Redactie Ad van Liempt en Jan Luitzen

© 2009 L.J. Veen en de diverse auteurs

Omslagontwerp Roald Triebels
Typografie Zeno
Omslagbeelden ANP, Hollandse Hoogte en Sander Stoepker (Mart Smeets)

De foto’s in Achilles zijn voor zover mogelijk in overleg opgenomen met de rechthebbenden; wie verder rechten kan doen gelden wordt verzocht contact op te nemen met de uitgever

ISBN 9789020456509

ISSN 1875-2349

Redactieadres
p/a Uitgeverij L.J. Veen
Postbus 13
1000 AA Amsterdam
e-mail: achilles@ljveen.nl

Vijftig jaar met het bord op schoot

(DEEL 1)

DE GESCHIEDENIS VAN STUDIO SPORT

AD VAN LIEMPT

In vijftig jaar is Studio Sport een deel van onze cultuur geworden. een instituut. En dat komt omdat generaties Nederlanders dankzij de sportredactie van de NOS (vroeger NTS) getuige waren van vele onvergetelijke hoogtepunten. Ze waren er altijd bij, de jongens van Studio Sport, en ze duwden al die winnaars en verliezers de microfoon onder de bezwete neus. Ard en Keessie, Ajax en Feyenoord, Joan en Sjoukje, Jan Janssen en Joop Zoetemelk, de mannen van Oranje, Yvonne van Gennip, Ellen van Langen.

Gemakkelijke jongens waren het niet, die sportverslaggevers van de televisie. De ego’s botsten geregeld, en daardoor werden ze vaak zelf nieuws.

Ad van Liempt, die er zelf ook twee jaar werkte, neemt u mee achter de schermen. Over vakmanschap en kinnesinne, over anonieme topprestaties en stuitende pesterijen.

Leader Sport in beeld

WAT VOORAFGING

De uitzending duurde een kwartier, en er was zwemmen te zien, hockey en een voetbalwedstrijd, Feyenoord-Ajax. Uitslag 0-5, een van de grootste thuisnederlagen ooit van 010 tegen 020. Die eerste uitzending van Sport in Beeld, het sportprogramma van de NTS op zondag, vond plaats op 5 april 1959. De beelden zijn bewaard in het archief van Studio Sport, het geluid is spoorloos en ook de presentatie is verdwenen – die was rechtstreeks en omdat er in die tijd nog geen videoapparatuur bestond, kon die niet worden opgenomen.

Het is ook moeilijk te achterhalen wie als de eerste anchorman van de Nederlandse sport fungeerde, die avond. De omroepen leverden bij toerbeurt een presentator. Jan Cottaar van de NRC was, met vlinderdas, het sportieve gezicht van de KRO, Koen Verhoeff deed doorgaans de dienst voor de AVRO, Bob Spaak (ex-Vrije Volk) voor de VARA en Herman Kuiphof voor de VPRO.

Dat wekelijkse programma was dan in naam wel afkomstig van de NTS, de Nederlandse Televisie Stichting, maar die had eigenlijk helemaal nog geen sportafdeling. De omroepen hielden de programma’s het liefst in eigen hand. Ze vonden het al een nederlaag dat ze in 1956 hadden moeten toestaan dat er een NTS-afdeling Nieuws kwam, die het NTS-journaal maakte. Dagelijks, althans op de drie dagen in de week dat er televisie werd uitgezonden. Er kwam elk jaar een dag televisie bij, en zo kon er in 1959 ook op zondag worden uitgezonden, de dag van de sport. Het was de AVRO die voorlopig de sportuitzendingen naar zich toetrok. Jean Smits deed er de coördinatie, hij verdeelde de taken en overlegde met de mensen van de techniek.

