vertaald door Merel Leene

Kaart

Ketterdam

Voor Holly en Sarah, die me hielpen bouwen;
Noa, die zorgde dat de muren overeind bleven staan;
Jo, die ook mij overeind hield.

Colofon

Officiële hashtag: #Dekraaien2 #KraaienKoninkrijk

NUR 285/W111601

© MMXVI Nederlandse editie: Blossom Books

© MMXVI Leigh Bardugo

Published by arrangement with New Leaf Literary and Media, Inc.

Oorspronkelijke titel: Crooked Kingdom

Nederlandse vertaling: Merel Leene

Omslagbelettering: Titia Seveke

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie
in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Blossombooks.nl

De Grisha

Soldaten van het Tweede Leger

Meesters van de Elementaire Natuurwetenschap

CORPORALKI

(De Orde van de Levenden en de Doden)

Hartenwringers

Helers

ETHEREALKI

(De Orde van de Elementenmeesters)

Stormblazers

Inferni

Getijdekeerders

MATERIALKI

(De Orde van de Fabrikators)

Durasti

Alkemi

Deel een.
Verlaten

1
Retvenko

Retvenko leunde tegen de toog en stak zijn neus in het smerige glaasje. De whisky had hem niet kunnen opwarmen. Niets slaagde erin je op te warmen in deze van heiligen verlaten stad. Ook viel nergens te ontsnappen aan de stank, een op de keel slaande mengeling van lenswater, mosselen en natte keien die tot in zijn poriën leek te zijn doorgedrongen, alsof hij in het aroma van de stad had liggen trekken als in de smerigste pot thee die je kon bedenken.

De stank was het ergste in de Ton, en dan vooral in zo’n triest hol als dit: een benauwde kroeg weggestopt op de onderste verdieping van een van de belabberdste panden in deze achterbuurt. Het plafond was doorgezakt door een combinatie van weersinvloeden en een gammele constructie, de balken waren zwart van het roet uit een haard die al tijden buiten gebruik was vanwege een verstopt rookkanaal. Op de vloer lag zaagsel om gemorst bier en braaksel te absorberen, en alles wat de kroegklanten verder niet konden ophouden. Retvenko vroeg zich af hoelang het geleden was dat iemand voor het laatst de vloer had geveegd. Hij stak zijn neus nog dieper in zijn glas en snoof de zoete geur van slechte whisky op. Zijn ogen traanden ervan.

‘Je moet het opdrinken, niet snuiven,’ zei de kastelein lachend.

Retvenko zette het glas neer en keek de man met lodderige ogen aan. De kastelein had een stierennek en een enorme torso, een echte vechtersbaas. Maar hoewel Retvenko hem al meer dan één ruziezoeker op straat had zien smijten, was het lastig om hem serieus te nemen. Dat kwam door zijn absurde kledingsmaak, die hij deelde met alle jonge mannen uit de Ton. Een roze hemd met mouwen die bijna leken te scheuren door zijn enorme biceps, een opzichtig rood met oranje geruit vest. Hij leek wel een opgedofte, uit zijn schaal gebarsten krab.

‘Zeg mij,’ zei Retvenko. Zijn Kertsj was toch al niet best, maar na een paar drankjes bleef er helemaal weinig van over. ‘Waarom stinkt stad zo? Als oude soep? Als teil vol vuile vaat?’

De kastelein lachte. ‘Dat is gewoon Ketterdam. Je went eraan.’

Retvenko schudde zijn hoofd. Hij wilde helemaal niet wennen aan deze stad en z’n stank. In zijn baantje bij raadslid Hoede had hij zich dood verveeld, maar zijn kamers waren tenminste warm en droog geweest. Als gewilde contract-Grisha was Retvenko in de watten gelegd en zijn maag was altijd vol geweest. Destijds had hij raadslid Hoede vervloekt. Zijn werk – kostbare scheepsvrachtjes begeleiden over zee – kwam hem zijn neus uit, de voorwaarden van zijn contract bevielen hem niet, net zomin als de domme deal die hij had gesloten om na de burgeroorlog Ravka te kunnen ontvluchten. Maar nu? Nu dwaalden zijn gedachten onwillekeurig terug naar de Grisha-werkplaats in het huis van Hoede, het vuur dat vrolijk knetterde in de haard, de bruine sneden brood die werden geserveerd met klonten boter en dikke plakken ham. Na Hoedes dood had de Handelsraad van Kertsj Retvenko toestemming gegeven om op zeereizen aan te monsteren zodat hij zijn contract kon afbetalen. Het verdiende bijna niks, maar wat kon hij anders? Hij was een Grisha Stormblazer in een vijandige stad, zonder andere vaardigheden dan de gave waarmee hij geboren was.

‘Nog een?’ De kastelein gebaarde naar Retvenko’s glas.

Retvenko aarzelde. Eigenlijk zou hij zijn geld niet over de balk moeten smijten. Als hij slim was met zijn centen hoefde hij zich nog maar voor één reis te verhuren, misschien twee. Daarna zou hij genoeg geld hebben om zich vrij te kopen en een kaartje voor een derdeklaskooi op een schip naar Ravka te betalen. Meer had hij niet nodig.

Over minder dan een uur moest hij aan de kade zijn. Er was storm voorspeld, dus had de bemanning Retvenko nodig om de luchtstromen te manipuleren en het schip via kalme wateren naar de havenstad te loodsen waar ze moesten zijn. Waar die haven lag wist hij niet, en het kon hem trouwens ook weinig schelen. De kapitein riep de coördinaten wel; Retvenko hoefde alleen de zeilen te vullen of de hemel tot bedaren te brengen. En na afloop inde hij zijn loon. Het waaide echter nog nauwelijks. Misschien kon hij het eerste gedeelte van de reis wel slapen. Retvenko klopte op de toog en knikte. Wat moest een man anders? Hij had recht op zijn portie plezier in deze wereld. ‘Ik niet loopjongen,’ bromde hij.

‘Wat zei je?’ vroeg de kastelein terwijl hij nog eens inschonk.

Retvenko maakte een wegwerpgebaar. Deze man, die simpele drommel, zou het toch niet begrijpen. Hij zwoegde zich rot in dit obscure hol. Hopend op wat? Een extra duit in zijn zak? Een warme glimlach van een mooi meisje? Hij had geen idee van de glorie van de strijd, hoe het was om geëerd en gerespecteerd te worden.

‘Kom je uit Ravka?’

Door het troebele waas van de whisky heen werd Retvenko opeens alert. ‘Hoezo?’

‘Zomaar. Je klinkt Ravkaans.’

Retvenko dwong zichzelf te ontspannen. Er trokken talloze Ravkanen naar Ketterdam op zoek naar werk. Niets aan hem verraadde dat hij een Grisha was. Zijn lafheid vervulde hem met afkeer – van zichzelf, de kastelein, deze stad.

Hij wilde gewoon hier zitten en van zijn drankje genieten. Niemand in deze kroeg zou hem onverwachts bespringen, en hoewel de kastelein gespierd was, wist Retvenko dat hij hem makkelijk aankon. Maar toch, als je Grisha was, kon je je zelfs met stilzitten problemen op de hals halen. De afgelopen tijd gingen er vaker geruchten over verdwijningen in Ketterdam: Grisha die zomaar van straat of uit hun huis verdwenen, waarschijnlijk opgepakt door slavenhandelaars en verkocht aan de hoogste bieder. Dat liet Retvenko niet met zich gebeuren, niet nu hij bijna zijn terugreis naar Ravka kon betalen.

Hij sloeg zijn whisky achterover, legde met een klap een munt op de toog en stond op van zijn barkruk. Hij gaf geen fooi. Een man kon gewoon werken voor de kost.

Retvenko stond nogal slap op zijn benen toen hij de kroeg uit liep, en de vochtige stank buiten hielp niet erg. Hij vermande zich en zette koers naar de Vierde Haven, in de hoop dat zijn hoofd door de wandeling enigszins op zou klaren. Nog twee vrachtreizen, herhaalde hij tegen zichzelf, nog een paar weken op zee, nog een paar maanden in deze stad. Hij vond wel een manier om het draaglijk te houden. Hij vroeg zich af of er in Ravka nog oude vrienden op hem wachtten. Er werd gezegd dat de jonge koning met amnestie rondstrooide alsof het suikergoed was; alles had hij over voor de wederopbouw van het Tweede Leger, de militaire Grisha-afdeling waar vanwege de oorlog maar weinig van over was.

‘Nog twee tochtjes,’ mompelde hij voor zich uit, stampend met zijn laarzen tegen de voorjaarskilte. Hoe kon het zo laat in het jaar nog zo vreselijk koud en nat zijn? Wonen in deze stad was alsof je gevangen zat onder de kille oksel van een ijsreus. Hij liep langs de Grafgracht en huiverde toen hij in de bocht van het water een glimp van Zwarte Sluier zag. Op dat eiland hadden de rijken van Kertsj ooit hun doden begraven, in stenen huisjes net boven de waterlijn. Door een vreemde gril van het klimaat was het eiland altijd in zwevende mistslierten gehuld, en er werd gezegd dat het er spookte. Retvenko ging iets sneller lopen. Hij was niet bijgelovig – als je kon wat hij kon, was er geen enkele reden om te vrezen voor wat zich in het donker schuilhield – maar wie liep er graag langs een kerkhof?

Nog wat dieper in zijn jas gedoken snelde hij door de Havenstraat, alert op alles wat er maar bewoog in elk bochtig zijsteegje. Binnenkort zou hij terug zijn in Ravka, waar hij zonder angst over straat kon wandelen. Als hij tenminste amnestie kreeg.

Retvenko huiverde ongemakkelijk in zijn jas. De oorlog had Grisha tegen Grisha opgezet, en vooral zijn kant was erg wreed geweest. Hij had voormalige kameraden, burgers en zelfs kinderen gedood. Maar wat gebeurd was, was gebeurd. Koning Nikolai had soldaten nodig, en Retvenko was een goed soldaat.

Retvenko knikte kort naar de bewaker in het krappe hokje aan het begin van de Vierde Haven en wierp een blik over zijn schouder om er zeker van te zijn dat hij niet gevolgd was. Hij liep langs de vrachtkisten naar de steigers, vond de juiste ligplaats en ging in de rij staan om zich bij de eerste stuurman aan te melden. Retvenko herkende hem van eerdere reizen: altijd gestrest en chagrijnig, een iele kippennek uitstekend boven de kraag van zijn jas. De man had een dikke stapel papieren in zijn hand, en Retvenko zag een glimp van het paarse waszegel van een van de leden van de Handelsraad van Kertsj. Zulke zegels waren in deze stad nog meer waard dan goud; ze verzekerden je van de beste ligplaatsen en een voorrangsbehandeling op de kades. En waarom kregen de raadsleden zo veel respect, zo veel voordeeltjes? Geld natuurlijk. Omdat hun zeereizen Ketterdam winst opleverden. In Ravka had macht tenminste nog echt betekenis. Daar bogen de elementen onder de wil van de Grisha, daar werd het land geregeerd door een echte koning in plaats van door een stel omhooggevallen kooplui. Goed, Retvenko had geprobeerd de vader van die koning van de troon te stoten, maar dat deed niets af aan zijn punt.

‘We zijn nog niet klaar voor de rest van de bemanning,’ zei de eerste stuurman toen Retvenko zijn naam noemde. ‘In het kantoor van de havenmeester zit je warm. We wachten nog op een teken van de Getijdenraad.’

‘Fijn voor jullie,’ zei Retvenko ongeïnteresseerd. Hij keek op naar een van de zwarte obelisken die boven de haven uittorenden. Als er ook maar enige kans bestond dat de hoge heren van de Getijdenraad hem vanuit hun uitkijktoren konden zien, zou hij ze met een paar niet mis te verstane gebaren laten weten wat hij van ze vond. Het schenen Grisha te zijn, maar hadden ze ooit een vinger uitgestoken om de andere Grisha in de stad te helpen? Om mensen te helpen die aan de grond zaten en een beetje vriendelijkheid goed konden gebruiken? ‘Nee, dat hebben ze niet,’ gaf hij zelf het antwoord.

De eerste stuurman trok een vies gezicht. ‘Ghezen, Retvenko. Heb je gedronken?’

‘Nee.’

‘Je stinkt naar whisky.’

Retvenko snoof. ‘Klein beetje whisky.’

‘Zorg dat je nuchter wordt. Haal een kop koffie of wat sterke jurda. Deze katoen moet over twee weken in Djerholm zijn, en we betalen je er niet voor om benedendeks je kater uit te slapen. Begrepen?’

‘Ja ja.’ Retvenko wuifde zijn woorden weg terwijl hij al in de richting van het havenkantoor liep. Na een paar stappen maakte hij echter een snelle draaibeweging met zijn pols.

Een plotselinge windvlaag greep de papieren in de hand van de eerste stuurman en blies ze over de steiger. ‘Verdomme!’ schreeuwde die, en hij dook op de houten planken om de vellen van zijn vrachtlijst te grijpen voordat ze de zee in werden geblazen.

Retvenko glimlachte grimmig, maar voelde toen een vlaag van verdriet. Hij was een reus onder de dwergen, een getalenteerd Stormblazer, een groot soldaat, maar hier was hij slechts een werknemer, een sneue oude Ravkaan die alleen gebroken Kertsj sprak en te veel dronk. Thuis, zei hij tegen zichzelf. Binnenkort ben ik weer thuis. Hij zou amnestie krijgen en zichzelf opnieuw bewijzen. Hij zou vechten voor zijn land. Hij zou slapen onder een dak dat niet lekte en een blauwe wollen kefta dragen, gevoerd met zilverkleurig vossenbont. Hij zou weer Emil Retvenko zijn in plaats van deze armzalige schim.

‘Er is koffie,’ zei de klerk toen Retvenko het kantoor van de havenmeester binnenliep. Hij gebaarde naar een koperen pot in de hoek.

‘Thee?’

‘Er is koffie.’

Dit land… Retvenko schonk een mok vol met de donkere drab, meer om zijn handen te warmen dan iets anders. Hij vond het spul niet te drinken, al helemaal niet zonder een flinke schep suiker, maar daar had de havenmeester natuurlijk niet voor gezorgd.

‘Aanlandige wind,’ zei de klerk toen buiten een bel klonk, in beweging gebracht door de opstekende bries.

‘Ik heb oren,’ bromde Retvenko.

‘Hier zal het niet veel voorstellen, maar zodra je de haven uit bent…’

‘Stil,’ zei Retvenko scherp. Hij stond op om te luisteren.

‘Wat?’ zei de klerk. ‘Er is…’

Retvenko legde een vinger tegen zijn lippen. ‘Iemand roept.’ Het geluid kwam van de kant waar het schip lag aangemeerd.

‘Dat zijn gewoon de meeuwen. De zon komt bijna op en…’

Retvenko hief zijn hand. Een windvlaag blies de klerk keihard met zijn rug tegen de muur. ‘Ik zei: stil.’

Hangend tegen de planken keek de klerk hem met open mond aan. ‘Ben jij de Grisha die ze hebben ingehuurd?’

Alle heiligen, moest Retvenko soms de lucht uit de longen van die jongen trekken om hem stil te krijgen?

Door de vettige ramen zag Retvenko dat de aanstaande zonsopgang de hemel al lichter kleurde. Hij hoorde het gekrijs van meeuwen die in de golven naar hun ontbijt zochten. Misschien maakte de drank zijn hersens troebel.

Retvenko liet de klerk op de grond vallen. Zijn koffie had hij gemorst, maar hij had geen zin om een nieuwe kop in te schenken.

