Voorwoord

Chatbots zijn ontzettend populair. Ze kunnen alle vragen ter wereld beantwoorden en je hebt vaak niet eens door dat je met een robot praat. Als je tegen ChatGPT zegt: ‘Ik ben verdrietig,’ reageert de bot met: ‘Het spijt me om te horen dat je verdrietig bent. Als je wilt praten over wat er aan de hand is of als je vragen hebt, ben ik hier om te luisteren en te helpen.’ Dat klinkt toch heel begripvol en menselijk?

Kunstmatige intelligentie is tot geweldige dingen in staat en de ontwikkelingen gaan razendsnel. Maar één van de grootste problemen is dat chatbots soms dingen beweren die totaal niet kloppen. En omdat ze het zo geloofwaardig opschrijven, nemen we die informatie gewoon over. In 2026 zal 90 procent van de inhoud op het internet gemaakt worden door kunstmatige intelligentie. De mogelijkheden lijken eindeloos, maar hoe herken je straks of iets echt of nep is? Kun je je huiswerk door ChatGPT laten maken of val je dan door de mand? En is het een goed idee om robots gevoelens te geven? In het tweede deel van dit boek krijg je antwoord op al deze vragen en meer.

Maar eerst lees je het spannende verhaal van Christan, een jongen die in de problemen komt door een chatbot. Toen ik zelf met ChatGPT begon te experimenteren, kwam ik al snel op het idee om de chatbot een echte rol te geven in een boek. Dus als je nog twijfelt of de antwoorden in dit boek echt van ChatGPT komen: nee, ik heb helemaal niets verzonnen. Behalve dan het verhaal, waarin ChatGPT zichzelf mag spelen.

Veel leesplezier!

Maria Genova

Deel 1 Christan & Raina

Nepprofiel

Voor de zoveelste keer kijkt Christan stiekem naar Raina. Haar zwarte haar glanst in het zonlicht, dat door de ramen naar binnen schijnt. Ze staat verderop in de kantine en heeft niets in de gaten.

‘Ik zie je wel kijken, bro.’ Lachend stoot Dylan, de beste vriend van Christan, hem aan.

Christan haalt verlegen zijn schouders op. Hij weet dat hij Raina een keer moet aanspreken, maar twijfelt al maanden. Stel dat ze hem uitlacht als hij haar uiteindelijk vertelt dat hij al heel lang verliefd op haar is? Hij weet niet eens of hij haar type wel is.

Raina is een bijzonder meisje, zo totaal anders dan de andere meiden in zijn klas. Die zijn de hele dag met TikTok, Insta en selfies bezig. Christan heeft Raina nog nooit een selfie zien posten, terwijl hij haar juist zo knap vindt.

‘Heb je trouwens al een onderwerp voor je presentatie voor Nederlands?’ vraagt Dylan. ‘Als je een goed onderwerp kiest, kun je vast indruk maken op Raina. Ik denk dat ze iets met chatbots wel interessant vindt.’

Christan kijkt Dylan vragend aan. ‘Chatbots, echt? Wat moet je daar nou mee?’

‘Nou, ik heb ChatGPT laatst voor de grap een opstel voor Nederlands laten schrijven en dat zag er echt goed uit. Dus je weet wie voortaan mijn huiswerk gaat maken.’

‘Is dat niet valsspelen?’

‘Nee gast, dat is gewoon gebruikmaken van de techniek die er is. Het is alsof je 45 keer 20 uit je hoofd gaat uitrekenen. Dat moest je vroeger kunnen, maar nu gebruikt iedereen zijn mobiel.’

‘Nou, dat vind ik toch anders.’ Christan is nog steeds niet overtuigd.

‘Hoezo is dat anders? Vraag maar aan ChatGPT of het een probleem is. Niet dat zo’n bot zelfstandig kan nadenken, maar je krijgt wel altijd antwoord.’ Dylan knipoogt. ‘Tot morgen, bro!’

Dylans opmerking laat Christan niet los. Hij is toch wel benieuwd of ChatGPT ook kritische vragen kan beantwoorden. Als hij thuiskomt, opent hij het programma op zijn laptop en maakt een account aan. Er verschijnt een chatvenster in beeld en Christan typt:

Logo Christan bij chat met ChatGPT Mijn vriend wil jou gebruiken om zijn huiswerk te laten maken. Wat vind je daarvan?

ChatGPT reageert meteen:

Chatgpt logo Hoewel ik als Artificial Intelligence in staat ben om nuttige informatie te verstrekken, is het gebruik van mijn diensten om vals te spelen niet eerlijk. Huiswerk is bedoeld om je te helpen oefenen met de leerstof.

Ja, duh, denkt Christan. Maar we willen natuurlijk vooral een hoog cijfer.

Logo Christan bij chat met ChatGPT Waarom help je dan met huiswerk als je vindt dat huiswerk bedoeld is om zelf te oefenen?

Chatgpt logo Als AI heb ik geen morele waarden, dus ik kan niet beoordelen of het ethisch is om je te helpen met je huiswerk.

Christan vindt het een gek antwoord. De chatbot zegt dat-ie geen morele waarden heeft, maar vindt valsspelen oneerlijk. Dat zijn toch ook morele waarden? Maar blijkbaar maakt het hem niet veel uit waar mensen hem voor gebruiken.

Logo Christan bij chat met ChatGPT Oké, je vindt het vast ook geen probleem om me uit te leggen hoe ik een meisje kan fixen?

Opeens wordt zijn vraag rood gemarkeerd en er verschijnt een waarschuwing van ChatGPT.

Chatgpt logo Het is strafbaar om een relatie met minderjarige meisjes aan te gaan.

Christan kijkt geschrokken naar het scherm. Wat krijgen we nou?