Het programma Sport in Beeld van 5 april 1959 was bepaald niet de eerste sportuitzending op de Nederlandse televisie. De allereerste reportage van een voetbalwedstrijd dateert van 10 september 1950. Er liep toen een experiment met het nieuwe medium televisie, georganiseerd door Philips, dat wel toekomst zag in dat verschijnsel. Geen wonder dat de eerste voetbalwedstrijd die op een paar honderd schermpjes in en om Eindhoven te zien was, tussen PSV en Eindhoven ging – twee topclubs uit de hoogste klasse in die tijd. Op 2 oktober 1951 ging de televisie nationaal van start en de NTS kreeg de kans om op 14 mei 1952 een interland rechtstreeks uit te zenden. Nederland-Zweden eindigde in het Olympisch Stadion in o-o.

De amusementswaarde van die wedstrijd was beperkt. Er vielen geen doelpunten, en een van de drie camera’s vertoonde constant een bewegende vlek die voor verwarring zorgde, omdat hij op de bruine bal leek. Als oplossing bracht de KNVB na rust een witte bal in het spel, vermoedelijk een wereldprimeur op dat moment. Maar de spelers waren negentig minuten lang vrijwel niet van elkaar te onderscheiden – oranje en blauw worden in zwart-wit nu eenmaal allebei grijs. Er stonden misschien duizend toestellen in heel Nederland, waarvan tientallen in winkels, in de etalage. Daar was het ondanks de tegenvallende kwaliteit van het gebodene soms razend druk, en er moet zelfs ergens een hele meute kijkers gezamenlijk door een winkelruit zijn gevallen.

Van reguliere berichtgeving op sportgebied is dan natuurlijk nog geen sprake. Er ligt vanaf januari 1956 een mooi terrein braak voor het NTS-journaal. Hoofdredacteur Carel Enkelaar snapt hoe populair sport is, en het is dan ook niet zo gek dat het allereerste journaalonderwerp dat ooit is uitgezonden over de tweekamp schaken om het Nederlands kampioenschap ging, tussen Max Euwe en Jan Hein Donner. Het eerste echte sportprogramma is van de AVRO en het heet AVRO’s Sportpanorama. Het gaat in 1957 de lucht in, het wordt gepresenteerd door Koen Verhoeff, maar je moet een maand wachten op de volgende aflevering – er is in die tijd maar 12 uur televisie in de week.

Dankzij een zendtijduitbreiding kan het jaar erna ook de KRO van start: het maandelijkse magazine heet Van onze Sportredacteur en wordt gepresenteerd door Jan Cottaar. De NTS krijgt van de omroepen nog altijd geen toestemming om een eigen sportprogramma te maken en richt zich daarom voorlopig alleen op interlands. Maar dat verloopt nogal moeizaam, want de KNVB geeft lang niet altijd toestemming voor uitzending, en na verloop van tijd beginnen de Belgen moeilijk te doen. Ze vrezen concurrentie voor hún voetbalactiviteiten en beroepen zich op een internationaal verdrag, het zogeheten Verdrag van Wenen. Daardoor gaan een paar voorgenomen rechtstreekse uitzendingen van interlands niet door. Dat is in 1956, er staan inmiddels iets meer dan 30 000 tv-toestellen in het land.

De Belgen kunnen niet verhinderen dat de NTS elk jaar in mei de finale uitzendt van een gloednieuw voetbaltoernooi om de Champions Cup, die algauw Europacup wordt genoemd. Dat gebeurt voor het eerst in 1956. Aan de eerste vijf finales van de Europacup, allemaal gewonnen door Real Madrid, zijn voor de nationale publieke omroepen geen kosten verbonden. Zo heeft de UEFA het bepaald, maar dan moeten de aangesloten landen van de EBU ze wel integraal uitzenden. Buurlanden mogen zich er niet mee bemoeien. Daarna, vanaf 1961, moet ervoor betaald worden. De NTS rekent in 1962, als Benfica in Amsterdam de finale van Real Madrid wint, 5000 Zwitserse franken af, ruim 6000 gulden.

