Koos, Kenny en Johnny

Van Thijs Zonneveld verscheen eerder bij L.J. Veen

De ereronde van de eland

Thijs Zonneveld

Koos, Kenny en Johnny

en de rest van het peloton

Uitgeverij L.J. Veen
Amsterdam/Antwerpen

De stukken in dit boek verschenen eerder in een iets andere vorm in De Pers, Wieler Magazine, de Tour Special, De Muur en op Nu.nl

© 2010 Thijs Zonneveld en uitgeverij L.J. Veen

Omslagontwerp Pankra

Omslagbeeld Pankra

Foto auteur Ilja Meefout

ISBN 978 90 204 10402

D/2010/0108/714

NUR 480

thijszonneveld.com

ljveen.nl

Inleiding

Een peloton is een raar ding. Ze noemen het een monster, maar dat is het niet – je kunt ook veilig in zijn buik schuilen. Ze noemen het een machine, maar dat is het ook niet – een machine voelt geen pijn. Ze noemen het een robot met honderden radertjes – klopt niks van. Een robot kan niet hopen. En ook niet dromen. En ook niet huilen.

Misschien is het woord peloton wel helemaal verkeerd. Een wielerpeloton lijkt van veraf één geheel; van dichtbij hangt het als los zand aan elkaar. In tegenstelling tot een peloton soldaten of een peloton mieren heeft een peloton renners geen gemeenschappelijk doel, bevel of brein. De een wil dat het langzamer gaat, de ander hoopt juist dat het tempo wordt opgevoerd. Er zijn er zelfs bij die bidden dat hun collega’s een paar rijen verderop bij de volgende vluchtheuvel tegen het asfalt slaan.

Ooit fietste ik zelf in zo’n peloton. Overal kleuren. Overal geschreeuw, gehijg, gekraak. Links van me een vent in een rood shirt, rechts eentje in een groene broek met een klodder kwijl of kots erop. Vóór me een dansende bilpartij met een onleesbare tekst. Ik rook zweet, bloed. Pis ook. Eén keer knipperen en alles was anders.

Het moet ergens tijdens een koers over een dorre Spaanse vlakte zijn geweest dat ik bedacht dat er een camera zou moeten worden uitgevonden die in het hoofd van een renner zou kunnen worden geplaatst. Om dat peloton eens een keer echt vanbinnen te laten zien. Niet alleen met beelden, maar ook met geur, geluid en gevoel.

Ik betwijfel of ik de plaatsing van een dergelijke voel-ruik-hoor-camera in het hoofd van een renner nog ga meemaken. Waarschijnlijk niet. Aan mijn eigen schedel heeft de wetenschap niets. Ik fiets niet meer in een peloton vanwege niet goed genoeg. Het enige wat ik kan doen is het peloton beschrijven. Een beetje vanbinnen, een beetje vanbuiten. Omdat een peloton zoveel meer is dan een robot, een machine of een monster. Omdat er onder iedere helm, achter iedere bril, een gezicht schuilgaat. Iedere renner heeft zijn eigen dromen, zijn eigen frustraties, zijn eigen verhaal.

Dit boek is geen portret van een peloton. Want een peloton bestaat niet. Dit boek is een portret van een verzameling renners.

KOOS

Hello Mr. President, Barack Obama here

‘Hello, dit is de voicemail van Lance Armstrong. Spreek wat in na de piep. Misschien bel ik eens terug. See ya. Lance. Piiieeeep.’

