Voor de kinderen van deze wereld.
Blijf dromen.

‘Elke grootse daad heeft zijn wortels in het duister.’
Saar Frieling – woestijn Noord-Soedan

Colofon

Nur 321-402/W111901

Bisac BIO023000 / TRV000000

© Pepper Books

© MMXIX Tekst: Manon Ossevoort

Omslagontwerp: Mariska Cock

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

© Omslagfoto: Peter Rillema

© Auteursfoto: Marc Brester / A Quattro Mani

De gebeurtenissen en personen die in dit boek voorkomen, worden

beschreven vanuit de subjectieve beleving van de auteur.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie

in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

pepperbooks.nl

Deel I

De duisternis
& de droom

Een dag en twee nachten lang heb ik niet geslapen. Ik heb voor me uit gestaard. Nutteloze dingen in mijn kamertje opgepakt en weer neergelegd. Ik heb niemand gezien en geen woord gesproken. Nu loop ik de Theaterschool binnen voor de eindejaarsbeoordeling. Het is eigenlijk een formaliteit op deze laatste schooldag van de Kleinkunstacademie. De optredens van afgelopen week in de Kleine Komedie gingen hartstikke goed.

Ik loop de school in met een klein, opgevouwen papiertje in de hand. Dat hoop ik nog te geven aan de jongen die pas sinds kort mijn vriendje is. Nou ja, vriendje. We hebben gezoend. Wanneer mijn naam afgeroepen wordt, druk ik het hem in zijn handen. Op het briefje staan slechts een paar regels. Het is een gedichtje dat ik vannacht schreef. Het suggereert dat mij misschien ooit, lang geleden, iets overkomen is. En dat ik het misschien ooit, in een verre toekomst aan iemand vertel – als we minstens 25 jaar getrouwd zijn of zo.

Dan ren ik tussen alle mensen in de hal door het kantoor binnen.

Ik zit op een stoel voor de directeur van de Theaterschool en kijk hem recht aan. Hij kijkt weg naar zijn papier en zegt: ‘Je beoordelingen zijn het hele jaar goed geweest, maar...’ Hij schraapt zijn keel. ‘Misschien is het toch beter als je besluit van deze school af te gaan. We kunnen je niet dwingen, maar wij denken dat je dit vak niet aankunt, dat je niet sterk genoeg bent.’

Het cliché is waar: de grond zakt weg onder mijn stoel en ik tuimel in een oneindig zwarte diepte. In een parallel universum schuift er een waas voor mijn ogen en mijn oren; ik hoor nauwelijks nog wat deze man tegen me zegt. Ik zie hem formeel met zijn papieren schuiven, kuchen. En opstaan.

Even later sta ik in de hal tegen de muur geleund. Naast me sluit de directeur de deur van zijn kantoor. Het wordt donker in de hal. Geschrokken klasgenoten staan voor mijn neus. Achter hen zie ik leerkrachten die naar me staren of juist wegkijken en praten met anderen. Klasgenoten zeggen dingen tegen me als: ‘Hoe kan dit nou? Waarom hebben ze jou weggestuurd en niet mij? Wat is er gebeurd?’

Een van hen pakt me vast, geeft me een iets te stevige knuffel en praat op me in: ‘Weet je Manon, dat je niet snapt waarom dit is gebeurd, komt doordat je nét datgene mist wat nodig is voor het theater. Er ontbreekt iets in je wezen, in je karakter, daar kun je niets aan doen. Het is een bewustzijn dat je nodig hebt om een goede actrice te worden. Daarom snap je niet waarover deze mensen het nu hebben en waarom ze je adviseren te gaan.’ Tussen de regels door hoor ik haar zeggen: Ga toch naar huis, meisje. Keer terug naar Twente, schattig, onschuldig ding. Laat ons stoer en werelds theater maken, ga jij maar ergens lief zitten zijn.

Ik verstijf in haar greep. Haar ogen, die hun best doen mij recht aan te blijven kijken, wekken mijn woede op. Ik kan alleen maar terugkijken. Haar aankijken. Ik slik, verbijt haar woorden en ben blij als ze me loslaat.

Een paar docenten komen naar me toe om hun frustratie over dit besluit te delen: ‘Ik weet niet wat ik moet zeggen, Manon. Ik voel me schuldig. Ik zag het helemaal niet aankomen. We waren gewoon aan het vergaderen. Misschien had ik iets moeten zeggen, dit niet moeten laten gebeuren. Ik vind het zo erg. Ik snap niets van dit advies.’

Het helpt een beetje.

‘Als er iets is wat ik voor je doen kan. Bel me. Echt doen, hoor.’

Ik neem het tot me. Op dit moment weet ik niet wat ik ermee moet. In een ander universum zou ik zijn gaan strijden, meteen de barricades op. Hier en nu staat mijn blik op oneindig, want ik ben stuk. Niemand weet dat mijn leven twee dagen geleden al aan gruzelementen is gegaan. Het nieuws van vandaag is slechts de genadeslag.

Ik realiseer me meteen dat ik reddeloos alleen ben. Niemand zal iets doorhebben. Als ik mensen tegenkom, zal iedereen mijn ontzette blik en gedrag beantwoorden met zogenaamd begrip en adviezen om het me niet aan te trekken. Tja, van de Kleinkunstacademie moeten en je droom kwijtraken is natuurlijk erg aangrijpend. Ach, gossie. Het is ook maar weinig mensen gegeven. That’s life. Move on!

Maar wat me een paar dagen geleden is overkomen, is vele malen erger dan wat ik daarnet te horen kreeg. Het is onbeschrijfelijk. En ik weet niet of ik erover wil praten.

Twee weken later praat mijn vriendje op me in: ‘Wat is er in vredesnaam met je aan de hand? Je bent zo gesloten. Zeg me wat er is!’

‘Er is niets,’ weer ik af. Ik heb me opgesloten in mezelf. Niemand mag dichtbij komen.

Maar hij onderbreekt me. ‘Er is wel iets, godverdomme! En ik wil dat je het me vertelt.’

Zijn boze stem, die met de minuut bozer klinkt, maakt dat ik me slecht en schuldig voel. Ik verdien het niet zo’n vriendje te hebben.

Als ik niets zeg, gaat hij weg. Maar als ik besluit te praten, raak ik hem ook kwijt; is het niet door zijn reactie, dan wel door de mijne. Hij zal boos zijn of teleurgesteld, geen zin hebben in mijn ellende en vertrekken, nu of binnenkort. En mocht hij toch blijven, dan zal ik wegbewegen. Ik voel het. Ik ben te kwetsbaar geworden. Dat is eng, gevaarlijk. Ik zal hem uit mijn leven moeten zetten, ook al wil ik dat helemaal niet. Ik denk dat ik het niet durf om bij iemand te blijven die mijn grootste kwetsbaarheid heeft gezien en dus weet hoe hij mij kan raken.