Mede door sportuitzendingen is het bezit van een televisie dan al geweldig gestegen in Nederland. Het WK voetbal in Zweden van 1958 en de Olympische Spelen van Rome in 1960 geven de verkoop van tv-toestellen een sterke stimulans. In begin 1961 staan er een miljoen toestellen, een stijging van ruim 3000 procent in vijf jaar, en eind 1962 zijn het er al twee miljoen. Sport is daarvan een belangrijke oorzaak, maar niet de enige. Ook het inmiddels dagelijks uitgezonden NTS-journaal van acht uur en de vaak hooggewaardeerde amusementsprogramma’s spelen een rol in de revolutie die zich voltrekt in de Nederlandse huiskamer.

Cameraman bij het paardrijden (1959)

DE JAREN ZESTIG: MET DANK AAN DE MUILEZELS

Op die eerste uitzending van Sport in Beeld, van 5 april 1959, is voor de toeschouwer van vandaag wel het een en ander aan te merken. Feyenoord-Ajax wordt in beeld gebracht met één camera. Beelden van een lage camera, die in later jaren de spelers, hun acties en hun emoties veel dichterbij zouden brengen, waren nog niet beschikbaar. Het betrof bovendien een filmcamera. Dat betekende dat de beelden na de wedstrijd snel moesten worden afgevoerd en ontwikkeld, zodat ze ruim een uur later op de montagetafel tot een samenvatting van een paar minuten konden worden gemonteerd.

Dan bleek dat er vaak het een en ander aan ontbrak. De cameraman draaide niet de hele wedstrijd door, daar was de film te duur voor. Soms moest hij het met één filmrol van tien minuten zien te redden. De verslaggever gaf vaak een signaal wanneer de cameraman de opnamen moest starten. In het begin waren ze daar nog niet erg handig in. Van de vijf doelpunten die Ajax in de Kuip maakte op die 5e april 1959, miste de filmploeg er drie helemaal en eentje bijna. Een matige oogst – later werd dat wel beter. Maar er bleef altijd een risico omdat tijdens de wedstrijd de filmrol moest worden gewisseld. Dat gebeurde met behulp van een zwarte zak met elastiek, zodat de film niet per ongeluk belicht werd. Cameralieden konden dat razendsnel en waren er heel handig in, maar toch misten ze er wel eens een doelpunt door.

De meeste stadions waren slecht ingesteld op tv-camera’s. Er waren grofweg twee mogelijkheden: óf de cameramensen stonden te blauwbekken op een stadiondak óf de kijker zag voortdurend zijn uitzicht belemmerd door pilaren in beeld. De NTS was wel van harte welkom op de vaderlandse sportvelden. Overal ging de loper voor hen uit, zelfs in de voetbalstadions. De NTS hoefde voor de flitsen van de wedstrijden in de eredivisie niet te betalen. De KNVB wilde dat wel en deed er ook wel pogingen toe, maar de NTS kon, vaak met een beroep op vrije nieuwsgaring, die pogingen lange tijd afslaan.

Het duurde tot het seizoen 1966-1967 voor daar verandering in kwam. Het Nederlandse voetbal was inmiddels ook internationaal aan een opmars bezig, werd snel professioneler en kon extra geld heel goed gebruiken. In dat jaar kwam voor het eerst een rechtencontract tot stand, met als seizoenprijs 250 000 gulden, precies het midden tussen de 500 000 die de KNVB vroeg en de o gulden die de NTS wilde betalen. Met dit contract werd een eindeloze serie schijngevechten gestart, die de jaren erna periodiek leidden tot in de media opgeklopte spanningen, tot quasiruzies tussen KNVB en omroep en tot steeds hogere bedragen.