‘Ik zei toch dat het niets was,’ zei de klerk terwijl hij overeind krabbelde. ‘Je hoefde je niet zo op te winden.’ Hij sloeg het stof van zijn kleren en ging weer achter het bureau zitten. ‘Ik heb nog nooit eentje van jullie ontmoet. Grisha.’

Retvenko snoof. Waarschijnlijk was de klerk vele Grisha tegengekomen, maar had hij het gewoon nooit in de gaten gehad.

‘Krijg je goed betaald voor je werk?’

‘Niet goed genoeg.’

‘Ik…’ Wat de klerk verder wilde zeggen, ging verloren toen het kantoortje in een regen van splinters ontplofte.

Snel hield Retvenko beschermend zijn handen voor zijn gezicht. Hij dook omlaag en rolde achter het bureau van de klerk om dekking te zoeken. Een vrouw kwam het kantoor binnen – zwart haar, gouden ogen. Shu Hanees.

De klerk stak intussen zijn hand uit naar een onder het bureau verborgen geweer, zag Retvenko. ‘Ze zijn uit op het loon!’ schreeuwde de klerk. ‘Niemand krijgt het loon.’

Geschrokken zag Retvenko dat de slungelige klerk als een soort strijder voor gerechtigheid opstond en het vuur opende. Bij alles wat heilig was, die lui uit Kertsj deden echt alles voor geld.

Retvenko gluurde nog net op tijd om het hoekje van het bureau om te zien dat het schot de vrouw midden in de borst raakte. Ze werd achteruitgeworpen, smakte tegen de deurpost en zakte in elkaar op de vloer. Hij rook de scherpe brandlucht van kruit, de metalige geur van bloed. Tot zijn schaamte merkte Retvenko dat zijn maag zich omkeerde. Het was lang geleden dat vlak voor zijn ogen iemand werd neergeschoten, en dat was bovendien tijdens de oorlog geweest.

‘Niemand krijgt het loon,’ herhaalde de klerk tevreden.

Voordat Retvenko echter iets kon zeggen sloeg de vrouw uit Shu Han haar bebloede hand om de deurpost en trok zichzelf overeind.

Retvenko knipperde met zijn ogen. Hoeveel whisky had hij eigenlijk gedronken?

De vrouw liep naar voren. Door de flarden van haar kapotgeschoten bloes heen zag Retvenko bloed, vlees vol hagelkorrels en iets glinsterends wat op metaal leek.

De klerk probeerde gauw te herladen, maar de vrouw was te snel. Ze greep het geweer uit zijn handen en sloeg hem ermee neer; met een enorme klap maaide ze hem opzij. Toen smeet ze het geweer weg en richtte haar gouden ogen op Retvenko.

‘Pak geld!’ schreeuwde Retvenko terwijl hij achteruitkrabbelde. Hij zocht in zijn zakken en gooide haar zijn bijna lege portefeuille toe. ‘Neem wat je wilt.’

Daarop glimlachte de vrouw zwakjes. Was het uit medelijden? Of vond ze hem grappig? Retvenko had geen idee. Wat hij wel begreep, was dat ze hier helemaal niet was voor het geld. Ze was hier voor hem. En het maakte niet uit wat ze was: een slavenhandelaar, een huurling of iets heel anders. Hoe dan ook zou ze het moeten opnemen tegen een soldaat, niet tegen een angstig bevende zwakkeling.

Hoewel zijn spieren hevig protesteerden, sprong hij overeind en ging in vechthouding staan. Toen bracht hij zijn armen met een zwaai naar voren. De huilende wind die onmiddellijk door het kantoortje joeg, slingerde een stoel, daarna het bureau van de klerk en vervolgens de dampende koffiekan naar de vrouw. Nauwelijks geïnteresseerd weerde ze elk voorwerp af, alsof ze spinnenwebben opzijveegde.

Retvenko bundelde al zijn krachten en stak beide handen naar voren. Zijn trommelvliezen plopten door de plotseling kelderende luchtdruk, en de wind zwol aan tot een enorme stormvlaag. Kennelijk konden kogels deze vrouw niet tegenhouden. Eens zien hoe ze het deed tegen een razende orkaan.

De vrouw gromde toen de stormwind haar te pakken kreeg en door de open deur naar achteren smeet. Ze greep de deurpost beet en probeerde zich vast te houden.

Retvenko lachte. Hij was vergeten hoe goed het voelde om te vechten. Toen hoorde hij achter zich luid gekraak, spijkers die met geweld werden losgetrokken en versplinterend hout. Hij keek achterom en zag in een flits de ochtendhemel, de kade. De muur was verdwenen.

Sterke handen grepen hem beet en duwden zijn armen tegen zijn lichaam zodat hij zijn kracht niet kon gebruiken. Toen steeg hij op, vloog het kantoor uit, en de haven onder hem werd steeds kleiner. Hij zag het dak van het kantoor van de havenmeester, het lichaam van de eerste stuurman ineengezakt op de steiger, het schip waarmee hij zou uitvaren. Het dek was een wirwar van kapotte planken, lichamen lagen op een hoop naast de geknakte masten. Zijn aanvallers waren eerder aan boord geweest dan hij.

Koude lucht blies langs zijn gezicht. Zijn bloed klopte in een haperend ritme in zijn oren.

‘Alsjeblieft,’ smeekte hij terwijl ze steeds hoger zweefden, hoewel hij niet goed wist waar hij eigenlijk om vroeg. Omdat hij bang was zich te snel of te veel te bewegen, draaide hij voorzichtig zijn hoofd om zijn aanvaller te bekijken. Toen slaakte Retvenko een angstige kreet, iets wat het midden hield tussen een snik en het gejank van een gevangen dier in doodsnood.

De man die hem vasthield, was Shu Hanees. Zijn zwarte haar was in een strakke knot gebonden en zijn goudkleurige ogen had hij half toegeknepen tegen de sterke wind. Op zijn rug zaten twee enorme scharnierende vleugels die wiekten in de wind, prachtig gemaakt van een raamwerk van zilveren lussen met daarop strakgespannen canvas. Was hij een engel? Een duivel? Een vreemd tot leven gekomen mechaniek? Of was Retvenko gewoon gek geworden?

Hangend in de armen van zijn belager zag Emil Retvenko de schaduw die ze op het glinsterende zeeoppervlak diep onder hen wierpen: twee hoofden, twee vleugels, vier benen. Hij was veranderd in een geweldig beest, alleen zou dat beest hem verslinden. Zijn smeekbeden veranderden in geschreeuw, maar ook daarop kwam geen reactie.

2
Wylan

Wat doe ik hier?

Sinds hij Kaz Brekker kende, kwam die gedachte minstens zes keer per dag in hem op, maar op een avond als deze, een avond waarop ze ‘werkten’, klonk het riedeltje onafgebroken in zijn hoofd, als de toonladderoefeningen van een zenuwachtige tenor: watdoeikhierwatdoeikhierwatdoeikhier.

Wylan trok aan de zoom van zijn hemelsblauwe jasje, het uniform dat werd gedragen door alle obers van Club Cumulus, en probeerde eruit te zien alsof hij zich volkomen op zijn gemak voelde. Zie het gewoon als een dinertje, zei hij tegen zichzelf. In het huis van zijn vader had hij talloze ongemakkelijke maaltijden uitgezeten. Dit was niet veel anders. Of eigenlijk was het zelfs gemakkelijker. Geen lastige gesprekken over zijn opleiding of wanneer hij van plan was aan de universiteit te beginnen. Het enige wat hij hoefde te doen was zijn mond houden, Kaz’ instructies opvolgen en verzinnen wat hij met zijn handen moest doen. Voor zijn buik in elkaar slaan? Te veel zanger tijdens een recital. Achter zijn rug? Te militair. Hij liet ze langs zijn lichaam bungelen, maar dat voelde ook niet goed. Waarom had hij nooit beter opgelet hoe normale obers staan? Ondanks Kaz’ verzekering dat de salon op de eerste verdieping de hele avond voor hen gereserveerd was, wist Wylan zeker dat er elk moment een echte ober kon binnenkomen, die onmiddellijk naar hem zou wijzen en ‘Bedrieger!’ zou roepen. Maar goed, eigenlijk voelde Wylan zich bijna altijd een bedrieger.

Het was nog geen week geleden dat ze in Ketterdam waren aangekomen, bijna een maand sinds hun vertrek uit Djerholm. Het grootste deel van die tijd liep Wylan nu al rond met Kuweis uiterlijk, maar nog telkens als hij een glimp van zichzelf in de spiegel opving, duurde het een paar tellen voordat hij besefte dat hij niet naar een vreemde keek. Dit was nu zijn gezicht: goudkleurige ogen, breed voorhoofd, zwart haar. Zijn oude zelf was weggepoetst, en Wylan wist niet zeker of hij de persoon die was achtergebleven wel kende – de persoon die nu in een privévertrek van een van de meest luxueuze gokpaleizen van het Deksel stond, als pion in een van de ingenieuze plannen van Kaz Brekker.

Een van de spelers aan tafel hield zijn glas op om het te laten bijvullen, en Wylan schoot vanaf zijn plek bij de muur naar voren. Zijn handen trilden toen hij de fles uit de zilveren ijsemmer pakte, maar alle jaren van aanwezigheid bij de lunches en borrels van zijn vader wierpen nu toch hun vruchten af. In elk geval wist hij hoe je een glas champagne inschonk zonder dat het spul over de rand bruiste. Wylan kon Jespers spottende stem bijna horen. Nuttige vaardigheden, koopmanszoontje.

Hij waagde een snelle blik op Jesper. De scherpschutter zat aan tafel, diep over zijn kaarten gebogen. Hij droeg een versleten blauw vest met geborduurde gouden sterretjes, en zijn gekreukelde witte overhemd stak fel af tegen zijn donkerbruine huid. Jesper wreef vermoeid over zijn gezicht. Ze kaartten nu al meer dan twee uur. Wylan had geen idee of Jespers vermoeidheid echt was of onderdeel van zijn rol.

Wylan concentreerde zich weer op Kaz’ instructies en vulde nog een glas.

‘Doe gewoon wat de spelers je vragen en luister intussen met één oor naar Smeets gesprek,’ had hij gezegd. ‘Het is gewoon werk, Wylan. Doe het.’

Waarom noemden ze dit toch werk? Het voelde helemaal niet als werken. Het voelde alsof je je voet verkeerd neerzette en een ravijn in donderde. Het voelde als paniek. En dus bestudeerde Wylan zorgvuldig alle details van de kamer – een truc die hij vaak had gebruikt om zichzelf te kalmeren als hij op een onbekende plek was of wanneer zijn vader een bijzonder slecht humeur had. Hij nam het patroon van precies in elkaar passende sterren van het glanzende parket in zich op, net als de schelpvormige hangers van geblazen glas aan de kroonluchter en het kobaltblauwe zijden behang vol zilveren wolken. Er waren geen ramen om buitenlicht binnen te laten. Volgens Kaz had geen enkel gokhuis ramen, omdat de bazen graag wilden dat de spelers elk besef van tijd kwijtraakten.

Wylan keek toe terwijl Kaz opnieuw de kaarten ronddeelde aan Smeet, Jesper en de andere spelers aan de ronde tafel. Kaz droeg net zo’n hemelsblauw jasje als Wylan, en zijn handen waren onbedekt. Wylan moest verschrikkelijk zijn best doen om er niet naar te staren. Het was niet alleen het vreemde, het verkeerde van de aanblik van Kaz zonder handschoenen.

Het kwam ook doordat zijn handen aangestuurd leken te worden door een geheime machinerie die Wylan niet begreep. Toen Wylan voor het eerst leerde modeltekenen had hij veel anatomie-illustraties bestudeerd. Hij wist wel min of meer hoe de spieren liepen, hoe botten, gewrichten en pezen in elkaar pasten. Kaz’ handen bewogen echter alsof ze voor niets anders waren gemaakt dan de manipulatie van speelkaarten: lange witte vingers die in een soepel ritme bogen en strekten, de kaarten heel precies schudden met zo zuinig mogelijke bewegingen. Kaz had gezegd dat hij elk spel kaarten kon manipuleren zoals hij wilde. Dus waarom verloor Jesper dan zo verschrikkelijk?

Toen Kaz in hun schuilplek op Zwarte Sluier dit gedeelte van het plan had uitgelegd, had Wylan ongelovig gereageerd, en voor de verandering was hij niet de enige met vragen geweest.

‘Even voor de duidelijkheid,’ had Nina gezegd. ‘Dus jouw grote plan is om Jesper speelgeld te lenen en hem met Cornelis Smeet te laten kaarten?’

‘Smeet houdt van driemansdoorn spelen om grote inzetten, en van blondjes,’ zei Kaz. ‘En dus bezorgen we hem beide. Ik deel gedurende de eerste helft van de avond, daarna neemt Specht het als croupier van me over.’

Wylan kende Specht niet erg goed. Hij was een voormalig marineman, tegenwoordig lid van de Droesem; hij had hun schip naar het IJsfort gevaren en weer terug. Eerlijk gezegd vond Wylan de zeeman nogal angstaanjagend met zijn grijze stoppelbaard en de tatoeages die tot ver in zijn nek doorliepen. Toch had zelfs Specht er ongerust uitgezien toen hij zei: ‘Ik kan kaarten delen, Kaz, niet een heel spel manipuleren.’

‘Dat hoeft ook niet. Vanaf het moment dat jij aan tafel plaatsneemt, wordt het een eerlijk potje. Het voornaamste is dat we Smeet tot middernacht aan tafel houden. De wisseling is het moment waarop we het grootste risico lopen hem kwijt te raken. Zodra ik opsta, zal hij beginnen te denken aan vertrek, een ander spel of zelfs er helemaal mee kappen, dus het enige wat jullie hoeven te doen is ervoor zorgen dat hij met zijn reet op die stoel blijft zitten.’

‘Dat krijg ik wel voor elkaar,’ zei Jesper.

Nina had alleen een chagrijnig gezicht getrokken. ‘Tuurlijk, en misschien kan ik tijdens fase twee van zijn plan voor jurda parem-dealer doorgaan. Wat kan er in vredesnaam misgaan?’

Hoewel dat niet was hoe Wylan het verwoord zou hebben, was hij het wel met haar eens. Uit het diepst van zijn hart. Ze zouden Jesper juist uit de buurt van goktafels moeten houden in plaats van zijn liefde voor risico aan te moedigen.

Kaz liet zich echter niet van de wijs brengen. ‘Doe gewoon je werk en zorg dat Smeet tot middernacht volledig in de ban van de kaarten blijft,’ had hij gezegd. ‘Je weet wat er op het spel staat.’

Dat wisten ze allemaal. Het leven van Inej. En hoe kon Wylan daar iets tegen inbrengen? Telkens als hij eraan dacht, voelde hij zich schuldig. Van Eck had gezegd dat hij hun zeven dagen de tijd zou geven om Kuwei Yul-Bo aan hem over te dragen. Daarna zou hij Inej martelen. Hun tijd zat er bijna op. Wylan wist dat hij op geen enkele manier had kunnen voorkomen dat zijn vader de bende belazerde en Inej ontvoerde. Hij wist het, maar toch voelde hij zich verantwoordelijk.

‘En wat moet ik na middernacht precies met Cornelis Smeet doen?’ vroeg Nina.

‘Probeer hem over te halen om de nacht met je door te brengen.’

‘Wat?’ had Matthias geprotesteerd. Hij was tot achter zijn oren vuurrood geworden.