Wat ik niet doorheb, is dat deze jongen de grootste daad van betrokkenheid laat zien die ik ooit in mijn leven mee zal maken. Hij laat niet los, hij wacht niet af. Hij vraagt net zo lang door totdat ik hem vertel wat er aan de hand is, want hij weet dat er iets is.

En dan spuug ik uit dat hij gelijk heeft. Dat er iets is. En ik zal het hem vertellen. Daarna zal hij weggaan en mij alleen laten. Hij zal oneindig teleurgesteld zijn in mij. Maar het maakt niet uit, want ik ben ook een sukkel. En ik sta al alleen.

Ik vertel over mijn afspraak op maandagavond na de Kleine Komedie-optredens. Overdag was ik voor een derde keer teruggebeld door een fotograaf die me een tijdje geleden zijn telefoonnummer had gegeven. Hij werkte voor verschillende tijdschriften en wilde een shoot met me doen; hij had een professionele studio in de binnenstad. Alles was betaald. De foto’s mocht ik naderhand gebruiken om me in te schrijven bij castingbureaus. Al twee keer eerder had ik hem afgewimpeld, want ik was te druk met repeteren en optreden. Dat had me een prettig en belangrijk gevoel gegeven. Maar vlak voor het einde van het schooljaar had ik tijd.

Mijn klasgenoten hoorde ik al het hele jaar over fotoshoots en reclamespotjes waarin ze speelden. Ik kon ook best eens ja zeggen tegen zoiets, toch? En castingfoto’s laten maken, daar werd het hoog tijd voor.

We spraken af op het Centraal Station en zouden van daaruit samen naar het Rembrandtplein gaan. Het parkje midden op het plein leek hem een goede plek voor de sessie. Met billboards en reclames op de achtergrond.

Een man met een pilotenzonnebril op zijn hoofd schudt me de hand. ‘Door het mooie weer is het erg druk in de stad vandaag. Ik denk dat we toch beter in een van de studio’s kunnen werken,’ zegt hij. De man begint te lopen en ik ga met lichte twijfel achter hem aan. ‘Het spijt me dat het wat chaotisch loopt nu, maar mijn auto staat achter het station. Het komt goed.’

Hier in Amsterdam doet iedereen altijd alles op de fiets of met de tram. Ik ben eigenlijk nog nooit zomaar bij iemand die ik niet ken in de auto gestapt, alleen bij mijn ouders. Ik krijg er een ongemakkelijk gevoel bij. Maar misschien is dat stom van me. Ik bedoel, de hele wereld rijdt auto. Alleen ík ben het niet zo gewend. De man houdt me aan de praat en begint te vertellen over zijn volle cameratas. Hij legt uit dat zijn auto echt een uitkomst is.

Ik stap in en we gaan op weg naar een studio ergens in de buurt, achter het Rembrandtplein. Terwijl we rijden, begint de man te praten. Even later zitten we midden in een gesprek over gebarentaal. Ondertussen houd ik de boel in de gaten. Maar dan onderbreekt hij het gesprek met een korte mededeling dat de studio’s in de stad volgeboekt bleken, maar dat hij nog een ruimte net buiten de stad heeft weten te bemachtigen waar we terechtkunnen. We rijden de IJ-tunnel in. Hier ben ik nog nooit geweest. Ik kijk uit het raam om de weg in me op te nemen.

Onze tocht gaat verder door de weilanden ten noorden van Amsterdam. Wanneer we het bordje BROEK IN WATERLAND passeren, bedenk ik dat mijn nieuwe vriendje hier vlakbij woont. Ik mis hem opeens.

We zetten de auto op een parkeerplaats in een gewone woonwijk.

‘Hier is het.’

Terwijl we via een paadje door de bosjes naar de achterdeur van een hoekhuis lopen, kan ik alleen maar denken: yeah, right, hier een studio?

Ik besluit een kijkje te nemen, en als het niets is meteen weer te gaan. We lopen het huis in via de keuken. Het ziet er verlaten uit. Als hier iemand woont, dan kan diegene niet voor zichzelf zorgen. Het lijkt haast een junkpand. Of is dit een anonieme studio? De deur van de woonkamer staat op een kier; op de grond ligt een geopend pak koekjes.

‘De studio is boven,’ zegt de man.

Ik voel me niet op m’n gemak en probeer er iets over te zeggen terwijl we de trap op lopen, maar hij onderbreekt me: ‘Ssst, niet zo hard praten. De buren doen nogal lastig, weet je.’

Nee, ik weet het niet. ‘Waarom dan?’

Maar hij opent een deur op de eerste verdieping. ‘Zo, hier is het.’

Op de grond in een hoek zie ik een matras liggen met een badstof hoeslaken eromheen. De man zet zijn tas en statief neer. De rest van de kamer is wit en kaal.

Ik hap naar adem en voel van schrik een soort vuist zich om mijn hart klemmen. Mijn hoofd probeert heel nuchter uit te leggen dat je voor een studio natuurlijk een heel witte, lege ruimte nodig hebt. Toch?

Ik neem een assertieve houding aan. ‘Noem je dit een studio? Dit gaat toch nergens over?’

De man zegt: ‘Stil, niet zo hard. De buren.’ En dan vraagt hij me te laten zien welke kleren ik meegenomen heb voor de sessie. Hij heeft gevraagd naar sportieve vrijetijdskleding.

Ik toon hem de spullen in mijn tas.

Nadat hij een paar dingen gezien heeft, vraagt hij me een T-shirt, short en trainingsjasje aan te doen. ‘Dat werkt wel, denk ik.’ Vervolgens loopt hij de kamer uit. ‘Ik haal even een fotorolletje.’

Terwijl ik hem een andere kamer in hoor gaan, neem ik een besluit: ik moet weg hier, niet meer praten, niet meer leuk meedoen. Ik beweeg naar de deur en luister naar de geluiden op de gang. Er is gestommel. Ik twijfel. Dan gaat de deur open en voor mijn neus staat de fotograaf – spiernaakt met alleen een condoom om.

Ik weet niet hoe ik om hem heen kan komen zonder hem aan te raken. Maar ik wil deze blote man niet voelen.

Ik deins achteruit. In mijn hoofd probeer ik een plaatje te maken van mijn route naar beneden toe. Vijf passen naar de trap, de trap af, hal door, keuken door en dan hopen dat de buitendeur niet op slot zit of dat ten minste de sleutels in het slot zijn achtergelaten.

Maar wat als hij me onderweg te pakken krijgt? Wat gaat er dan gebeuren? Ik weet dat ik niet snel genoeg ben. Hij zal me waarschijnlijk op de trap al grijpen. En wat gebeurt er dan? Is dan het beest los?

