Martin Amis

NACHTTREIN

Vertaald door Gerrit de Blaauw

Uitgeverij Atlas Contact
Amsterdam/Antwerpen

© 1997, 2010 Martin Amis

©1997, 2010 Nederlandse vertaling Gerrit de Blaauw

Oorspronkelijke titel Night Train

Omslagontwerp Mónica Waalwijk de Carvalho

Omslagontwerp Via Vermeulen / Rick Vermeulen

Typografie Arjan Weenink

ISBN 9789020413328

D/1997/0108/616

NUGI 301

CIP

Voor Saul en Janis

Deel 1

Terugslag

Ik ben politie. Dat klinkt misschien als een ongewone mededeling – of als een ongewone constructie. Maar zo zeggen wij dat. Onder elkaar zeggen we nooit ik ben politieman of ik ben politievrouw of ik ben politieambtenaar. We zeggen gewoon ik ben politie. Ik ben politie. Ik ben politie en mijn naam is rechercheur Mike Hoolihan. En ik ben ook nog een vrouw.

Ik ga een verslag schrijven over het ergste geval dat ik ooit heb meegemaakt. Het ergste geval – dat wil zeggen: voor mij. Als je politie bent is ‘ergste’ een rekbaar begrip. Je krijgt moeilijk greep op ‘ergste. De grens verschuift voortdurend. ‘Ergste?’ zeggen we. ‘Ergste bestaat niet.’ Maar voor rechercheur Mike Hoolihan was dit het ergste geval.

Op bureau Binnenstad, bij de Recherchedienst, werken drieduizend mensen, en er zijn een heleboel afdelingen en onderafdelingen, secties en eenheden, die voortdurend van naam veranderen: Georganiseerde Misdaad, Ernstige Misdrijven, Misdrijven tegen Personen, Zedenmisdrijven, Autodiefstal, Cheques en Fraude, Bijzonder Onderzoek, Confiscatie, Inlichtingen, Narcotica, Ontvoering, Inbraak, Beroving – en Moord. De rest van de stad pleegt misdaden en wij bestrijden ze. Daar komt het in grote trekken op neer.

Hier is mijn cv. Op mijn achttiende ging ik strafrecht studeren aan het Pete Brown College. Maar eigenlijk zocht ik de spanning van de straat. En ik had geen geduld. Ik deed beroepstests voor rijkswacht, voor grenswacht, zelfs voor gevangenbewaarder. Ik slaagde voor alle drie. Ook legde ik met goed gevolg de politietest af. Ik zei Pete vaarwel en gaf me op voor de academie.

Ik begon als wijkagent in Zuid. Ik maakte deel uit van het Buurtstabiliseringsteam in wijk Vierenveertig. We surveilleerden en deden radiopatrouilles. Daarna heb ik vijf jaar in het Bejaardenberovingsteam gezeten. Mijn werk in de proactieve sfeer – misleiding en uitlokking – was voor mij een opstapje naar de recherche. Daarna nog een test en toen naar bureau Binnenstad, met penning. Ik werk nu bij Confiscatie maar ik heb acht jaar bij Moord gezeten. Ik deed moorden. Ik was moordpolitie.

Even iets over mijn uiterlijk. Ik heb de bouw van mijn moeder. Ze was haar tijd ver vooruit: ze zag er ongeveer uit zoals we ons tegenwoordig een politiek bewuste feministe voorstellen. Ma had zo de mannelijke schurk in een postnucleaire road movie kunnen spelen. Mijn stem heb ik ook van haar maar hij is nog zwaarder geworden door drie decennia nicotinemisbruik. Mijn gezicht heb ik van mijn vader. Meer de kop van een plattelander dan van een stedeling – vlak, onbestemd. Het haar is geblondeerd. Ik ben geboren en getogen in deze stad, in de buitenwijk Moon Park. Maar het gezin viel uit elkaar toen ik tien was, en daarna heeft de staat mij opgevoed. Ik weet niet waar mijn ouders zijn. Ik meet een meter achtenzeventig en ik weeg rond de tachtig kilo.