‘Ehh… Hallo Lance… Mister Armstrong bedoel ik. Dit is Barack Obama opnieuw. Ik heb u al een paar keer eerder geprobeerd te bereiken. Zonder succes… Dus… Ik spreek dus maar een bericht in. Ehhh… Het gaat om het volgende: ik wil volgend jaar graag president van de Verenigde Staten worden. Iedereen zegt dat me dat wel gaat lukken. Tegenstand heb ik nauwelijks. Ja, Hillary misschien. Maar dat is een vrouw. Die wordt toch niet gekozen. Bij de Republikeinen lopen er alleen maar oude knarren rond. Die verkiezing is een appeltje-eitje. Er is eigenlijk maar één persoon van wie ik zou kunnen verliezen. En dat bent u. Ik heb u een paar keer gezien op televisie. In de show van David Letterman, op bezoek bij kankerpatiëntjes in het ziekenhuis en op de ranch van George W. Bush – het was allemaal even indrukwekkend. Hoe u in de camera’s kijkt, hoe u het publiek betovert, hoe u de journalisten bespeelt: respect. Daar kan ik alleen maar van dromen. Toen u daar naast George W. stond, zag ik in uw ogen wat u wilde: zijn baan. Net als ik. Nou ja, waar ik dus voor belde: kunt u nog een paar jaar wachten misschien? Als u zich nu kandidaat stelt, dan ben ik kansloos. U bent populairder dan Britney Spears, Oprah Winfrey en George Clooney bij elkaar. U hebt de dood overwonnen, u hebt Frankrijk zeven keer overwonnen, u hebt die ene dikke roze Duitser zo vaak vernederd dat hij er nu nog nachtmerries van heeft. Als u meedoet aan de presidentsverkiezing, dan heeft de rest bij voorbaat al verloren. Ook ik. Vandaar dat ik u even bel. Kunnen we niet een ehh… dealtje sluiten? Dat u zich geen kandidaat stelt, en dat ik deze verkiezingen win? Dan warm ik de komende jaren uw stoel in het Witte Huis alvast een beetje op en ruim ik de troep op die George W. heeft achtergelaten. Investeer ik alvast een triljardje of tien in uw kankerfonds. Of in uw eigen portemonnee – ook goed. Zou u dan misschien de druk van mijn schouders kunnen nemen door u ergens anders op te richten? Op uw wielercarrière of de strijd tegen kanker of zo? Ik weet wel dat u gestopt bent met wielrennen, maar volgens mijn spindoctors is er geen mooiere pre-sidentscampagne denkbaar dan als wielrenner over de hele wereld te koersen. Of u nu wint of niet: een terugvechtende oud-kampioen komt altijd sympathiek over… Nu we het er toch over hebben: vindt u het heel erg om deel te nemen aan de Tour Down Under in Australië? Die valt samen met mijn inauguratie. Zou me niet verkeerd uitkomen als u aan de andere kant van de wereld zit als ik de eed afleg. Sta ik ook nog een klein beetje in de schijnwerpers. Daarna kunt u wel terugkomen naar Amerika voor de Ronde van Californië. Nou, ehhh… dat was het wel zo ongeveer, Mr. President. Ik hoop dat u mij de kans geeft een paar jaartjes op uw plek te zitten. Please? Goodbye, Barack Obama. Einde bericht.’

Raar spul

Het liep tegen enen. Ik kon niet slapen. Gapend stommelde ik naar beneden om iets te drinken. Ik opende de drankkast. Ergens in de hoek stond een stoffige fles met een felgroene vloeistof erin. Van wie ik de fles had gekregen was ik vergeten. Misschien had ik hem zelf wel ergens gekocht. Hoe het smaakte: ik had geen idee. Ik haalde mijn schouders op, schonk mezelf een flink glas in en plofte neer op de grote bank voor de tv.

Doelloos zapte ik langs de kanalen, met het geluid uit. De tv gaf als enige wat licht in huis. Het schijnsel weerspiegelde in mijn glas. Ik nam een slok en huiverde. Het mierzoete spul brandde zich een weg naar mijn maag. Maar voordat ik ‘bah’ had kunnen zeggen, viel mijn oog op de tv. Wielrennen. Rechtsboven in beeld stond ‘Live’. Ik fronste mijn wenkbrauwen. Keek op de klok. Wielrennen? Midden in de nacht? Ik probeerde tevergeefs het slaapzand uit mijn ogen te wrijven. Zette het geluid aan. De commentatoren van Eurosport hadden het over de proloog van de Ronde van Californië.