De man komt op me af lopen. Hij steekt zijn handen naar me uit en maakt sussende geluiden. Ik voel een energie achter zijn handelen en wil niet weten wat er gebeurt als die naar buiten komt. Ik kan niet verklaren wat ik voel, maar het lijkt of ik op het randje van een heel gevaarlijk spel balanceer.

De man komt op me af en ik wil niet naar hem kijken; niet naar zijn naakte lijf, niet naar zijn stijve piemel. Ik probeer me met gestrekte handen van hem af te houden en kruip steeds verder weg in een hoekje. ‘Ga weg! Ik wil dit niet!’

Dan is hij bij me; zijn armen pakken me vast. Ze draaien me om, met mijn rug naar hem toe, en dat geeft me heel even een gevoel van opluchting; de opluchting om weg te kunnen kijken en niet te hoeven zien wat zo dichtbij is.

Hij draait zich om en gaat naar zijn camera. ‘Ja, het is goed zo. Blijf daar maar. Ik maak even een foto.’ Achter mijn rug hoor ik een camera die afdrukt.

De fotograaf komt weer naar me toe en ik verstijf. Zijn handen duwen me nog iets meer met mijn hoofd richting de muur. ‘Blijf zo maar zitten.’

Weer maakt hij een foto. En weer komt hij naar me toe. Al snel wordt me duidelijk dat hij mijn billen wil fotograferen; dat zijn enige interesse mijn achterkant is.

Ik blijf maar jammeren met veel te zachte stem: ‘Hou op, hou op, ik wil dit niet.’

Waarom doe ik niet meer dan jammeren? Waarom ben ik zo lamgeslagen? Ik snap niets van mezelf.

Na de vijfde of zesde foto begin ik moe te worden, het maakt zich van me meester. Iets in me hoopt dat het dan maar zo zal blijven zoals het nu is. Een man maakt foto’s van mijn achterste. Mijn onderbroek is naar beneden getrokken, maar verder raakt hij me niet aan. Ik probeer moed te verzamelen. Ik moet zorgen dat ik hier veilig wegkom, dat dit ophoudt.

Het is alsof hij doorheeft dat ik mijn max heb bereikt. ‘Nog één foto,’ zegt hij opeens. Hij doet iets met de camera en drukt op een knopje. Dan loopt hij naar me toe. Ineens voel ik hoe hij me aan mijn heupen optilt en met één hand vlak bij mijn bovenbenen frummelt. Ik voel zijn piemel die hij daar ergens heen duwt. Dan pakt hij mijn heupen vast en stoot, eerst zoekend en vervolgens keihard, bij me naar binnen.

Elke keer als het me te veel wordt – als ik huilend in elkaar zak omdat ik hem maar niet van me afgeduwd krijg of als ik te veel geluid maak – sust hij me. Hij heeft het steeds weer over zijn lastige buren en als ik kwaad zeg: ‘Buren, wat maakt mij dat nou uit. Hou op. Ik wil dit niet!’ gaat hij uit me. Hij beweegt naar zijn camera tussen mij en de deur in en stelt die opnieuw in. ‘Nog één foto.’ En steeds weer hoop ik dat hij daar blijft.

Uiteindelijk, na een hele lange tijd, hoor ik hem boven op me en in me klaarkomen. Hij maakt heel rare geluiden. Ik word er als het ware door uit mezelf geslingerd. Ineens is het alsof ik de scène van een afstandje bekijk. Ik kijk naar de man en observeer een agressie zo groot dat die destructief is en verandert in zelfhaat, ik voel haast compassie met hem. Maar boven alles ben ik totaal ontzet en opgelucht dat deze ontlading, die me de stuipen op het lijf jaagt, zich niet op mij botviert. Ik heb het vermoeden dat dit het moment is waarop sommigen aan hun einde komen. Het moment van uitzinnigheid. Doodstil ligt de man naast me, opgekruld in foetushouding.

Dan doet hij alsof hij bijkomt uit een andere staat van zijn. Ik heb echt de indruk dat hij een toneelstukje voor me opvoert, en toch speel ik het spelletje met hem mee.

Alsof er niets gebeurd is, loopt hij kletsend tegen mij de badkamer op dezelfde verdieping in. Hij zet de douche aan. ‘Kom, het water is lekker. Je moet je wassen.’

Natuurlijk wil ik weigeren. Maar ik wil ook niets liever dan alles van deze man en deze hele situatie zo snel mogelijk van me afwassen.

De man pakt een fles shampoo en begint me in te zepen.

Hij biedt aan me terug te rijden. En ik denk: wat dacht jij dan? Natuurlijk breng jij me terug. Dat is het minste wat je kunt doen.

Ik voel allang dat hij me niets meer zal aandoen. Hij heeft zijn kick gehad. En nu is hij zo mak als een lammetje. Ik voel ook dat deze man dit vaker doet. Misschien wel heel vaak. Dat hij zich, als een echte junk, hier misschien wel het grootste deel van zijn tijd mee bezighoudt. Ik hoor hem erover uit. Hij begint op te scheppen. Over dat hij in Noorwegen het land niet meer in kan omdat hij dan meteen in de cel belandt. Over dat hij handelt in de foto’s, binnen en buiten Nederland.

We stappen in de auto. Voordat hij wegrijdt, drukt de man op wat knopjes van zijn autoradio, alsof hij die zo nodig nu moet instellen.

En dan begint hij een nieuw gesprek: ‘Je vond het toch niet erg wat er net gebeurde?’

‘Hoe kun je dat nou zeggen? Ik zei toch nee? Ik zei toch dat ik het niet wilde?’

Hij blijft er maar over doorgaan en ik snap niet waarom.

Op een bepaald moment laat hij zijn auto slippen en remmen bij een bouwplaats. Alsof hij me bang wil maken. Ik ben niet onder de indruk. Hij gaat zijn eigen auto echt niet kapotrijden.

Achter het Centraal Station stap ik uit. Ik heb net tot mijn eigen verbazing keihard zitten onderhandelen. Hij moet me wel het volle pond betalen voor deze zogenaamde fotoshoot. Of dacht hij ook nog zonder te betalen weg te kunnen komen?

‘Is het goed zo dan?’ vraagt hij.

‘Nee, natuurlijk niet,’ zeg ik. Ik sla de deur dicht.

Terwijl ik in het donker wegloop, komen er een paar agenten op me af. Ik voel me net een hoertje dat zojuist een klant bediend heeft.

De agenten nemen me onderzoekend op. ‘Gaat het?’ vraagt een van hen tijdens het passeren.