Volgens sommigen is niets zo enerverend (en levert niets zoveel steekpenningen op) als Narcotica, en iedereen is het erover eens dat je je bij Ontvoering een breuk lacht (zoals moord in Amerika meestal een zaak van zwart tegen zwart is, zo is ontvoering meestal een zaak van bende tegen bende), en Zedenmisdrijven heeft ook zijn volgelingen, en Prostitutie & Kansspelen kent zijn aanhangers, en bij Inlichtingen komen de genieën aan hun trekken (Inlichtingen graaft diep en haalt de diepzeecriminelen naar boven), maar in zijn hart weet iedereen dat Moord alles overtreft. Moord is het helemaal.

In deze Amerikaanse stad van het tweede plan, redelijk bekend vanwege zijn door Japanners gefinancierde Toren van Babel, zijn havens en jachthavens, zijn universiteit, zijn futuristisch verlichte bedrijven (software, ruimtevaarttechnologie, geneesmiddelen), zijn hoge werkloosheid en de rampzalige vlucht van belastingbetalers uit de binnenstad, onderzoekt een moordpolitie ongeveer twaalf moorden per jaar. Soms leid je het onderzoek, soms word je aan iemand toegevoegd. Ik heb honderd moorden onderzocht. Mijn oplossingspercentage lag iets boven het gemiddelde. Ik verstond de kunst de juiste conclusies te trekken uit de plaats van een misdaad en ben meer dan eens een ‘buitengewoon goede ondervrager’ genoemd. Mijn rapporten waren uit de kunst. Toen ik van Zuid naar de Recherchedienst kwam verwachtte iedereen dat mijn rapporten van wijkkwaliteit zouden zijn, maar ze waren van binnenstadkwaliteit, vanaf het begin. En ik probeerde nog beter te worden en ging er keihard tegenaan. Eén keer leverde ik buitengewoon goed werk, toen ik twee tegenstrijdige verklaringen met elkaar moest vergelijken. Het ging om een heel ingewikkelde moord in wijk Drieënzeventig: de ene getuige/verdachte tegenover de andere getuige/verdachte. ‘Vergeleken met wat ik van jullie te lezen krijg,’ sprak brigadier Hendrik Overmars terwijl hij in aanwezigheid van het hele team mijn rapport omhooghield, ‘is dit je reinste woordkunst. Dit is Cicero, goddomme. Jullie komen niet verder dan Robespierre.’ Ik deed het werk zo goed mogelijk, tot ik aan het eind van mijn Latijn kwam en het niet meer aankon. In al die jaren heb ik zo’n duizend verdachte sterfgevallen onderzocht; meestal bleek het om zelfmoord of een ongeluk te gaan, of gewoon om verwaarlozing. Ik heb ze dus allemaal gezien: springers, strompelaars, dompelaars, bloeders, drijvers, knakkers, knallers. Ik heb de lijken gezien van doodgeknuppelde eenjarigen. Ik heb de lijken gezien van meervoudig verkrachte negentigjarigen. Ik heb lijken gezien van mensen die al zo lang dood waren dat je het tijdstip van overlijden alleen kon schatten door de maden te meten. Maar van alle lijken die ik heb gezien is er niet één dat zo’n diepe indruk op me heeft gemaakt als het lijk van Jennifer Rockwell.

Ik zeg dit allemaal omdat ik een rol speel in het verhaal dat ik ga vertellen, en ik vind dat u iets van mijn achtergrond moet weten.

Vanaf vandaag – 1 april – beschouw ik de zaak als ‘opgelost. De zaak is gesloten. Gepiept. Rond. Maar de oplossing heeft alles alleen maar gecompliceerder gemaakt. Ik ben begonnen met een mooie stevige knoop en nu zit ik met een wirwar van losse eindjes. Vanavond heb ik een ontmoeting met Paulie No. Ik ga hem twee vragen stellen. Hij gaat me twee antwoorden geven. Dan heb ik alles rond. Dit geval is het ergste geval. Ik vraag me af: ligt het soms aan mij? Maar ik weet dat ik gelijk heb. Het is allemaal waar. Het is het geval. Paulie No is, zoals wij dat noemen, een snijder. Hij snijdt voor Justitie lichamen van mensen in stukken en vertelt je waaraan ze zijn doodgegaan.