Ook de NTS wordt professioneler. De stichting, die inhoudelijk nog steeds wordt geleid door de omroepen en waar de AVRO nog altijd de dagelijkse coördinatie van de sport in handen heeft, krijgt in 1961 een vaste voetbalcommentator ter beschikking. Dat is Herman Kuiphof, afkomstig van de Haagsche Courant, en dan al een heel geroutineerde kracht – hij begon al in 1938 in de journalistiek. Hij is vast verbonden aan de VPRO maar wordt voor de NTS de man van het voetbal. In april van dat jaar verslaat hij rechtstreeks de interland tegen Hongarije, waarover hij ooit in een interview zei: ‘Nederland verloor met 3-0, dus de commentator kon ook nooit goed zijn geweest. Nou, hij was het ook niet. Ik werd gewoon voor de leeuwen gegooid. Tegen mijn zin ben ik aan die klus begonnen. Ik had in de studio anderhalve keer een vijfminutenverslag ingesproken. Ik miste de goede flux de bouche.’

Cameraman bij het schaatsen

Dat is later nog wel goed gekomen. Kuiphof deed in die periode ook wel andere sporten. Hij maakte in 1962 voor de VPRO bijvoorbeeld een samenvatting van de geschiedenis van de Elfstedentocht. Die kwam op 18 januari 1963 goed van pas: toen werd de zwaarste tocht uit de geschiedenis gereden. De NTS-televisie was erbij en deed verslag, maar moest het, met de gebrekkige televisie- en transmissietechniek van die tijd, soms uren zonder actueel beeld stellen. De documentaire over de geschiedenis van de tocht werd daarom ingezet om de lange pauzes op te vullen.

Het was ook om andere redenen een memorabele uitzending. De presentatie was in handen van een jonge, zelfbewuste VARA-verslaggever, Koos Postema, die tijdens zijn aankondigingen geregeld in beeld een trek van zijn sigaret nam. Fameus zijn de overschakelingen naar radioverslaggever Arie Kleijwegt die in de buurt van Bartlehiem rechtstreeks rapporteerde over de verschrikkelijke omstandigheden waaronder de schaatsers, met winnaar Reinier Paping voorop, zich door het poollandschap ploegden. Kleijwegt baseerde zich vooral op mededelingen van een opperwachtmeester van de rijkspolitie, want het communicatienetwerk dat de NOS bij latere tochten over Friesland spande, bestond nog niet. Er werd ook geschakeld met verslaggevers als Jo van Dalfsen, Co Hogendoorn en Wim Kortland, maar alleen Arie Kleijwegt hield er eeuwige roem aan over. Hij liep bij Bartlehiem een stukje met de koploper mee en stelde hem een paar vragen die nog beantwoord werden ook.

De Elfstedentocht van 1963

Heel Nederland kon rechtstreeks getuige zijn van de finish van Reinier Paping in Leeuwarden, in aanwezigheid van koningin Juliana en kroonprinses Beatrix. De NTS werd alom geprezen om de alerte verslaggeving, al hadden de kijkers vooral heel veel pauzes en heel weinig schaatsers in actie gezien.

Later in 1963 volgde een nieuwe technische krachtproef voor de NTS. Nederland leed, voor het eerst, massaal aan Europacupkoorts. Feyenoord werkte zich met een ongekende inspanning naar de halve finale van het toernooi van landskampioenen en kondigde daarmee de opkomst van Nederland als voetbalnatie aan. Het Zwitserse Servette, het Hongaarse Vasas en het Franse Reims werden opzij gezet. In de halve finale was Benfica de tegenstander, de club die de hegemonie in Europa van Real Madrid had overgenomen. Nederland was totaal in de ban van Feyenoord. Op het Stadhuisplein had een Rotterdamse juwelier een carillon bevestigd dat elk uur het ‘Hand in hand, kameraden’ speelde. Thuis werd het o-o. Het was die avond doodstil in Nederland. Iedereen zat voor de televisie, of in geval van overmacht bij de radio, en maakte mee dat een briljante Coen Moulijn door de Portugese verdedigers steeds harder werd aangepakt en dat Gerard (‘Pummy’) Bergholtz, de uit Maastricht afkomstige sneltrein langs de rechterflank, twee opgelegde kansen miste.