‘Hij zegt geen ja.’

Nina snoof. ‘En of hij dat doet.’

‘Nina…’ bromde Matthias.

‘Smeet speelt nooit vals, niet bij het kaarten en niet in de liefde,’ zei Kaz. ‘Net als de meeste andere amateurs die in de Ton rondlopen. Het grootste deel van de tijd is hij een respectabele, gewetensvolle echtgenoot: zuinig op zijn centen en niet meer dan een half glas wijn bij het diner. Maar één keer per week doet hij graag alsof hij een halve misdadiger is die het opneemt tegen de grote gokkers aan de Oostduig, en daarbij heeft hij graag een knappe blondine aan zijn arm.’

Nina trok een zuinig mondje. ‘Als hij zo braaf is, waarom wil je dan dat ik probeer…’

‘Omdat Smeet bulkt van het geld, dus ieder zichzelf respecterend meisje van de Westduig zou op zijn minst een poging wagen.’

‘Dit bevalt me niks,’ zei Matthias.

Jesper keek hem aan met zijn grijns van roekeloze revolverheld. ‘Eerlijk gezegd, Matthias, is er niet veel wat jou bevalt.’

‘Zorg dat Smeet van acht uur tot middernacht in Club Cumulus blijft,’ zei Kaz. ‘Dat is vier uur kaarten, dus hou je kop erbij.’

Nina deed in elk geval haar best, en Wylan wist niet goed of hij onder de indruk moest zijn of zich zorgen moest maken. Ze droeg een doorschijnende lavendelblauwe jurk met daaronder een soort korset dat haar boezem tot alarmerende hoogte opduwde, en hoewel ze sinds haar gevecht tegen de parem flink wat kilo’s was kwijtgeraakt, had ze nog altijd voldoende vlees voor Smeet om te bepotelen. Ze was pontificaal op zijn knie gaan zitten, had haar arm om zijn schouder geslagen en kirde liefjes in zijn oor terwijl haar handen over zijn borst streken en af en toe onder zijn jasje gleden, als een hond die om iets lekkers bedelt. Ze hield er alleen mee op om oesters en nog een fles champagne te bestellen. Hoewel Wylan wist dat Nina ongeveer iedere man en elke situatie aankon, vond hij het maar niks dat ze slechts half gekleed in een tochtige salon van een gokpaleis op de schoot van een wellustig kijkende advocaat moest zitten. Op zijn minst zou ze waarschijnlijk kouvatten.

Jesper paste voor de zoveelste keer en slaakte een lange, vermoeide zucht. De afgelopen twee uur was hij gestaag aan het verliezen. Hij had steeds voorzichtig ingezet, maar vanavond had hij noch het geluk, noch Kaz aan zijn zijde. Hoe moesten ze Smeet in vredesnaam hier houden als Jespers speelgeld opraakte? Zouden de andere grote gokkers genoeg aantrekkingskracht uitoefenen? Er waren nog wat geïnteresseerde spelers in de kamer; ze hingen tegen de muren en keken naar het spel, allemaal hopend een stoel te kunnen inpikken zodra iemand door zijn geld heen was. Geen van hen wist welk spel Kaz werkelijk speelde.

Terwijl Wylan naar voren boog om Nina’s glas bij te vullen, hoorde hij Smeet mompelen: ‘Een potje kaarten is als een duel. Het zijn de onbetekenende krasjes en snijwonden die de opmaat vormen voor de uiteindelijke doodsteek.’ Hij gluurde over tafel naar Jesper. ‘Die jongen bloedt langzamerhand helemaal leeg.’

‘Ik snap echt niet hoe je al die regels kunt onthouden,’ zei Nina giechelend.

Smeet grijnsde zelfingenomen. ‘O, dat is niets vergeleken bij het leiden van een bedrijf.’

‘Ik kan me ook niet voorstellen hoe je dat voor elkaar krijgt.’

‘Soms weet ik dat zelf niet eens,’ zei Smeet met een zucht. ‘Het was een zware week. Een van mijn klerken is niet van vakantie teruggekomen, en daardoor had ik opeens een man te kort.’

Wylan liet de fles bijna uit zijn handen vallen; champagne spetterde over de vloer.

‘Ik betaal om dat spul te drinken, niet om erin te baden, jongen,’ snauwde Smeet. Hij veegde over zijn broek en bromde: ‘Dat komt ervan als je buitenlanders inhuurt.’

Hij heeft het over mij, realiseerde Wylan zich terwijl hij snel achteruitstapte. Hij wist niet goed hoe hij ervoor moest zorgen dat de realiteit van zijn nieuwe Shu Hanese uiterlijk eindelijk echt tot hem doordrong. Hij kon niet eens Shu spreken, een feit waar hij zich absoluut niet druk over had gemaakt totdat twee Shu Hanese toeristen met een plattegrond in de hand hem aan de Oostduig staande hadden gehouden om de weg te vragen. Wylan was in paniek geraakt, had met veel theater zijn schouders opgehaald en was toen snel de personeelsingang van Club Cumulus in gerend.

‘Arme man,’ zei Nina tegen Smeet terwijl ze haar vingers door zijn dunner wordende haar haalde en daarna een van de bloemen herschikte die ze in haar zijdezachte blonde vlechten had gestoken.

Wylan wist niet zeker of ze ook echt tegen Smeet had gezegd dat ze uit het Huis van de Blauwe Iris kwam, maar daar ging de man vast van uit.

Jesper leunde achterover op zijn stoel en trommelde met zijn vingers op de handvatten van zijn revolvers.

Kennelijk trok de beweging Smeets aandacht. ‘Prachtig schiettuig. Echt parelmoer op die handvatten, als ik me niet vergis,’ zei hij met het air van iemand die het zelden mis heeft. ‘Ik bezit zelf een mooie verzameling vuurwapens, maar niets wat in de buurt komt van die Zemeense repeteerwapens.’

‘O, ik zou zo graag jouw wapens zien,’ kirde Nina, wat maakte dat Wylan snel naar het plafond moest kijken om met zijn blik niets te verraden. ‘Blijven we hier de hele avond zitten?’

Wylan probeerde zijn verwarring te verbergen. Was het niet juist de bedoeling om Smeet hier te houden?

Kennelijk wist Nina echter wat ze deed, want er verscheen een koppige trek rond Smeets mond. ‘Stil nou. Als ik flink win, koop ik misschien wel wat moois voor je.’

‘Ik ben al blij met nog een paar van die oesters.’

‘Je hebt deze niet eens op.’

Wylan zag Nina’s neusgaten heel licht trillen en vermoedde dat ze diep ademhaalde om moed te verzamelen. Ze had nauwelijks eetlust meer sinds ze was hersteld van haar ervaring met parem, en hij had geen idee hoe ze erin geslaagd was om bijna een dozijn oesters leeg te slurpen.

Nu keek hij toe terwijl ze de laatste huiverend doorslikte. ‘Heerlijk,’ wist ze met een tersluikse blik op Wylan uit te brengen. ‘Laten we nog wat nemen.’

Dat was het teken. Wylan dook op hen af en pakte de grote schaal vol ijs en lege schelpen op.

‘De dame hier heeft trek,’ zei Smeet.

‘Oesters, mevrouw?’ vroeg Wylan. Zijn stem klonk veel te hoog. ‘Garnalen in boter?’ Te laag.

‘Ze neemt beide,’ zei Smeet toegeeflijk. ‘En nog een fles champagne.’

‘Heerlijk,’ zei Nina, maar ze zag bijna groen.

Wylan haastte zich door de klapdeuren naar het zijkamertje. Het stond er vol met borden, glaswerk, servetten en een zinken teil vol ijsblokjes. Het grootste deel van de achterwand werd ingenomen door een etenslift, met daarnaast een trompetvormige spreekbuis waardoor je met de keuken kon communiceren. Wylan zette de schotel met ijs en schelpen op tafel en riep toen naar de keuken dat hij meer oesters en garnalen in boter nodig had.

‘O, en nog een fles champagne.’

‘Welk jaar?’

‘Eh… nog een van hetzelfde?’ Wylan had de vrienden van zijn vader wel horen praten over welke wijnen de beste investering waren, maar durfde niet goed zomaar een jaar te kiezen.

Tegen de tijd dat hij terugkwam met Nina’s bestelling stond Kaz juist op van de tafel. Hij deed alsof hij het stof van zijn handen sloeg – het teken dat een croupier klaar was met zijn dienst. Specht nam zijn plaats aan tafel in; een blauwe zijden stropdas verborg de tatoeages in zijn nek. Hij schudde zijn mouwen uit en riep de spelers op om in te zetten of anders uit te stappen.

Toen Kaz in het zijkamertje verdween, kruiste zijn blik die van Wylan.

Dit was het moment. Volgens Kaz en Jesper dacht een speler vaak dat zijn geluk verbonden was aan een bepaalde croupier en stopte hij dus als er een nieuwe deler aantrad.

Wylan zag geschrokken dat Smeet zich uitrekte en een stevige klap op Nina’s achterste gaf. ‘We hebben het niet slecht gedaan,’ zei hij met een blik op Jesper, die verslagen naar zijn armzalige stapeltje overgebleven fiches keek. ‘Ergens anders valt misschien meer te winnen.’

‘Mijn eten is er net,’ pruilde Nina.

Wylan deed een stap naar voren, overigens zonder te weten wat hij moest zeggen, maar hij wist dat hij Smeet zo lang mogelijk hier moest zien te houden. ‘Is alles naar wens, meneer? Kan ik u en de dame misschien nog iets aanbieden?’

Smeet negeerde hem, met zijn hand nog altijd vlak boven Nina’s achterste. ‘Overal in het Deksel hebben ze lekkerder spul en betere service, schat van me.’

Een grote man in een gestreept pak liep naar Smeet toe in de hoop zijn stoel te kunnen overnemen. ‘U houdt ermee op?’

Smeet knikte vriendelijk naar Jesper. ‘Zo te zien doen we dat alle twee, hè jongen? Volgende keer meer geluk.’

Jesper glimlachte niet terug. ‘Ik ben nog niet klaar.’

Smeet gebaarde naar Jespers sneue stapeltje fiches. ‘Daar ziet het anders wel naar uit.’

Jesper stond op en bracht zijn handen naar zijn revolvers. En terwijl Wylan de fles champagne steviger omklemde, schoven alle andere spelers bij de tafel vandaan, klaar om hun eigen wapen te trekken of dekking te zoeken.

Jesper maakte echter alleen zijn riem met holsters los. Voorzichtig legde hij de revolvers op tafel en streek liefdevol over de ribbels in het glanzende metaal. ‘Hoeveel krijg ik voor deze?’ vroeg hij.

Wylan probeerde Jespers blik te vangen. Was dit onderdeel van het plan? En als het dat was, wat haalde Jesper dan in zijn hoofd? Hij was gek op die revolvers. Hij zou net zo goed zijn eigen hand kunnen afhakken om die in de pot te gooien.

Specht schraapte zijn keel en zei: ‘De Cumulus is geen pandjeshuis. Wij accepteren alleen contant geld en krediet van de Gemeensbank.’

‘Ik financier je,’ zei Smeet bestudeerd nonchalant, ‘als het spel daarmee verder kan. Duizend kruge voor de revolvers?’

‘Ze zijn tien keer zo veel waard.’

‘Vijfduizend kruge.’

‘Zeven.’

‘Zes, en dat is omdat ik in een gulle bui bent.’

‘Niet doen!’ flapte Wylan er opeens uit.

Iedereen werd stil.

Jespers stem klonk kil. ‘Ik kan me niet herinneren dat ik jou om advies heb gevraagd.’

‘De onbeschaamdheid!’ zei Smeet. ‘Sinds wanneer bemoeien obers zich met het kaartspel?’

Nina keek Wylan fel aan en Specht klonk woedend van ongeloof toen hij zei: ‘Heren, zullen we verdergaan met dit spel? Uw inzetten graag!’

Jesper schoof zijn revolvers over tafel naar Smeet, en Smeet duwde een hoge stapel fiches Jespers kant op.

‘Mooi,’ zei Jesper met kille grijze ogen. ‘Ik doe mee.’

Wylan liep weg van de tafel en verdween zo snel hij kon in het zijkamertje. De schotel met ijs en schelpen was verdwenen en Kaz stond op hem te wachten. Hij had een lange oranje mantel omgeslagen, over zijn blauwe jasje heen. Zijn handschoenen had hij ook weer aan.

‘Kaz,’ zei Wylan wanhopig. ‘Jesper heeft zijn revolvers ingezet.’

‘Hoeveel heeft hij ervoor gekregen?’

‘Wat maakt dat uit? Hij…’

‘Vijfduizend kruge?’

‘Zes.’

‘Mooi. Dat krijgt zelfs Jesper er niet doorheen in minder dan twee uur.’ Hij gooide Wylan een cape en masker toe. Samen vormden die het kostuum van de Grijze Imp, een van de personages uit de Komedie Brute. ‘Kom mee.’

‘Ik?’

‘Nee, die idioot achter je.’ Kaz pakte de spreektoeter en zei: ‘Stuur een andere ober naar boven. Deze heeft het voor elkaar gekregen om champagne over de schoenen van een rijke speler te morsen.’

Iemand in de keuken lachte en zei: ‘Begrepen.’

Een paar ogenblikken later waren ze de trap al af en de bediendeningang uit. Door hun kostuums konden ze zich anoniem tussen de vele mensen op de Oostduig begeven.

‘Je wist dat Jesper zou verliezen. Daar heb je zelf voor gezorgd,’ zei Wylan beschuldigend.

Kaz gebruikte zelden zijn stok als ze door buurten van de stad dwaalden waar hij herkend kon worden, ook nu niet. Toch moest Wylan bijna rennen om hem bij te houden, ondanks zijn hinkende stap.

‘Natuurlijk. Ik controleer het spel, Wylan, of anders speel ik niet. Ik had ervoor kunnen zorgen dat Jesper elke hand won.’

‘Maar waarom…’

‘We waren daar niet om met kaarten te winnen. Het was de bedoeling om Smeet aan die tafel te houden. Hij loerde ongeveer net zo gretig naar Jespers revolvers als naar Nina’s decolleté. Nu barst hij van het zelfvertrouwen, denkt dat het geluk vanavond met hem is. Ook als hij verliest, zal hij doorspelen. Wie weet, misschien wint Jesper zelfs zijn revolvers wel terug.’

‘Ik hoop het,’ zei Wylan terwijl ze op een beurtschip vol toeristen sprongen en zuidwaarts langs de Duig voeren.

‘Tuurlijk hoop je dat.’

‘En wat bedoel je daar nou weer mee?’

‘Iemand als Jesper wint twee potjes en denkt meteen dat het zijn geluksdag is. Uiteindelijk verliest hij, maar daarna kijkt hij alleen nog maar gretiger uit naar de volgende keer dat hij geluk zal hebben. Daar rekent het huis op.’

Waarom laat je hem dan in vredesnaam een gokhuis binnenlopen? dacht Wylan, maar hij zei het niet. En waarom laat je Jesper iets opgeven dat zo veel voor hem betekent? Er moest toch een andere manier zijn om Smeet aan het spelen te houden.

Alleen waren dat niet de juiste vragen. De echte vraag was waarom Jesper dit allemaal zonder aarzelen deed. Misschien was hij nog altijd uit op Kaz’ goedkeuring en hoopte hij weer in een goed blaadje te komen nadat ze door zijn fout in de hinderlaag in de haven waren gelopen, de hinderlaag die Inej bijna het leven had gekost. Of misschien wilde Jesper wel meer van Kaz dan alleen zijn vergiffenis.

