Waarom behoudt dit schilderij wat ik moet verliezen? O, was het maar an-dersom! Als het schilderij zou kunnen veranderen, en ik blijven zoals ik ben!

Als de estheet Dorian het portret ziet dat van hem is gemaakt, ontstaat het tegennatuurlijke verlangen te wisselen met zijn beeltenis – waarop dit wordt ingelost. De rijke en mooie Dorian geeft zich over aan elke uitspatting die zijn losbandige geest kan bedenken. Uiterlijk blijft Dorian een toonbeeld van serene schoonheid. Maar op het portret, veilig weggestopt op zolder, verschijnen op mysterieuze wijze tekenen van aftakeling: de jonge god verandert langzaam in een duivel.

Oscar Wilde (1854-1900) schreef onder meer Lady Windermere’s waaier en Het belang van Ernst. Het portret van Dorian Gray (1891) was bij verschijnen direct een succès de scandale, en is nog altijd een ongemeen spannend verhaal dat wordt gekenmerkt door Wildes sprankelende stijl.

OSCAR WILDE

Het portret
van Dorian Gray

Vertaling
Else Hoog

L.J. Veen Klassiek
Amsterdam/Antwerpen

L.J. Veen Klassiek is onderdeel van Uitgeverij Atlas Contact

Oorspronkelijke titel The Portrait of Dorian Gray
© 1998, 2006 Nederlandse uitgave Else Hoog en Uitgeverij L.J. Veen
Omslagontwerp Mary van Baar
Omslagbeeld Bridgeman Art Library
E-boek Konvertus B.V.

ISBN 978 90 204 1479 0
NUR 302

www.atlascontact.nl

Bezoek L.J. Veen Klassiek op Facebook www.facebook.com/ljveenklassiek/

Dit e-book werd gemaakt op basis van de 5e druk, 2007, ISBN 978 90 204 0744 0

HOOFDSTUK 1

Het atelier was gevuld met de zwoele geur van rozen en wanneer temidden van de bomen in de tuin de zachte zomerbries opstak, woei de zware lucht van seringen of het verfijnder parfum van de roze-bloeiende meidoorn door de open deur naar binnen.

Van waar hij lag op de van Perzische zadeltassen gemaakte divan, talloze sigaretten rokend zoals altijd, kon lord Henry Wotton nog juist de pracht zien van de honingzoete, honingkleurige bloemen van een goudenregen, waarvan de bevende takken ternauwernood in staat leken de last van een zo vlammende schoonheid te dragen; en nu en dan flitsten de fantastische schaduwen van vliegende vogels over de lange, shantoeng gordijnen die voor het reusachtige raam waren gespannen, wat een vluchtig Japans effect teweegbracht dat hem deed denken aan die bleke schilders met jaden gezichten in Tokio die, door het medium van een kunst die per definitie onbeweeglijk is, het idee van snelheid en beweging trachten over te brengen. Het naargeestige gezoem van de bijen die zich een weg baanden door het lange, ongemaaide gras of met monotone hardnekkigheid om de stoffige, gulden horentjes van de grillige uitlopers van de wilde kamperfoelie heen cirkelden, leek de stilte nog drukkender te maken. Het doffe gedruis van Londen was als de diepe basstem van een orgel in de verte.

In het midden van het vertrek stond, aan een uitgeklapte schildersezel vastgeklemd, het ten voeten uit geschilderde portret van een jongeman van uitzonderlijke lichamelijke schoonheid; ervoor, een eindje ervandaan, zat Basil Hallward, de schilder zelf, wiens plotselinge verdwijning enkele jaren geleden zoveel publieke opwinding heeft veroorzaakt en tot zoveel vreemde gissingen aanleiding heeft gegeven.

Terwijl de schilder naar de bevallige, knappe gedaante keek die hij zo bekwaam had afgebeeld in zijn kunstwerk, gleed er een glimlach van voldoening over zijn gezicht, die daar leek te blijven rusten. Maar plotseling ging er een schok door hem heen en terwijl hij zijn ogen sloot, legde hij zijn vingers op zijn oogleden, alsof hij een merkwaardige droom in zijn brein trachtte op te sluiten waaruit hij vreesde te zullen ontwaken.

‘Dit is je beste schilderij, Basil, het beste dat je ooit hebt gemaakt,’ zei lord Henry loom. ‘Je moet het volgend jaar zeker inzenden naar de Grosvenor. De Academy is te groot en te vulgair. Alle keren dat ik er geweest ben, waren er zoveel mensen dat ik niets van de schilderijen kon zien, wat afschuwelijk was, of er waren zoveel schilderijen dat ik niets van de mensen kon zien, wat nog erger was. De Grosvenor is echt het meest geschikt.’

‘Ik denk dat ik het helemaal niet ga inzenden,’ antwoordde hij, terwijl hij zijn hoofd achterover gooide op die zonderlinge manier waar zijn vrienden in Oxford hem vroeger altijd om uitlachten. ‘Nee: ik zend het helemaal niet in.’

Lord Henry trok zijn wenkbrauwen op en keek hem verbaasd aan door de dunne blauwe kringetjes rook die in bizarre spiralen opstegen van zijn zware, met opium vermengde sigaret. ‘Het helemaal niet inzenden? Beste kerel, waarom niet? Heb je daar een reden voor? Wat zijn schilders toch zonderlinge kerels! Jullie hebben er alles voor over om een reputatie te verwerven. Zodra jullie die bezitten, schijnen jullie er weer vanaf te willen. Het is dom van je, want er is maar één ding op de wereld dat erger is dan dat er over je gesproken wordt, en dat is dat er niet over je gesproken wordt. Door zo’n portret zou je met kop en schouders uitsteken boven alle jonge mannen van Engeland en de oude mannen erg jaloers maken, als oude mannen ooit tot enige emotie in staat zijn.’

‘Ik weet dat je me zult uitlachen,’ antwoordde hij, ‘maar ik kan het echt niet tentoonstellen. Ik heb er te veel van mezelf in gelegd.’

Lord Henry strekte zich op de divan uit en begon te lachen.

‘Ja, ik wist wel dat je dat zou doen, maar dat maakt het niet minder waar.’