Ik nam nog een slok. Voelde de alcohol in mijn knieën slaan. Op tv verscheen een man in een Astana-pak op het startpodium. Een man die verrekt veel leek op de man die in een ver verleden zeven keer op rij de Tour won. Zijn naam viel. Lance Armstrong. Hihi, lachte ik, die is toch allang gestopt? Ik nam nog een flinke slok en probeerde in te schatten of ik nu droomde of niet.

De volgende in beeld: Floyd Landis. Mijn hersenen kraakten, vechtend tegen de slaap en de alcohol. Floyd Landis? Wie was dat ook alweer? Was dat niet die ene die ook ooit eens de Tour won? En hem ook weer verloor? Ik schonk mezelf een nieuw glas groen bocht in en ging dichter bij de tv zitten. Het wás Landis. Geen twijfel mogelijk. Die rare houding op zijn fiets, die enorme kin. Hij droeg een broek met ‘Ouch’ erop. Ik moest er onbedaarlijk hard om lachen. Landis werd 358e. Of zoiets. Vlak achter Tyler Hamilton. Ook al zo’n naam uit een ver verleden. En Oscar Sevilla. En Francisco Mancebo. Het was alsof ik naar een liveverslag van tien jaar terug zat te kijken. Helemaal toen Ivan Basso op het startpodium verscheen. In een outfit die ongeveer net zo groen was als mijn drankje. Ik schudde mijn hoofd en sloeg mijn glas achterover. Rilling over mijn lichaam.

Ik betrapte mezelf erop dat ik het spul zowaar lekker begon te vinden. De vaste camera bij de finish kreeg Lance Armstrong in beeld, op een lange rechte weg waarop het volstrekt onduidelijk was waar de finishlijn nu eigenlijk lag. De tijd stopte gewoon maar ergens. Lance op een fiets: het zag er vertrouwd uit. Hij had een vreemd pak aan, maar verder was alles zoals vroeger. Dacht ik. Tot mijn verbazing stopte de tijd van Armstrong niet vroeg genoeg. Hij won niet. Ik staarde met troebele blik naar mijn drankje en schudde mijn hoofd.

Raar spul.

De kont van Theo

Bejaarden, overal bejaarden. Bingoënde bejaarden. Sjoelende bejaarden. Bejaarden in het zwembad. Bejaarden in de zon op ligstoelen. Bejaarden die in rijen langs het buffet schuifelen. Hotel Costa Calero in Lanzarote is gekoloniseerd door zonaanbidders van boven de vijfenzestig. Maar deze weken schuifelt er nog iets anders met stramme benen langs het hotelbuffet. Iets wat alle pannenkoeken verorbert en dag na dag op twee wielen over het eiland jaagt: wielrenners. Wereldkampioen veldrijden Lars Boom heeft zijn kamp opgeslagen onder de Canarische zon, terwijl zijn crosscollega’s door de Vlaamse blubber en de Hollandse oerklei ploeteren. Zijn trainingsmaatje: Theo Bos. Ex-wereldkampioen op de baan, bezig met de eerste stappen van zijn make-over van baanrenner naar wegrenner. Ze zijn hier maar voor één ding: trainen.

Dat er elders in de wereld wedstrijden worden gereden? Boom haalt zijn schouders op. ‘Ze doen maar.’ Zonder een spoor van spijt of interesse leest hij aan het ontbijt de uitslag van een wereldbekercross voor van het scherm van zijn iPhone. ‘Dat al die Belgen in december weekend na weekend door de kou en de blubber rijden – hun keuze. Ik ben hier omdat ik wereldkampioen wil worden in februari. En daar moet ik voor trainen. Bergop rijden, sprintoefeningen, beuken tegen de wind. Conditie opbouwen. En moraal. Ik moet honger hebben naar de cross als ik straks terug ben.’ En weg is hij voor een nieuwe lading pannenkoeken.