‘Ja hoor.’ In gedachten kan ik alleen maar denken: sorry, jullie zijn te laat. Nu maakt het niet meer uit. Ik voel me schuldig. Ik weet dat ik iets zou moeten zeggen. Maar wat dan? Verdomme, die man heeft een condoom gebruikt en zijn sporen met zeep verwijderd. En ik heb hem dat laten doen. Hoe kan ik iets bewijzen1?

Ik moet weg hier, weg van deze louche plek.

Ik kijk mijn vriendje aan. ‘Zo daar heb je het. Dit is er aan de hand. En ga nu maar weg.’ Ik verwacht dat hij weggaat. Maar hij staat op en begint heen en weer te ijsberen.

‘Godverdomme,’ zegt hij. ‘Godverdomme!’

Ik recht mijn rug. Alsof ik de impact die dit op hem heeft weg wil nemen. Ik zie dat mijn verhaal hem enorm raakt. Ik kijk er van een afstandje naar.

Hij had een vriendinnetje. Een heel lief en onschuldig en erg puur meisje. En nu maakte iemand het stuk. Hoe durft diegene zo iets teers zomaar aan te tasten, te besmeuren en pijn te doen? Hij gromt het uit. Als een getergde wolf. Ik schrik van zijn heftigheid en bescherm in gedachten mijn hart. Muurtje bouwen, muurtje. Snel, denk ik.

Al een jaar lang denkt iedereen hier dat ik zo lief en onschuldig ben. Al een jaar lang kijk ik er met verbazing naar. Wat nou lief? Waarom maakt iedereen dat hier steeds van mij?

Ik weet nog dat ik op mijn allereerste dag op deze school les zou krijgen van Paul de Leeuw. We stonden allemaal gespannen te wachten op zijn komst.

Hij komt het lokaal binnen, schudt me de hand en schiet meteen in een vertolking van zijn eerste indruk van mij. Ik heb het niet meteen door. ‘Ach, kijk de eendjes eens in de gracht. En o... Hé daar! Het Anne Frank Huis! Aaah, en zie die duiven nou, koerend op de dakrand! Wauw!’ Hij zucht smeltend.

Iedereen begint te lachen en kijkt me met een blik van vrolijke herkenning aan.

Wat, ik? Zo voel ik me helemaal niet. Bij ons thuis is mijn tweelingzus de lieve en onschuldige, en ik de bijdehante van de twee. Ik ben haantje-de-voorste, niet bang om haar mond open te doen als iets haar niet bevalt.

Die dag krijg ik voor het eerst een spiegel voorgehouden. Ik leer dat ik nieuwsgierig en nogal onbevangen de wereld in kijk. Lief en onschuldig vinden andere mensen het. Maar omdat ik ben opgegroeid in een café-restaurant waar bruiloften en partijen worden gevierd, voel ik me niet naïef. Ik dacht altijd dat ik in mijn korte leventje meer mensenkennis had opgedaan dan de meeste mensen die ik kende.

Maar ik had niet door welk spelletje deze fotograaf speelde. Mijn onderbewuste, een heel klein stemmetje van binnen, gaf wel signalen, maar mijn hoofd kon ze niet verifiëren, vastpakken. De situatie was raar, maar de man leek betrouwbaar. Misschien werd ik te veel afgeleid door de gesprekken om goed na te kunnen blijven denken? Ik bleef de hele tijd achter de feiten aan lopen. Was dat zijn strategie? Maar waarom had ik dat niet doorgehad?

Ik wist meteen het antwoord. Omdat deze man geen spel speelde, hij leefde het. In het moment was hij alleen maar die gezellig kletsende fotograaf die onderweg was zonder bijbedoelingen. Voor hem was het niet kwaadaardig wat hij in de zin had. Voor hem was het volstrekt vanzelfsprekend wat er gebeurde. Ik was voor hem een nietsvermoedende prooi die hij af en toe even door elkaar schudde als ik te veel grip kreeg op het moment of begon te twijfelen.

Had ik maar geluisterd naar dat kleine stemmetje dat zachtjes in mijn oor fluisterde.

Zittend tegenover mijn nieuwe vriendje duik ik diep, diep in mezelf en maak een voornemen. De belangrijkste les van mijn hele leven veranker ik in mijn ziel. Vanaf nu, zo neem ik me voor, zal ik altijd luisteren naar dat stemmetje, mijn intuïtie. Dat was het enige stukje van mezelf dat doorhad dat er iets niet klopte.

Maar het stemmetje had zo zacht geklonken. En ik had last gehad van mijn nettemeisjesopvoeding die zegt dat je nooit de eerste mag zijn die klappen uitdeelt, dat je alleen mag reageren als een ander begint met slaan. Maar hoe moet dat als een ander slim gebruik maakt van dat mechanisme? Ik moet gaan trainen en oefenen opdat dat stemmetje sterker wordt. En dat ik er altijd naar luister en handel. Opdat de kans dat mij ooit nog eens zoiets kan overkomen zo klein mogelijk wordt. Vanaf nu ga ik luisteren naar dat kleine stemmetje in mij, ook al zegt de hele wereld dat ik gek ben. En dat ik niet zo gevoelig moet doen en rationeler moet denken en handelen. Ik ga naar dat stemmetje luisteren en een nieuw mens worden. Nee, geen nieuw mens, maar het meisje dat ik hiervoor was: ik zal net zo lang strijden en vechten en werken tot ik terug ben bij dat meisje, vol met dromen in een leven vol mogelijkheden.

Zes jaar later

In De Pijp heerst zoals altijd een grote bedrijvigheid op de terrasjes. Door de straten met winkels uit alle landen van de wereld lopen mensen van alle leeftijden en nationaliteiten. Midden in deze veelkleurige drukte is mijn voordeur. Achter die deur drie trappen omhoog bovenaan achter in een stil kamertje, dat mijn huis is. De zonnige ramen openen naar een binnenplaats waar het geluid van de straat niet meer te horen is. Deze 26 vierkante meter, waar ooit een heel gezin gewoond heeft, is nu mijn paradijsje.

Met wat hulp van een voormalige Twentse buurman heb ik een soort podium, een verhoging gebouwd in een deel van de kamer. Zodat alle spullen die ik niet nodig heb, verstopt zijn en de rest van de kamer ruimtelijk en leeg is. Twee zachte stoelen heb ik bij de potkachel gezet. Een harmonicahanglampje, dat ik op straat heb gevonden, heb ik aan de wand erachter geschroefd. Een modern, erg wit interieur is het; als een blanco vel papier dat zich steeds weer aan kan passen aan mijn humeur. Over de grote witte stoelen liggen dekentjes, dan weer groene en blauwe, een volgende keer rood, oranje, roze. Heldere zonnige kleuren op een witte achtergrond. Ik ben hier helemaal op mijn plek.