Wat doe ik hier? vroeg Wylan zich voor de zoveelste keer af. Hij realiseerde zich opeens dat hij op zijn duim beet en dwong zichzelf ermee te stoppen. Hij was hier voor Inej. Zij had meer dan eens hun leven gered, en hij was niet van plan om dat te vergeten. Hij was hier omdat hij het geld hard nodig had. En als er al nóg een reden was, een lange, slungelige reden met een te grote voorkeur voor gokspelletjes, dan was dit niet het moment om daar lang over na te denken.

Zodra ze aan de rand van de Ton waren aangekomen, ontdeden Wylan en Kaz zich van hun cape en hemelsblauwe jasje en liepen verder oostwaarts de Zelverbuurt in.

In een donker portiek aan de Handelsgracht stond Matthias de twee op te wachten.

‘Is de kust veilig?’ vroeg Kaz.

‘Alles veilig,’ zei de grote Fjerd. ‘De lichten op de bovenste verdieping van Smeets huis zijn meer dan een uur geleden uitgegaan, maar ik weet niet of de bedienden nog wakker zijn.’

‘Hij heeft alleen een kok en een meisje voor overdag,’ zei Kaz. ‘Hij is te krenterig voor inwonend personeel.’

‘Hoe is het met…’

‘Met Nina is alles goed. Met Jesper is alles goed. Met iedereen is alles goed, behalve met mij, omdat ik opgescheept zit met een bende handenwringende kindermeisjes. Ga op de uitkijk staan.’

Wylan haalde verontschuldigend zijn schouders op in de richting van Matthias, die eruitzag alsof hij erover dacht Kaz’ schedel tegen een muur te slaan, maar liep toen vlug over de keitjes achter Kaz aan. Smeets huis, dat tevens als kantoor fungeerde, lag aan een donker straatje waar weinig mensen liepen. De lantaarns langs de gracht brandden en in sommige ramen stond een kaars, maar het was na tienen, dus de meeste respectabele burgers uit deze buurt waren al naar bed.

‘Gaan we gewoon via de voordeur naar binnen?’

‘Gebruik je ogen en hou je mond.’ In Kaz’ gehandschoende handen glinsterden de slotenpikkers al.

Dat doe ik, dacht Wylan. Toch was dat niet helemaal waar. Hij had naar de afmetingen van het huis gekeken, de helling van het schuine dak, de rozen in de plantenbakken die bijna in bloei stonden. Hij had echter niet naar het huis gekeken als naar een puzzel. Gefrustreerd moest Wylan toegeven dat de oplossing hier voor de hand lag. De Zelverbuurt was welvarend, maar niet echt rijk. Het was een plek voor succesvolle ambachtslieden, boekhouders en juristen. De huizen waren mooi en netjes, met uitzicht over een brede gracht, maar ze stonden ook dicht op elkaar en er waren geen chique tuinen of privésteigers. Om bij de ramen op de hogergelegen verdiepingen te komen zouden Kaz en hij in een van de buurhuizen moeten inbreken en dus met twee sets sloten te maken krijgen in plaats van één. En dus was het slimmer om de voordeur te kiezen en gewoon te doen alsof ze alle recht hadden om hier te zijn, ook al had Kaz lopers in plaats van echte sleutels.

Gebruik je ogen. Alleen hield Wylan er niet van om naar de wereld te kijken zoals Kaz dat deed. En zodra ze hun geld eenmaal hadden, hoefde hij dat ook nooit meer te doen.

Nauwelijks een tel later duwde Kaz de deurklink omlaag. De deur zwaaide open. Meteen hoorde Wylan het getik van poten, nagels op hardhout, laag gegrom: Smeets honden kwamen naar de deur gerend. Hun witte tanden blikkerden en een diep gegrom klonk op uit hun borst. Voordat ze echter in de gaten hadden dat iemand anders dan hun meester was binnengekomen, stak Kaz Smeets fluitje tussen zijn lippen en blies. Nina had het weten te bevrijden van de ketting die de advocaat altijd om zijn hals droeg, en het vervolgens onder een lege oesterschelp verstopt, die daarna door Wylan naar de keuken was gebracht.

Er klonk geen geluid uit het fluitje, of in elk geval niet een geluid dat Wylan kon horen. Dit gaat niet werken, dacht hij, en hij zag al voor zich hoe die enorme kaken zich rond zijn hals zouden sluiten. De honden remden echter plotseling af en botsten in een wirwar van poten en lijven tegen elkaar op.

Kaz blies nog eens; deze keer tuitte hij zijn lippen in het patroon van een ander bevel. De honden werden stil en lieten zich met een enigszins klaaglijk gejank op de vloer zakken. Eentje rolde zelfs op zijn rug.

‘Waarom laten mensen zich niet zo gemakkelijk africhten?’ mompelde Kaz terwijl hij naast de hond neerhurkte om hem over zijn buik te aaien. Met zijn in het zwart gehulde vingers streek hij de korte vacht glad. ‘Doe de deur achter je dicht.’

Dat deed Wylan. Terwijl hij met zijn rug even tegen de voordeur leunde, keek hij een beetje ongerust naar de troep kwijlende honden. Het hele huis rook naar hond – natte vacht, vette huid, warme, vochtige adem die naar rauw vlees stonk.

‘Niet dol op dieren?’ vroeg Kaz.

‘Ik hou best van honden,’ zei Wylan. ‘Alleen niet als ze het formaat van beren hebben.’

Wylan wist dat de echte puzzel van Smeets huis een ware hersenkraker voor Kaz geweest was. Kaz kon zo ongeveer elk slot openkrijgen en was slimmer dan welk alarmsysteem ook, maar hij had moeite gehad om een simpele list te verzinnen waarmee hij langs Smeets bloeddorstige waakhonden kon komen zonder hun hele plan te verraden. Overdag verbleven de honden in een kennel, maar ’s nachts mochten ze vrij door het huis rondlopen terwijl Smeets gezin vredig lag te slapen in de weelderig ingerichte kamers op de tweede verdieping, waarvan de trap met een ijzeren hek was afgesloten. Smeet liet de honden zelf uit, langs de Handelsgracht, en zag er dan uit als een kind dat werd voortgetrokken op een sleetje, maar dan met een dure hoed.

Nina had voorgesteld om iets in het voer van de honden te doen. Smeet ging elke ochtend naar de slager om vlees voor zijn dieren uit te zoeken, en het zou niet al te moeilijk zijn geweest om pakketjes om te wisselen. Alleen had Smeet zijn honden ’s nachts graag hongerig, dus voerde hij ze ’s ochtends. Hij zou het hebben gemerkt als zijn gekoesterde beestjes de hele dag sloom waren, en ze wilden niet het risico lopen dat Smeet thuis zou blijven om voor zijn waakhonden te zorgen. Hij moest de hele avond aan de Oostduig blijven, en als hij weer thuiskwam, was het van groot belang dat daar niets vreemds aan de hand leek. Inejs leven hing ervan af.

Kaz had de privésalon in de Cumulus geregeld, Nina had het fluitje onder Smeets overhemd vandaan gefrutseld en stukje bij beetje had hun plan gestalte gekregen. Wylan wilde niet denken aan wat ze hadden gedaan om de fluitcommando’s te achterhalen. Hij huiverde toen hij dacht aan wat Smeet had gezegd: ‘Een van mijn klerken is nooit teruggekomen van zijn vakantie.’ En dat zou ook niet meer gebeuren. Wylan kon de klerk nog horen schreeuwen, terwijl Kaz hem aan zijn enkels van de top van de vuurtoren op Kaap Hanraat liet bungelen. ‘Ik ben een goed mens,’ had hij geschreeuwd. ‘Ik ben een goed mens.’ Dat waren zijn laatste woorden geweest. Als hij minder had gezegd, had hij misschien nog geleefd.

Nu keek Wylan naar Kaz, die de kwijlende hond achter zijn oren krabde en daarna opstond. ‘Kom, we gaan. Pas op je voeten.’

Voorzichtig liepen ze om de berg hondenlijven in de gang heen en slopen zachtjes de trap op. De indeling van Smeets huis was Wylan vertrouwd. Die was hetzelfde bij de meeste woon-werkpanden in de stad: een keuken en kamers voor afspraken met klanten op de begane grond, kantoren en opslag op de eerste verdieping, slaapkamers voor het gezin op de tweede. In heel rijke huizen was er nog een derde verdieping met kamertjes voor de bedienden. Als jongen had Wylan zich heel wat uurtjes in de bovenvertrekken van zijn eigen huis verstopt om zijn vader te ontlopen.

‘Niet eens op slot,’ mompelde Kaz terwijl ze Smeets kantoor in liepen. ‘Die honden hebben hem lui gemaakt.’ Kaz deed de deur achter Wylan dicht en stak een lamp aan, waarvan hij het vlammetje meteen zo laag mogelijk draaide.

In het kantoor stonden drie kleine bureaus, allemaal bij de ramen om zo veel mogelijk gebruik te maken van het natuurlijke licht: een voor Smeet en twee voor zijn klerken. Ik ben een goed mens.

Wylan schudde de herinnering van zich af en richtte zich op de kasten die alle muren bedekten. Erin stonden registers en dozen vol documenten met op de etiketten, zo nam Wylan tenminste aan, de namen van klanten en bedrijven.

‘Zo veel duiven,’ mompelde Kaz terwijl hij zijn blik langs de dozen liet glijden. ‘Naten Boreg, die sneue zielenpoot van een Karl Dryden. Smeet vertegenwoordigt de halve Handelsraad.’

Inclusief Wylans vader. Voor zolang Wylan zich kon herinneren trad Smeet op als Jan van Ecks advocaat en beheerder van zijn onroerend goed.

‘Waar beginnen we?’ fluisterde Wylan.

Kaz trok een dik register van een plank. ‘Eerst controleren we of je vader geen nieuwe aankopen op zijn naam heeft staan. Daarna zoeken we onder de naam van je stiefmoeder en die van jou.’

‘Noem haar niet zo. Alys is nauwelijks ouder dan ik. En mijn vader zet heus geen onroerend goed op mijn naam.’

‘Het zou je verbazen wat iemand allemaal doet om geen belasting te hoeven betalen.’

Bijna een uur lang waren ze bezig Smeets dossiers door te spitten. Ze wisten alles over Van Ecks bedrijfsbezittingen: de fabrieken, hotels en productiebedrijven, de scheepswerf, het buitenhuis met bijbehorend land in het zuiden van Kertsj. Volgens Kaz moest Wylans vader echter ook privébezittingen hebben, plekken die hij buiten de openbare registers hield, plekken waar hij iets – of iemand – waarvan hij niet wilde dat het gevonden werd, kon verbergen.

Kaz las hardop namen en beschrijvingen voor en stelde Wylan allerlei vragen om op die manier connecties te vinden met panden of bedrijven die ze nog niet hadden ontdekt. Hoewel Wylan wist dat hij zijn vader niets verschuldigd was, voelde het toch als verraad.

‘Goudspin?’ vroeg Kaz.

‘Een katoenspinnerij. Volgens mij ergens in Zierfoort.’

‘Te ver weg. Daar heeft hij haar vast niet heen gebracht. En de firma Allerbest?’

Wylan zocht in zijn geheugen. ‘Volgens mij is dat een inmakerij.’

‘Beide bedrijven drukken zo ongeveer geldbiljetten, en ze staan alle twee op Alys’ naam. De echte melkkoeien heeft Van Eck echter voor zichzelf gehouden: de scheepswerf, de silo’s op Zoeterede.’

‘Dat zei ik toch,’ zei Wylan terwijl hij met een pen boven een van de vloeibladen speelde. ‘Mijn vader vertrouwt vooral zichzelf, Alys maar tot op zekere hoogte. En hij zal nooit iets op mijn naam zetten.’

Kaz zei alleen: ‘Volgende register. Laten we met de commerciële bezittingen beginnen.’

Wylan hield de pen abrupt stil. ‘Stond er wel iets op mijn naam?’

Kaz leunde achterover. Hij keek hem bijna uitdagend aan toen hij zei: ‘Een drukkerij.’

Dezelfde ouwe, flauwe grap. Dus waarom stak het dan toch zo? Wylan legde zijn pen neer. ‘Aha.’

‘Hij is geen subtiele man, zullen we maar zeggen. Eil Komedie staat ook op jouw naam.’

‘O, natuurlijk,’ reageerde Wylan, die liever iets minder bitter had willen klinken. Nog zo’n privégrapje waar zijn vader van kon genieten. Een verlaten eiland met daarop niets dan een half ingestort theater, een waardeloze plek voor zijn waardeloze, analfabete zoon. Hij had er niet naar moeten vragen.

Terwijl de minuten wegtikten en Kaz hardop bleef voorlezen, raakte Wylan steeds gefrustreerder. Kon hij maar lezen, dan zouden ze twee keer zo snel door die dossiers gaan. Of eigenlijk zou Wylan de zaken van zijn vader dan allang op zijn duimpje kennen. ‘Ik hou je alleen maar op,’ bromde hij.

Kaz sloeg een volgende stapel documenten open. ‘Ik wist van tevoren precies hoelang dit zou duren. Wat was de meisjesnaam van je moeder?’

‘Er staat niets op haar naam.’

‘Doe mij een plezier.’

‘Hendriks.’

Kaz liep naar de kasten en koos een ander register uit. ‘Wanneer is ze gestorven?’

‘Toen ik acht was.’ Wylan pakte de pen weer op. ‘Na haar dood werd mijn vader alleen maar erger.’ In elk geval was dat hoe Wylan het zich herinnerde. De maanden na het overlijden van zijn moeder waren gehuld in een mist van stil verdriet. ‘Hij stond niet toe dat ik meeging naar haar begrafenis. Ik weet niet eens waar ze begraven is. Hé, waarom zeggen jullie dat eigenlijk? Geen rouwklagers, geen begrafenissen? Waarom niet gewoon “veel geluk” of “doe voorzichtig”?’

‘We verwachten liever niet te veel.’ Kaz’ gehandschoende vinger gleed langs een kolom met getallen en stopte toen. Zijn ogen schoten heen en weer tussen de twee registers en daarna klapte hij de in leer gebonden boeken dicht. ‘Kom, we gaan.’

‘Heb je iets gevonden?’

Kaz knikte één keer. ‘Ik weet waar ze is.’

Wylan dacht niet dat hij zich de spanning in Kaz’ hese stem maar verbeeldde. Kaz schreeuwde nooit zoals Wylans vader, maar inmiddels kende Wylan die lage klank, het duistere akkoord dat in Kaz’ stem sloop zodra de zaken gevaarlijk werden. Hij had het gehoord na het gevecht in de haven toen Inej lag te bloeden door Oomens mes, later toen Kaz had ontdekt dat het Pekka Rollins was geweest die had geprobeerd hen in de val te laten lopen, en opnieuw toen ze waren belazerd door Wylans vader. En hij had het heel duidelijk gehoord op de top van de vuurtoren, toen de klerk krijste voor zijn leven.

Wylan keek toe terwijl Kaz de kamer weer in zijn oorspronkelijke staat terugbracht. Hij schoof een envelop ietsje verder naar links, trok een la van de grootste dossierkast een fractie verder open, zette de stoel nog een eindje achteruit. Toen hij klaar was, keek hij de kamer rond, griste toen de pen uit Wylans hand en legde hem zorgvuldig terug op het bureau.