Er moet gebunkerd worden. Het trainingsprogramma is genadeloos. Net als het eiland zelf. Lanzarote is niet meer dan een enorme rots van gestold lava, zwart zand en vulkanen. De oceaanwind heeft vrij spel. Golven beuken tegen het gesteente aan de westkust van het eiland. Er groeit vrijwel niets, ook al doen lokale bewoners dappere pogingen. Een man met een hoed van stro schoffelt zich een ongeluk in een zwart veldje achter zijn huis om iets groens te laten groeien. Verder dan drie verlepte plantjes is hij tot nu toe niet gekomen. Hij heeft geen oog voor de twee wereldkampioenen die langs zijn vulkanische tuintje rijden. En Boom en Bos ook niet voor hem. Ze staren alleen naar het schermpje van hun vermogensmeter, dat als een dashboard op het stuur zit. Alles wordt vertaald in wattages. Ieder klimmetje, ieder sprintje, iedere strook tegenwind. Bos: ‘Die vermogensmeter is mijn enige houvast. Ik weet niet waar ik sta. Volgens mij is mijn laatste echte wegwedstrijd de Ronde van Warmenhuizen voor junioren geweest. In 2001, denk ik. Thomas Dekker won met een ronde voorsprong. Ik won de sprint van het peloton. Sindsdien heb ik me op de baan gericht. Tot een paar maanden geleden. Waarom? Omdat de weg me trekt. Altijd al. Als klein ventje droomde ik dat ik Miguel Induráin was. Of Jean-Paul van Poppel. En dit is het moment om het te doen. De Olympische Spelen zijn net geweest, de teleurstelling van Peking zit in mijn achterhoofd en ik krijg nu de kans en het vertrouwen van de ploeg om de overstap van de baan naar de weg te maken.’

Bos is afgevallen. En niet zo’n beetje ook. Er is weinig over van de Theo Bos die in Peking als baansprinter (inclusief stierennek en stierenkont) ten onder ging tegen de nog grotere stierenkont van de Brit Chris Hoy. Zijn bilpartij is gehalveerd, zijn enkeltjes zijn smaller dan ooit en zijn wangen zijn ingevallen als een lekke voetbal. Bos, met een gelukzalige glimlach: ‘O ja, vind je? Mooi zo. Ik weet wel dat ik al een aantal kilo’s kwijt ben. Moet ook wel. Met die dikke sprintersreet zou ik geen berg overkomen.’

De kont moest er wel af. Hij moet straks wedstrijden overleven die uren duren. Niet een paar seconden. Ausdauer heeft hij nodig, lange adem. ‘Maar zonder te veel van mijn sprintsnelheid te verliezen. Ik moet een balans vinden en dat is moeilijk genoeg. Ik kijk met een schuin oog naar andere sprinters. Zo’n jongen als Mark Cavendish, die dit jaar vier massasprints in de Tour de France won, die klopte ik op de baan met één been. Maar sprinten op de baan is iets heel anders dan sprinten op de weg, na een etappe van meer dan tweehonderd kilometer. Ik heb geen idee of ik dat ooit zal kunnen. De confrontatie met Cavendish en de andere topsprinters is nog ver weg. Eerst maar eens kijken of het komend seizoen lukt bij de opleidingsploeg van Rabobank.’ Er klinkt twijfel in zijn stem.

Op de fiets is er niet veel van te merken. Bos klimt alsof er een last van zijn rug is gevallen. Licht, soepel, snel. Hij vloekt als hij hoort dat Boom een interval heeft afgewerkt met een absurd hoog wattage, maar zijn eigen resultaat is niet veel slechter. Zijn adem is inmiddels zo lang dat hij probleemloos trainingen van vijf uur en meer afwerkt. De oude Theo is dood – leve de nieuwe Theo. Snel is hij nog steeds. Als Bos en Boom na vijf uur een serie sprints afwerken, rijdt Bos zijn trainingsmaatje uit het wiel alsof hij een kleuter op een fiets met zijwieltjes is. Het geeft Bos nauwelijks zekerheid. Er blijft iets knagen. ‘Ik moet het nog zien, komend jaar. Ik weet niet wat ik moet verwachten. Het kan alle kanten op. Maar als het niet lukt, dan rijd ik in 2010 misschien wel weer gewoon op de baan. Dan is het uitstapje naar de weg een soort sabbatical geweest.’

