als iemand het ooit een andere naam had gegeven.’ Soms zei Brookes moeder: ‘Heb je eenmaal een verkeerde naam, dan raak je die niet snel weer kwijt.’ Zij kon het weten. Haar ouders hadden haar de verkeerde naam gegeven. Brookes moeder heette Trude maar ze voelde zich een Pamela. Zo stelde ze zich ook voor: ‘Hai! Ik ben Pamela.’

Over de namen van haar eigen kinderen heeft Pamela dus lang en goed nagedacht.

Sue heet eigenlijk Sue Ellen. Ze is vernoemd naar iemand uit Dallas. Pamela had alle afleveringen van die serie gezien. Brooke niet. Dallas stopte toen ze vier was, en ze weet niets meer van wat ze daarvoor op televisie zag. Niet erg, vond Pamela: Dallas leek goed omdat het iets nieuws was, maar vergeleken met de series die daarna kwamen, waren de verhalen ongeloofwaardig en de decors best lelijk. As The World Turns en Days Of Our Lives vond Pamela al veel beter. Maar The Bold & The Beautiful was haar favoriet.

Ik heet Brooke. Want zo heet de knapste actrice uit The Bold ook. EN Brooke was slim Céline. Ze had scheikunde gedaan en werd rijk van een speciale uitvinding. Een middeltje tegen het kreukelen van linnen broeken of iets. Ze ging trouwen met haar grote liefde Ridge toen zijn vrouw was neergestort in Marokko. Maar toen kwam uit dat het kind wat ze met Ridge had eigenlijk van zijn vader was en werd Brooke gek. Echt helemaal gek! Ze wist niet meer wie ze was. Tegen Ridge zei ze: Ik weet wie jij bent maar I forgot who I am. Daar moest mijn moeder ZO om lachen. Ze zei: erg hoor vergeten wie je bent! Maar mijn moeder ging wel zuchten toen Brooke (helemaal gek en verward) haar kinderen alleen thuis achter liet blijven. Er kwam brand en de volgende dag kwam iemand van de kinderbescherming de kinderen van Brooke halen. No way! riep Brooke: het was een ongelukje. Maar de vrouw van de kinderbescherming zei: Kan zijn maar ongelukjes slaan al te vaak om in tragedy.

De Engelsen zijn weg. Hun dienbladen staan nog op tafel. Er steken servetproppen uit de koffiebekers die ze hebben achtergelaten. Nu staan ze met z’n allen voor een taxfreeshop rond een heel grote plastic M&M met armen en benen. Brooke kan ze goed zien want de McDonald’s zit op de tweede verdieping. Ze kijkt uit op de taxfreeshop, een elektronicawinkel en de douane. En op een grote houten klomp voor de ingang van een souvenirwinkel.

In het uur dat ze hier zit zijn er een heleboel mensen mee op de foto gegaan. Ze pakken het allemaal anders aan. Sommigen gaan voor de klomp staan, lachend in de camera. Dat zijn vooral Aziaten. Anderen zetten één voet in de klomp en doen alsof ze lopen, weer anderen gaan erin zitten en doen alsof ze varen.

Zelf stond Brooke vanochtend ook even in de souvenirwinkel. Ze wilde iets kopen voor Céline. Ze twijfelde tussen een ronde Leerdammer en zo’n heel grote Toblerone. Tot ze bedacht dat kaas vast niet lekker blijft in het vliegtuig en je chocolade ook in Vegas kunt halen.

Ze legde de Leerdammer en de Toblerone terug. Per ongeluk stootte ze een meisje aan.

‘Thu,’ deed het meisje.

Brooke kent dat geluid. Mensen maken het overal waar ze komt. Vooral als ze die mensen per ongeluk aanraakt. Dan duwen ze hun tong tegen hun gehemelte en persen, nee: spúgen ze de letter ‘t’ uit. Brooke weet wel waarom. Ze is stevig. En die mensen denken: dat is haar eigen schuld. Ze hebben gelijk, vindt Brooke: ze heeft natuurlijk zelf te veel gegeten. Maar aan de andere kant, als iemand haar zou vragen: ‘Ben je liever dun of dik?’, dan koos ze dun. En hoe kan iets waar je niet zelf voor kiest, je eigen schuld zijn?

‘Do you want me to take your picture?’ Brooke keek op: een vrouw wees naar de klomp op de grond. Ze gaf de vrouw haar toestel, en ging toen voor de klomp staan.