Voor de return werd Nederland nog iets gekker. Het Vrije Volk regelde dat er 1600 Rotterdammers met twee grote passagierschepen, de Waterman en de Grote Beer, naar Lissabon konden varen. Met aan boord heuse BN’ers om ze een paar vrolijke dagen te bezorgen. In Hilversum ontstond onrust. De Portugese televisie wilde wel een verslag van de wedstrijd aanleveren, maar was niet in staat het signaal over de Pyreneeën te krijgen. De technische afdelingen van de NTS en de PTT, die over de straalzenders ging, kwamen voor een examen te staan. Ze stuurden hun beste mensen naar de bergrug tussen Spanje en Frankrijk met de opdracht daar twee steunzenders te plaatsen. Dat viel niet mee. Muilezels moesten er aan te pas komen om achthonderd kilo aan onderdelen via smalle bergpaadjes naar boven te transporteren, maar uiteindelijk kwam er een perfecte verbinding tot stand. Dankzij dat technisch vernuft viel op de avond van 8 mei 1963 heel goed te zien hoe Feyenoord met 3-1 werd uitgeschakeld. De definitieve stap naar de Europese voetbaltop werd nog even uitgesteld, maar het was nu wel duidelijk hoe de televisie in staat was mensenmassa’s op de been te brengen. In clubkleuren trokken de Feyenoordsupporters massaal naar een ver land, en daarmee effenden ze het pad voor het verschijnsel dat de volgende decennia een onderdeel van het Nederlands volkskarakter lijkt te zijn geworden: sportgekte.

Zelfs voor sporten die voor die tijd vrijwel onbekend waren, blijken Nederlanders warm te lopen als er landgenoten op de televisie successen behalen. Zoals het kunstrijden. In de jaren vijftig komt er een uitzonderlijk talentvol duo op, Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel. Hun loopbaan wordt op de Nederlandse televisie begeleid door Siebe van der Zee, die weliswaar directeur van de AVRO is, maar daarnaast actief aan verslaggeving blijft doen. Uitgesproken ontroerend is het interview dat hij tijdens de Olympische Winterspelen van 1956 in het Italiaanse Cortina d’Ampezzo maakt met de schuchtere Nederlandse meisjes. Ze komen niet verder dan ‘ja, meneer’ en ‘nee, meneer’ – ze zijn goed opgevoed, verlegen en ze zitten aan weerszijden van een Grote Meneer van de televisie.

In 1959 raakt Nederland in de ban van hun successen. Sjoukje en Joan zijn favoriet voor de Europese titel, waar in Davos om gestreden wordt. Nederland kijkt naar de televisie. Op de zondag van de vrije kür is er geen kip op straat te bekennen. Wie nog geen tv heeft, nestelt zich bij buren of voor de etalage van tv-winkels om niets te missen van de dubbele axels, rittbergers, salchovs en pirouettes. Als de live-uitzending vlak voor het slot van de kür van Sjoukje plotseling stopt omdat de Duitsers onverwacht de lijn verbreken, wordt Hilversum voor het eerst in de geschiedenis overstelpt met boze reacties van kijkers.

Het hoogtepunt van de nationale kunstrijdliefde valt in 1964, als Sjoukje Dijkstra, die bij belangrijke wedstrijden haar zenuwen beter in bedwang heeft dan Joan Haanappel, in Innsbruck de olympische titel wint. Nederland sluit de in Friesland geboren Amstelveense doktersdochter definitief in de armen, ook al wordt ze kort daarna prof en toert ze in ijsrevues de wereld rond.