Sta me toe me bij voorbaat te verontschuldigen voor het grove taalgebruik, het zieke sarcasme en de onverdraagzaamheid. Alle politiemensen zijn racisten. Dat hoort bij onze baan. De politie van New York heeft de pest aan Portoricanen, de politie van Miami heeft de pest aan Cubanen, de politie van Houston heeft de pest aan Mexicanen, de politie van San Diego heeft de pest aan indianen, en de politie van Portland heeft de pest aan eskimo’s. Hier hebben we de pest aan vrijwel iedereen die niet Iers is. Of niet van de politie. Iedereen kan politie worden – joden, zwarten, Aziaten, vrouwen –, en als je het eenmaal bent hoor je bij een ras dat politie heet en dat verplicht is elk ander ras te haten.

Deze notities en afschriften zijn stukje bij beetje aan elkaar geplakt gedurende een periode van vier weken. Ik verontschuldig me ook voor het inconsistente gebruik van werkwoordstijden (moeilijk te vermijden als je over iemand schrijft die pas dood is) en voor de losse presentatie van de dialogen. En ik denk dat ik me ook moet verontschuldigen voor de uitkomst. Het spijt me. Het spijt me. Het spijt me.

Voor mij is het begonnen op de avond van de vierde maart en daarna heeft alles zich van dag tot dag ontwikkeld, en zo ga ik dit deel van het verhaal ook vertellen.

4 maart

Die avond was ik alleen. Mijn vriend Tobe was de stad uit, naar een of ander computercongres. Ik was nog niet eens aan het eten begonnen: ik zat met mijn opengeslagen discussiegroepbiografie op de bank, naast de asbak. Het was kwart over acht. Dat weet ik nog omdat ik net uit een dutje was opgeschrikt door de nachttrein, die vroeg langskwam, zoals elke zondag. De nachttrein, die de vloer doet beven waarop ik loop. En mijn huur erg laag houdt.

De telefoon ging. Het was Johnny Mac, alias brigadier John Macatitch. Mijn collega bij Moord, die het inmiddels tot teamleider heeft geschopt. Een fantastische vent en een kei van een rechercheur.

‘Mike?’ zei hij. ‘Ik heb iemand nodig. Een zwaargewicht.’

En ik zei: Zeg het maar.

‘Het is ernstig, Mike. Je moet een kennis voor me doen.’

Kennis betekende k.v.o. – kennisgeving van overlijden. Met andere woorden, hij wilde dat ik iemand ging vertellen dat een vriend of familielid was overleden. Dat iemand van wie de betrokkene had gehouden was overleden: zoveel viel al op te maken uit zijn stem. En plotseling was overleden. En gewelddadig. Ik dacht erover na. Ik had kunnen zeggen: ‘Dat doe ik niet meer’ (al loop je bij Confiscatie ook weleens tegen een lijk aan). En dan hadden we daarna zo’n stom tv-dialoogje kunnen voeren (hij: Je moet me helpen, en Alsjeblieft, Mike, en ik: Geen haar op mijn hoofd en Ik peins er niet over en Dacht je nou heus…), tot iedereen zich kapot verveelt en ik eindelijk door de knieën ga. Ik bedoel, waarom nee zeggen als je ja moet zeggen? Kunnen we tenminste verder. Daarom zei ik gewoon nog een keer: Zeg het maar.

‘De dochter van kolonel Tom heeft vanavond zelfmoord gepleegd.’

‘Jennifer?’ En het kwam er zomaar uit. Ik zei: ‘Je belazert me.’

‘Was dat maar waar, Mike. Belazerde ik je maar. Het is een rámp.