’s Ochtends word ik wakker in mijn in het podium gebouwde bed, dat ik overdag dicht kan klappen, zodat mijn grijze poes Muis zich er niet in kan nestelen. Dan loop ik mijn keuken in, waarvan ik de muur in de kleur van blauwe druifjes heb geschilderd, en zet een kopje koffie in een prachtig mooi espressoapparaatje, een cadeautje voor mezelf na alle narigheid.

Op de dag dat ik het kocht, nog niet zo lang geleden, reed er een colonne paarden met ruiters in vol ornaat door de straat, als uit een andere tijd. Ze waren op weg naar de Dam, als eerbetoon bij het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima. Maar die dag hoorden ze ook een beetje bij mijn bijzondere moment. In mijn zwartste dagen van overleven en denken dat het nooit meer goed zou komen, rennend van de ene schoonmaak- of oppasklus naar de andere, was het enige waar ik mezelf mee kon troosten en op kon trakteren: ergens in een cafeetje een heel lekker kopje koffie met mezelf drinken. En toen kocht ik dat super-espressoapparaatje zodat ik mezelf voortaan elke dag, in mijn eigen huis, kon trakteren op een kop koffie als een taartje.

Mijn leven is tegenwoordig ook hectisch. Ik ben terug op de Theaterschool, waar ik de opleiding Mime doe. Zodra ik ’s ochtends voor mijn huis op mijn step stap en richting Waterlooplein en de Theaterschool rijd, voelt dat als huppelen. Huppelend, race ik, zwier ik door Amsterdam naar de school van mijn dromen. Ik heb een klas met heerlijke collega’s. We spelen en maken bijzondere voorstellingen. Iedere dag ben ik dankbaar voor wat is. Omdat nog maar zo kortgeleden mijn leven in deze zelfde stad er totaal anders uitzag. Steppend en zwevend op mijn step door Amsterdam laat ik al die zaken achter me. Muziek in mijn oren, een lange Pippi Langkous-sjaal om mijn nek. Ik waai mijn wereld door. Echt wel! Weet ik veel dat dit een opmaat is, een kort en dierbaar maar onvolledig moment op weg naar een veel groter avontuur.

Het is zomer. In m’n eentje loop ik de historische pelgrimstocht naar Santiago de Compostella. Eigenlijk wilde ik in m’n eentje in de bergen wandelen, maar vanuit praktische overwegingen is het deze pelgrimsroute geworden. Ik wilde heel graag alleen in de natuur zijn, me ermee verbinden na weer een jaar stad, maar veiligheid gaf de doorslag. Op deze historische en religieuze route hoop ik als meisje alleen veiliger te zijn dan in de bergen.

Pas als ik begin te wandelen merk ik dat zo’n pelgrimstocht enorm tot mijn verbeelding spreekt. Het nadenken over dingen verandert al snel in nadenken over het leven zelf, en ik ben verbaasd over de dubbele lading van mijn alledaagse vragen tijdens de route. Ze lijken sterk op levensvragen: waarheen leidt deze weg? Moet ik nu linksaf of rechtsaf? Ben ik nog wel op het juiste pad? Het is niet niks om zo haast letterlijk in contact te staan met meer dan achthonderd jaar geschiedenis.

Als je de pelgrimstocht van Santiago de Compostella helemaal uitloopt, eindig je bij Finisterre, een plaatsje aan de kust in Spanje waar je volgens middeleeuws religieuze traditie je kleren in het water mag gooien. Vanaf dat moment word je herboren verklaard en mag je een nieuwe identiteit aannemen. Finisterre betekent letterlijk: het einde van de wereld.

Ik begon in Lourdes, een klein plaatsje in Zuid-Frankrijk, waar mijn familie van oudsher op vakantie naartoe ging. Daar was Maria aan een jong meisje verschenen en sindsdien brengt die plek genezing bij allerlei ziektes. Mijn oma hield veel van Maria. Het voelt heel bijzonder om vanaf daar, vanaf het Lourdes van mijn familie, mijn eigen pelgrimstocht te lopen. Ik heb een nieuwe weg gevonden in het leven. En die ligt nog helemaal open.

De pelgrimstocht begint zijn werk te doen. Voor het eerst leef ik vier weken lang in mijn eigen hoofd, met alleen mijn eigen gedachten. Niemand spreekt me tegen, ik mag voor mezelf nadenken. Ik heb nagedacht en ik ben stil geweest. Ik ben mensen tegengekomen en heb ze weer achter me gelaten. Ik denk na over hoe geweldig het is dat ik precies daar gekomen ben waar ik altijd al had willen zijn. Als kind had ik een droom gehad over theater, een droom die onmogelijk leek.

‘Onmogelijk? Niets is onmogelijk,’ zeg ik lachend tegen mezelf.

Dat is ook wat er gebeurt tijdens een pelgrimstocht: je gaat met jezelf praten.

Ik besluit spontaan tot een nieuw levensmotto: ‘Als ik iets heel graag wil, met hart en ziel en zo, dan moet ik het doen. Of in ieder geval proberen.’ Het klinkt als een plechtige belofte aan mezelf.

Ik begin te fantaseren. Hoe zal ik volgend jaar na mijn afstuderen mijn eerste stapjes in de grotemensenwereld zetten? Zal ik dan een omgekeerde pelgrimstocht lopen, naar Amsterdam? De stad waar ik een toekomst wens op te bouwen in het theater is natuurlijk mijn persoonlijke pelgrimsoord. De plek waar mijn dromen werkelijkheid mogen worden.

Naast mij, tussen de bomen, zie ik een groot veld verschijnen. Het is een soort overwoekerde open plek die eruitziet als een olifantenkerkhof midden in het bos. Maar dan een vol met oude tractoren. Ze doen me denken aan thuis in Vriezenveen, hoewel dat een absurde associatie is omdat ik als dochter van een restauranthouder nooit iets te maken had met landbouwvoertuigen. De jongens uit het dorp lieten ons meisjes nooit op die dingen rijden. Ze vonden het zelf veel te leuk. Maar wat had ik als klein meisje graag meegedaan. Kom ik potverdorie uut Twente, heb ik nog nooit op een tractor gereden! Ik bedenk dat ik inmiddels oud genoeg ben om zelf te beslissen wat ik wil doen.

‘Weet je wat, ik ga volgend jaar zomer op de tractor naar Amsterdam!’ zeg ik opstandig tegen mezelf.

Op een tractor rijden voelt haast alsof ik een ode breng aan mijn roots op het platteland. En eigenlijk vind ik dat mooi. Volgens mij had ik het in de grote stad nooit gered zonder mijn boeren nuchtere houding van aanpakken en niet piepen, zonder mijn relativeringsvermogen. En een tractor als personage lijkt heel nuchter te zeggen: ‘Als je iets heel graag wilt, moet je het doen. En als je stug volhoudt, dan kom je er wel.’