‘Te veel van jezelf! Eerlijk, Basil, ik wist niet dat je zo ijdel was; ik zie werkelijk geen enkele gelijkenis tussen jou, met je onregelmatige, markante gezicht en je gitzwarte haar, en deze jonge Adonis, die eruitziet alsof hij gemaakt is van ivoor en rozenblaadjes. Kom nu, beste Basil, hij is een Narcissus en jij – nou ja, je hebt natuurlijk een intellectuele gelaatsuitdrukking enzovoort. Maar schoonheid, ware schoonheid, houdt op waar een intellectuele uitdrukking begint. Het intellect op zich vervormt en verwoest de harmonie van ieder gezicht. Op het moment dat iemand gaat zitten nadenken, wordt hij louter neus, of louter voorhoofd, of iets anders akeligs. Kijk maar naar de succesvolle mannen in alle geleerde beroepen. Die zijn toch monsterlijk lelijk! Behalve in de Kerk, natuurlijk. Maar in de Kerk denken ze ook niet. Een bisschop zegt op zijn tachtigste nog hetzelfde als wat hij moest zeggen toen hij een jongen van achttien was, en het vanzelfsprekende gevolg is dat hij er altijd absoluut zalig uitziet. Jouw mysterieuze jonge vriend, wiens naam je me nog niet eens hebt verteld maar wiens portret ik werkelijk fascinerend vind, denkt nooit na. Daar ben ik van overtuigd. Hij is een stompzinnig, mooi schepsel dat er ’s winters, als we geen bloemen hebben om naar te kijken, altijd zou moeten zijn, en ’s zomers altijd als we iets nodig hebben om onze intelligentie af te koelen. Vlei je niet, Basil, je lijkt niet in het minst op hem.’

‘Je begrijpt me niet, Harry. Natuurlijk lijk ik niet op hem. Dat weet ik best. Ik zou het zelfs betreuren als ik op hem leek. Je haalt je schouders op? Toch is het zo. Alle lichamelijke en intellectuele distinctie heeft iets noodlottigs, het soort noodlottigheid dat de wankele schreden van koningen door de geschiedenis heen als een schaduw volgt. Het is beter om niet anders te zijn dan je medemensen. Lelijke en domme mensen zijn er op deze wereld het beste aan toe. Die kunnen zich rustig aan het schouwspel vergapen. Ze mogen dan niet weten wat overwinnen is, ze hoeven ook nooit te ervaren wat het is om verslagen te worden. Zij leven zoals we allemaal zouden moeten leven, onverstoord, onverschillig en onbezorgd. Ze storten anderen niet in het verderf, noch proberen anderen dat bij hen. Jouw status en jouw fortuin, Harry; mijn brein, wat het ook mag voorstellen – mijn kunst, wat die ook waard moge zijn; Dorian Gray’s schoonheid – we zullen allemaal lijden door wat de goden ons hebben geschonken, verschrikkelijk lijden.’

‘Dorian Gray? Heet hij zo?’ zei lord Henry, terwijl hij door het atelier op Basil Hallward af liep.

‘Ja, zo heet hij. Het was niet mijn bedoeling je dat te vertellen.’

‘Waarom niet?’

‘Ach, dat kan ik niet uitleggen. Als ik bijzonder op mensen gesteld ben, vertel ik niemand hun naam. Dat zou zijn alsof ik een deel van ze weggaf. Ik ben van geheimzinnigheid gaan houden. Dat schijnt het enige te zijn dat het hedendaagse bestaan mysterieus of verbazend voor ons kan maken. Het allergewoonste is verrukkelijk zolang je het maar geheim houdt. Als ik tegenwoordig de stad uit ga, vertel ik mijn familie nooit waarheen. Anders zou al het plezier er voor me af zijn. Het is ongetwijfeld een dwaze gewoonte, maar op de een of andere manier wordt het leven er zeer romantisch door. Je vindt het waarschijnlijk verschrikkelijk mal van me?’

‘Helemaal niet,’ antwoordde lord Henry, ‘helemaal niet, beste Basil. Je vergeet schijnbaar dat ik getrouwd ben, en de enige charme van het huwelijk is dat het voor beide partijen een leven vol bedrog volstrekt noodzakelijk maakt. Ik weet nooit waar mijn vrouw uithangt en mijn vrouw weet nooit wat ik uitvoer. Als we elkaar zien – en we zien elkaar af en toe, als we samen ergens dineren of bij de hertog op bezoek gaan – vertellen we elkaar met een doodernstig gezicht de absurdste verhalen. Mij vrouw is daar reuze goed in – veel beter dan ik, eigenlijk. Zij haalt nooit rendez-vous door elkaar en dat doe ik altijd. Maar als ze me betrapt, maakt ze me nooit een scène. Soms zou ik willen dat ze dat deed, maar ze lacht me alleen maar uit.’

‘De manier waarop jij over je huwelijksleven praat, stuit me tegen de borst, Harry,’ zei Basil Hallward, terwijl hij naar de deur slenterde die toegang tot de tuin gaf. ‘Ik geloof dat je eigenlijk een uitstekende echtgenoot bent, maar dat je je diep schaamt voor je deugden. Je bent een vreemde kerel. Je zegt nooit iets fatsoenlijks en je doet nooit iets verkeerds. Je cynisme is louter pose.’

‘Onbevangenheid is louter pose, de irritantste pose die ik ken,’ riep lord Henry lachend uit; de beide jongemannen liepen samen de tuin in en nestelden zich op een lange bamboebank, die in de schaduw van een hoge laurierstruik stond. Het zonlicht gleed over het glanzende lover. In het gras trilden witte madeliefjes.

Na een stilte haalde lord Henry zijn horloge uit zijn zak. ‘Ik moet helaas gaan, Basil,’ mompelde hij, ‘en voor ik ga, sta ik erop dat je antwoord geeft op de vraag die ik je zoëven stelde.’

‘En die luidt?’ vroeg Basil Hallward, terwijl hij zijn blik op de grond gevestigd hield.

‘Dat weet je best.’

‘Echt niet, Harry.’

‘Goed, dan zal ik het je vertellen. Ik wil dat je me uitlegt waarom je het portret van Dorian Gray niet tentoon wilt stellen. Ik wil de ware reden weten.’

‘Ik heb je de ware reden verteld.’

‘Nee, dat heb je niet. Je zei dat het was omdat er te veel van jezelf in zat. Dat is kinderachtig.’

‘Harry,’ zei Basil Hallward, terwijl hij hem recht aankeek, ‘ieder portret dat met gevoel wordt geschilderd, is een portret van de schilder, niet van degene die ervoor poseert. Het model is alleen maar het toeval, de aanleiding. Hij is niet degeen die door de schilder geopenbaard wordt; het is juist de schilder die zichzelf op het gekleurde doek openbaart. De reden waarom ik dit schilderij niet tentoon wil stellen, is dat ik bang ben dat ik er het geheim van mijn eigen ziel in heb prijsgegeven.’

‘Lord Henry begon te lachen. ‘En wat is dat?’ vroeg hij. ‘Dat zal ik je vertellen,’ zei Hallward; maar er verscheen

een onthutste uitdrukking op zijn gezicht.