‘Hoe?’

‘.22 in de mond.’

Ik zweeg.

‘Mike, ik wil dat jij kolonel Tom op de hoogte stelt. En Miriam. Nu meteen.’

Ik stak nog een sigaret op. Ik drink niet meer, maar roken… Ik zei: ‘Ik ken Jennifer Rockwell al sinds haar achtste.’

‘Juist, Mike. Snap je het nu? Als jij het niet doet, wie dan wel?’

‘Oké. Maar dan moet je me wel de plek laten zien waar het is gebeurd.’

In de badkamer maakte ik me op. Plichtmatig, als iemand die een toonbank schoonveegt. Mijn lippen zuinig op elkaar geklemd. Vroeger moet ik een stuk geweest zijn, maar nu ben ik een groot oud blond wijf van dertien in een dozijn.

Zonder erbij na te denken had ik van alles meegenomen: mijn notitieboekje, mijn zaklantaarn, mijn rubber handschoenen en mijn .38 met korte loop.

In het politiewerk raak je al gauw vertrouwd met wat wij de ‘juist-ja-zelfmoord’ noemen. Je gaat naar binnen, ziet het lijk, kijkt de kamer rond en zegt: ‘Juist ja.’ Dit was beslist geen juistja-zelfmoord. Ik ken Jennifer Rockwell al sinds haar achtste. Ze was een lievelingetje van me. Maar ze was ook een lievelingetje van alle anderen. En ik heb haar zien opgroeien tot een soort overvloed van volmaaktheid. Briljant, mooi. Dodelijk briljant, gaat er nu door me heen. Stervensmooi. Maar niet bedreigend – of hooguit zo bedreigend als een briljante mooie vrouw nu eenmaal is, hoe toegankelijk ze ook lijkt. Ze had alles, maar dan ook alles. En er kwam alleen maar bij. Haar pa werkt bij de politie. Haar aanzienlijk oudere broers werken bij de politie – allebei in Chicago, district Zes. Jennifer werkte niet bij de politie. Ze was astrofysicus, hier op Mount Lee. Mannen? Honderd aan elke vinger, en op de universiteit dook ze van het ene bed in het andere. Maar de laatste – god, wat zal het zijn – zeven, acht jaar, zoiets, woonde ze samen met nog zo’n schoonheid, nog zo’n genie: Trader. Universitair hoofddocent Trader Faulkner. Dit was beslist geen juist-ja-zelfmoord. Dit was een nee-tochzelfmoord.

Johnny Mac bracht de recherchewagen tot stilstand. Whitman Avenue. Vrijstaande en halfvrijstaande huizen aan een brede straat met bomen: een academische slaapstad aan de rand van wijk Zevenentwintig. Ik stapte uit in mijn stretchbroek en mijn lage pumps.

De radiowagens en de wijkagenten waren er, en de technische recherche en de lijkschouwers waren er, en Tony Silvera en Oltan O’Boye waren er – binnen. En een paar buren. Maar daar kijk je dwars doorheen. Al die geüniformeerde figuren krioelden onder de koepellampen. En ik wist dat ze op slag nieuwe prioriteiten stelden. Net als op bureau Zuid, als je tijdens het afstemmen van de microfoon zei dat er een agent uitgeschakeld was. Uitgeschakeld wil in sommige gevallen zeggen: voorgoed in de kreukels, op een kruising na een achtervolging, op de vloer van een pakhuis, of met de handen voor zijn ogen rondwankelend op een stille straathoek waar net nog drugs werden verkocht. Wanneer iemand die goede banden heeft met de moordpolitie overuren gaat maken voor de moordpolitie, gelden er speciale regels. Dit is een rassenkwestie. Dit is een aanval op ons allemaal.

Ik baande me een weg door de tunnel van uniformen bij de voordeur en besloot de hospita als belangrijkste of laatste getuige te horen. Er stond een dikke volle maan die het zonlicht op mijn rug reflecteerde. Zelfs Italiaanse dienders doen niet sentimenteel over volle maan. Je zit met een werktoename van vijfentwintig tot vijfendertig procent. Als het op vrijdagavond volle maan is, hebben we het over een wachttijd van twee uur bij Eerste Hulp en lange rijen mensen die de poli in en uit lopen.