Boom lacht erom. ‘Het komt wel goed met Theo. Heb ik allang gezien.’ Hij wijst naar Bos, die verderop aanzet voor een nieuwe sprint. ‘Dat is toch schitterend om te zien, zo’n bom op een fiets. Ik trek in de toekomst met alle plezier sprints aan voor Theo.’

Met de moraal en de conditie van Boom komt het overigens ook wel goed. Hij rijdt als een opgevoerde brommer en lult iedereen de oren van de kop. Zelfs als hij slaapt. Bos: ‘Die jongen houdt nooit op. Op een gegeven moment zet ik mijn iPod maar op, maar zelfs dan praat hij door. In bed, aan tafel, en naast me op de fiets, als ik met het snot voor mijn ogen tegen een berg op rijd.’

Als ze na de training terug zijn in het hotel, vallen ze terug in hun bejaardenritme. Ze liggen, ze slapen en ze geeuwen de hele dag door. Ze komen alleen uit bed om te eten. Om met hun stramme benen langs het hotelbuffet te schuifelen. Slechts de aandacht van het vrouwelijke hotelpersoneel (Boom draagt een T-shirt met ‘Long, Tall en Handsome’ erop) doet vermoeden dat ze drie keer zo jong zijn als de rest van de hotelgasten. En de berg voedsel op hun bord natuurlijk. Tot afschuw van de échte bejaarden overigens. Het voelt alsof er indringers zijn in hun kolonie. Een Britse pensionado kijkt met een trillende lip naar de twee renners. ‘Ik wou dat ze weg waren. Ze eten alle pannenkoeken op.’

Afscheid van een stille zomerbries

De oude strijder Juan Llaneras rijdt zijn laatste rondjes op de wielerbaan van Amsterdam. Twintig jaar lang won hij altijd en overal. Maar hij verloor nog meer: zijn koppelpartner Isaac Gálvez.

Negenendertig is hij. Pistier pur sang. Altijd geweest ook, ook al begon hij twintig jaar geleden op de weg. Alles aan hem ademt wielerbaan. Zijn lange, pezige benen, de soepele tred, de onberispelijke zit. Llaneras fietst als een stille Mallorcaanse zomerbries. Zwevend over de planken van de piste. Alleen zijn benen bewegen. Het is alsof er vanbinnen een onhoorbaar motortje snort. Het afgelopen decennium was hij de keizer van de koppelkoers. En die van de puntenkoers. Hij reed als een schakende grootmeester: wachten, wachten, wachten en dan de rest geluidloos aan puin rijden met een tactische meesterzet.

Op zijn palmares prijken zeven wereldtitels, twee gouden olympische medailles en twee zilveren. Sinds zijn gouden en zilveren oogst in Peking is hij de meest succesvolle sporter in de historie van Spanje. Maar als hij over een paar maanden zijn fiets definitief opbergt, zal de herinnering aan Juan Llaneras altijd worden overschaduwd door die ene donkere novemberavond in 2006, op de wielerbaan van Gent. Zijn koppelpartner tijdens de Gentse zesdaagse – boezemvriend Isaac Gálvez – klapte na een ongelukkig manoeuvre tegen de balustrade. Zijn gebroken ribben perforeerden zijn longen. Gálvez overleed ter plekke, voor de ogen van duizenden toeschouwers, zijn concurrenten en zijn beste vriend.

Twee jaar later ligt Llaneras in zijn blote kont op de massagetafel in een container naast Het Velodrome in Sloten, waar de Zesdaagse van Amsterdam over twee uur aan de tweede avond begint. Tl-licht weerkaatst in de massageolie op zijn benen. Dat hij heeft ingestemd met een interview is een klein wonder – hij praat nauwelijks met de pers. En zeker niet over die novemberavond in 2006. Misschien is het de mildheid die gepaard gaat met het naderende einde van zijn carrière.