‘Ik ben een en al afwachting, Basil,’ vervolgde zijn metgezel, terwijl hij hem vluchtig aankeek.

‘Ach, eigenlijk valt er heel weinig te vertellen, Harry,’ antwoordde de schilder, ‘en ik ben bang dat je het nauwelijks zult begrijpen. Misschien zul je het nauwelijks kunnen geloven.’

Lord Henry glimlachte, boog zich voorover, plukte een madeliefje met roze bloemblaadjes uit het gras en bekeek het aandachtig. ‘Ik weet heel zeker dat ik het zal begrijpen,’ antwoordde hij terwijl hij strak naar het kleine, goudkleurige, wit gevederde schijfje keek, ‘en wat geloven betreft, ik ben in staat alles te geloven, zolang het maar volstrekt ongelooflijk is.’

De wind schudde wat bloesems uit de bomen en de zware seringen met hun groepen sterretjes wiegden heen en weer in de lome lucht. Bij de muur begon een krekel te tsjilpen en een lange, dunne libel zweefde als een blauwe draad voorbij op zijn bruin gazen vleugels. Lord Henry had het gevoel dat hij Basil Hallwards hart kon horen kloppen en hij vroeg zich af wat hij te horen zou krijgen.

‘Het verhaal komt kortweg hierop neer,’ zei de schilder na een tijdje. ‘Twee maanden geleden ging ik naar een partij bij lady Brandon. Je weet dat wij arme kunstenaars ons van tijd tot tijd in het openbaar moeten vertonen, louter om de mensen eraan te herinneren dat we geen wilden zijn. Met een pandjesjas en een witte das, heb jij me eens verteld, kan iedereen, zelfs een effectenmakelaar, de reputatie van een welgemanierd persoon verwerven. Welnu, toen ik een minuut of tien in de kamer was en met kolossale, opgedirkte douairières en saaie leden van de Academy stond te praten, werd ik me er ineens van bewust dat er iemand naar me keek. Ik draaide me half om en zag Dorian Gray voor de eerste maal. Toen we elkaar in de ogen keken, voelde ik dat ik verbleekte. Ik werd overvallen door een merkwaardig, doodsbang gevoel. Ik wist dat ik iemand had ontmoet wiens persoonlijkheid op zich al zo fascinerend was dat, als ik het toeliet, mijn hele wezen, mijn hele ziel, zelfs mijn hele kunst erdoor zou worden opgeslokt. Ik wilde geen invloed van buitenaf in mijn leven. Je weet zelf hoe onafhankelijk ik van nature ben, Harry. Ik ben altijd mijn eigen weg gegaan; dat deed ik tenminste altijd tot ik Dorian Gray ontmoette. Toen – maar ik weet niet hoe ik je dit moet uitleggen. Het was alsof iets me vertelde dat ik aan de rand van een verschrikkelijke crisis in mijn leven stond. Ik had het vreemde gevoel dat het noodlot intense vreugde en intens verdriet voor me in petto had. Ik werd bang en draaide me om teneinde de kamer te verlaten. Het was niet mijn geweten dat me hiertoe aanzette; het was een zekere lafheid. Ik ben er niet trots op dat ik probeerde te vluchten.’

‘Geweten en lafheid zijn in wezen hetzelfde, Basil. Geweten is de handelsnaam van het bedrijf. Meer niet.’

‘Dat geloof ik niet, Harry, en ik geloof dat jij dat evenmin doet. Welk motief ik ook had – en misschien was het wel trots, want ik was vroeger erg trots – in elk geval baande ik me een weg naar de deur. Daar liep ik natuurlijk tegen lady Brandon op. “U gaat er toch nog niet vandoor, meneer Hallward?” krijste ze. Je kent die merkwaardig schelle stem van haar?’

‘Ja, ze is een pauw in alles, behalve schoonheid,’ zei lord Henry, terwijl hij het madeliefje met zijn lange, nerveuze vingers verscheurde.

‘Ik kon niet van haar afkomen. Ze stelde me voor aan leden van het Koninklijk Huis en aan mensen met ridderordes en kousenbanden, en aan bejaarde dames met reusachtige tiara’s en papegaaienneuzen. Ze praatte over me alsof ik haar dierbaarste vriend was. Ik had haar maar één keer eerder ontmoet, maar ze was vastbesloten me te fêteren. Ik geloof dat een van mijn schilderijen toen juist furore maakte, tenminste, dat erover gezwetst was in de boulevardbladen, wat de negentiende-eeuwse maatstaf van onsterfelijkheid is. Plotseling stond ik tegenover de jongeman wiens persoonlijkheid me zo merkwaardig had ontroerd. We stonden heel dicht bij elkaar, bijna tegen elkaar aan. We keken elkaar weer in de ogen. Het was een roekeloze daad van me, maar ik verzocht lady Brandon me aan hem voor te stellen. Of misschien was het eigenlijk niet zo roekeloos. Het was gewoon onvermijdelijk. We zouden ook met elkaar in gesprek zijn geraakt als we niet aan elkaar voorgesteld waren. Daar ben ik van overtuigd. Dat heeft Dorian naderhand tegen me gezegd. Hij had ook het gevoel dat we voorbestemd waren elkaar te kennen.’

‘En hoe beschreef lady Brandon deze wonderbaarlijke jongeman?’ vroeg zijn metgezel. ‘Ik weet dat ze gewoon is een snel précis te geven van al haar gasten. Ik herinner me dat ze me eens aan een agressieve oude heer met een rood gezicht wilde voorstellen, die van top tot teen was behangen met onderscheidingen en linten, en op een tragische fluistertoon, die voor iedereen in de kamer uitstekend te verstaan moet zijn geweest, de schokkendste bijzonderheden in mijn oor siste. Ik heb gewoon de benen genomen. Ik ontdek mensen graag zelf. Maar lady Brandon behandelt haar gasten precies zoals een veilingmeester zijn goederen. Ze legt ze zo grondig uit dat er niets van overblijft, of ze vertelt je er alles over, behalve wat je wilt weten.’

‘Arme lady Brandon! Je oordeelt wel hard over haar, Harry!’ zei Hallward mat.

‘Beste kerel, ze heeft geprobeerd een salon op te richten en ze is er alleen maar in geslaagd een restaurant te openen. Hoe zou ik haar kunnen bewonderen? Maar vertel eens, wat zei ze over Dorian Gray?’

‘O, zoiets als “Charmante jongen… arme lieve moeder en ik absoluut onafscheidelijk. Weet werkelijk niet meer wat hij uitvoert… vrees dat hij niets uitvoert… o ja, speelt piano… of was het viool, lieve meneer Gray?” We konden geen van beiden ons lachen inhouden en we werden op slag vrienden.’