Bij de deur van Jennifers etage werd ik opgewacht door Silvera. Silvera. Samen hebben we veel sterfgevallen onderzocht. We hebben naast elkaar gestaan, zoals hier, in menig zwaarbeproefd huisgezin. Maar eigenlijk nooit zoals hier.

‘Jezus, Mike.’

‘Waar is ze?’

‘Slaapkamer.’

‘Ben je klaar? Wacht, zeg maar niks. Ik ga naar binnen.’

De slaapkamer grensde aan de woonkamer. En ik wist waar ik zijn moest. Want ik was al eerder in deze woning geweest, een keer of tien in een jaar of vijf – om iets af te geven voor kolonel Tom, om Jennifer een lift te geven naar een honkbalwedstrijd of een strandfeest of een plechtigheid op het bureau van de plaatsvervangend commandant. Haar, en Trader ook één of twee keer. Een functioneel soort vriendschap, maar we babbelden gezellig in de auto. Toen ik de woonkamer doorliep en de slaapkamerdeur openduwde, herinnerde ik me opeens iets van een paar zomers geleden. Ik was op een feestje van Overmars, om zijn nieuwe parketvloer in te wijden. Plotseling keek Jennifer me lachend aan, in haar hand het glas witte wijn waar ze al de hele avond mee deed. (Behalve ik was iedereen natuurlijk straalbezopen.) Dat is nou iemand, dacht ik, die voor het geluk in de wieg is gelegd. Ze straalde dankbaarheid uit. Ik zou eerst sloten whisky moeten drinken voor ik zo ging stralen, maar zij keek al verzaligd na een half glas witte wijn.

Ik ging naar binnen en deed de deur achter me dicht.

Je pakt het als volgt aan. Je komt langzaam dichterbij, in een soort concentrische beweging. Periferie het eerst. Lijk het laatst. Ik wist natuurlijk waar ze was. Mijn radar ging naar het bed, maar ze had het op een stoel gedaan. In de hoek, rechts van me. Verder: gordijnen half dichtgetrokken tegen het maanlicht, opgeruimde toilettafel, verfomfaaide lakens en een zwakke geur van lust. Aan haar voeten een oud kussensloop vol donkere vlekken en een knijpfles 303.

Ik zei al dat ik gewend ben aan lijken. Maar het zweet brak me uit toen ik Jennifer Rockwell in die stoel zag zitten, naakt en glanzend, met open mond, haar ogen nog vochtig, kinderlijke verbazing op haar gezicht. Een lichte verbazing, geen verbijstering, alsof ze onverwachts iets had teruggevonden. En niet helemaal naakt. Lieve help. Ze had een handdoek als een tulband om haar hoofd gewonden, zoals je doet om je haar te drogen. Maar nu was de handdoek natuurlijk doorweekt en helemaal rood en hij leek veel te zwaar voor een levende vrouw.

Nee, ik raakte haar niet aan. Ik maakte alleen mijn notities en tekende mijn poppetje, met professionele zorgvuldigheid – alsof ik weer meedraaide in het rooster. De .22 lag ondersteboven, bijna op z’n zij, schuin tegen de stoelpoot. Voor ik de kamer verliet draaide ik met mijn gehandschoende hand heel even het licht uit en zag ik haar nog vochtige ogen in het maanlicht. Je bekijkt een plaats-van-de-misdaad als zo’n getekende puzzel in de krant: zoek het verschil. En er was iets mis. Jennifer had een mooi lichaam – je zou Onze Lieve Heer niet om zo’n lichaam durven vragen – maar er was iets mis mee. Het was dood.

Silvera kwam binnen en deed het wapen in een plastic zak. Daarna zou de technische recherche vingerafdrukken nemen en afstanden opmeten en een heleboel foto’s maken. Daarna zou de lijkschouwer komen en haar omdraaien. En dood verklaren.