Hij oogt ontspannen. ‘De tijd van stress is voorbij,’ zegt hij terwijl hij een geeuw onderdrukt. ‘Dit zijn de laatste momenten van mijn wielerleven. Ik rijd nog een paar zesdaagsen, neem in alle rust afscheid van mijn fiets, van de adrenalineverslaving. Winnen hoeft niet meer. Ik wil ervan genieten.’

In januari wacht hem een leven als directeur van de wielerbaan van Palma de Mallorca, waar hij vandaan komt. ‘Het is tijd om opnieuw te beginnen. Ik verlaat het wielrennen met een voldaan gevoel. Ik ben blij dat ik twintig jaar lang iets heb kunnen doen wat ik geweldig vond.’

De masseur geeft hem een seintje dat hij zijn shirt ook moet uittrekken – de rug moet gekneed. Er verschijnt een tatoeage op zijn schouder. ‘Sydney 2000’ staat er, en vijf ringen. Als herinnering aan zijn eerste gouden medaille. Hij lacht. ‘Die van Peking 2008 moet er nog naast.’

De overwinning in Peking was niet gepland. Het idee was om te stoppen na de Spelen van Athene. Maar toen bekend werd dat het WK Baan in 2007 in Palma de Mallorca zou worden gehouden, besloot Llaneras er nog een paar jaar aan vast te plakken om samen met Gálvez wereldkampioen te worden in eigen achtertuin. Ze wonnen het WK koppelkoers in 2006, maar de weg naar de regenboogtrui in Mallorca eindigde tegen een Gentse balustrade. Llaneras besloot te stoppen. De lach verdwijnt van zijn gezicht als het moment ter sprake komt. ‘Ik kon niet meer. Isaac was niet alleen mijn koppelpartner. Isaac was mijn vriend.’ Weer een zucht. Ineens ziet hij er oud uit. Groeven in zijn gezicht. Rimpels rond zijn ogen. ‘Elke dag denk ik aan hem. Elke dag. Het is niet uit te leggen. Hij is mijn vriend. Isaac. Mijn vriend.’ Hij slikt een brok in zijn keel weg. ‘Uiteindelijk heb ik toch de fiets weer gepakt. Om alsnog wereldkampioen te worden in Mallorca. Voor Isaac. En om nog een keer olympisch kampioen te worden. Ook voor hem. Dat het gelukt is, is het mooiste eerbetoon aan hem dat ik kan maken.’ Hij probeert te glimlachen. Het lukt niet. ‘Weet je,’ zegt hij, ‘die titels zijn mooi, maar ze veranderen niets. Ik mis hem nog steeds net zoveel als daarvoor.’ Er valt een stilte. De masseur wrijft over zijn rug. Llaneras zwijgt. Er gaat een telefoon af op de stoel naast de massagetafel. Niemand neemt op.

De masseur geeft een pets op zijn rug, ten teken dat de massage erop zit. Llaneras staat op, zijn geslachtsdeel slingerend tussen zijn benen. Hij trekt een shirt met ‘Gold’ erop over zijn iele bovenlichaam en schiet in zijn trainingspak. ‘Ik zal hem altijd missen,’ mompelt hij nauwelijks hoorbaar. ‘Wat ik ook doe. Maar ik heb ermee leren leven. Ik moet wel. Als wielrenner, en straks als directeur van de wielerbaan ook.’

Wanneer hij afscheid neemt, dat weet hij nog niet precies. ‘Ergens in januari. Ik rijd nog in de zesdaagsen van Rotterdam en Zuidlaren. En misschien nog in Duitsland, of in Milaan. Gent? Daar kom ik nooit meer. Daar heb ik zoveel verloren. En niets wat ik nog kan terugvinden.’

Hij opent de deur van de container en loopt over een paar ijzeren platen richting wielerbaan. Zijn voetstappen zijn onhoorbaar.