‘Een goede dief is als een goed vergif, koopmanszoontje. Hij laat geen sporen na.’ Kaz blies de lamp uit. ‘Doet jouw vader veel aan liefdadigheid?’

‘Nee. Hij betaalt zijn tienden aan Ghezen, maar verder zegt hij dat liefdadigheid mensen berooft van de kans eerlijk werk te doen.’

‘Aha. Hij schenkt al acht jaar lang aan de kerk van Sint Hilde. Als je je moeder wilt bezoeken, is dat waarschijnlijk een goede plek om te beginnen.’

In de donkere kamer keek Wylan Kaz stomverbaasd aan. Hij had nog nooit van de kerk van Sint Hilde gehoord. En hij had nog nooit meegemaakt dat Vuilehanden ook maar een flintertje informatie met iemand deelde als hij daar zelf niet beter van werd. ‘Wat…’

‘Als Nina en Jesper hun werk goed hebben gedaan, komt Smeet binnen niet al te lange tijd thuis. En als wij nog hier zijn als hij terugkomt, kunnen we ons hele plan vergeten. Kom mee.’

Wylan voelde zich alsof hij met een zwaar boek op zijn kop was geslagen en daarna te horen kreeg dat hij het verder maar moest vergeten.

Kaz opende de deur op een kiertje. Alle twee bleven ze abrupt staan.

Over Kaz’ schouder heen zag Wylan een meisje op de overloop staan, leunend op de schoft van een van de enorme grijze honden. Ze was een jaar of vijf; haar tenen waren nauwelijks zichtbaar onder de zoom van haar flanellen nachtpon.

‘O, Ghezen,’ fluisterde Wylan.

Kaz stapte de gang op en deed de deur bijna helemaal dicht. Wylan bleef in het donkere kantoor achter, onzeker over wat hij moest doen en doodsbang voor wat Kaz misschien zou doen.

Met grote ogen keek het meisje op naar Kaz. Toen haalde ze haar duim uit haar mond. ‘Werk jij voor mijn papa?’

‘Nee.’

De herinnering drong zich opnieuw op. Ik ben een goed mens. Ze hadden de klerk opgewacht toen hij uit de Menagerie kwam en hem meegesleept de vuurtoren op. Kaz had hem bij zijn enkels vastgehouden, en de klerk had het in zijn broek gedaan van angst. Hij had een hele tijd gegild en om genade gesmeekt voordat hij uiteindelijk Smeets fluitcommando’s verklapte. Kaz had hem juist weer omhoog willen sjorren toen de klerk opeens van alles begon aan te bieden: geld, bankrekeningnummers van klanten van Smeet, en toen… ‘Ik heb informatie over een van de meisjes in de Menagerie, de Zemeense.’

Kaz stopte direct. ‘Wat weet je over haar?’

Op dat moment hoorde Wylan het, die lage, dreigende klank die waarschuwde voor gevaar. Alleen kende de klerk Kaz niet, dus herkende hij de verandering in het hese schrapen van zijn stem niet. Hij dacht dat hij beet had, dat hij iets had gevonden wat Kaz wilde.

‘Een van haar klanten geeft haar dure cadeaus. Ze houdt het geld zelf. Je weet toch wat de Pauw de laatste keer heeft gedaan met een meisje dat ze daarop betrapte?’

‘Dat weet ik.’ Kaz’ ogen glinsterden als de vlijmscherpe rand van een scheermes. ‘Tante Heleen heeft haar doodgeslagen.’

‘Kaz…’ probeerde Wylan nog, maar de klerk ratelde alweer door.

‘Gewoon bij haar in de salon. Dit meisje weet dat ze er geweest is als ik haar verraad. Ze ontvangt me gratis om te zorgen dat ik mijn mond hou. Smokkelt me stiekem naar binnen. Ze doet vast hetzelfde voor jou, je vrienden. Wat je maar wilt.’

‘Als tante Heleen daarachter komt, vermoordt ze je Zemeense,’ zei Kaz. ‘Dan maakt ze een voorbeeld van haar voor de andere meisjes.’

‘Ja,’ zei de klerk gretig. ‘Ze doet alles wat je zegt, alles.’

Langzaam liet Kaz zijn greep om de benen van de man iets losser worden. ‘Vreselijk, hè? Als je weet dat je leven in handen van iemand anders ligt.’

De stem van de klerk schoot nog een octaaf omhoog toen hij besefte dat hij een fout had gemaakt. ‘Ze is gewoon een prostituee,’ gilde hij. ‘Ze weet hoe die dingen gaan! Ik ben een goed mens. Ik ben een goed mens! ’

‘Er zijn geen goede mensen in Ketterdam,’ zei Kaz. ‘Daar heerst hier het verkeerde klimaat voor.’ En toen had hij hem losgelaten, zomaar.

Wylan huiverde. Door de kier van de deur zag hij Kaz door zijn knieën zakken zodat hij het meisje recht in de ogen kon kijken.

‘Hoe heet deze grote jongen dan?’ Kaz legde een hand op de rimpelige nek van de hond.

‘Dit is Maestro Vlekkie.’

‘Is dat zo?’

‘Hij kan heel mooi janken. Van papa mag ik voor alle puppy’s namen verzinnen.’

‘En is Maestro Vlekkie de allerliefste?’ vroeg Kaz.

Ze leek even na te denken en schudde toen haar hoofd. ‘Ik vind Graaf Adam van Zilverflank het liefst, daarna Snuffelsnuitje en daarna Maestro Vlekkie.’

‘Dat is goed om te weten, Hanna.’

Haar lippen vormden een perfect rondje. ‘Hoe weet jij hoe ik heet?’

‘Ik ken de naam van alle kinderen.’

‘Echt waar?’

‘Jazeker. Albert, die hiernaast woont. En Gertrude uit de Amberstraat. Ik woon onder hun bed en achter in de klerenkast.’

‘Ik wist het,’ fluisterde het meisje. In haar stem klonk zowel angst als triomf. ‘Mama zei dat er niets was, maar ik wist het.’ Ze hield haar hoofd scheef. ‘Je ziet er niet uit als een monster.’

‘Ik zal je een geheimpje verklappen, Hanna. De echt gemene monsters zien er nooit griezelig uit.’

Nu begon de onderlip van het meisje te trillen. ‘Kom je me opeten? Papa zegt dat monsters alle kindertjes opeten die niet braaf naar bed gaan.’

‘Dat is zo. Maar ik niet. Niet vannacht. Tenminste, als je twee dingen voor me doet.’ Kaz’ stem was kalm, bijna hypnotiserend. Hij klonk hees en raspend, als een strijkstok die met te veel hars is ingesmeerd. ‘Een: je moet gauw in je bed kruipen. En twee: je mag nooit iemand vertellen dat je ons hebt gezien, vooral je papa niet.’ Hij boog naar voren en trok speels aan Hanna’s vlecht. ‘Want als je dat doet, snijd ik je moeders keel door, en daarna die van je vader. En daarna snijd ik het hart van al die lieve kwijlende hondjes eruit. Graaf Zilverflank bewaar ik voor het laatst, zodat je weet dat het allemaal jouw schuld is.’

Het gezicht van het meisje was net zo wit als het kant langs de kraag van haar nachtpon, haar ogen waren groot en stralend als twee nieuwe manen.

‘Begrijp je dat?’

Ze knikte verwoed, met trillende kin.

‘Tuttut, geen tranen. Als monsters tranen zien, krijgen ze alleen maar trek. Gauw naar bed met jou, en neem die ellendige Maestro Vlekkie met je mee.’

Ze schuifelde achteruit de overloop op en rende vervolgens naar boven. Toen ze halverwege de trap was, wierp ze nog een doodsbange blik op Kaz. Die hield een gehandschoende vinger voor zijn lippen.

Zodra ze weg was, glipte Wylan het kantoor uit en liep achter Kaz aan de trap af. ‘Hoe kon je zoiets tegen haar zeggen? Ze is nog maar een kind.’

‘Ooit waren we allemaal kind.’

‘Maar…’

‘Het was dat, of haar nek breken en het eruit laten zien alsof ze van de trap was gevallen, Wylan. Volgens mij heb ik me uitstekend beheerst. Opschieten.’

Voorzichtig slopen ze langs de andere honden, die nog altijd languit in de gang lagen.

‘Ongelooflijk,’ zei Kaz. ‘Waarschijnlijk zouden ze de hele nacht zo blijven liggen.’

Toen blies hij op het fluitje, en de dieren sprongen op, hun oren gespitst, klaar om het huis te bewaken. Wanneer Smeet thuiskwam, zou alles precies zijn zoals het hoorde: honden los op de begane grond, kantoor onaangeroerd op de eerste verdieping, vrouw lekker in slaap op de tweede verdieping en een dochter die deed alsof ze sliep.

Kaz controleerde of er niemand op straat was en gebaarde toen dat Wylan kon komen. Hij bleef alleen kort staan om de deur achter hen op slot te draaien.

Haastig liepen ze over de keitjes. Wylan keek nog even achterom. Hij kon nauwelijks geloven dat het hun gelukt was.

‘Hou op met over je schouder kijken alsof je denkt dat je gevolgd wordt,’ zei Kaz. ‘En niet zo rennen. Je ziet eruit alsof je de rol van Dief Nummer Drie speelt in een goedkoop theatertje aan de Oostduig: zo schuldig als maar kan. Loop de volgende keer normaal. Doe alsof je hier thuishoort.’

‘Er komt geen volgende keer.’

‘Natuurlijk niet. Sla je kraag omhoog.’

Wylan ging er niet tegenin. Totdat Inej in veiligheid was, totdat ze het geld hadden gekregen dat hun beloofd was, kon hij geen grote ultimatums stellen. Maar hieraan zou een eind komen. Dat moest wel, toch?

Vanaf de andere kant van de straat klonk een hoog vogelfluitje. Matthias.

Kaz keek op zijn horloge. Toen haalde hij een hand door zijn haar en maakte het flink door de war. ‘Precies op tijd.’

Ze sloegen de hoek om en botsten pontificaal tegen Cornelis Smeet op.

3
Matthias

Matthias bleef in de schaduw verscholen staan en keek naar het eigenaardige toneelstukje dat zich voor zijn neus afspeelde.

Cornelis Smeet wankelde en verloor bijna zijn evenwicht; zijn hoed gleed van zijn vrijwel kale hoofd. De jongen die tegen hem aan gelopen was, bood hem zijn hulp aan.

De jongen was Kaz, maar toch ook niet Kaz. Zijn donkere haar zat door de war, zijn gedrag was zenuwachtig. Hij hield zijn ogen neergeslagen en had zijn kin diep in zijn kraag gestoken, alsof hij vreselijk verlegen was. Een jong ventje, overlopend van respect voor ouderen. Wylan bleef een eindje achter hem staan, zo diep weggedoken in zijn jas dat Matthias bijna dacht dat hij helemaal zou verdwijnen.

‘Kijk uit waar je loopt!’ brieste Smeet verontwaardigd terwijl hij zijn hoed weer recht zette.

‘Het spijt me vreselijk, meneer.’ Kaz sloeg het stof van de schouders van Smeets jasje. ‘Excuses, zo onhandig van me!’ Toen bukte hij zich naar de keitjes. ‘O nee, volgens mij bent u uw portemonnee verloren.’

‘Inderdaad!’ zei Smeet verrast. ‘Bedankt. Heel erg bedankt.’ En toen vouwde Smeet tot Matthias’ grote ongeloof zijn portefeuille open en haalde er een knisperend vijfkrugebiljet uit. ‘Alsjeblieft, jongeman. Eerlijkheid loont.’

Kaz hield zijn hoofd laag, maar wist op een of andere manier toch zijn nederige waardering over te brengen door te mompelen: ‘U bent veel te vriendelijk, meneer. Veel te vriendelijk. Moge Ghezen net zo gul zijn voor u.’

De welgedane jurist wandelde verder, zijn hoed scheef, een vrolijk deuntje neuriënd, en was zich er in het geheel niet van bewust dat hij zojuist de croupier tegen het lijf was gelopen die twee uur geleden nog in Club Cumulus tegenover hem zat. Smeet kwam bij zijn voordeur, trok de ketting onder zijn hemd vandaan en klopte toen driftig op zijn vest op zoek naar zijn fluitje.

‘Heb je het niet aan de ketting teruggehangen?’ vroeg Matthias terwijl Kaz en Wylan bij hem in het donkere portiek kwamen staan. Hij wist dat Kaz zijn hand niet omdraaide voor een dergelijk trucje.

‘Niet de moeite genomen.’

Smeet zocht onder zijn overhemd, viste het fluitje ergens vandaan en draaide de deur van het slot, opnieuw neuriënd. Matthias snapte er niets van. Zijn blik was voortdurend op Kaz’ gehandschoende handen gericht geweest toen die bezig was met Smeet, maar hoewel Matthias van tevoren had geweten dat Kaz hem het fluitje zou teruggeven, had hij niet kunnen ontdekken op welk ogenblik hij dat precies had gedaan. Bijna kwam hij in de verleiding om Smeet de straat weer op te sleuren en Kaz te dwingen de truc over te doen.

Kaz kamde met zijn vingers zijn haar weer goed en gaf de vijf kruge aan Wylan. ‘Geef het niet allemaal in één keer uit. Kom, we moeten gaan.’

Matthias nam hen mee naar het smalle zijgrachtje waar hij de roeiboot had aangemeerd. Hij gooide Kaz zijn wandelstok toe en daarna klauterden ze omlaag. Het was verstandig geweest van Kaz om de hele avond zijn stok niet te gebruiken. Als iemand op een ongebruikelijk tijdstip een jongen met een wandelstok met kraaienkop had zien rondhangen in de buurt van Cornelis Smeets kantoor, en als Van Eck daar onverhoopt iets over ter ore was gekomen, was al hun werk voor niets geweest. Als ze Inej terug wilden krijgen, hadden ze het verrassingselement hard nodig, en de demjin was er het type niet naar om ook maar iets aan het toeval over te laten.

‘En?’ vroeg Matthias terwijl de boot over het donkere water van de gracht gleed.

‘Hou je mond, Helvar. Woorden reizen graag over het water. Maak jezelf nuttig en help me met roeien.’

Matthias moest zich beheersen om zijn roeispanen niet in tweeën te breken. Waarom kon Kaz nooit normaal tegen je praten? Hij commandeerde alsof hij er gewoon van uitging dat iedereen zijn bevelen opvolgde, en sinds Van Eck Inej had ontvoerd was hij twee keer zo erg als anders. Matthias wilde echter zo snel mogelijk terug naar Zwarte Sluier en Nina, dus deed hij wat hem gezegd werd. Hij voelde de spanning in zijn schouders terwijl de boot tegen de stroom in voer.

Om zichzelf bezig te houden richtte hij zijn aandacht op de plekken die ze passeerden. Hij deed zijn best om de namen van straten en bruggen te onthouden. Hoewel Matthias elke avond op een plattegrond van de stad had gestudeerd, vond hij de Ketterdamse wirwar van steegjes en grachten bijna onmogelijk te ontwarren. Hij was altijd trots geweest op zijn goede richtinggevoel, maar deze stad had hem verslagen, en regelmatig vervloekte hij de idioot die bedacht had dat het slim was om een stad op een moeras te bouwen en vervolgens geen enkele orde of logica in de plattegrond ervan aan te brengen.

Zodra ze onder de Havenbrug door voeren, constateerde hij tot zijn opluchting dat ze terug waren op bekend terrein. Kaz kantelde zijn riemen om de roeiboot het troebele water van de Bedelaarsbocht in te sturen, waar de gracht breder werd, en roeide vervolgens het ondiepe water rond het eiland Zwarte Sluier in. Ze verstopten de boot onder de hangende takken van een treurwilg en zochten vervolgens hun weg tussen de graven die verspreid op de steile oever lagen.

