Smijdige witheid

Piet Gerbrandy

Smijdige witheid

Een vertroosting

© 2011 Piet Gerbrandy

Boekverzorging Melle Hammer

ISBN 978 90 204 1298 7

D/2011/0108/910

NUR 306

www.uitgeverijcontact.nl

temptatum mollescit ebur

TWEE ZWARTE WOUWEN

ZONDER KLEERSCHEUREN

ULTIEME TROOST

EEN STEENWORP AFSTAND

EEN WELGERONDE BOL

FLUISTERENDE LIPPEN

AANSTALTEN

verantwoording van de motto’s

TWEE ZWARTE WOUWEN

ἐν δ᾿ ἐτίθει ποταμοῖο μέγα σθένος Ὠκεανοῖο

Wij liggen.

Wij liggen naast elkaar. Ik lig op mijn rug en kijk omhoog. Vermoedelijk geldt voor jou hetzelfde. Aan je ademhaling te horen lig je nog geen halve meter van mij af eveneens op je rug. Hoe zijn wij in deze positie terechtgekomen. Wie heeft de locatie uitgekozen. Wie nam het initiatief. Hoe zetten wij de ligging voort zonder dat ze pijnlijk wordt. Of hoe zetten wij er een punt achter zonder dat het pijnlijk wordt.

Pijnlijkheid is geen catastrofe maar indien zij kan worden vermeden verdient dat aanbeveling. Pijnlijke situaties draag je lang met je mee. Ze handhaven zich tussen jou en de ander zo de afstand beperkt blijft. Wanneer je je ver genoeg verwijdert boet pijnlijkheid op den duur in aan kracht. Je wordt er minder vaak aan herinnerd. Maar dan taant ook de onderlinge gravitatie. Hoe laat je de pijnlijkheid verdampen zonder elkaar te verliezen. Vermijding is zonder meer beter. Maar niet altijd mogelijk.

Wanneer we lopen gaan we ergens naartoe. Althans we bewegen ons voort door de ruimte en hebben tenzij het stikdonker is steeds iets om naar te kijken. Bovendien zijn er altijd obstakels te vermijden of te overwinnen. Sloten of struikgewas. Prikkeldraad en blinde muren. Drempels en deuren en rails. Hier en daar een loopgraaf of een slagboom. Je moet je gedeeltelijk richten op de omgeving. Je mag de eventuele weg terug niet vergeten hoe lang en verwarrend hij ook is. Hoe dan ook komt er meestal een moment waarop je een richting moet kiezen. Dat geeft afleiding.

Zitten is heel gebruikelijk voor twee mensen. Zij nemen plaats aan of in de naaste omgeving van een tafel. Veelal hebben zij afgesproken dit te doen. Er is iets te drinken of te eten of er liggen papieren die besproken dienen te worden. Of men kijkt naar wie voorbijlopen. Niemand hoeft zich te vervelen. Het geldt mits de gezeten tijd in redelijke verhouding staat tot wat gezien de te verrichten handelingen normaal is niet als pijnlijk indien een van de twee opstapt.

Je kunt nu eenmaal niet permanent samen ergens blijven zitten. De afscheidsrituelen liggen min of meer vast.

Ik kijk je niet na. Je uit zicht verdwijnen laat ik liever aan mij voorbijgaan. Het is beter als je ineens weg bent. Dan is het duidelijk. Er zijn is goed. Er niet zijn ook. Onbestaanbare tussenvormen niet. Ze wrikken aan de logica en morrelen aan de sloten van de existentie. Dat is ontoelaatbaar en ondraaglijk.

Nu liggen wij hier. Een van ons moet als eerste zijn gaan zitten en heeft zich toen uitgestrekt op de aarde. De ander zal zich rechtstandig of zittend opgelaten hebben gevoeld en heeft zich naar het onvermijdelijke gevoegd. Minder waarschijnlijk is een exact synchrone uitstrekking. Moeheid kan een drijfveer geweest zijn. Of nieuwsgierigheid.

Wat kun je doen als je ligt. Tenzij je gaat vrijen is er weinig afleiding maar kun je vrijen nog liggen noemen. Is vrijen niet eerder een gaan. Hier gaat het om liggen in engere zin. Alleen al om praktische redenen behoort samen liggen niet tot de aanvaarde omgangsvormen. Je kunt niets drinken en geen stukken doornemen. Je bereikt geen bestemming. De blik op de omgeving is beperkt. Veiligheid is een tamelijk stringente voorwaarde. En een goed beligbare bodem. Geen scherpe stenen. Geen zuigende modder. Geen vochtig beton. Geen ijsvloer. Zand of gras of dekens en matras. Indien buiten liever geen neerslag van betekenis.

Het enige doel was blijkbaar dit naast elkaar liggen. Zoiets vergt een beslissing die eenmaal genomen onherroepbaar is. Je hebt je blootgegeven. Je kunt niet meer terug op straffe van verlies.

Het kiezen van de locatie is een daad. Je gaat niet terloops ergens liggen. Je denkt hier is het goed. Hier kunnen wij het uithouden. Althans voorlopig. Er is ruimte voor twee. Wij hoeven niet tegen elkaar aan te liggen maar het kan wel. Verschillende opties staan nog open. Een keuze voor een ervan is niet definitief. Maar wie ligt ligt. Daar valt weinig aan te doen.

Nam je je essen boog en je benen pijlen

je koker van schors polyester met nylon coating.

Vulde je leer met wijn en het zuiverste water.

Trok je voor dauwen het woud in om dieren

en dingen hun eigenste namen toe te kennen.

Hoe wist je dat maan maan moest heten.

Hoe spreek je het wild in je strik aan.

Hoe noem je de badende meisjes.

Wat zijn je woorden voor maar en voor dus en voor niet.

Vinding is een vloek die liefde delgt.

Je schuilplaats is voorzien van geen gemakken.

Hier zitten is een werk dat aandacht eist.

Er hoeft maar een takje te breken en alles voor niets.

Je pees popelt van spankracht.

Zij die haar netten spreidt kent geen genade.

Zij die haar benen harst om sneller

toe te kunnen schieten als het knapt.

Uit de onontbeerlijkheid van veiligheid kan afgeleid worden dat wie ligt weerloos is. De liggenden zullen voor elkaar dus geen gevaar vormen. Zij vertrouwen elkaar. Anders lagen zij daar niet samen behoudens gevallen van overmacht. Zij hebben gedacht wij kunnen daar samen liggen zonder dat er iets gebeurt. Wie ligt is doorgaans niet uit op gebeurtenissen. Het liggen is een voorlopig eindpunt. Geen daad maar een toestand. Een kalm interval tussen twee gebeurtenissen in. Het gaan liggen en het weer opstaan of gaan zitten. Of het vrijen natuurlijk. Maar dat doen wij niet.