Er is rond Sjoukje Dijkstra al enige sprake van een Oranjegevoel – zoals dat al bekend was vanuit de voetbalwereld, toen het Nederlands elftal in de tweede helft van de jaren dertig (‘We gaan naar Rome’) een soort sportnationalisme ontketende. Maar de letterlijke geboorte van dat Oranjegevoel moet worden gedateerd in 1966, op 22 januari om precies te zijn. Voor het eerst sinds 1905 wordt er die dag een groot internationaal schaatstoernooi op Nederlands ijs verreden, het Europees Kampioenschap. Dat kan, want Nederland heeft sinds kort kunstijsbanen. Deventer mag de internationale top ontvangen, en tussen alle schaatshelden met namen als Eduard Matoesevitsj, Jonny Nilsson, Per Ivar Moe en Fred Anton Maier, staan er ook twee heel talentvolle Nederlandse jongens op de deelnemerslijst: Ard Schenk en Kees Verkerk. Als zij op die zaterdag de baan betreden, weten ze niet wat ze zien. De tribunes zijn afgeladen met supporters, en heel veel zijn er in het oranje. Er ontstaat die twee dagen een sfeer zoals die tot de dag van vandaag bij schaatstoernooien bekend is: vrolijk, uitbundig, chauvinistisch, maar vooral ook sportief.

Thuis voor de buis doet minstens de helft van het volk mee. Ze schrijven mee met de rondetijden, weten precies of een rondje mee- of tegenvalt en wie er nu opeens kansrijk of kansloos is geworden – Nederland heeft vanaf 1966 een paar miljoen schaatskenners. Dat schaatsen op televisie, waarvan de beeldtechniek de laatste decennia aanzienlijk is verbeterd, raakt een snaar bij het Nederlandse volk die voordien onberoerd was gebleven.

In het stadion in Deventer doet Bob Spaak, door de VARA uitgeleend aan de NTS, in zijn eentje verslag. Hij gaat mee in de euforische sfeer. Hij praat de rondjes, die dan nog vaak meer dan 40 seconden duren, moeiteloos vol en geniet van de enorme prestaties van Schenk en Verkerk. Hij opent die twee dagen de deur naar het Ard-en-Keessie-tijdperk.

Het wedstrijdverloop is bloedstollend. Schenk, sterk op de korte afstanden, leidt in het klassement na zijn tien kilometer. Verkerk doet een poging de achterstand goed te maken. Schenk moedigt hem daarbij zichtbaar aan – de sportiviteit en vriendschap van de twee ontroert het publiek in Deventer en thuis. Dan komt Kees Verkerk in de bocht ten val. Tot ontzetting van Bob Spaak en half Nederland stapt de kasteleinszoon uit Puttershoek in de vijftiende ronde op een baanmarkeringsblokje (voor het eerst in gebruik vanwege gebrek aan sneeuw), gaat onderuit en belandt over de strobalen precies tegen het spandoek van zijn eigen supporters met de plaatsnaam PUTTERSHOEK erop.

In de studio in Hilversum besluit de regie tot het gebruik van een nieuw apparaat – de herhalingsmachine. Het duurt even, de communicatie met verslaggever Spaak is gebrekkig, en de herhaling is nog niet in slow motion, maar op ware snelheid. Hilversum start de herhaling, Spaak kijkt op zijn monitor en roept vertwijfeld: ‘Och Keessie, m’n jongen, daar val je alweer!’

Hij herstelt zijn vergissing snel, maar het blijft een fraaie herinnering aan een bijzondere dag. Uitzinnig enthousiasme, dramatiek, heldendom, sportiviteit – en dat allemaal in de eerste maanden van 1966, de periode waarin Nederland in verwarring is, omdat de kroonprinses haar huwelijk voorbereidt met een Duitse man die bij de Wehrmacht heeft gediend. Er is in politiek en samenleving volop discussie, er zijn pijnlijke kwesties aan de orde. En dan is er opeens dat prachtige schaatsduo: de sympathieke blonde held Ard Schenk en de strijdbare geinponem Kees Verkerk. Koningin Juliana is erbij in Deventer en geniet met volle teugen. Op 10 maart, amper zes weken later, zijn Ard Schenk en Kees Verkerk aanwezig in de kerk bij het huwelijk van Beatrix en Claus, ze brengen wat extra Oranjegevoel mee naar de Grote Kerk op de Dam, ook al zitten ze achter een pilaar.