Zwarte Sluier was een griezelige plek, een miniatuurstad van witte marmeren praalgraven, veel ervan in de vorm van een schip dat met wenend stenen boegbeeld over een onzichtbare oceaan voer. Op sommige stond het symbool van Ghezens Gunstmunten, op andere de drie vliegende vissen van Kertsj, die er volgens Nina op duidden dat iemand in de betreffende familie in overheidsdienst was geweest. Over een paar tombes werd gewaakt door Ravkaanse heiligen in geplooide marmeren gewaden. Djel en zijn es waren nergens te bekennen. Fjerden wilden niet worden begraven boven de grond, waar ze geen wortel konden schieten.

Bijna alle graven waren slecht onderhouden, en van vele was niet veel meer over dan een hoop ingestorte stenen begroeid met klimop en voorjaarsbloemen. Matthias had vol afschuw gereageerd op het idee om een begraafplaats als schuilplek te gebruiken, hoelang het er ook al verlaten was. Maar natuurlijk was er voor Kaz Brekker niets heilig.

‘Waarom gebruiken ze deze plek niet meer?’ had Matthias gevraagd toen ze een enorme tombe midden op het eiland in gebruik hadden genomen als schuilplaats.

‘De pest,’ antwoordde Kaz. ‘De eerste grote uitbraak was meer dan een eeuw geleden. De Handelsraad vaardigde toen een nieuwe wet uit: voortaan was het verboden om mensen binnen de stadsgrenzen te begraven. Sinds die tijd moeten de doden gecremeerd worden.’

‘Alleen niet als je rijk bent,’ voegde Jesper eraan toe. ‘Dan brengen ze je naar een begraafplaats op het platteland, waar je lijk van de frisse buitenlucht kan genieten.’

Hoewel Matthias een hartgrondige hekel aan Zwarte Sluier had, was hij zich ervan bewust dat het eiland hun tot nu toe goede diensten had bewezen. De geruchten dat het er spookte, schrikte zwervers af, en de mist die altijd rond de kronkelige wilgen en stenen masten op de graven hing, verhulde het licht als ze af en toe een lantaarn aanstaken.

Natuurlijk maakte dat allemaal niets uit als toevallige voorbijgangers Nina en Jesper luidkeels tegen elkaar tekeer hoorden gaan. Kennelijk waren ook zij naar het eiland teruggekeerd en hadden ze hun gondel aan de noordkant aangemeerd. Nina’s geërgerde stem zweefde over de graven hun kant op, en Matthias voelde een golf van opluchting. Hij versnelde zijn pas, zo graag wilde hij haar zien.

‘Ik vind dat je niet genoeg waardering toont voor wat ik zojuist allemaal heb doorstaan,’ zei Jesper terwijl hij over de begraafplaats stampte.

‘Je hebt de hele avond aan een goktafel andermans geld zitten te verspelen,’ reageerde Nina fel. ‘Dat lijkt me voor jou min of meer een vakantie, toch?’

Kaz sloeg hard met zijn stok tegen een grafsteen. Onmiddellijk waren de twee stil en zetten ze zich schrap voor een gevecht.

Nina ontspande zich zodra ze hen drieën in de schaduwen zag staan. ‘O, jullie zijn het.’

‘Ja, wij zijn het.’ Kaz gebruikte zijn stok om de twee naar het midden van het eiland te dirigeren. ‘En jullie zouden ons hebben gehoord als jullie het niet zo druk hadden gehad met naar elkaar schreeuwen. Sta niet zo te koekeloeren, Matthias. Heb je nog nooit een meisje in een jurk gezien?’

‘Ik stond niet te koekeloeren,’ zei Matthias zo waardig als hij maar kon. Maar bij Djel, waar moest hij dan naar kijken als Nina irissen tussen haar… alles had gestoken.

‘Hou je mond, Brekker,’ zei Nina. ‘Ik vind het leuk als hij koekeloert.’

‘Hoe is de missie verlopen?’ Matthias deed zijn best om zijn ogen op haar gezicht gericht te houden. Dat ging vanzelf zodra tot hem doordrong hoe ze eruitzag onder alle make-up die ze droeg. Ze accepteerde zelfs de arm die hij haar aanbood en leunde licht op hem terwijl ze over het hobbelige terrein liepen. De avond had een flinke tol geëist. Ze hoorde niet in zijden niemendalletjes door de Ton te huppelen, ze moest rusten. De dagen die hen nog van Van Ecks deadline scheidden, verstreken echter rap, en Matthias wist dat Nina zichzelf geen rust zou gunnen totdat Inej veilig was.

‘Het is geen missie, het is een klus,’ verbeterde Nina hem. ‘En het ging fantastisch.’

‘Ja,’ zei Jesper. ‘Fantastisch. Behalve dan dat mijn revolvers op dit moment stof liggen te verzamelen in de kluis van Club Cumulus. Smeet durfde er niet mee naar huis te lopen, die hopeloze dikzak. Ik moet er niet aan denken, mijn kindjes in die zweterige handen van ’m…’

‘Niemand heeft gezegd dat je ze moest vergokken,’ zei Kaz.

‘Je dreef me in de hoek door hoe je deelde. Hoe moest ik er anders voor zorgen dat Smeet aan die tafel bleef zitten?’

Terwijl ze naar de gigantische stenen tombe toe liepen, stak Kuwei zijn hoofd naar buiten.

‘Wat heb ik je gezegd?’ gromde Kaz. Hij wees met zijn stok naar de jongen.

‘Mijn Kertsj is niet zo goed,’ protesteerde Kuwei.

‘Speel geen spelletjes met me, jochie. Je spreekt het goed genoeg. Blijf in de tombe.’

Kuwei liet zijn hoofd hangen. ‘Blijf in de tombe,’ herhaalde hij somber.

Ze liepen achter de Shu Hanees aan naar binnen. Matthias verafschuwde deze plek. Waarom zou je zo’n monument oprichten voor de dood? Het praalgraf was gebouwd in de vorm van een ouderwets vrachtschip, en het gebeeldhouwde interieur leek op de binnenkant van een enorme scheepsromp. Er waren zelfs patrijspoorten met gebrandschilderd glas, waar ’s middags het zonlicht doorheen viel zodat het regenbogen op de vloer van de crypte schilderde. Volgens Nina wezen de in het marmer uitgebeitelde palmbomen en slangen erop dat het graf van een familie van specerijenhandelaars was geweest. Kennelijk waren er slechtere tijden aangebroken, of ze hadden hun doden gewoon elders heen gebracht, want maar een van de gewelfde graven had een bewoner, en de nauwe gangetjes aan weerszijden van de romp waren ook al leeg.

Nina trok de spelden uit haar haar, rukte haar blonde pruik af en gooide hem op de tafel die ze in het midden van de tombe hadden neergezet. Ze liet zich op een stoel vallen en wreef over haar hoofdhuid. ‘Dat is stukken beter,’ zei ze met een tevreden zucht.

Matthias kon de bijna groene zweem op haar gezicht echter niet negeren.

Het ging vanavond slechter met haar. Of ze had problemen gehad met Smeet, of ze had zich gewoon te hard ingespannen. Toch voelde Matthias vanbinnen iets ontspannen terwijl hij naar haar keek. In elk geval zag ze er nu weer uit als Nina, met haar warrige bruine haar en haar ogen half gesloten. Was het normaal om zo gefascineerd te zijn door de manier waarop iemand op een stoel onderuitzakte?

‘Raad eens wat we hebben gezien op weg uit het Deksel?’ vroeg ze.

Jesper begon in hun voedselvoorraden te scharrelen. ‘Twee oorlogsschepen uit Shu Han, aangemeerd in de haven.’

Ze gooide een haarspeld naar hem. ‘Ik liet ze juist raden.’

‘Uit Shu Han?’ vroeg Kuwei, die weer terugliep naar de plek waar hij zijn aantekenboekjes op tafel had uitgespreid.

Nina knikte. ‘Kanonnen paraat, rode vlaggen gehesen.’

‘Eerder vandaag heb ik Specht gesproken,’ vertelde Kaz. ‘Op de ambassades stikt het van de diplomaten en soldaten. Zemeens, Kaelisch, Ravkaans.’

‘Denk je dat ze van Kuwei weten?’ vroeg Jesper.

‘Ik denk dat ze van parem weten,’ zei Kaz. ‘Of in elk geval hebben ze de geruchten gehoord. En in het IJsfort waren genoeg geïnteresseerde partijen aanwezig om roddels over Kuweis, eh… bevrijding op te pikken.’ Hij keek naar Matthias. ‘De Fjerden zijn ook hier. En ze hebben een heel bataljon drüskelle bij zich.’

Kuwei zuchtte klaaglijk.

Jesper liet zich naast hem op een stoel zakken en stootte hem met zijn schouder aan. ‘Is het niet fijn om zo gewild te zijn?’

Matthias zei niets. Hij wilde niet stilstaan bij het feit dat zijn oude vrienden en zijn vroegere bevelhebber zich op maar een paar mijlen hiervandaan bevonden. Hij had geen spijt van de dingen die hij had gedaan in het IJsfort, maar dat betekende niet dat hij er inmiddels vrede mee had.

Wylan stak zijn hand uit naar een van de crackers die Jesper op tafel had gegooid. Het was nog altijd verontrustend om hem en Kuwei in dezelfde ruimte te zien. Nina’s coupeusewerk was zo goed geslaagd dat Matthias vaak moeite had om de twee uit elkaar te houden, in elk geval totdat ze spraken. Was een van hen maar zo vriendelijk om voortaan een hoed te dragen, dacht hij.

‘Dit is goed voor ons,’ zei Kaz. ‘De Shu Hanezen en de Fjerden hebben geen idee waar ze Kuwei moeten zoeken, en al die diplomaten die te hoop lopen in het stadhuis zorgen voor prettig veel gedoe om Van Eck flink af te leiden.’

‘Hoe ging het in Smeets kantoor?’ vroeg Nina. ‘Heb je ontdekt waar Van Eck haar gevangenhoudt?’

‘Ik heb wel een idee, ja. Morgen om middernacht slaan we toe.’

‘Hebben we dan wel genoeg tijd om ons voor te bereiden?’ vroeg Wylan.

‘Meer tijd is er niet. We gaan niet wachten op een gekalligrafeerde uitnodiging. Hoe staat het met je snuitkever?’

Jespers wenkbrauwen schoten omhoog. ‘Snuitkever?’

Wylan haalde een flesje uit zijn jaszak en zette het op tafel.

Matthias boog naar voren om het te bekijken. Er leken alleen wat kiezeltjes in te zitten. ‘Zijn dat snuitkevers?’ Hij had altijd gedacht dat het ongedierte was dat soms een plaag vormde in graanpakhuizen.

‘Geen echte,’ antwoordde Wylan. ‘Het is een chemische snuitkever. Het heeft nog niet echt een naam.’

‘O, maar je moet het een naam geven,’ zei Jesper. ‘Wat roep je anders als het moet komen eten?’

‘Wat maakt het uit hoe het heet,’ zei Kaz. ‘Waar het om draait, is dat dit flesje Van Ecks bankrekeningen en zijn reputatie gaat opvreten.’

Wylan schraapte zijn keel. ‘Mogelijk. Scheikundig is het nogal ingewikkeld. Ik had eigenlijk gehoopt dat Kuwei me kon helpen.’

Nina zei iets in het Shu tegen Kuwei. Die haalde zijn schouders op en wendde enigszins pruilend zijn gezicht af. Of het nu kwam door de recente dood van zijn vader of door het feit dat hij opeens met een bende dieven op een begraafplaats vastzat, maar in elk geval was de jongen steeds knorriger geworden.

‘Nou?’ drong Jesper aan.

‘Ik heb andere zorgen,’ antwoordde Kuwei.

Kaz’ donkere blik doorboorde Kuwei als de punt van een dolk. ‘Ik stel voor dat je nog eens over je prioriteiten nadenkt.’

Jesper gaf Kuwei opnieuw een duwtje. ‘Dat is Kaz’ manier om te zeggen: “Help Wylan of ik sluit je op in een van die tombes om te kijken of dat je belangen beter dient.”’

Matthias wist niet meer zo goed wat de Shu Hanese jongen verstond en wat niet, maar kennelijk was de boodschap tot hem doorgedrongen. Kuwei slikte en knikte toen met tegenzin.

‘Wylan – met de behulpzame Kuwei – zal de snuitkever aan de praat zien te krijgen,’ ging Kaz verder. ‘Zodra we Inej hebben, gaan we verder met Van Ecks silo’s.’

Nina knipperde overdreven met haar ogen. ‘Mooi toch dat dit allemaal draait om het terugkrijgen van ons geld en niet om Inejs redding. Beslist niet daarom.’

‘Als je niet om geld geeft, lieve Nina, noem het dan bij zijn andere namen.’

‘Kruge? De poet? Kaz’ enige ware liefde?’

‘Vrijheid, veiligheid, vergelding.’

‘Op die dingen kun je geen prijs zetten.’

‘O nee? Jesper wel, durf ik te wedden. Het is de prijs op het voorkomen van beslaglegging op zijn vaders boerderij.’

De scherpschutter keek naar de punten van zijn schoenen.

‘Jij dan, Wylan? Kun jij een prijs zetten op de kans Ketterdam de rug toe te keren en voortaan je eigen leven te leiden? En Nina, ik vermoed dat jij en je Fjerd graag meer willen om van te leven dan alleen vaderlandsliefde en smachtende blikken. Misschien heeft Inej ook wel een bedrag in gedachten. Het is de prijs van een toekomst, en het is Van Ecks beurt om die op te hoesten.’

Matthias liet zich niet voor de gek houden. Wat Kaz zei, klonk altijd logisch, maar dat betekende niet dat het ook waar was. ‘Het leven van de Schim is meer waard dan dat. Voor ons allemaal.’

‘We zorgen dat we Inej terugkrijgen. We zorgen dat we ons geld krijgen. Zo simpel is het.’

‘Heel simpel,’ zei Nina. ‘Wist je trouwens dat ik de troonopvolger van Fjerda ben? Ze noemen me prinses Ilse van Engelsberg.’

‘Er is geen prinses van Engelsberg,’ zei Matthias. ‘Dat is een vissersplaatsje.’

Nina haalde haar schouders op. ‘Als we onszelf dan toch voorliegen, kunnen we het maar beter in stijl doen.’

Kaz negeerde haar en spreidde een plattegrond van de stad uit op tafel.

Matthias hoorde Wylan tegen Jesper mompelen: ‘Waarom zegt hij niet gewoon dat hij haar terug wil?’

‘Je kent Kaz, toch?’

‘Maar ze is een van ons.’

Opnieuw gingen Jespers wenkbrauwen omhoog. ‘Een van ons? Wat houdt dat in, dat ze onze geheime handdruk kent? Dat jij klaar bent voor je tatoeage?’ Hij streek met een vinger over Wylans onderarm, en Wylan werd vuurrood.

Matthias kon alleen maar medelijden met de jongen hebben. Hij wist hoe het was om hoteldebotel te zijn, en soms dacht hij weleens dat ze al Kaz’ plannenmakerij ook gewoon achterwege konden laten en Jesper en Nina heel Ketterdam plat konden laten flirten.

Verlegen trok Wylan zijn mouw omlaag. ‘Inej hoort bij de club.’