Lachend naar de camera.

Maar nu heb ik dus nog steeds geen kadootje. En weet je wat nou ZO stom is? Ik had het vanochtend makkelijk kunnen kopen. Iets moois of heel speciaals. Want ik was in de Bijenkorf. Vanochtend om 8 uur voor opgestaan. Mijn koffer had ik al ingepakt gelukkig: 2 spijkerbroeken en mn blouse met open hals van Pimkie. En al je cds want misschien gaat mn iPod leeg.

Toen ze vertrok, sliepen Sue en Johan nog. Of nou ja: Sue in elk geval. Of Johan al wakker was, wist Brooke niet, want Johan zat vannacht weer in de opslagbox. Daar slaapt hij al de hele week. Hij heeft er een stretcher en een tv.

Zaterdag kregen Johan en Sue ruzie. Johan en Sue krijgen elke dag ruzie, maar dit was een ander soort ruzie, een échte ruzie. Een ruzie als hun ruzie in Egypte.

‘Homo!’ had Brooke Sue horen roepen.

Johan is geen homo. Maar zo noemt Sue hem als ze boos is. Brooke heeft een neef die op mannen valt. Hij is negentien en draagt altijd strakke T-shirts met zilveren letters als hij bij hen is. Dan zegt hij hai schat, pakt hij Sue bij haar armen vast, kijkt hij haar recht in de ogen en roept hij dat haar jurk of kapsel of nieuwe tas echt té fucking fabulous is. Wanneer hij weg is, zegt Sue altijd: ‘Wat is het toch een lekkere nicht.’ Brooke denkt dat een lekkere nicht iets anders dan een homo is.

Ze was naar haar kamer gegaan. Daar zette ze muziek aan. Van Céline: Une Fille et Quatre Types. Het volumebolletje van iTunes klikte ze helemaal naar rechts. Normaal doet Brooke dat niet, want in de kamer achter de muur werkt de buurvrouw. Die buurvrouw schrijft. Brooke weet niet wat, maar toen Sue haar vroeg wat ze deed, is dat wat ze zei: ‘Ik schrijf.’

Die avond kon het Brooke allemaal niets meer schelen. Over een week was ze hier toch weg. Dus maakte ze haar schema voor gisteravond en vandaag:

Donderdag:

iPod laden

telefoon laden

trolley uit de box halen

sporttas uit de box halen

inpakken

Vrijdag:

08.00 (of voor ze wakker zijn) Opstaan

09.00 Bijenkorf

10.00 Trein

15.00 Vliegen!

Avond: Las Vegas (Caesars Palace)

Vanochtend ging het niet helemaal goed. Eerst kon Brooke haar sleutels niet vinden. En toen ze bij de hoek van de straat was, fietste er een groep jongens op haar af. Op dat moment wist ze dat ze niet om negen uur bij de Bijenkorf zou zijn. Die jongens kwamen van de pont, en die vertrekt iedere zes minuten. Het is zeven minuten lopen naar het water. Vanaf de hoek van de straat liep Brooke dus maar wat langzamer. Hoe harder je loopt, hoe langer je daarna stilstaat.

Vanachter haar raceten fietsers en Canta’s voorbij. Zij maakten nog wel kans de pont te halen. Eén fietser liet zijn stuur los om naar de pontkapitein te zwaaien. Als die ziet dat er nog mensen aankomen, wacht hij soms met wegvaren. Maar meestal zet hij gewoon de sirene aan en gaat de klep omhoog. De fietsers en Canta’s die zo geracet hebben, moeten dan heel hard remmen.

Om tien over negen was Brooke bij de Bijenkorf: achter de draaideur zat een vrouw op een kruk. Ze had een knot en een heleboel lak in haar haar. Hoe laat zou zíj zijn opgestaan?

‘Wilt u een nieuw geurtje proberen?’ vroeg de vrouw. Ze spoot iets op een strookje. Brooke kon het niet aannemen, want in haar rechterhand hield ze de sporttas, en met haar andere hand trok ze de trolley.

‘O,’ zei de vrouw toen ze dat zag, ‘o jeetje.’ Ze stak het strookje onder Brookes neus: ‘Anders ruik je toch alleen eventjes?’ Brooke rook. Het was lekker. Niet zo lekker als ‘Céline by Céline Dion’, dat ze normaal draagt, maar voor een nieuw geurtje: prima.