In datzelfde jaar 1966 werd Bob Spaak benoemd tot de eerste chef van de sportredactie van de NOS. De periode waarin AVRO-medewerkers, en dan vooral de aimabele Jean Smits, de coördinatie van de sportverslaggeving op zich hadden genomen, kwam ten einde. Dat had te maken met de rentree bij de publieke omroep van Carel Enkelaar. Deze voormalige Volkskrant-journalist had zich een grote faam verworven als de eerste hoofdredacteur van het NTS-journaal. In die hoedanigheid had hij het programma in een jaar of zes groot gemaakt en zijn kleine groep medewerkers tot enorme activiteit en aanzienlijke prestaties gebracht. Maar Enkelaar was geen gemakkelijke man. In 1962 was de fut eruit en waren er allerlei spanningen voor in de plaats gekomen. Enkelaar nam per 1 februari 1963 zelf ontslag.

In 1966 kwam hij weer terug. De NTS kreeg een nieuwe structuur en een aparte televisieafdeling waarvan Enkelaar directeur werd. Zo snel mogelijk maakte hij een einde aan de invloed van de omroepen op het beleid van de NTS. Hij streefde naar aanzienlijke zelfstandigheid van de neutrale NTS, naar het voorbeeld van BBC en ZDF in de landen om ons heen. Enkelaar had bij het Journaal al heel wat botsingen met omroepvertegenwoordigers overleefd, en het was dan ook te verwachten dat hij ook de sportafdeling van de NTS onafhankelijk zou maken van de wensen en de grillen van de omroepen.

Enkelaar koos Bob Spaak als chef, over wie hij in zijn memoires schreef: ‘Zijn reputatie als sportman, radiopresentator en sportverslaggever en zijn joyeuze omgang met collega’s en relaties hadden hem een algemeen respect verleend. Hij leek dan ook een grote aanwinst voor onze toen nog kleine programmastaf.’

Het is niet zo moeilijk uit Enkelaars woordkeuze af te leiden dat het later allemaal een stuk minder zou gaan klikken tussen deze beide mannen. Maar in 1966 kon Spaak met steun van zijn baas gaan bouwen aan een bloeiende afdeling sport. Hij mocht meer mensen aannemen en zijn eigen beleid gaan uitstippelen. Spaak was geen voorstander van ongebreidelde groei. Hij vond dat de NTS alleen sportwedstrijden moest uitzenden die écht iets voorstelden en hij wilde dat de journalistiek zijn eigen, kritische normen moest handhaven. Maar Spaak was bovenal een soort vader voor zijn redactieleden. Hij zette weliswaar de grote lijnen uit, maar liet zijn jongens een grote vrijheid. Tegelijkertijd kon Spaak keihard zijn, ook tegen zijn oogappels.

‘Als je een fout had gemaakt, kon het zomaar gebeuren dat hij drie weken niet tegen je sprak,’ zegt Martijn Lindenberg, terugkijkend.

Al eind jaren zestig haalt Spaak een grillig radiotalent naar NTS Sport: Henk Terlingen. Die heeft dan al heel wat omroepbonzen het bloed onder de nagels vandaan gehaald met een radioshow, de zogeheten Paul Meiershow, waarin hij afwisselend ondeugend, flauw, geestig en soms ook beledigend was. Hij behandelde er geregeld omroepkwesties in, en sprak dan steevast niet van Raad van Beheer, maar van ‘Reet van Behaar’.