Het is natuurlijk maar een grap, maar het idee begint meteen te groeien in mijn hoofd. Zeven jaar geleden ben ik als een plattelandsmeisje met een droom naar de hoofdstad gekomen. Stel dat ik volgend jaar in Spanje een oude tractor op de kop tik en dan vanaf Finisterre aan een omgekeerde pelgrimstocht begin... Ik begin te lachen: een ode aan mijn roots. Ik zie mezelf al onderweg, op een tractor door de weilanden. Iedereen zou denken dat ik uit het vorige dorp kwam. En dan zou ik op een dag ‘per ongeluk’ Parijs binnenrijden, ergens stoppen, op een terrasje een kopje koffie drinken, ‘bonjour’ zeggen, en weer verdergaan.

‘En waarom niet nog verder? Voor sommige dingen zou ik tot aan het echte einde van de wereld gaan, en weer terug,’ zegt het kinderstemmetje in mijn hoofd dat zich de laatste tijd weer vaker laat horen. ‘Het einde van de wereld... Is dat niet de Zuidpool?’ Op een tractor helemaal naar de Zuidpool rijden, dat klinkt toch haast alsof je naar de maan wilt op een tractor! Maar misschien kan het wel echt.

Mijn cynisme wordt meteen wakker en bemoeit zich ermee: ‘Het einde van de wereld, kom op zeg. Dat is een plek waar je de moed verliest, de hoop, een oorlogsgebied, hongersnoden... Als jij vanuit Nederland de wereld over gaat helemaal naar de Zuidpool toe, dan zou je door heel veel van dat soort gebieden komen. Dat kun jij helemaal niet aan! Je zou halverwege moedeloos afhaken!’

‘Nou,’ zegt het kleine kind in mij dapper, ‘volgens mij kan ik onderweg altijd iemand vinden die de moed niet opgeeft en hoop houdt. Dat zal ik je bewijzen.’

Ergens voelt dit idee als de optelsom en conclusie van al deze weken rondlopen in mijn eigen hoofd. Ik snap niet precies wat me overkomt, maar ik voel me blijer en gepassioneerder dan ik me lang gevoeld heb. Alsof alles wat ik ben en wil samenkomt in dit bizarre idee.

‘Belachelijk,’ sputtert mijn cynische ik nog even door.

‘Geweldig!’ schreeuwt de rest van mij in koor.

Ik droom verder. Natuurlijk ga ik een voorstelling maken die mee kan op reis, een stuk om te spelen op festivals onderweg, reizend door Europa en Afrika, om te spelen bij bezoek aan hulpprojecten. Aan het einde van elke voorstelling kan ik letterlijk het theaterverhaal uit rijden en weer verdergaan met de reis door de werkelijkheid. De ideeën buitelen over elkaar heen.

Stel dat ik het echt zou gaan uitvoeren, dit idiote plan om met een tractor naar de Zuidpool te rijden en naar het ‘einde van de wereld’ te gaan, dan zou ik bijzondere projecten van goede doelen kunnen bezoeken. Projecten die bijna nooit in de aandacht komen, omdat ze klein zijn bijvoorbeeld, maar goed werk doen. Ik zou geld voor ze kunnen inzamelen tijdens zo’n gekke tractorreis. Ik zou mensen uitnodigen mijn verhaal te volgen over al mijn vallen en opstaan binnen deze schijnbaar onmogelijke droom die werkelijkheid probeert te worden. Zelfs al merkt niemand op de wereld deze reis op, dan nog zou ik het willen doen. Omdat ik geloof dat zo’n reis een verhaal oplevert dat verteld moet worden. Een verhaal over doen en proberen, ergens in durven te geloven. Over vallen en opstaan. En over dat misschien, heel misschien, alles mogelijk blijkt te zijn. Als je het maar gewoon doet!

Het voelt alsof ik mezelf in de val heb gelokt. Vroeger was ik te jong om leuke, gekke plannen uit te kunnen voeren. Nu zijn er geen excuses meer. Ik krijg de behoefte om te gaan rennen en springen van enthousiasme.

In een verwoede poging om mezelf te ontnuchteren besluit ik de stem van mijn vader erbij te halen: ‘Ga jij eens even snel met je beide benen op de grond staan, jongedame!’ Het helpt niet. Ik besef opeens wat een voorrecht het is dat ik in een tijd en in een land geboren ben waarin ik dit idee, zelfs als vrouw, gewoon kan uitvoeren. Ik herinner me dat mijn moeder me vertelde hoe ze geregeerd werd door haar moeder, mijn fantastische maar o zo stugge oma. Op haar beurt had mijn moeder mij opgevoed met de vrijheid dat ik alles mocht worden wat ik wilde. Niet dat mijn ouders het toejuichten dat ik voor theater koos, maar ze lieten me mijn eigen weg vinden.

‘Nou, alsof dat zo lekker liep,’ legt mijn cynische ik mijn enthousiasme in één klap stil.

In de stromende regen kom ik aan in Santiago de Compostella. Het is half elf ’s avonds en ik heb wel vijftig kilometer gelopen sinds zonsopgang, maar van binnen brandt een vuurtje dat niet meer uit wil gaan. Ik loop de oude kathedraal binnen. Ik weet niet waar ik heen moet, alleen dat ik aangekomen ben.

Wanneer ik langs het immense orgel loop, denk ik ineens aan mijn opa. Hoe hij me soms een knipoog gaf en daarna een grappig gezicht trok. Meer dan zestig jaar was hij organist in de kerk, timmerman zoals Jozef: actief en godsdienstig, maar ook absoluut in voor avontuur en gekkigheid. Hij wilde emigreren naar Zuid-Afrika net na de Tweede Wereldoorlog. Maar mijn oma, op wie hij verliefd was en met wie hij trouwen wilde, weigerde mee te gaan. Ineens voelt het alsof hij achter me staat met dit gekke plan.

Wat een fijne gedachte. Maar of ik dat echt geloof weet ik niet. Een paar jaar geleden ben ik van geloven afgestapt. Toen mijn wereld duister werd, besloot ik de werkelijkheid in al zijn zwaarte onder ogen te zien en niet meer in sprookjes te geloven.

In een kelder vind ik het graf van de heilige Jacobus. Ik zie een zilveren kist die te chic is om heilig te verklaren. Ik ga zitten op een bankje. Voor het graf is een oude vrouw de vloer aan het vegen. Ze draagt een wollen rok, een gebreid vest en daaroverheen een schort. Ze heeft een doek om haar haren geknoopt. Op dit moment vind ik haar heiliger dan de kist erachter.

Ik zit bij mijn ouders op de bank en kijk hen beiden aan. Het is stil. Ik heb zojuist verteld wat ik van plan ben. Ik heb het niet mooier gemaakt dan het is, ik wil eerlijk zijn. Ik heb hun precies verteld wat ik wil doen en waarom. Hoe ik het voor me zie, voor zover ik daar een idee van heb.