De jury beraadslaagt nog over politievrouwen. Over de vraag of ze het aankunnen. En hoe lang. Maar het kan ook aan mij liggen: misschien ben ik gewoon een slapjanus. Bij de politie van New York, om maar wat te noemen, werkt tegenwoordig vijftien procent vrouwen. En in het hele land doen vrouwelijke rechercheurs nog elke dag voortreffelijk werk, dat veel waardering oogst. Maar ik denk dat dat een paar heel bijzondere dames zijn. Toen ik nog bij Moord zat zei ik vaak tegen mezelf: Loop nou maar weg, meid. Niemand houdt je tegen. Loop nou maar weg. Moorden zijn mannenwerk. Mannen plegen ze, mannen ruimen achteraf de troep op, mannen lossen ze op, mannen berechten ze. Want mannen houden van geweld. Vrouwen spelen nauwelijks een rol, behalve als slachtoffer, en natuurlijk als nabestaande, en als getuige. Een jaar of tien, twaalf geleden, tijdens de wapenwedloop aan het eind van Reagans eerste termijn, toen iedereen zich druk maakte over kernwapens, had ik het gevoel dat de ultieme moord eraan kwam, dat ik op een dag door de coördinator gebeld zou worden met de mededeling dat er vijf miljard doden waren: ‘Iedereen behalve jij en ik.’ Op klaarlichte dag zaten mannen bij hun volle verstand achter hun bureau plannen te maken om iedereen te vermoorden. Ik riep voortdurend: ‘Waar zijn de vrouwen?’ Ja, waar waren de vrouwen? Ik zal het u zeggen: ze waren getuige. Die slonzige grieten in hun tentjes op Greenham Common, Engeland, die het leger gek maakten met hun starende aanwezigheid – dat waren getuigen. Natuurlijk was de nucleaire orde, de nucleaire machine, alleen voor mannen. Moord is een mannenzaak.

Maar als er één ding is waar vrouwelijke speurders ongeveer duizend keer zo goed in zijn als mannen, dan is het ‘kennisgeven’. Het brengen van slecht nieuws, daar zijn vrouwen goed in. Mannen maken er een puinhoop van doordat ze zo slecht met hun gevoelens omgaan. Ze kunnen het overlijdensbericht alleen maar acteren, waardoor ze overkomen als een dominee of een stadsomroeper, of ze zijn helemaal verstard en gehypnotiseerd, als iemand die een lijst met goederentermijnmarktprijzen of kegelscores opleest. Halverwege hun verhaal dringt het tot ze door wat ze aan het doen zijn en zie je ze bijna uit hun rol vallen. Ik heb wijkagenten meegemaakt die begonnen te schateren toen ze een arme sukkel moesten vertellen dat zijn vrouw net onder een tientonner was gekomen. Op zo’n moment beseft een man dat hij een bedrieger is, en dan kan er van alles gebeuren. Terwijl een vrouw volgens mij meteen voelt hoe belangrijk het is, en daarna moet ze wel even slikken, maar haar optreden is nooit krampachtig. Natuurlijk komt het ook voor dat zij omvallen van het lachen – de ‘diepbedroefde’ nabestaanden, bedoel ik. Koud ben je begonnen met: ‘Het is mijn droeve plicht…’, of ze halen om drie uur ’s nachts de buren uit hun bed voor een knalfuif.

Maar vanavond zat dat er niet in.