‘Lachen is helemaal geen slecht begin voor een vriendschap en verreweg het beste einde,’ zei de jonge lord, terwijl hij nog een madeliefje plukte.

Hallward schudde zijn hoofd. ‘Jij begrijpt niet wat vriendschap is, Harry,’ mompelde hij. ‘Wat vijandschap is trouwens ook niet. Jij vindt iedereen aardig; dat wil zeggen dat iedereen je onverschillig laat.’

‘Wat verschrikkelijk onrechtvaardig van je!’ riep lord Henry uit, terwijl hij zijn hoed naar achteren schoof en opkeek naar de wolkjes die als uitgeplozen strengen glanzende, witte zijde langs de uitgeholde turkoois van de zomerhemel dreven. ‘Ja, verschrikkelijk onrechtvaardig van je. Ik maak juist veel onderscheid tussen mensen. Ik kies mijn vrienden omdat ze er goed uitzien, mijn kennissen vanwege hun goede karakter en mijn vijanden vanwege hun goede verstand. Een man kan niet voorzichtig genoeg zijn bij de keuze van zijn vijanden. Ik heb er niet één die dom is. Het zijn allemaal mannen met intellectuele capaciteiten, dus ze waarderen me allemaal. Is dat erg ijdel van me? Ik vind het nogal ijdel.’

‘Me dunkt, Harry. Maar volgens jouw indeling ben ik dus alleen maar een kennis.’

‘Goeie ouwe Basil, jij bent veel meer dan een kennis.’ ‘En veel minder dan een vriend. Een soort broer waarschijnlijk?’

‘Bah, broers! Ik houd niet van broers. Mijn oudste broer vertikt het om dood te gaan en mijn jongere broers lijken niet anders te doen.’

‘Harry!’ riep Hallward met gefronste wenkbrauwen uit.

‘Beste kerel, ik maakte maar een grapje. Toch kan ik er niets aan doen dat ik een verschrikkelijke hekel aan mijn familie heb. Dat komt waarschijnlijk doordat niemand het kan uitstaan dat anderen dezelfde tekortkomingen hebben als hijzelf. Ik voel echt mee met de woede van de Engelse democratie jegens wat ze de ondeugden van de hogere standen noemt. Gewone mensen vinden dat dronkenschap, domheid en onzedelijkheid hun eigen, speciale domein zouden moeten zijn en dat als iemand van ons zich belachelijk maakt, hij zich op hun territorium begeeft. Toen die arme Southwark ging scheiden, was hun verontwaardiging werkelijk prachtig om te zien. En toch denk ik dat nog geen tien procent van het proletariaat volgens de regels leeft.’

‘Ik ben het met geen woord van je eens. Bovendien, Harry, ben ik ervan overtuigd dat je dat zelf ook niet bent.’

Lord Henry streek over zijn bruine puntbaardje en tikte met een ebbenhouten wandelstok met kwast op de neus van zijn laklederen laars. ‘Wat ben je toch typisch Engels, Basil! Dit is nu al de tweede keer dat je dat opmerkt. Als je een echte Engelsman een idee voorlegt – altijd al een gewaagde onderneming – dan komt het nimmer in zijn hoofd op erover na te denken of het een goed idee is of niet. Het enige dat hij van belang vindt, is of jijzelf erin gelooft. Nu heeft de waarde van een idee helemaal niets te maken met de oprechtheid van de man die het verwoordt. Waarschijnlijk zal het idee, naarmate de man onoprechter is, intellectueel juist zuiverder zijn, omdat het in dat geval niet gekleurd is door zijn behoeften, zijn verlangens of zijn vooroordelen. Maar ik ben niet van plan met jou over politiek, sociologie of metafysica te discussiëren. Ik vind mensen leuker dan principes en ik vind mensen zonder principes leuker dan wat ook ter wereld. Vertel eens wat meer over Dorian Gray. Hoe vaak zie je hem?’

‘Elke dag. Ik zou niet gelukkig kunnen zijn als ik hem niet elke dag zag. Ik kan niet buiten hem.’

‘Wat buitengewoon merkwaardig! Ik dacht dat je nooit om iets anders dan je kunst zou geven.’

‘Hij is nu mijn hele kunst voor me,’ zei de schilder ernstig. ‘Soms, Harry, geloof ik dat er in de geschiedenis van de wereld maar twee tijdperken van belang zijn. Het eerste is de komst van een nieuw medium voor de kunst, en het tweede de verschijning van een nieuwe persoonlijkheid, ook voor de kunst. Wat de uitvinding van het schilderen met olieverf voor de Venetianen was, was het gelaat van Antinoüs voor de laat-Griekse beeldhouwkunst en zal Dorian Gray’s gezicht op een dag voor mij zijn. Het is niet alleen dat ik hem schilder, hem teken, hem schets. Dat heb ik natuurlijk allemaal gedaan. Maar hij is voor mij veel meer dan een model of zomaar iemand die poseert. Ik ga je niet vertellen dat ik ontevreden ben over hoe ik hem geschilderd heb of dat zijn schoonheid zodanig is dat ze niet in de kunst valt uit te drukken. Er is niets dat de kunst niet kan uitdrukken en ik weet dat het werk dat ik gemaakt heb sinds ik Dorian Gray heb leren kennen goed is, dat het het beste is dat ik ooit heb gemaakt. Maar op een merkwaardige manier – ik vraag me af of je dit zult begrijpen – heeft zijn persoonlijkheid me een geheel nieuwe stijl gesuggereerd, een geheel nieuwe stijlopvatting. Ik zie alles anders, ik denk er anders over. Ik kan het leven nu herscheppen op een manier die zich voordien aan mijn oog onttrok. “Een droom van vorm in dagen van denken” – wie heeft dat ook weer gezegd? Ik weet het niet meer; maar dat betekent Dorian Gray voor me. Louter de zichtbare aanwezigheid van deze knaap – want voor mij is hij nauwelijks meer dan een knaap, hoewel hij in werkelijkheid over de twintig is – louter zijn zichtbare aanwezigheid – ach, ik vraag me af of je kunt beseffen wat die voor me inhoudt? Hij definieert onbewust de contouren van een nieuwe school voor me, een school die alle passie dient te bezitten van de romantische geest, en alle geestelijke perfectie die Grieks is. De harmonie van lichaam en ziel – die is zo belangrijk! In onze waanzin hebben wij die twee gescheiden en een realisme uitgevonden dat vulgair is, een idealiteit die waardeloos is. Harry! Als je eens wist wat Dorian Gray voor me betekent! Herinner je je dat landschap van me, waarvoor Agnew me zo ontzettend veel geld bood maar waarvan ik geen afstand wilde doen? Dat is een van de beste dingen die ik ooit gemaakt heb. En waarom? Omdat Dorian Gray naast me zat terwijl ik het schilderde. Er ging een onnaspeurbare invloed van hem naar mij uit en voor het eerst in mijn leven zag ik in het alledaagse woud het wonder dat ik altijd had gezocht en nooit gevonden.’