‘Vind je het wat?’

‘Ja.’

Brooke liep door naar de roltrap.

De sporttas deed ze om haar schouder, de trolley zette ze op de trede achter zich. Zo gleed ze naar de eerste verdieping: vrouwenkleding. En naar de tweede: de reisafdeling. En door naar de derde: koken en wonen.

Daar had ik het ZO kunnen doen: daar had ik een kadootje voor je kunnen kopen! Iets waar jij en René allebei iets aan hebben. Voor in jullie huis in Canada of het appartement in Las Vegas of de vakantievilla op het eiland Laval. Een mooie handdoek. Of een badjas. Zo STOM: ik had er gewoon helemaal niet aan gedacht.

Brooke dacht alleen aan waarvoor ze gekomen was. Dus nam ze de laatste roltrap, naar verdieping vier: boeken en tijdschriften.

Het was vrijdag; de nieuwe bladen waren er. In de supermarkt bladert ze die altijd even door. Sue heeft liever niet dat ze dat doet, maar: als ze niet wilden dat mensen in hun tijdschriften bladerden, hadden ze er allang iets aan gedaan. Ze in een afgesloten rek gezet. Of verpakt in cellofaan. Ze bladert ook nooit lang. Alleen om te kijken of Céline erin staat. En ze koopt ze bijna nooit. Het meeste wat ze schrijven is toch niet waar.

En waarom zou je iets willen lezen wat niet waar is?

Vanochtend heeft Brooke alleen vlug de voorkanten bekeken. Daarna liep ze door naar de reling.

Ze keek naar beneden. Op alle verdiepingen zag ze mensen bewegen. Maar het ging om de begane grond: de make-up- en mannenafdeling. Recht onder Brooke stond een bak boxershorts. Van die onderbroeken met een elastiek zo breed dat het boven de broek uitkomt, omdat anders niemand ziet welk merk het is. Ze waren als dure panty’s verpakt: in een plastic hoesje. Er stond een jongen naast de bak. Hij had zo’n hoesje in zijn hand en las de achterkant. Brooke dacht: ga nou weg. Maar de jongen pakte nog een hoesje en begon ook dat te lezen. Ze vroeg zich af wat erop stond.

Ze draaide zich om. Het meisje achter de kassa staarde naar een rol inpakpapier op de toonbank. Waarschijnlijk had het meisje daarvoor naar Brooke gekeken en haar hoofd vlug afgewend toen ze zag dat zij zich omdraaide. Waarom zou iemand anders naar zo’n saaie rol inpakpapier staren?

Opnieuw leunde Brooke over de reling. De jongen was verdwenen. Het kassameisje achter haar was nu bezig. Ze scande een boek en lachte naar een klant. Brooke moest het nu doen.

Ze zuchtte.

Ze twijfelde.

Ze deed het.

En wilde zo snel mogelijk naar beneden.

Niet rennen, dacht ze, niet rennen. Terwijl ze de roltrap af ging, zag ze opeens een clip van Céline voor zich. ‘It’s All Coming Back To Me Now’: het stukje waarin een man op een motor de trap af rijdt. Céline staat onderaan, met een witte trouwjurk aan. De man stapt van zijn motor en pakt voorzichtig haar hand: hij kijkt alsof hij Céline nooit meer los zal laten. Dan omhelzen ze elkaar. Ze stijgen op en zweven samen door de balzaal. Langzaam, heel langzaam: in slow motion.

Schiphol, 12:57 uur

Lieve Céline,

Ik zit in een cafe en het heet Ellipse Grand Espressobar. Ze verkopen koffie. Ik hou niet zo van koffie. Jij ook niet las ik in je bio. Jij hebt liever thee met honing toch? En ik las ook dat je geen sushi wou eten toen je 13 was en je 1e concert in Japan gaf. Ze moesten een biefstukje voor je bakken: door en door gaar. Dat vond ik zooo herkenbaar. Ik heb dus ook veel liever biefstuk dan sushi! Weet je Céline: volgens mij ben ik net als jij. Want als ik jou hoor zingen weet ik zeker dat jij mij snapt zeg maar. A Mothers Prayer bijvoorbeeld. Dan zeg je: every mothers prayer every child knows need to find a place guide her with your grace.