Vlaanderen versus Boom

11.30 uur. De weg naar de ingang van het parcours van het WK Veldrijden is compleet geblokkeerd. Overal toeschouwers met spandoeken, vlaggen, pruiken en hoeden. Veel oranje en rood-wit-blauw, maar nog veel meer zwart-geel-rood en Vlaamse Leeuwen. Hoogerheide is vandaag Vlaams grondgebied. De sfeer is explosief, de Vlamingen zijn op oorlogspad. Er moet vandaag een regenboogtrui worden heroverd. Koste wat kost.

Honderd meter na de kassa’s staat de camper van wereldkampioen Lars Boom, de aartsvijand. Belgische supporters-groepen staan achter de hekken en scanderen leuzen, variërend van ludiek (‘De meeste Bomen zijn bedrog’) tot onvriendelijk (‘Snoeien! Snoeien!’) en zelfs ronduit beledigend (‘Boom die is een ar-ro-gan-te zak!’). Niet dat Boom het hoort overigens. Die zit nog in de abdij die de Nederlandse ploeg heeft afgehuurd, een paar kilometer verderop.

12.15 uur. De mecaniciens van Boom arriveren bij de camper, gestoken in Rabo-oranje en met wereldkampioensmutsen op het hoofd. Vader Walter, broer Jesper, vaste sleutelaars Tonny en Twan, en moeder Riet. Ze laden het materiaal uit de camper. Fietsen, wielsets, tubes: alles wordt naast elkaar opgesteld, wapens die wachten om gebruikt te worden. Niemand trekt zich iets aan van de Vlaamse spreekkoren. Misschien horen ze het niet eens. Het is alsof er niets mis kan gaan. Alsof de uitslag al vaststaat. Alsof twijfel niet bestaat. Misschien wel terecht: Lars Boom wint nu eenmaal wanneer hij wil. Boom is een robot.

De massa achter de hekken blijft groeien. Mensen nemen foto’s of bedelen om fotokaarten of handtekeningen van de wereldkampioen. Heel even sneeuwt het zachtjes. Een dikke man met een fles Duvel in zijn hand wijst op de camper en haalt zijn vlakke hand langs zijn hals, zijn even dikke vrouw steekt haar middelvinger op. Ze roept ‘hoer’ naar ma Boom.

12.25 uur. Daar is de wereldkampioen. Op de fiets, in het oranje van de nationale ploeg. Golf van opwinding door de menigte. ‘Daar is-ie, daar is-ie!’ Hij slalomt tussen enkele fans, duikt onder een lint door en vlucht de camper in. Zijn gezicht staat strak.

12.27 uur. Boom stormt de camper weer uit, grijpt een fiets en is weg voor een laatste parcoursverkenning. Om te kijken hoe de bagger erbij ligt, welke tubes er worden gestoken en wat de juiste bandenspanning is.

12.44 uur. ‘Zet de 32’ers er maar op,’ schreeuwt Lars tegen zijn vader als hij terug is na een rondje over het parcours. Hij loopt zelf de bandenspanning nog eens na, pielt wat aan een ventiel en pompt nog 0,1 bar in een aantal tubes. Hij oogt geconcentreerd. Even later vertrekt hij voor een laatste oefenronde.

13.05 uur. De mecaniciens vijlen nog wat aan remblokjes, testen versnellingen en oliën kettingen. De spanning is van hun gezichten af te lezen. Broer Jesper drentelt zenuwachtig rond. Kijkt op zijn telefoon, blaast zijn wangen bol, leegt zijn blaas tegen een schutting verderop. Nog iets minder dan anderhalf uur tot de start. Achter het hek is het nog even druk. Marianne Vos rijdt voorbij. Ze is wereldkampioene geworden. Niemand die haar ziet.

13.10 uur. De parcourstest zit erop. Boom doet nog een rondje over het grasveld naast de camper en duikt dan naar binnen. Moeder Boom deelt koffie uit.

13.52 uur. De benen van Boom worden gemasseerd met tijgerbalsem. Masseur van dienst: pa Boom. Volgens mecanicien Tonny is dat traditie. Geen gediplomeerde benenkneder, maar gewoon zijn vader. Wat de bandenspanning betreft: de keuze is definitief gemaakt. Vóór 1,6 bar, achter 1,7.