Al jaren houd ik ze op afstand. Ik ben hun drukke, ambitieuze dochter in Amsterdam. Maar gek genoeg heb ik met dit idee het gevoel alsof ik een kleine stap terug naar huis zet, terug naar hen, naar het meisje dat ik altijd was: een meisje dat droomde over de wereld helpen, zelfs ontwikkelingsmedewerkster wilde worden. Dit idee raakt aan het meisje dat mijn ouders zo goed kennen, terwijl het ook omarmt wie ik nu geworden ben.

Ik ben benieuwd naar hun reactie. Wat als mijn vader zegt dat ik gek geworden ben? In gedachten hoor ik het hem alweer zeggen: ‘Ga toch eens met je beide benen op de grond staan.’ Hoe vaak ik als kind die zin niet te horen heb gekregen. Met mijn beide benen op de grond staan. Ja, ik denk nu dat als het me lukt om dit idee handen en voeten te geven en in het echt te doen, dat ik hartstikke met mijn beide benen op de grond zal moeten staan, anders lukt het niet eens! Het voelt bizar dat ik zo enthousiast ben over dit absurde, onwerkelijke idee!

Dat is nou juist de grap, grinnikt een klein meisje diep in mij. Maar ze besluit voor deze ene keer naar haar vader te luisteren.

Alle woorden zijn in één keer uit mijn mond gevallen. Mijn hart klopt in mijn keel. Het is stil. Nu zul je het hebben, denk ik.

‘Als je dat echt wilt,’ begint mijn vader, ‘dan moet je er niet over praten, dan moet je het doen.’

Ik kijk hem verbaasd aan. ‘Er niet over praten? Ook niet tegen mijn vrienden?’

‘Ook niet tegen je vrienden,’ zegt hij. ‘Je moet het voor jezelf houden, anders strooi je de energie voor dit idee zomaar weg.’

Ik krijg het er koud van. Ik kan dingen helemaal niet voor me houden. Hoe weet ik of het goed is wat ik van plan ben, als ik het aan niemand kan vertellen? Goede ideeën zijn toch alleen maar leuk als je ze kunt delen?

Maar stel je nou eens voor dat ik het wel vertel en dat iemand anders het dan gaat doen? Belachelijk dat ik daar ineens bang voor word. Wie wil er nou op een tractor naar de Zuidpool rijden? En wat als ik niets zeg? Dat het idee doodbloedt van binnen? Is dat niet het allerergste wat me kan overkomen?

Mijn moeder vertelt me later dat de haren op haar armen rechtovereind gingen staan toen we mijn plan bespraken. Ze voelde dat dit een idee was waar ze niet zomaar aan mocht komen omdat het over iets heel wezenlijks leek te gaan, maar ze hoopte tegelijkertijd dat het weer stilletjes zou verdwijnen.

‘Dát overleef ik niet.’

Ik heb mijn oma net verteld over mijn plannen. Binnenkort ga ik een proefrit per tractor maken naar Parijs. En ik heb UNICEF en War Child uitgekozen als de goede doelen waarvoor ik geld zal inzamelen. Zelf word ik overspoeld door enthousiasme, maar mijn oma houdt bezorgd haar hand tegen de zijkant van haar gezicht.

‘Kind, kind, kind, waar haal jij je ideeën toch vandaan?’

‘Van het platteland, oma.’

Stilte.

‘Anders had ik natuurlijk nooit voor een tractor gekozen.’

Ze geeft me advies: ‘Als je geen overnachtingsplaats kunt vinden, moet je letten op de gordijnen en hoe ze voor de ramen hangen voordat je bij iemand aanklopt. Sommige boeren kunnen er wat van. Maar als de gordijnen schier – netjes – voor de ramen hangen, weet je dat je met nette lui van doen hebt. Dat is echt zo, let maar op.’

‘Ik zal erop letten, oma, beloofd.’

Ze mocht het dan niet zo hebben op mijn plan, gevoel voor humor heeft ze wel. En al maakt ze zich zorgen over wat iedereen in het dorp ervan vindt, met een tractor de hort op, daar droomden de jongens in haar tijd ook al van.

‘Toch wou ik dat je je eens als een échte dame ging gedragen,’ zegt ze als ze me even later gedag zoent.

Ik loop de werkplaats binnen, waar jongens in overalls onder gigantische tractoren liggen te sleutelen. Uit een oude radio schalt muziek. Aan de muur hangen posters van tractormerken en onderdelen. Er is natuurlijk ook een pin-up. In de loods is een kantoorruimte gebouwd met ramen die over de werkplaats uitkijken. Achter een groot bureau vol papieren, een computer en faxapparatuur zit een jonge vrouw in een zwarte schipperstrui te telefoneren.

Afgelopen week stond mijn vertrek aangekondigd in de lokale krant. Het artikel sloot af met: Ik moet nog wel even een tractor vinden, maar ik geloof dat het goed komt.

Sibolt, de baas van dit bedrijf dat in tweedehandstractoren handelt, komt binnen en gaat achter zijn bureau zitten. Ik vertel hem eerst schoorvoetend, dan steeds enthousiaster over mijn eindbestemming: de Zuidpool. Daarna geef ik toe dat ik een proefrit naar Parijs wil maken.

‘Dat bint hele plannen, jongedame.’ Sibolt kijkt me aan met een schittering in zijn ogen en laat zich achteruit in zijn grote stoel zakken. ‘Luchtgekoeld of water?’

‘Lucht,’ zeg ik. ‘Heb ik minder kans op problemen onderweg. Ik moet niet te veel techniek en elektronica hebben. Bovendien is het risico op oververhitting in de woestijn dan kleiner.’ De afgelopen weken heb ik veel geleerd van verschillende boeren in de omgeving.

‘Ja, dat liek mie ook wel verstandig – om met een luchtgekoelde motor op pad te gaan. Ik heb nog wel een oale tractor staan ergens, die liek mie wel geschikt. Margot!’ roept hij naar de jonge vrouw, ‘kun jij noar Geesteren bell’n en zegg’n dat ze die Deutz moal trug moet’n brengen? Overmorgen moet deze jongedame op trekker-rieles.’

Het is nog anderhalve week voor vertrek.

Tussen alle praktische vierkante tractoren zie ik er een staan met grote ronde koplampen die als verwonderde ogen de wereld in kijken. Het model is zo groot dat ik er een beetje klein naast lijk, als een kind naast een grote speelgoedtractor. Een radioprogramma is bij mijn eerste tractorrijles aanwezig.