Nou daar heb ik dus echt veel aan gehad. Of A World To Believe in: know that dreams we hold on to can just fade away.

Zo is het wel gewoon he. Ik bedoel: ik had het precies zo opgeschreven. Of nou ja misschien ook niet. Want ik kan helemaal niet zo goed schrijven ofzo. Maar dat is dus zo knap van jou. Dat je precies maar echt PRECIES zingt wat ik voel en vind.

Weet je Céline: volgens mij zouden wij vriendinnen kunnen zijn. Niet in dit leven misschien. Maar als jij niet beroemd was en je woonde in Amsterdam en we kwamen elkaar tegen op straat of in de supermarkt en we gingen praten. Dan zouden we merken dat we een heleboel hetzelfde hebben. En dan gingen we zeker weten vaker afspreken. Bij elkaar langsgaan of winkelen samen? En de hele tijd praten over muziek maar ook over onze levens. Want ook die lijken heel erg op elkaar Céline. Onze levens zeg maar.

Jij bent bijvoorbeeld geboren in een dorp. In Charlemagne vlakbij Quebec toch? Amsterdam-Noord is geen dorp maar bij Amsterdam hoort het ook niet echt. Net als jij weet ik dus hoe dat voelt: dat de stad dichtbij is maar ook ver weg.

Als kind kwam Brooke bijna nooit in de stad. Pamela vond het vervelend om in haar Canta op de pont te staan. Ze zei: ‘Wedden dat mensen dan op mijn dak gaan slaan? En hoe kom ik het centrum in daarna? Over zo’n hobbelgracht? De mensen fietsen als gekken daar. Zul je zien: kom ik thuis, is m’n wagen helemaal bekrast.’ Ach, eigenlijk hoefden ze Noord ook helemaal niet uit. In Noord was niet veel, maar wel alles wat ze nodig hadden. Behalve de Hema ook een Footlocker en een postkantoor. En een McDonald’s. Al was die wel een beetje raar. Hij stond niet bij de winkels, zoals de McDonald’s in het centrum. Nee, die van hen stond langs de snelweg.

Ze gingen elk weekend. Om er te komen moesten ze de A10 oversteken. Dan hield Pamela de handen van haar dochters vast. Ze keken naar links, naar rechts, nog een keer naar links, rechts. Tot er echt niets meer aankwam. Tijdens het wachten staarden Brooke en Sue naar het restaurant aan de overkant. Het afhaalraam, de parasols op de parkeerplaats, de blauwe glijbaan. Soms stak Pamela een hand op naar een auto. Om hem te laten stoppen: ‘Ho ho!’ Sommige automobilisten stopten vlak voor haar voeten en openden het portier. Maar zodra ze op haar dochters wees, gooiden ze het portier weer dicht.

Pamela moest daar altijd hard om lachen. Brooke niet. Want als de auto’s weer waren weggereden, konden ze nog steeds niet oversteken.

Hadden ze de overkant eenmaal bereikt en stonden ze in de rij, dan keken ze naar buiten. In de zomer naar de vrachtwagens die voorbijreden. En in de winter, wanneer het vroeg begon te schemeren, naar de gele en rode lichtjes van auto’s.

‘Onbetaalbaar toch, die lampjes?’ zei Pamela een keer.

‘Ja,’ zei Brooke, ‘onbetaalbaar.’ Maar Sue haalde haar schouders op: ‘Lampjes, wat is daar nou mooi aan?’

Ze zaten altijd op dezelfde plek bij het raam. Soms wel een uur. Pamela wilde dat haar dochters rustig aten en altijd aan een tafeltje. Zij waren de enigen die dat deden. De parkeerplaats lag vol Quarter Pounderbakjes en frietzakjes. De berm en de brug ook, net als het gras langs de weg naar de flats. Pas vanaf het voetbalveld bij Kadoelen was de grond een beetje schoon. Misschien waren de mensen uitgegeten tegen de tijd dat ze daar aankwamen.

Behalve die McDonald’s zijn er in Noord niet veel cafés of restaurants. Ja, Koffiehuis Blokker en Café Jan, maar daar kom je niet als je er nooit komt. Loop je er naar binnen, dan stoppen de mensen met praten en staren ze naar je. Ze zeggen niets, ze kijken alleen maar. Hoe je je bier drinkt, hoe je met je hand in het bakje pinda’s zit, hoe je slikt, hoe je naar de wc gaat. En hoe je uiteindelijk betaalt, opstaat en weggaat. Dat weet Brooke van Johan. Hij is er één keer geweest. ‘Dat doen we dus niet meer dan,’ zei hij toen hij thuiskwam.