‘Basil, dit is heel bijzonder! Ik wil Dorian Gray beslist ontmoeten.’

Hallward stond op van de bank en liep op en neer door de tuin. Na enige tijd kwam hij terug. ‘Harry,’ zei hij, ‘Dorian Gray is voor mij alleen maar een thema in de kunst. Misschien zie jij niets in hem. Ik zie alles in hem. Hij is nooit zozeer in mijn werk aanwezig als wanneer zijn beeltenis er niet in voorkomt. Hij is, zoals ik al zei, de suggestie van een nieuwe stijl. Ik vind hem in de curven van zekere lijnen, in de schoonheid en de subtiliteit van zekere kleuren. Dat is alles.’

‘Waarom wil je zijn portret dan niet tentoonstellen?’ vroeg lord Henry.

‘Omdat ik daarin, zonder het te willen, toch uitdrukking heb gegegeven aan al mijn curieuze, artistieke verering, waarover ik natuurlijk nooit met hem heb willen spreken. Hij weet er niets van. Hij zal er nooit iets van weten. Maar de wereld zou het kunnen raden en ik weiger mijn ziel bloot te geven aan haar oppervlakkige, nieuwsgierige ogen. Mijn hart zal nooit onder haar microscoop worden gelegd. Er zit te veel van mezelf in dat schilderij, Harry ‖ te veel van mezelf!’

‘Dichters zijn niet zo gewetensvol als jij. Die kennen het belang van hartstocht voor hun publicaties. Gebroken harten beleven tegenwoordig vele drukken.’

‘En ik haat ze erom,’ riep Hallward uit. ‘Een kunstenaar hoort prachtige dingen te scheppen, maar hij mag er niets van zijn eigen leven in leggen. We leven in een tijd waarin mensen met kunst omgaan alsof die bedoeld was als een vorm van autobiografie. We zijn het abstracte schoonheidsgevoel kwijt. Op een dag zal ik de wereld laten zien wat dat is, en om die reden zal de wereld mijn portret van Dorian Gray nooit onder ogen krijgen.’

‘Volgens mij heb je ongelijk, maar ik ga er niet met je over discussiëren. Alleen mensen die nergens iets van begrijpen, wagen zich aan discussies. Vertel eens, is Dorian Gray op je gesteld?’

De schilder dacht even na. ‘Hij mag me graag,’ antwoordde hij na een stilte; ‘ik weet dat hij me graag mag. Ik vlei hem natuurlijk verschrikkelijk. Ik schep er een vreemd behagen in dingen tegen hem te zeggen waarvan ik weet dat ik er later spijt van zal krijgen. In de regel is hij alleraardigst voor me en als we in het atelier zijn praten we honderduit. Maar nu en dan is hij afschuwelijk bot en schijnt hij het zalig te vinden om me verdriet te doen. Dan heb ik het gevoel, Harry, alsof ik mijn hele ziel heb weggeschonken aan iemand die ermee omgaat alsof het een bloem is om in zijn knoopsgat te steken, een frutseltje om zijn ijdelheid te strelen, een sieraad voor een zomerdag.’

‘Zomerdagen duren meestal lang, Basil,’ mompelde lord Henry. ‘Misschien krijg jij er eerder genoeg van dan hij. Het is een trieste gedachte, maar het staat buiten kijf dat talent langer leeft dan schoonheid. Dat verklaart het feit dat we allemaal zoveel moeite doen om ons overmatig te ontwikkelen. In de wilde strijd om het bestaan willen we iets hebben wat blijvend is en dus vullen we onze geest met onzin en feiten, in de belachelijke hoop dat we ons staande kunnen houden. De door en door goed-geïnformeerde man – dat is het hedendaagse ideaal. En de geest van de door en door goedgeïnformeerde man is iets afgrijselijks. Die lijkt op een snuisterijenwinkel vol monstruositeiten en stofnesten, waar alles boven zijn eigenlijke waarde is geprijsd. Toch denk ik dat jij er het eerst genoeg van zult krijgen. Op een dag zul je naar je vriend kijken en hem niet zo fraai getekend vinden, of zijn kleurtoon zal je niet bevallen of iets dergelijks. In je hart zul je hem bittere verwijten maken en oprecht vinden dat hij zich heel slecht tegenover je heeft gedragen. De volgende keer dat hij op bezoek komt, zul je koel en onverschillig zijn. Dat zal erg jammer zijn, want jij zult erdoor veranderen. Wat je me verteld hebt, is een echte romance, een romance in de kunst zou je het kunnen noemen, en het ergste van iedere romance is dat iemand er onromantisch van wordt.’

‘Harry, praat niet zo. Zolang ik leef, zal ik in de ban van Dorian Gray’s persoonlijkheid verkeren. Jij kunt niet voelen wat ik voel. Daar ben je te veranderlijk voor.’

‘Ah, beste Basil, dat is juist precies de reden waarom ik het kan voelen. Trouwe mensen kennen alleen de triviale kant van de liefde: de trouwelozen kennen de tragediën van de liefde.’ En lord Henry streek een lucifer af aan een sierlijke zilveren doos en begon een sigaret te roken met een zelfbewust, tevreden air, alsof hij de wereld in een enkele zin had samengevat. In de groen gelakte bladeren van de klimop klonk het geritsel van tsjilpende mussen en de blauwe wolkenschaduwen joegen elkaar na als zwaluwen over het gras. Wat was het aangenaam in de tuin! En wat waren de emoties van anderen kostelijk… veel kostelijker dan hun ideeën, kwam het hem voor. Je eigen ziel en de passies van je vrienden… dat waren de fascinerende dingen van het leven. Met zwijgende vermaaktheid stelde hij zich de saaie lunch voor die hij was misgelopen doordat hij zo lang bij Basil Hallward was gebleven. Als hij bij zijn tante had geluncht, zou hij daar ongetwijfeld lord Goodbody hebben ontmoet en zou de conversatie uitsluitend gegaan zijn over het voeden der armen en de noodzaak van modelkosthuizen. Iedere stand zou het belang hebben gepredikt van de deugden die hij in zijn eigen leven niet nodig had. De rijken zouden hebben gesproken over de waarde van zuinigheid en de luien zouden de mond vol hebben gehad van de waardigheid van arbeid. Wat heerlijk om aan dat alles te zijn ontsnapt! Terwijl hij aan zijn tante dacht, viel hem iets in. Hij draaide zich om naar Hallward en zei: ‘Beste kerel, het schiet me ineens te binnen.’