‘Hou er nou over op.’

‘Waarom?’

‘Omdat de meest praktische oplossing zou zijn dat Kaz Kuwei aan de hoogste bieder verpatst en Inej verder laat zitten.’

‘Hij zou nooit…’ Abrupt brak Wylan zijn zin af en er gleed een uitdrukking van twijfel over zijn gezicht.

Geen van hen wist werkelijk wat Kaz wel of niet zou doen. Soms vroeg Matthias zich af of Kaz het zelf eigenlijk wist.

‘Oké, Kaz.’ Nina schopte haar sandaaltjes uit en wiebelde met haar tenen. ‘We hebben het nu toch over jouw fantastisch plan, dus wat dacht je ervan om op te houden met naar die kaart te turen en ons gewoon te vertellen wat ons te wachten staat?’

‘Ik wil dat jullie je concentreren op wat ons morgenavond te doen staat. Daarna krijgen jullie alle informatie die jullie willen.’

‘Echt?’ Nina trok aan de touwtjes van haar korset. Stuifmeel van een van de irissen was op haar blote schouder terechtgekomen.

Matthias had de bijna onbedwingbare neiging om het met zijn lippen weg te vegen. Waarschijnlijk is dat spul giftig, zei hij streng tegen zichzelf. Misschien moest hij een eindje gaan lopen.

‘Van Eck heeft ons dertig miljoen kruge beloofd,’ zei Kaz. ‘Dus dat is precies wat we zullen meenemen. Met nog een miljoen extra voor rente en kosten, en gewoon omdat we het kunnen.’

Wylan brak een cracker in tweeën. ‘Mijn vader heeft heus niet ergens dertig miljoen kruge liggen. Zo veel heeft hij niet eens als je al zijn bezittingen bij elkaar optelt.’

‘Dan kun jij misschien beter ophoepelen,’ zei Jesper. ‘Wij gaan alleen om met de uit de gratie geraakte erfgenamen van de allergrootste fortuinen.’

Kaz strekte zijn slechte been uit en bewoog voorzichtig zijn voet. ‘Als Van Eck ergens zo veel geld had liggen, hadden we hem gewoon beroofd in plaats van het IJsfort binnen te dringen. Hij kon alleen zo’n grote beloning uitloven omdat hij beweerde dat de Handelsraad er geld van de stad bij zou leggen.’

‘En die kist vol geld die hij naar Vellgeluk had meegenomen dan?’ vroeg Jesper.

‘Onzin,’ zei Kaz vol afkeer. ‘Waarschijnlijk goed gemaakte valse biljetten.’

‘Dus hoe krijgen we ons geld dan? De stad beroven? De Raad beroven?’ Jesper ging rechtop zitten en trommelde gretig met zijn vingers op tafel. ‘Twaalf kluizen kraken in één nacht?’

Wylan schoof heen en weer op zijn stoel, en Matthias zag de onrust op zijn gezicht. In elk geval was er nog iemand van dit stel ontaarde types die er moeite mee had om voortdurend misdaden te plegen.

‘Nee,’ zei Kaz. ‘We gedragen ons als echte kooplieden en laten de markt het werk voor ons doen.’ Hij leunde achterover, zijn handen rustend op de kraaienkop van zijn wandelstok. ‘We pakken Van Ecks geld af, en daarna pakken we hem zijn reputatie af. We zullen ervoor zorgen dat hij nooit meer zaken kan doen in Ketterdam of ergens anders in Kertsj.’

‘En wat gebeurt er met Kuwei?’ vroeg Nina.

‘Zodra de klus geklaard is, kan Kuwei – net als alle andere veroordeelden, Grisha en onterfde jongelui met of zonder prijs op hun hoofd – onderduiken in de Zuidelijke Koloniën.’

Jesper fronste. ‘En waar ben jij dan?’

‘Gewoon hier. Er zijn nog genoeg andere zaken die mijn aandacht behoeven.’

Hoewel Kaz’ toon luchtig was, hoorde Matthias de duistere dreiging in zijn woorden. Hij had zich vaak afgevraagd hoe mensen in deze stad overleefden, maar het was heel goed mogelijk dat Ketterdam Kaz Brekker níét zou overleven.

‘Wacht even,’ zei Nina. ‘Ik dacht dat Kuwei naar Ravka zou gaan.’

‘En waarom dacht je dat?’

‘Toen jij je aandelen in De Kraai aan Pekka Rollins verkocht, vroeg je hem een bericht naar de Ravkaanse hoofdstad te sturen. Dat hebben we allemaal gehoord.’

‘Ik dacht dat het een verzoek om hulp was,’ zei Matthias, ‘niet een uitnodiging tot onderhandelingen.’ Ze hadden nooit gesproken over de mogelijkheid om Kuwei aan Ravka over te dragen.

Kaz keek hen enigszins geamuseerd aan. ‘Het was geen van beide. Laten we maar hopen dat Rollins net zo goedgelovig is als jullie twee.’

‘Het was een afleidingsmanoeuvre,’ verzuchtte Nina. ‘Om Rollins lekker bezig te houden.’

‘Ik wilde graag dat Pekka Rollins met zijn hoofd ergens anders zat. Hopelijk laat hij op dit moment zijn mensen onze Ravkaanse contacten opsporen. En die zijn waarschijnlijk lastig te vinden, aangezien ze niet bestaan.’

Kuwei schraapte zijn keel. ‘Ik ga liever naar Ravka.’

‘Ik heb liever een zwembroek gevoerd met sabelbont,’ zei Jesper. ‘Maar ja, we krijgen niet altijd wat we willen.’

Er verscheen een rimpel tussen Kuweis wenkbrauwen. Kennelijk was de grens van wat hij aan Kertsj verstond bereikt en overschreden. ‘Ik ga liever naar Ravka,’ herhaalde hij krachtiger.

Kaz’ strakke, donkere blik richtte zich op Kuwei en bleef daar.

Kuwei werd zichtbaar zenuwachtig. ‘Waarom kijkt hij zo naar me?’

‘Kaz vraagt zich af of hij je in leven moet laten,’ zei Jesper. ‘Vreselijk voor de zenuwen. Ik raad een paar keer diep ademhalen aan. Of misschien een drankje.’

‘Jesper, hou op,’ zei Wylan.

‘Jullie moeten alle twee een beetje ontspannen.’ Jesper klopte op Kuweis hand. ‘We staan heus niet toe dat hij jou onder de groene zoden stopt.’

Kaz trok een wenkbrauw op. ‘Laten we alsjeblieft geen voorbarige beloftes doen.’

‘Kom op, Kaz. We hebben al die moeite om Kuwei te redden niet gedaan om hem vervolgens aan de wormen te voeren.’

‘Waarom wil je zo graag naar Ravka?’ Nina slaagde er niet in haar gretigheid te verbergen.

‘Hé, dat hebben we nooit afgesproken,’ zei Matthias. Hij wilde hier niet over discussiëren, zeker niet met Nina. Het was de bedoeling dat ze Kuwei straks naar Novyi Zem stuurden om daar een onopvallend leven te leiden, niet dat ze hem aan Fjerda’s grootste vijand overdroegen.

Nina haalde haar schouders op. ‘Misschien moeten we de verschillende opties opnieuw afwegen.’

Kuwei sprak langzaam en koos zijn woorden zorgvuldig. ‘Het is daar veiliger. Voor Grisha. Voor mij. Ik wil me niet verstoppen. Ik wil leren.’ Kuwei legde zijn hand op de opschrijfboekjes op tafel. ‘Het werk van mijn vader kan me helpen om…’ Hij aarzelde en wisselde een paar woorden met Nina. ‘Om een tegengif voor parem te vinden.’

Stralend sloeg Nina haar handen voor haar borst ineen.

Jesper leunde nog verder achterover. ‘Volgens mij staat Nina op het punt in jubelgezang uit te barsten.’

Een tegengif. Had Kuwei daarover van alles in zijn aantekenboekjes zitten krabbelen? Het vooruitzicht iets te hebben dat de kracht van parem kon neutraliseren was zeer aanlokkelijk, maar Matthias bleef achterdochtig. ‘Om al die kennis aan één land over te dragen…’ begon hij.

Kuwei onderbrak hem. ‘Mijn vader heeft dit verdovende middel in de wereld gebracht. Zelfs zonder mij, zonder wat ik weet, zal het opnieuw worden gemaakt.’

‘Zeg je nou dat iemand anders het raadsel van parem zal oplossen?’ vroeg Matthias. Bestond er dan werkelijk geen hoop dat dit monster getemd kon worden?

‘Zo gaat het nou eenmaal soms met wetenschappelijke ontdekkingen,’ zei Wylan. ‘Zodra mensen weten dat iets mogelijk is, worden er in hoog tempo nieuwe dingen ontdekt. Daarna is het alsof je een zwerm horzels terug in hun nest probeert te krijgen.’

‘Denk je echt dat het mogelijk is om een tegengif te maken?’ vroeg Nina.

‘Ik weet het niet,’ zei Kuwei. ‘Mijn vader was een Fabrikator. Ik ben maar een Inferni.’

‘Jij bent onze scheikundige, Wylan,’ zei Nina hoopvol. ‘Wat denk jij ervan?’

Wylan haalde zijn schouders op. ‘Misschien. Niet voor alle vergiffen bestaat een tegengif.’

Jespers snoof. ‘En daarom noemen we hem Wylan Zonnestraaltje.’

‘In Ravka zijn meer getalenteerde Fabrikators,’ zei Kuwei. ‘Zij zouden kunnen helpen.’

Nina knikte nadrukkelijk. ‘Dat is waar. Dzjenya Safin weet alles van vergiffen, en David Kostyk heeft allerlei nieuwe wapens ontwikkeld voor koning Nikolai.’ Ze keek even naar Matthias. ‘En ook andere dingen trouwens! Mooie dingen. Heel vredig allemaal.’

Matthias schudde zijn hoofd. ‘Dit is niet iets om lichtvaardig over te beslissen.’

Kuweis kaken verstrakten. ‘Ik ga liever naar Ravka.’

‘Zie je wel?’ zei Nina.

‘Nee, helemaal niet,’ zei Matthias. ‘We kunnen zoiets kostbaars niet zomaar aan Ravka overdragen.’

‘Hij is een mens, geen ding, en hij wil gaan.’

‘O, dus we mogen straks allemaal doen wat we willen?’ vroeg Jesper. ‘Want dan heb ik ook nog wel een lijstje.’

Er viel een lange, gespannen stilte.

Toen streek Kaz met zijn gehandschoende duim over de vouw in zijn broek en zei: ‘Nina, lieverd, vertaal je even voor me? Ik wil er zeker van zijn dat Kuwei en ik elkaar goed begrijpen.’

‘Kaz…’ zei ze waarschuwend.

Kaz boog naar voren en legde zijn handen op zijn knieën, als een aardige oudere broer die met goede raad komt. ‘Volgens mij is het belangrijk dat je goed begrijpt wat er is veranderd aan je omstandigheden. Van Eck weet dat Ravka de eerste plek is waar je je toevlucht zult zoeken, dus elk schip dat daarheen vaart, zal van onder tot boven worden doorzocht. De enige Coupeurs die krachtig genoeg zijn om je een heel ander uiterlijk te geven, zitten in Ravka, tenzij Nina nog een dosis parem wil nemen.’

Matthias gromde.

‘Wat niet erg waarschijnlijk is,’ gaf Kaz toe. ‘Oké, ik neem aan dat je niet wilt dat ik je weer in Fjerda aflever, of dat ik je terugbreng naar de Shu Han?’

Het was meteen duidelijk wanneer Nina klaar was met haar vertaling, want op dat moment gilde Kuwei: ‘Nee!’

‘Dan blijven Novyi Zem en de Zuidelijke Koloniën over, maar in de koloniën zijn de Kertsj een stuk minder aanwezig. Bovendien is het weer er beter, als je dat soort dingen belangrijk vindt. Je bent een gestolen schilderij, Kuwei. Te herkenbaar om gewoon op de markt te verhandelen, te waardevol om rond te laten slingeren. Voor mij ben je waardeloos.’

‘Dat vertaal ik niet,’ snauwde Nina.

‘Vertaal dit dan maar: mijn enige belang is jou uit de buurt van Jan van Eck te houden. En als je wilt dat ik meer definitieve opties onderzoek: een kogel is heel wat goedkoper dan je op een schip naar de Zuidelijke Koloniën zetten.’

Nina vertaalde, maar wel hortend en stotend.

Kuwei gaf antwoord in het Shu.

Ze aarzelde. ‘Hij zegt dat je wreed bent.’

‘Ik ben pragmatisch. Als ik wreed was, zou ik een grafrede houden, geen gesprek voeren. Dus, Kuwei, jij gaat naar de Zuidelijke Koloniën, en als de storm wat is gaan liggen kun je je weg naar Ravka zoeken, of wat mij betreft naar het huis van Matthias’ grootmoeder.’

‘Laat mijn grootmoeder erbuiten,’ zei Matthias.

Nina vertaalde, en uiteindelijk knikte Kuwei stijfjes. Hoewel Matthias zijn zin had gekregen, bezorgde de neerslachtigheid op haar gezicht hem een hol gevoel in zijn borst.

Kaz keek op zijn horloge. ‘Nu we het allemaal met elkaar eens zijn, kennen jullie je verantwoordelijkheid. Er zijn een heleboel dingen die mis kunnen lopen tussen nu en morgennacht, dus spreek het plan door en spreek het daarna nog eens door. We krijgen maar één kans.’

‘Van Eck zal zorgen voor een cordon. Hij zal haar zwaar laten bewaken,’ zei Matthias.

‘Dat klopt. Hij heeft meer wapens, meer mensen, meer geld. Het enige wat wij hebben, is het verrassingselement en dat gaan we niet verpesten.’

Buiten klonk een zacht, schrapend geluid. Onmiddellijk stonden ze allemaal overeind, klaar voor wat er komen ging, zelfs Kuwei. Een ogenblik later glipten Rottie en Specht naar binnen.

Matthias blies zijn adem uit en legde zijn geweer terug waar het altijd lag: binnen handbereik.

‘Waar gaat dit om?’ vroeg Kaz.

‘De Shu Hanezen hebben zich in hun ambassade verschanst,’ zei Specht. ‘Iedereen in het Deksel heeft het erover.’

‘Aantal?’

‘Rond de veertig,’ zei Rottie terwijl hij de modder van zijn laarzen stampte. ‘Zwaar bewapend, maar nog wel opererend onder de diplomatieke vlag. Niemand weet precies wat ze willen.’

‘Wij wel,’ zei Jesper.

‘Ik heb me niet te dicht bij de Lat gewaagd,’ zei Rottie, ‘maar Per Haskell is nerveus, en dat laat hij horen ook. Zonder jou in de buurt stapelt het werk zich voor de ouwe vent op. En nu gaan er geruchten dat je terug bent in de stad en dat je een akkefietje met een koopman hebt gehad. O, en een paar dagen geleden was er een soort aanslag in een van de havens. Stelletje zeelui gedood, kantoor van de havenmeester gereduceerd tot een hoopje splinters, maar niemand kent de details.’

Matthias zag Kaz’ blik donkerder worden. Hij smachtte naar meer nieuws, dat was duidelijk. Matthias wist dat de demjin ook andere redenen had om achter Inej aan te gaan, maar zonder haar als spion was het bovendien een stuk lastiger om aan informatie te komen, dat was nou eenmaal zo.

‘Oké,’ zei Kaz. ‘Maar niemand heeft ons in verband gebracht met de aanval op het IJsfort of parem?’