Het huis van de familie Rockwell staat in een noordwestelijke buitenwijk, de kant van Blackthorn op: twintig minuten rijden. Ik zei tegen Johnny Macatitch dat hij in de wagen moest blijven en liep achterom, zoals altijd wanneer ik bij ze aanwip. Ik liep langs de zijkant van het huis en bleef staan. Om mijn sigaret uit te trappen. Om adem te scheppen. Ik zag ze al door het glas-in-loodraam van de keuken, achter de kamerplanten, Miriam en kolonel Tom, ze dansten. Ze deden de twist, langzaam, zonder veel buiging in de knieën, op de wulpse klanken van een saxofoon die knetterde als het eten in de koekenpan. Ze klonken. Rode wijn. Boven me leek de maan wel een knipperlicht, en de wolken waar hij doorheen joeg leken eerder de wolken van de maan zelf dan onze wolken. Ja, een onvergetelijk mooie avond. En die schoonheid maakte deel uit van dit verhaal. Alsof het speciaal voor mij in scène was gezet, net als dat tafereel dat werd omlijst door het keukenraam: een veertigjarig huwelijk waarin nog steeds werd geneukt. Onder een avondlucht zo zoel dat het wel dag leek.

Als je het soort nieuws brengt dat ik kwam brengen, zijn er fysieke bijverschijnselen. Het lichaam voelt zich geconcentreerd. Het lichaam voelt zich belangrijk. Het heeft macht, de macht van de waarheid. Je kunt zeggen wat je wilt over dat nieuws, maar het is de waarheid. Het is de waarheid. Het is het geval.

Ik tikte tegen de halfglazen achterdeur.

Kolonel Tom draaide zich om: blij me te zien. Nog geen fronsje van verstoordheid, van angst dat ik zijn heerlijke avond kwam bederven. Maar op het moment dat hij de deur opendeed voelde ik mijn gezicht inzakken. En ik wist wat hij dacht. Hij dacht dat ik er weer aan was. Aan de drank, bedoel ik.

‘Mike. Jezus, Mike, gaat het een beetje?’

Ik zei: ‘Kolonel Tom? Miriam?’ Maar Miriam viel al achterover en verdween uit het zicht. Ze viel achterover met negen meter tachtig per seconde kwadraat. ‘U hebt vandaag uw dochter verloren. U hebt uw Jennifer verloren.’

Hij keek alsof hij dacht dat zijn glimlach hem nog kon redden. Zijn glimlach begon te smeken. Ze hadden David gekregen en het jaar daarop Yehoshua. En toen, anderhalf decennium later: Jennifer.

‘Nee, ze is er niet meer,’ zei ik. ‘Ze heeft er een eind aan gemaakt.’

‘Wat een waanzin.’

‘Kolonel Tom, u weet dat ik van u hou en dat ik nooit tegen u zal liegen. Maar het lijkt erop dat uw kleine meid zich van het leven heeft beroofd. Jazeker. Jazeker.’

Ze pakten hun jassen en we reden naar het centrum. Miriam bleef met Johnny Mac in de auto zitten. Steun zoekend tegen een koelceldeur verrichtte kolonel Tom de identificatie in het bureau van de lijkschouwer, hoek Battery/Jefferson.

Oltan O’Boye zou naar het oosten rijden, naar de universiteit. Om Trader Faulkner op de hoogte te stellen.

5 maart

Toen ik vanmorgen wakker werd, stond Jennifer aan het voeteneind van mijn bed. Ze wachtte tot mijn ogen opengingen. Ik keek, en ze was verdwenen.

De geest van een dode moet zich verdelen over vele geesten – om te beginnen. Het is arbeidsintensief – om te beginnen. Want er moeten veel slaapkamers bezocht worden, en veel slapers.

Bij sommige slapers – misschien maar twee of drie – gaan de doden nooit meer weg.

6 maart

Op dinsdag heb ik nachtdienst. Daarom breng ik de dinsdagmiddag meestal door in de Leadbetter-toren. Uitgedost in een donkergrijs broekpak zit ik in mijn eigen kantoor, achttien verdiepingen boven de plek waar Wilmot Street op Grainge Street uitkomt. Ik ben hier parttime beveiligingsexpert en maak er een halve baan van, of nog meer, als de verplichte vijfentwintig dienstjaren er straks eindelijk op zitten. Mijn datum van indiensttreding is 7 september 1974. Mijn pensioen loopt al aan me te snuffelen om te zien of ik rijp ben.