‘Wat schiet je te binnen, Harry?’

‘Waar ik de naam Dorian Gray eerder heb gehoord.’

‘Waar dan?’ vroeg Hallward met licht gefronste wenkbrauwen.

‘Kijk niet zo boos, Basil. Het was bij mijn tante, lady Agatha. Ze vertelde me dat ze een geweldige jongeman had ontdekt die haar ging helpen in het East End, en dat hij Dorian Gray heette. Ik moet eraan toevoegen dat ze me niet verteld heeft dat hij knap is. Vrouwen hebben geen waardering voor uiterlijk schoon; hoogstaande vrouwen tenminste niet. Ze zei dat hij heel serieus was en een prachtig karakter had. Ik zag meteen een bebrild wezen voor me met slap haar en verschrikkelijke sproeten, dat voortsjokte op reusachtige voeten. Had ik maar geweten dat ze het over jouw vriend had.’

‘Ik ben erg blij dat je het niet wist, Harry.’

‘Waarom?’

‘Omdat ik niet wil dat je hem ontmoet.’

‘Je wilt niet dat ik hem ontmoet?’

‘Nee.’

‘De heer Dorian Gray is in het atelier, meneer,’ zei de butler, terwijl hij de tuin in kwam.

‘Nu moet je me wel aan hem voorstellen,’ riep lord Henry lachend uit.

De schilder wendde zich tot zijn bediende, die oogknipperend in het zonlicht stond. ‘Vraag of meneer Gray wil wachten, Parker. Ik kom er zo aan.’ De man boog en liep terug over het pad.

Toen keek hij lord Henry aan. ‘Dorian Gray is mijn liefste vriend,’ zei hij. ‘Hij heeft een eenvoudig, prachtig karakter. Je tante had groot gelijk met wat ze over hem zei. Bederf hem niet. Probeer hem niet te beïnvloeden. Jouw invloed zou slecht voor hem zijn. De wereld is wijd en er zijn veel geweldige mensen. Neem me de enige persoon niet af die mijn kunst de uitstraling geeft die ze bezit; mijn leven als kunstenaar hangt van hem af. Denk eraan, Harry, ik vertrouw op je.’ Hij sprak heel langzaam en het was alsof de woorden bijna tegen zijn wil aan hem werden ontwrongen.

‘Wat praat je toch een onzin!’ zei lord Henry glimlachend en terwijl hij Hallward bij de arm pakte, trok hij hem bijna het huis binnen.

HOOFDSTUK 2

Toen ze binnenkwamen, zagen ze Dorian Gray. Hij zat aan de piano, met zijn rug naar hen toe, en bladerde in een bundel met Schumanns Waldszenen. ‘Deze wil ik van je lenen, Basil,’ riep hij uit. ‘Ik wil ze instuderen. Ze zijn werkelijk allerliefst.’

‘Het hangt er helemaal van af hoe je vandaag poseert, Dorian.’

‘Bah, ik heb genoeg van poseren en ik wil geen levensgroot portret van mezelf,’ antwoordde de knaap, terwijl hij zich met een eigenzinnige, kregelige beweging omdraaide op de pianokruk. Toen hij lord Henry zag, kleurde een vluchtige blos zijn wangen en hij schoot overeind. ‘Neem me niet kwalijk, Basil, ik wist niet dat je bezoek had.’

‘Dorian, dit is lord Henry Wotton, een oude vriend van me uit Oxford. Ik heb hem net verteld wat een meesterlijk model je bent en nu heb je alles bedorven.’

‘U hebt mijn genoegen u te ontmoeten niet bedorven, meneer Gray,’ zei lord Henry terwijl op hem afliep en zijn hand uitstak. ‘Mijn tante heeft me veel over u verteld. U bent een van haar lievelingen en, naar ik vrees, tevens een van haar slachtoffers.’

‘Ik heb het momenteel bij lady Agatha verbruid,’ antwoordde Dorian met een grappig berouwvolle blik. ‘Ik had beloofd dat ik afgelopen dinsdag met haar naar een club in Whitechapel zou gaan en ik ben het helemaal vergeten. We zouden samen een quatre-mains spelen – drie quatre-mains geloof ik. Ik weet niet wat ze zal zeggen. Ik durf gewoon niet bij haar op bezoek te gaan.’

‘O, ik zal het voor u goedmaken met mijn tante. Ze is werkelijk dol op u. En ik denk niet dat het echt erg is dat u er niet was. Het publiek heeft waarschijnlijk toch gedacht dat het een quatre-mains was. Als lady Agatha aan de piano gaat zitten, maakt ze genoeg lawaai voor twee mensen.’

‘Dat is heel lelijk ten opzichte van haar en niet zo aardig tegenover mij,’ antwoordde Dorian lachend.

Lord Henry keek hem aan. Ja, hij was inderdaad wonderlijk knap, met zijn fraai gewelfde, scharlakenrode lippen, zijn vrijmoedige blauwe ogen, zijn springerige goudblonde haar. Zijn gezicht bezat iets waardoor je hem meteen vertrouwde. Het had alle openheid van de jeugd, evenals de hartstochtelijke zuiverheid van de jeugd. Hij wekte de indruk dat hij zichzelf onbesmet bewaard had van de wereld. Geen wonder dat Basil Hallward hem aanbad.

‘U bent te charmant om aan filantropie te doen, meneer Gray – veel te charmant.’ En lord Henry plofte neer op de divan en maakte zijn sigarettenkoker open.

De schilder had inmiddels zijn verven gemengd en zijn kwasten klaargelegd. Zijn gezicht stond zorgelijk, en toen hij de laatste opmerking van lord Henry hoorde, keek hij vluchtig naar hem, aarzelde even en zei vervolgens: ‘Harry, ik wil dit schilderij vandaag afmaken. Vind je het heel onbeschoft van me als ik je verzoek weg te gaan?’

Lord Henry glimlachte en keek Dorian Gray aan. ‘Moet ik weggaan, meneer Gray?’

‘Hè nee, gaat u alstublieft niet weg, lord Henry. Ik zie dat Basil in een van zijn knorrige buien is, en ik kan hem niet uitstaan als hij knorrig is. Bovendien wil ik dat u me vertelt waarom ik niet aan filantropie moet doen.’