‘Niet voor zover ik heb gehoord,’ zei Rottie.

‘Nee,’ zei Specht.

Wylan keek verrast. ‘Dat betekent dat Pekka Rollins niet gekletst heeft.’

‘Geef hem even de tijd,’ zei Kaz. ‘Hij weet dat we Kuwei ergens hebben verborgen. Door die brief naar Ravka jaagt hij nu achter zijn eigen staart aan, maar dat duurt niet eeuwig.’

Jesper trommelde rusteloos met zijn vingers op zijn bovenbenen. ‘Hebben jullie ook in de gaten dat de hele stad naar ons zoekt, boos op ons is of ons dood wil hebben?’

‘En?’ zei Kaz.

‘Nou, meestal is het maar de halve stad.’

Jesper maakte misschien een grapje, maar Matthias vroeg zich af of ook maar iemand van hen werkelijk begreep welke krachten zich tegen hen samenbundelden. Fjerda, de Shu Han, Novyi Zem, de Kaelisch, de Kertsj. Dit waren geen rivaliserende bendes of boze zakenpartners. Het waren naties, vastbesloten hun eigen mensen te beschermen en hun toekomst veilig te stellen.

‘Er is nog meer,’ zei Specht. ‘Matthias, jij bent dood.’

‘Pardon?’ Matthias’ Kertsj was prima, maar misschien zaten er toch nog gaten in zijn kennis.

‘Je bent in de ziekenboeg van de Hellepoort neergestoken.’

Iedereen werd stil.

Jesper liet zich op zijn stoel ploffen. ‘Is Muzzen dood?’

‘Muzzen?’ Matthias kon de naam niet meteen plaatsen.

‘Hij heeft jouw plaats in de Hellepoort ingenomen,’ zei Jesper. ‘Zodat jij mee kon naar de klus in het IJsfort.’

Matthias herinnerde zich het gevecht met de wolven, Nina die opeens in zijn cel stond, de uitbraak uit de gevangenis. Nina had een lid van de Droesem allemaal nepzweren gegeven en bovendien voor koorts gezorgd zodat hij in quarantaine verpleegd moest worden en dus uit de buurt van de rest van de gevangenisbevolking bleef. Muzzen. Zoiets had Matthias niet mogen vergeten.

‘Ik dacht dat jij zei dat je een contact in de ziekenboeg had,’ zei Nina.

‘Om hem ziek te houden, niet om hem te beschermen.’ Kaz’ gezicht stond grimmig. ‘Het was een aanslag.’

‘De Fjerden,’ zei Nina.

Matthias sloeg zijn armen over elkaar. ‘Dat is onmogelijk.’

‘Waarom?’ zei Nina. ‘We weten dat hier drüskelle zijn. Als ze naar de stad zijn gekomen om jou te zoeken en herrie hebben getrapt in het stadhuis, hebben ze waarschijnlijk te horen gekregen dat je in de Hellepoort zat.’

‘Nee,’ zei Matthias. ‘Ze zouden zich nooit tot zo’n achterbakse tactiek verlagen. Een moordenaar inhuren? Iemand op zijn ziekbed doden?’ Terwijl hij de woorden uitsprak, twijfelde Matthias echter al of hij ze zelf geloofde. Jarl Brum en zijn officieren hadden wel erger uitgehaald, zonder enig gewetensbezwaar.

‘Groot, blond en blind,’ zei Jesper. ‘De Fjerdaanse manier.’

Hij is in mijn plaats gestorven, dacht Matthias. En ik herkende zijn naam niet eens. ‘Had Muzzen familie?’ vroeg hij ten slotte.

‘Alleen de Droesem,’ zei Kaz.

‘Geen rouwklagers,’ mompelde Nina.

‘Geen begrafenissen,’ antwoordde Matthias zachtjes.

‘Hoe voelt het om dood te zijn?’ vroeg Jesper. De vrolijke lichtjes waren uit zijn ogen verdwenen.

Daar had Matthias geen antwoord op. Het mes dat Muzzen gedood had, was eigenlijk voor hem bedoeld geweest, en het kon heel goed zijn dat de Fjerden daarvoor verantwoordelijk waren. De drüskelle. Zijn broeders. Ze hadden gewild dat hij stierf zonder eer, vermoord in zijn ziekbed. Het was een dood die paste bij een verrader. Het was de dood die hij verdiend had. Nu had Matthias een bloedschuld aan Muzzen, maar hoe moest hij die ooit inlossen? ‘Wat zullen ze met zijn lichaam doen?’ vroeg hij.

‘Waarschijnlijk is het al as op Zeismans Schuit,’ antwoordde Kaz.

‘En er is nog iets,’ zei Rottie. ‘Iemand doet vreselijk veel moeite om Jesper te vinden.’

‘Zijn schuldeisers zullen moeten wachten,’ zei Kaz, en Jesper kromp ineen.

‘Nee,’ zei Rottie hoofdschuddend. ‘Een man meldde zich bij de universiteit. Jesper, hij zegt dat hij je vader is.’

4
Inej

Inej lag op haar buik met haar armen gestrekt voor zich uit en wrong zich als een worm door de duisternis. Hoewel ze zichzelf vrijwel uitgehongerd had, paste ze maar net door het luchtkanaal. Ze zag niet waar ze heen ging; ze schoof gewoon verder door zichzelf met haar vingertoppen voort te trekken.

Een tijdje na het gevecht op Vellgeluk was ze wakker geworden zonder enig idee hoelang ze buiten bewustzijn was geweest of waar ze zich bevond. Ze herinnerde zich dat ze van grote hoogte naar beneden was gesuisd toen een van Van Ecks Stormblazers haar had laten vallen, alleen om door een andere te worden opgevangen: armen als stalen banden rond haar lichaam, wind die haar wangen geselde, grijze lucht overal om haar heen en toen pijn die over haar hele schedel ontplofte. Het volgende moment was ze wakker geworden in het donker. Haar polsen en enkels waren geboeid, en ze voelde dat er een blinddoek strak voor haar gezicht gebonden zat. Heel even was ze weer veertien, angstig en alleen in het ruim van een slavenschip. Ze dwong zichzelf adem te halen. Waar ze ook was, ze voelde in elk geval niet de deining van een schip, hoorde geen geklapper van zeilen. De grond onder haar was vast.

Waar zou Van Eck haar naartoe hebben gebracht? Ze kon ergens in een pakhuis zijn, of in iemands woonhuis. Misschien was ze niet eens meer in Kertsj. Het maakte niet uit. Ze was Inej Ghafa, geen rillend konijntje in een strik. Waar ik ook ben, ik moet er gewoon uit zien te komen, dacht ze.

Door met haar gezicht langs de muur te wrijven was het haar gelukt om haar blinddoek omlaag te schuiven. In de kamer was het pikdonker, en het enige wat ze in de stilte kon horen was haar eigen snelle ademhaling terwijl ze opnieuw overvallen werd door paniek. Ze was erin geslaagd die te temmen door haar ademhaling te reguleren – in door haar neus, uit door haar mond – en haar gedachten te richten op gebed terwijl haar heiligen zich om haar heen verzamelden. Ze stelde zich voor dat die de touwen om haar polsen bekeken, weer leven in haar handen wreven. Ze zei niet tegen zichzelf dat ze niet bang mocht zijn. Lang geleden, na een ernstige val, had haar vader uitgelegd dat alleen domme mensen nooit bang waren. We komen angst tegen, had hij gezegd. We begroeten de onverwachte bezoeker en luisteren naar wat hij te zeggen heeft. Als de angst komt, staat er iets te gebeuren.

Inej was van plan om iets te laten gebeuren. Ze had de pijn in haar hoofd genegeerd en zichzelf gedwongen de kamer door te schuiven om de afmetingen ervan te kunnen schatten. Daarna had ze zich met haar rug tegen de muur omhooggewerkt en de hele omtrek van het vertrek afgetast, schuifelend en huppend, op zoek naar een raam of deur. Toen ze voetstappen hoorde naderen had ze zich op de grond laten vallen, maar ze had geen tijd gehad om haar blinddoek terug te schuiven. Vanaf dat moment bonden haar bewakers de doek nog steviger rond haar hoofd. Dat maakte echter niet uit, want ze had het luchtrooster gevonden. Het enige wat ze nu nog nodig had, was een manier om die touwen los te krijgen. Kaz zou het beslist gelukt zijn in het donker, waarschijnlijk zelfs onder water.

De enige momenten waarop ze gelegenheid had om de kamer waarin ze gevangen werd gehouden goed te bekijken, deden zich voor tijdens de maaltijden, wanneer ze een lantaarn mee naar binnen namen. Dan hoorde ze sleutels in verschillende sloten, daarna de openzwaaiende deur, het geluid van het blad dat op tafel werd gezet. Even later werd de blinddoek voorzichtig weggehaald. Bajan was nooit ruw of onverwacht. Dat lag niet in zijn aard. Of eigenlijk vermoedde ze zelfs dat zijn gemanicuurde muzikantenhanden er niet toe in staat waren.

Natuurlijk lag er nooit bestek op het blad; Van Eck was verstandig genoeg om haar zelfs geen lepel toe te vertrouwen. Inej had echter van elk moment zonder blinddoek gebruikgemaakt en de kale ruimte tot op de kleinste hoekjes afgespeurd op zoek naar aanwijzingen die haar konden helpen om haar locatie te bepalen en haar vlucht voor te bereiden. Veel om op af te gaan was er niet: een betonnen vloer met daarop niets dan het hoopje dekens dat ze had gekregen om ’s nachts onder te slapen, muren met lege planken, de tafel met stoel waar ze haar maaltijden nuttigde. Er waren geen ramen, en de enige aanwijzing dat ze misschien nog in de buurt van Ketterdam zat, was het spoortje zout in de vochtige lucht.

Bajan maakte haar polsen alleen heel kort los, om ze meteen daarna voor haar lichaam weer vast te binden zodat ze kon eten. Al had ze sinds haar ontdekking van het luchtkanaal nauwelijks iets gegeten: net genoeg om sterk te blijven, maar niet meer. Toen Bajan en de wachters haar vanavond het blad brachten, knorde haar maag luid en duidelijk zodra ze de zachte worstjes en de dikke pap rook. Ze was bijna duizelig geweest van de honger, en toen ze probeerde te gaan zitten had ze het blad van de tafel gestoten, waardoor de witte aardewerken mok en kom kapot waren gevallen. Haar avondeten lag op de vloer in een dampend hoopje geurige smurrie en gebroken servies, en zij was er niet erg elegant naast geland. Ze had maar net kunnen voorkomen dat haar gezicht vol pap kwam te zitten.

Bajan had zijn hoofd met de donkere, zijdezachte haren geschud. ‘Je bent zwak omdat je niet eet. Meester Van Eck zegt dat ik je zo nodig onder dwang moet voeren.’

‘Probeer maar,’ had ze gezegd terwijl ze vanaf de vloer naar hem opkeek en grijnsde. ‘Het zal nog lastig worden om pianoles te geven als je niet meer al je vingers hebt.’

Bajan had alleen zijn witte, blinkende tanden bloot gelachen. Hij en een van de wachters hadden haar weer op de stoel geholpen en hij had een nieuw blad laten komen.

Van Eck had haar gevangenbewaarder niet beter kunnen uitkiezen. Bajan was een Sulinees, slechts een paar jaar ouder dan Inej, met dik zwart haar dat over zijn kraag krulde en glanzende zwarte ogen omkransd door wimpers die lang genoeg waren om vliegen mee dood te slaan. Hij vertelde haar dat hij muziekleraar was, als contractarbeider in dienst bij Van Eck, en Inej verbaasde zich erover dat de koopman een jongeman als hij in zijn huishouden toeliet terwijl zijn nieuwe echtgenote nog niet eens half zo oud was als hij. Van Eck had ofwel bergen zelfvertrouwen, of hij was ongelooflijk stom. Hij heeft Kaz bedrogen, bracht ze zichzelf in herinnering. Hij neigt toch wel erg naar de kolom ‘sukkel’.

Toen de troep eenmaal was opgeruimd – door een wachter, Bajan verlaagde zich niet tot zulk werk – en er een nieuwe maaltijd was gehaald, had hij tegen de muur geleund staan kijken hoe ze at. Ze had met haar vingers een klont van de dikke pap gepakt en er niet meer dan een paar onhandige hapjes van genomen.

‘Je moet echt meer eten,’ zei Bajan streng. ‘Als je wat toeschietelijker bent en zijn vragen beantwoordt, zul je ontdekken dat Van Eck een heel redelijke man is.’

‘Een redelijke leugenaar, bedrieger en ontvoerder,’ zei ze, en ze gaf zichzelf toen op haar kop dat ze hem geantwoord had.

Bajan kon zijn plezier niet verbergen. Bij elke maaltijd ging het precies hetzelfde: zij at een paar muizenhapjes, hij kletste wat en stelde af en toe een scherpe vraag over Kaz en de Droesem. Elk woord dat ze zei, beschouwde hij als een overwinning. Helaas werd ze steeds zwakker naarmate ze minder at, en daardoor werd het ook steeds moeilijker om haar hoofd erbij te houden.

‘Afgaand op het gezelschap waarin jij meestal verkeert, zou ik denken dat liegen en bedriegen juist vóór meester Van Eck zouden pleiten.’

‘Shevrati,’ zei Inej scherp. Niets-weter. Zo had ze Kaz meer dan eens genoemd. Ze dacht aan Jesper, spelend met zijn revolvers, Nina, die met een polsbeweging het leven uit een man kon persen, Kaz, die met zijn zwarte handschoenen aan een slot openmaakte. Boeven. Dieven. Moordenaars. En allemaal meer waard dan duizend Jan van Ecks.

Maar waar zijn ze dan? De vraag trok venijnig aan een haastig dichtgenaaide scheur in haar binnenste. Waar is Kaz? Aan die vraag wilde ze niet al te veel aandacht besteden. Boven alles was Kaz praktisch. Waarom zou hij haar komen zoeken als hij met de meest waardevolle gijzelaar ter wereld zo ver mogelijk bij Van Eck vandaan kon rennen?

Bajan trok zijn neus op. ‘Laten we geen Sulisch spreken. Daar word ik veel te sentimenteel van.’ Hij droeg een zijden broek met smal toelopende pijpen en een elegante jas. De speld die hij op zijn revers droeg – een gouden lier met een kroon van laurierbladeren en een kleine robijn – gaf zowel zijn beroep aan als het huis waar hij zijn contract diende.

Inej wist dat ze eigenlijk niet met hem moest praten, maar ze was en bleef een verzamelaar van geheimen. ‘Op welke instrumenten geef je les? Harp? De piano?’

‘Ook fluit, en zang voor dames.’

‘En, hoe zingt Alys van Eck?’

Bajan grijnsde lui naar haar. ‘Heel fraai, onder mijn bezielende leiding. Ik zou jou ook kunnen leren om allerlei aangename geluiden te maken.’

Inej trok een gezicht. Hij was precies als de jongens met wie ze was opgegroeid: een hoofd vol nonsens en een mond vol gemakkelijke charme. ‘Ik zit hier vastgebonden, met het vooruitzicht van marteling of erger. Ben je nu serieus met me aan het flirten?’

Bajan klakte met zijn tong. ‘Jouw meneer Brekker en Van Eck komen heus wel tot een vergelijk. Van Eck is een zakenman. Voor zover ik het begrijp, beschermt hij gewoon zijn belangen. Ik kan me niet voorstellen dat hij zich met marteling zou inlaten.’