Brooke zit er niet mee, dat ze nooit naar een café gaan. Wat doe je daar nou helemaal? Zitten en praten. Wat je gezegd hebt, ben je de volgende dag vergeten. En aan wat je niet meer weet, heb je niets.

Brooke houdt niet van praten. Ook niet van luisteren naar andermans verhalen. Eigenlijk houdt ze alleen van kijken.

Maar wat valt er te zien in een cafe? NIETS. Ik denk dat jij dat ook vindt. Al was dat vroeger misschien echt wel anders want je eigen vader had een cafe. Ik las dat je daar je 1e optreden had toen je 9 was. Klopt dat? En dat je toen al de stem van een vrouw had. Ik wou dat ik je toen had gezien Céline! Maar het oudste filmpje van jou op YouTube komt uit 1981 en toen was je al 13. Ik las trouwens ook dat je door al die optredens vaak laat naar bed ging. En dat je dan de volgende dag heel heel heel moe was. Nou raad wat: ik ken dat.

Pamela liet Brooke vaak laat opblijven. Als Sue sliep, dronken ze samen Seven-Up. En keken ze naar Vrouwenvleugel. Een van de vrouwen in de gevangenis had met een tractor een man overreden. Zij had heel kort haar en zoende soms met Leontien. Dat vonden Brooke en haar moeder vies. Eigenlijk keken ze vooral voor de aftiteling. Voor het liedje dat dan kwam: ‘Nog één kans, nog één keer in vrijheid leven. Die dag komt. Dan kan ik het weer aan. Er moet ergens geluk zijn. Ik wil alles geven. Voor een arm, die om me heen zal slaan.’

‘Ik kan wel janken,’ zei Pamela soms wanneer ze het hoorden. Brooke knikte dan, al huilde ze niet.

Brooke huilt nooit. Huilen helpt niet. Er is niets wat dankzij huilen minder erg of beter wordt. Ja, misschien word je getroost. Maar haar moeder zei altijd: ‘Niets is zo gevaarlijk als huilende mensen troosten. Want voor je het weet gaan ze in hun eigen verdriet geloven.’

En dan nog zoiets: jij had een leraar die zei dat je een dagdromer was. Dat je daarom niet mee kon komen in de klas. Je cijfers bleven helemaal laag. Het is dus bijna ENG hoe toevallig dat is. Maar ik kon dus ook niet meekomen op de Bonkelaar. Of ik die dagen droomde weet ik niet. Ik weet alleen nog wat ik steeds maar zag. De vlecht van Anoeradha.

Andere klassen zaten in groepjes; vier of vijf tafeltjes tegen elkaar geschoven. Maar de klas van Brooke moest van juf Maevis in rijen zitten. Zo keek iedereen tegen een rug aan. Brookes rug was die van Anoeradha. Er liep een lange vlecht over. Hij glom en rook naar kokos.

‘Van groepjes raakt een mens afgeleid, rijen zijn beter,’ vond juf Maevis. Dat soort dingen zei ze vaak tegen haar klas. Dingen over ‘een mens’.

Als ze naar de schooltuinen gingen: ‘Even de natuur in, daar knapt een mens van op.’

Als ze een dictee kregen: ‘Taal, daar heeft een mens wat aan.’

Als ze te hard schreeuwden: ‘Een mens krijgt hier pijn aan z’n kop!’

Soms vroeg Brooke zich af wie dat mens was. Eerst dacht ze: de juf bedoelt ons, wij, de kinderen uit de klas. Later ontdekte ze dat juf Maevis het zelf was, dat mens waar ze het altijd over had.

Legde juf Maevis iets uit, over vleksommen of een Allerlei-opdracht, dan begreep Brooke het niet. Ze hoorde wel wat de juf zei. Maar haar hoofd maakte er geen plaatjes bij.

Het werd een soort mislukte pizza. Alsof je bij het bakken de ingrediënten niet op elkaar maar náást elkaar legt. Iedere hap smaakt anders. Je proeft kaas, tomaat, salami. Maar wat die dingen met elkaar te maken hebben, weet je niet. Misschien heb je niet eens door dat je pizza eet.