‘Ik weet niet of ik u dat zal vertellen, meneer Gray. Het is zo’n vervelend onderwerp dat ik er serieus op zou moeten ingaan. Maar ik zal er zeker niet vandoor gaan nu u gevraagd hebt of ik blijf. Je vindt het toch niet echt erg, Basil? Je hebt me vaak verteld dat je het prettig vindt als je modellen iemand hebben om tegen te praten.’

Hallward beet op zijn lip. ‘Als Dorian het wil moet je natuurlijk blijven. Dorians grillen zijn wet, voor iedereen behalve hemzelf.’

Lord Henry pakte zijn hoed en zijn handschoenen. ‘Je dringt verschrikkelijk aan, Basil, maar ik vrees dat ik toch moet gaan. Ik heb met iemand afgesproken in de Orléans. Tot ziens, meneer Gray. Komt u me op een middag eens opzoeken in Curzon Street. Om vijf uur ben ik er bijna altijd. Schrijf me wanneer u van plan bent te komen. Ik zou het vervelend vinden om u mis te lopen.’

‘Basil,’ riep Dorian Gray uit, ‘als lord Henry Wotton weggaat, ga ik ook weg. Jij doet nooit een mond open terwijl je schildert en het is afgrijselijk saai om op een podium te staan en je best te doen om vriendelijk te kijken. Vraag of hij blijft, ik sta erop.’

‘Blijf, Harry, om Dorian te plezieren en mij te plezieren,’ zei Hallward, terwijl hij ingespannen naar zijn schilderij tuurde. ‘Het is helemaal waar, ik zeg nooit iets als ik werk en luisteren doe ik evenmin, en dat moet vreselijk saai zijn voor mijn arme modellen. Ik verzoek je dringend te blijven.’

‘En mijn afspraak in de Orléans?’

De schilder lachte. ‘Ik denk niet dat die problemen zal opleveren. Ga weer zitten, Harry, En nu, Dorian, moet je op het podium gaan staan en niet te veel bewegen en geen aandacht schenken aan wat lord Henry zegt. Hij heeft een heel slechte invloed op al zijn vrienden, met mijzelf als enige uitzondering.’

Dorian Gray beklom het podium met het air van een jonge Griekse martelaar en trok een vluchtige, ontevreden pruillip tegen lord Henry, die bij hem nogal in de smaak was gevallen. Hij was zo anders dan Basil. Ze vormden een kostelijk contrast. En hij had zo’n mooie stem. Na enkele ogenblikken zei hij tegen hem: ‘Hebt u echt een heel slechte invloed, lord Henry? Net zo slecht als Basil zegt?’

‘Goede invloed bestaat niet, meneer Gray. Iedere invloed is immoreel – immoreel vanuit wetenschappelijk oogpunt.’

‘Waarom?’

‘Omdat iemand beïnvloeden betekent dat je hem jouw ziel geeft. Hij denkt zijn eigen gedachten niet, en staat niet in brand door zijn eigen hartstocht. Zijn deugden zijn niet echt de zijne. Zijn zonden, als er al zoiets als zonde bestaat, zijn geleend. Hij wordt een echo van andermans muziek, een acteur met een rol die niet voor hem geschreven is. Het doel van dit leven is zelfontplooiing. Het volmaakt verwezenlijken van onze eigen natuur – daarvoor zijn wij hier allemaal. De mensen zijn tegenwoordig bang voor zichzelf. Ze zijn de hoogste aller plichten vergeten, de plicht die men jegens zichzelf heeft. Natuurlijk zijn ze barmhartig. Ze voeden de hongerigen, ze kleden de bedelaar. Maar hun eigen ziel is uitgehongerd en naakt. De mensheid is haar moed kwijt. Misschien hebben we die nooit bezeten. De dodelijke angst voor de samenleving, die de basis is van de zedelijke beginselen, de angst voor God, die het geheim is van het geloof – die beide beheersen ons. En toch…’

‘Draai je hoofd eens wat meer naar rechts, Dorian, beste jongen,’ zei de schilder, verdiept in zijn werk en zich er alleen van bewust dat er op het gezicht van de jongen een uitdrukking was verschenen die hij nooit eerder had gezien.

‘En toch,’ vervolgde lord Henry, met zijn diepe, welluidende stem en met dat sierlijke handgebaar dat zo kenmerkend voor hem was en dat hij destijds op Eton al had bezeten, ‘toch geloof ik dat als een man zijn leven geheel en volledig zou leven, als hij gestalte zou geven aan ieder gevoel, uitdrukking zou geven aan iedere gedachte, iedere droom zou verwezenlijken – dan geloof ik dat de wereld zo’n nieuwe impuls van vreugde zou krijgen dat we alle plagen die kenmerkend waren voor de Middeleeuwen zouden vergeten en zouden terugkeren naar het Griekse ideaal – misschien naar iets mooiers, iets rijkers dan het Griekse ideaal. Maar zelfs de dapperste onder ons is bang voor zichzelf. De zelfverminking van de primitieve mens overleeft op tragische wijze in de zelfverloochening die onze levens bederft. We worden gestraft voor onze weigeringen. Iedere impuls die we trachten te onderdrukken, blijft in de geest hangen en vergiftigt ons. Het lichaam zondigt één keer en is dan van zijn zonde af, want handelen is een manier om te louteren. Er blijft dan niets over behalve de herinnering aan genot, of de weelde van het berouw. De enige manier om van een verleiding af te komen, is eraan toe te geven. Als je er weerstand aan biedt, wordt de ziel ziek van verlangen naar de dingen die ze zichzelf heeft ontzegd, van begeerte naar wat haar onmenselijke wetten onmenselijk en onwettig hebben gemaakt. Er is wel gezegd dat de belangrijkste gebeurtenissen op de wereld zich voltrekken in het brein. In het brein, en in het brein alleen, voltrekken zich ook de belangrijkste zonden van de wereld. U, meneer Gray, uzelf, met uw roze-rode jeugd en uw roze-witte jongensachtigheid, u hebt passies gekend die u hebben beangstigd, gedachten die u met doodsangst hebben vervuld, dagdromen en slaapdromen waaraan de herinnering alleen al uw wang met schaamte zou kunnen kleuren…’

‘Zwijg!’ stamelde Dorian Gray. ‘Zwijg! U brengt me in de war. Ik weet niet wat ik moet zeggen. Er is een antwoord op wat u zegt, maar ik kan het niet vinden. Zegt u niets. Ik moet nadenken. Of liever, ik moet proberen niet na te denken.’