‘Hier heb je een haasje en daar een schildpadje,’ zegt de zoon van Sibolt, terwijl hij naar het dashboard en de versnellingspoken wijst. ‘Het is heel simpel, de schildpad is langzaam en sterk. Het haasje is snel, maar minder krachtig. Lage giering en hoge giering heet dat.’

‘Wat is dat?’

De radiovrouw houdt haar microfoon wat dichterbij.

‘Onthoud maar dat je in het haasje rijdt. In de vierde versnelling.’

‘Hoef ik niet te schakelen?’

‘Nee. Daar is-ie veel te langzaam voor.’

‘Aha.’

‘Daar gaan we, vóórzichtig.’

De tractor stuitert als een gek en slaat af.

‘Goed, we proberen het nog een keer, zet hem toch maar in de eerste versnelling.’

Even later rijd ik hobbelend en stuiterend met een sukkelgangetje van drie kilometer per uur richting het pompstation.

De verslaggeefster houdt me de microfoon voor. ‘En? Hoe voel je je, Manon?’

De proefrit naar Parijs wordt een indrukwekkende ervaring, die tot mijn verbazing erg enthousiast door radio, televisie, schrijvende pers en duizenden websitebezoekers gevolgd wordt. Via mijn site komen de donaties voor UNICEF en War Child binnen. Bijna elke dag word ik gebeld of bezocht door media, die alle verhalen van onderweg verslinden. En ik maak zo veel grappigs en liefs mee. De ijscoman die in zijn busje klem achter me komt te zitten en in plaats van te schelden lachend een tientje doneert: ‘Alsjeblieft, voor je goede doelen.’ De tractorrijdende kinderen uit Oss die mijn tractor schilderen en geld ophalen. Het elektronische bord met de tekst U RIJDT TE SNEL bij mijn binnenkomst in Maastricht. De polka die ik dans met een Fransoos die samenleeft met zijn kip.

Ik tractor over de Champs-Élysées en rijd zeven rondjes om de Arc de Triomphe tussen de Parijzenaren die in de file staan en die allemaal tot mijn verbazing vrolijk toeteren. Ineens is er een glazenwasser op een brommertje die, met een grote ladder over zijn schouder, de emmer met sop tussen zijn benen bijna verliest op het moment dat ik hem inhaal op die rotonde bij de Arc de Triomphe. We schrikken en schieten allebei op hetzelfde moment in de lach. Dan sla ik af en rijd recht op de Eiffeltoren af. En parkeer de tractor er gewoon voor. Het kan ook nog gewoon!

En mijn ‘oponthoud’ wanneer ik op weg naar de Sacré-Cœur een verkeerde afslag neem en in het zakencentrum van Parijs staande gehouden word door de politie. Agenten en ME met wapenstok en helmen op stappen uit hun voertuigen en komen op een rij voor mijn tractor staan. ‘Bougez pas!’

Twee uur lang word ik verhoord door politie en een man in burger van wie ik heus wel doorheb dat hij geen toevallige voorbijganger is, maar een speciale agent. Mijn tractor mag geen centimeter voor- of achteruit en veroorzaakt een gigantische opstopping in een van de drukste wijken van het centrum van Parijs.

‘Kunnen we niet op de stoep parkeren en de rest van het verkeer zijn ding laten doen?’

‘Nee. Niet bewegen!’

Ik hoor pas later dat kort daarvoor iemand had geprobeerd een aanslag op de president van Frankrijk te plegen en dat de president die dag ook in Parijs was. Parijs en haar geschiedenis met boerenopstanden... op tractoren. Hierdoor is iedereen in opperste staat van paraatheid.

Tijdens de escorte de stad uit en naar de camping in het Bois de Boulogne maken de voertuigen even contact met me: ‘Kijk maar niet zo serieus, meisje, we vinden het leuk wat je doet.’

De tractor lijkt echt iedereen uit zijn rol te doen vallen. Zakenmannen en -vrouwen in Parijs laten hun telefoons zakken en spreken me aan. Op de terugweg naar huis rijd ik op ooghoogte langs de ramen van de Amsterdamse rosse buurt: ‘Hé, wat ben jij nou aan het doen?’

Dan is er het moment dat ik de tractor weer inlever bij het tractorbedrijf in Vriezenveen en dat mijn reis ten einde is. En ik kan het niet laten om met tranen in mijn ogen tegen de cameraploeg van Hart van Nederland te zeggen dat het echt geweldig is geweest en dat ik nu maar eens goed moet gaan slapen. ‘Dag tractor, goed peerd.’

Er wordt een stichting opgericht – stichting Trektor, die de inhoud van de reis zal bewaken en het geld moet beheren en verdelen. Ik maak een tijdspad, heb contact met de media, formeer een reisteam voor Afrika, licht ambassades in, plan bezoeken aan projecten van bijzondere goede doelen in elk land onderweg en stippel routes uit door Afrikaanse landen. Ik wil eindigen tussen de pinguïns op Kaap de Goede Hoop, die daar in Zuid-Afrika langs de kust schijnen te wonen. Misschien kan ik na afloop op een vrachtschip mee terug naar huis? Tijdens de terugreis op de boot een boek schrijven... Klaar! Ik reken het plan door. Stel dat het lukt, dan zal ik tweeënhalf jaar van huis zijn!

En natuurlijk gaat er van alles mis. Geen bedrijf durft mijn reis te sponsoren. ‘Een meisje op een tractor, wat?’ Het fondsenwervings- en pr-bureau dat mij beloofde te helpen gaat failliet en laat het tractorbedrijf dat me wilde sponsoren in het ongewisse. Maar zodra ik het niet meer weet, nemen de goede dingen het over lijkt het wel: collega’s besluiten me te helpen met de reisvoorstelling en sponsoren een deel van hun loon. Kledingketen Sissy-Boy vindt mijn plan leuk en wil meedoen. Het idee om op een grappige manier geld in te zamelen mondt uit in het gezamenlijk ontwerpen van een tractor-T-shirt, waarvan de opbrengst deels naar War Child gaat en deels mijn reis bekostigt.

Op dezelfde gedachte borduur ik voort. Ik bedenk een kilometerverkoop op mijn site. Mensen kunnen straks op de website lezen wat mijn avontuur was op hun gekochte kilometer. Een kilometer kost twee euro, de helft ervan gaat naar goede doelen. Ik hoop dat kinderen het ook leuk vinden om de reis te volgen. André Manuel schrijft een liedje voor mijn reisvoorstelling, een slaapliedje van de tractor aan het meisje. En mensen kunnen hun droom meegeven via mijn website, zodat ze tijdens mijn reis steeds weer herinnerd zullen worden aan hun eigen dromen. Misschien roep ik dan een vraag op. Waarom doe ik het niet gewoon? Ik heb geen idee of het zal werken en wat het dan op zal brengen, maar ik moet het proberen.

Deel II

Soms moet je het gewoon doen!