14.15 uur. Boom vertrekt naar de start. ‘Kom op vent,’ mompelt Riet haar zoon na.

14.29 uur. Eén minuut voor de start. Zodra Boom op het grote scherm op het parcours verschijnt, klinkt er boegeroep uit duizenden Vlaamse kelen. Het gejuich van de aanwezige Nederlanders is nauwelijks hoorbaar.

14.30 uur. Start. Het WK is begonnen. Boom draait als derde het veld in. Na een paar bochten ligt hij eerste. In zijn wiel een armada Belgen.

14.35 uur. Het regent aanvallen, zonder uitzondering vanuit het Belgische kamp. De Nederlander Thijs Al rijdt de longen uit zijn lijf om ze te neutraliseren voor zijn kopman. Als de Vlaamse kroonprins Niels Albert demarreert, moet Al het antwoord schuldig blijven. Ook Boom lijkt niet te kunnen reageren. De twee Nederlanders praten met elkaar bij de passage over de brug.

14.46 uur. Albert neemt afstand. De Tsjech Stybar valt aan. Boom kan niet volgen. Hij wisselt van fiets en verliest tijd en plaatsen.

14.56 uur. Boom wisselt opnieuw. Hij bungelt achteraan in de grote groep achtervolgers.

15.04 uur. Boom lost uit het achtervolgende peloton. Het gevecht dat hij voert is er een tegen zichzelf, in de achterhoede. Ver voor hem rijdt Albert naar de wereldtitel. De Vlaamse fans worden gek. ‘Holland is van ons, Holland is van ons,’ zingen ze.

15.30 uur. Boom wordt twintigste. Meteen na afloop vlucht hij naar zijn camper.

15.45 uur. Camera’s en journalisten om hem heen. Iedereen wil een verklaring. Boom haalt zijn schouders op. ‘Ik ben ook maar een mens,’ zegt hij. Niemand gelooft hem. Riet en Jesper kijken het geheel van een afstandje aan. ‘Het moest eens gebeuren, Lars kan ook verliezen,’ zegt Jesper. Zijn stem klinkt mat. Riet: ‘De druk was enorm, hè. Ik zeg niet dat het daaraan ligt, maar je mag het ook niet onderschatten.’ Vader Walter moffelt een magnumfles Duvel weg.

15.52 uur. Boom stopt een handdoek onder zijn jack en rijdt weg. Terug naar de abdij. Achter de hekken wordt de sfeer steeds onvriendelijker. Een dronken Belg trekt een cynische pruillip en zwaait met zakdoekjes, enkele anderen joelen recht in het gezicht van de familie Boom. ‘Larske, Larske, alles is voorbij!’ en ‘Oh, wat zijn die Kezen stil!’ Moe Boom probeert zich niet te laten provoceren, maar het huilen staat haar nader dan het lachen.

16.57 uur. Boom zit aan de bar in de abdij. ‘Ik was niet goed genoeg vandaag. Punt uit. Ik had al snel door dat het niet mijn dag zou worden. Het ging niet. En al dat joelende volk langs de kant, dat doet toch iets met je als het niet loopt. Ik heb zelfs met de gedachte gespeeld om af te stappen. Maar dat vond ik niet netjes tegenover iedereen die me wel steunde.’ Hij maakt een wegwerpgebaar en lacht. ‘Ach, dit is niet het einde van de wereld. Het moest wel een keer gebeuren. Ik ben geen robot.’

17.47 uur. In een coniferenhaag van Hoogerheide hangt een bezopen Vlaming. Hij lijkt te slapen. Maar als er een politieagent langsloopt, ontwaakt hij plotseling. ‘Larske, Larske, je trui is nu van ons!’ Daarna zakt hij met een gelukzalige glimlach terug in de conifeer.

De Moppentrommel van Oscar

De boetepot: zonder twijfel een Nederlandse uitvinding. Te laat? Slordig? Iets vergeten? Straf! Discipline moet er zijn!