Bijna tien minuten stond hij daar zo, roerloos, met geopende lippen en merkwaardig stralende ogen. Hij was zich er vaag van bewust dat er geheel nieuwe invloeden in zijn binnenste woelden. Maar hij had het gevoel dat ze eigenlijk uit hemzelf voortkwamen. De weinige woorden die Basils vriend tegen hem had gesproken – woorden die ongetwijfeld toevallig waren gesproken en opzettelijk paradoxaal waren – hadden een geheime snaar beroerd die nooit eerder was aangeraakt, maar die hij nu voelde vibreren en kloppen op curieuze ritmen.

Muziek had hem ook zo opgewonden. Muziek had hem vele malen in verwarring gebracht. Maar muziek was woordeloos. Ze schiep geen nieuwe wereld, maar juist weer een andere chaos in ons. Woorden! Gewone woorden! Wat waren die verschrikkelijk! Hoe duidelijk en levendig en wreed! Je kon er niet aan ontsnappen. En toch bezaten ze een subtiele magie! Ze leken in staat vormeloze zaken een plastische vorm te geven, en hun eigen muziek te bezitten, even lieflijk als die van de viola of de luit. Gewone woorden! Bestond er iets wat zo werkelijk was als woorden?

Ja; in zijn jongensjaren waren er dingen geweest die hij niet had begrepen. Nu begreep hij ze. Het leven had ineens de kleur van vuur voor hem gekregen. Het scheen hem toe dat hij door vuur gelopen had. Waarom had hij dat niet geweten?

Lord Henry sloeg hem met zijn mysterieuze glimlach gade. Hij kende precies het psychologische moment om niets te zeggen. Hij was intens geïnteresseerd. Hij was verbaasd over de plotselinge indruk die zijn woorden hadden gemaakt, en terwijl hij zich een boek herinnerde dat hij op zijn zestiende had gelezen, een boek dat hem veel geopenbaard had dat hij tot dan niet had geweten, vroeg hij zich af of Dorian Gray iets soortgelijks doormaakte. Hij had zomaar een pijl afgeschoten in de lucht. Had die doel getroffen? Wat was dit een fascinerende jongen!

Hallward schilderde verder met zijn prachtige, trefzekere streek, die het ware raffinement en de volmaakte verfijning bezat die, althans in de kunst, uitsluitend uit kracht voortkomt. Hij was zich niet van de stilte bewust.

‘Basil, ik heb genoeg van het staan,’ riep Dorian Gray plotseling uit. ‘Ik wil naar buiten, in de tuin zitten. Het is hier zo benauwd.’

‘Beste kerel, wat spijt me dat. Als ik aan het schilderen ben, kan ik nergens anders aan denken. Maar je hebt nog nooit zo goed geposeerd. Je stond doodstil. En ik heb het effect bereikt dat ik wilde – de mond een beetje open, en die stralende uitdrukking in de ogen. Ik weet niet wat Harry tegen je gezegd heeft, maar hij heeft je in elk geval een wonderschone uitdrukking gegeven. Hij heeft je waarschijnlijk complimentjes gemaakt. Je mag geen woord geloven van wat hij zegt.’

‘Hij heeft me helemaal geen complimentjes gemaakt. Misschien is dat de reden waarom ik niets geloof van wat hij me verteld heeft.’

‘U weet best dat u het allemaal gelooft,’ zei lord Henry, terwijl hij hem aankeek met zijn dromerige, lome ogen. ‘Ik ga met u mee naar de tuin. Het is afgrijselijk heet in het atelier. Basil, laten we iets ijskouds drinken, iets met aardbeien erin.’

‘Goed, Henry. Bel jij Parker maar even, en als hij komt, zal ik hem vertellen wat je wilt. Ik moet deze achtergrond uitwerken, dus ik kom pas later bij jullie. Laat Dorian niet te lang wegblijven. Ik ben nog nooit zo goed in vorm geweest als vandaag. Dit wordt mijn meesterwerk. Het is nu al mijn meesterwerk.’

Lord Henry liep de tuin in en trof Dorian Gray aan terwijl deze zijn gezicht begroef in de reusachtige, koele seringenbloesems, koortsachtig hun geur indrinkend alsof het wijn was. Hij liep naar hem toe en legde zijn hand op zijn schouder. ‘Heel verstandig van u om dat te doen,’ mompelde hij. ‘Niets kan de ziel genezen behalve de zinnen, zoals niets de zinnen kan genezen behalve de ziel.’

De jongen schrok en deinsde achteruit. Hij was blootshoofds en de bladeren hadden zijn weerbarstige krullen omgewoeld en al hun gulden draden in de war gemaakt. Er lag een angstige blik in zijn ogen, zoals mensen hebben wanneer ze plotseling worden gewekt. Zijn fraai gevormde neusvleugels trilden en een verborgen zenuw beroerde het scharlaken van zijn lippen, zodat ze beefden.

‘Ja,’ ging lord Henry verder, ‘dat is een van de grote geheimen des levens – de genezing van de ziel door de zinnen, en die van de zinnen door de ziel. U bent een wonderschone schepping. U weet meer dan u meent te weten, zoals u ook minder weet dan u wilt weten.’

Dorian Gray fronste zijn voorhoofd en wendde zijn hoofd af. Hij kon niet nalaten de lange, elegante jonge man die naast hem stond aardig te vinden. Diens romantische, olijfkleurige gezicht met de vermoeide uitdrukking boeide hem. Zijn zachte, trage stem had iets heel fascinerends. Zelfs zijn koele, bleke, bloemachtige handen bezaten een curieuze charme. Ze bewogen als muziek terwijl hij praatte en ze leken een eigen taal te spreken. Maar hij was bang voor hem en schaamde zich omdat hij bang was. Waarom was het een vreemde te beurt gevallen hem aan zichzelf te openbaren? Hij kende Basil Hallward al maanden, maar hun vriendschap had hem niet veranderd. Plotseling was er iemand in zijn leven gekomen die hem het geheim des levens leek te hebben onthuld. En toch, wat viel er te vrezen? Hij was geen schooljongen of -meisje. Het was absurd om bang te zijn.

‘Laten we in de schaduw gaan zitten,’ zei lord Henry. ‘Parker heeft de drankjes gebracht, en als u nog langer in dit felle licht blijft staan, wordt u lelijk en zal Basil u nooit meer schilderen. U mag echt niet verbranden. Dat zou u niet staan.’

‘Wat doet dat ertoe?’ riep Dorian Gray lachend uit, terwijl hij op de bank achter in de tuin ging zitten.

‘Voor u zou het er alles toe moeten doen, meneer Gray.’

‘Waarom?’

‘Omdat u een allerheerlijkste jeugd bezit, en jeugd is het enige dat het bezitten waard is.’

‘Dat voel ik niet zo, Lord Henry.’