Logo Christan bij chat met ChatGPT Ik zit zelf op school en het meisje zit in mijn klas. Ik ben geen volwassen man die op jonge meisjes valt.

De chatbot lijkt onmiddellijk overtuigd en geeft enkele versiertips:

Chatgpt logo Wees zelfverzekerd en ontspannen als je met een meisje praat.

Zelfverzekerd? denkt Christan. Ik durf Raina niet eens aan te spreken.

Chatgpt logo Toon interesse in haar hobby’s.

Logo Christan bij chat met ChatGPT Ze heeft maar één hobby: computers. Ze wil ethisch hacker worden. Wat vind jij daarvan?

Chatgpt logo Dat is een mooi doel. Ethisch hacken is belangrijk om kwetsbaarheden in systemen op te lossen voordat kwaadwillende hackers daar misbruik van maken.

Christan zucht. Wat een voorspelbaar antwoord.

Logo Christan bij chat met ChatGPT Leuk dat je haar steunt, maar daar heb ik zelf niet veel aan. Geef me een paar goede tips om indruk op haar te maken.

Chatgpt logo Als je indruk op een meisje wilt maken, gebruik dan humor. Lachen is vaak een goede manier om spanning te verminderen.

Logo Christan bij chat met ChatGPT Vertel me dan maar een mop over hackers.

Chatgpt logo Een hacker loopt een bar binnen en bestelt een drankje. De barman vraagt: ‘Wil je de wificode hebben?’ De hacker antwoordt: ‘Nee bedankt, ik ben al binnen.’

Nu grinnikt Christan in zichzelf. Raina vindt dit vast ook leuk! Maar als hij bedenkt dat hij haar moet aanspreken, zinkt de moed hem in de schoenen…

Net als Christan de chatbot weer om raad wil vragen, krijgt hij een ingeving. Hoe spreek je een meisje aan dat alles over computers weet? Online natuurlijk… dat hij daar niet eerder aan heeft gedacht. Wat als hij een nepprofiel op Instagram maakt en een foto van iemand anders gebruikt? Dan kan hij zich als ethisch hacker voordoen, want dat vindt Raina vast razend interessant. En als hij iets niet weet, kan hij het altijd aan ChatGPT vragen.

Dylan had gelijk, techniek moet je gewoon gebruiken, daar is niks mis mee, daar is het voor bedoeld. En Raina komt er toch nooit achter.

Test

Een kwartier later is het nepprofiel klaar. Christan heet nu Tim, heeft blond haar, bruine ogen en ziet er supergoed uit. Tevreden scrolt Christan door de posts die hij al heeft geplaatst. Het was niet eens moeilijk om informatie over hacken en tech en zo te verzamelen.

Christan is bijna verbaasd als Raina zijn vriendschapsverzoek meteen accepteert. Hoewel… zo gek is dat nou ook weer niet, want het profiel is volledig afgestemd op haar interesses. De profielfoto, gemaakt door AI, mag er ook wezen: Tim heeft een mooie kaaklijn en een ondeugende glimlach.

Niet veel later verschijnt er een DM van Raina in Christans inbox.

logo Raina Hey Tim, thanks voor het toevoegen!

Heel even krijgt hij het benauwd en weet hij niet hoe hij moet reageren. Gelukkig is Raina hem voor.

logo Raina Hoe ben je ethisch hacker geworden? Dat lijkt mij ook heel tof om te doen!

Christan heeft geen idee wat hij moet antwoorden. Als ze doorvraagt, moet hij de chatbot maar om hulp vragen.

logo Tim Gewoon experimenteren…

Hij probeert wat tijd te rekken.

logo Raina Ja, experimenteren, daar hou ik ook van. Zo kom je steeds een stap verder.

Christan typt ondertussen als een razende in ChatGPT:

Logo Christan bij chat met ChatGPT Wat doen ethische hackers precies? Geef me tien voorbeelden.

Het antwoord verschijnt meteen op zijn scherm. De eerste optie lijkt hem wel bruikbaar. Maar nog voordat Christan een bericht kan typen, verschijnt er een vraag van Raina:

logo Raina Hoe komt het dat je een nieuw profiel hebt zonder volgers?

Die vraag was natuurlijk te verwachten, dus Christan heeft zijn antwoord paraat:

logo Tim Ik had eerst een ander account, maar dat moest ik opdoeken vanwege de klussen die ik soms doe. Er stond op een gegeven moment te veel info op en ik had te veel vage contacten. Niet handig als je als ethisch hacker zo anoniem mogelijk wilt blijven.

logo Raina O ja, logisch! Wat voor klussen doe je dan?

Christan is blij dat Raina niet doorvraagt, maar hij weet dat hij scherp moet blijven. Snel antwoordt hij haar:

logo Tim Ik heb een tijdje terug een grote kwetsbaarheid gevonden op de website van een bekende hotelketen. Ik kan de naam natuurlijk niet noemen, maar ik heb ze in elk geval geholpen om het lek te dichten. De gegevens van al hun klanten liepen gevaar.

Hm, dat klinkt best geloofwaardig, denkt Christan tevreden.

logo Raina Wooo, wat goed dat jij dat voorkomen hebt! Dat soort dingen wil ik ook graag doen in de toekomst. En ook werken in opdracht. Bedrijven aanvallen om ze te laten zien welke gaten ze nog moeten dichten voordat kwaadaardige hackers het hele computersysteem overnemen. Doe jij dat ook?

logo Tim Ja, meestal werk ik in opdracht. Het slechte nieuws is: ik kom bijna overal binnen Vaak schrikken die bedrijven enorm, want ze denken dat ze goed beveiligd zijn.

Christan dikt zijn verhaal een beetje aan en is verbaasd over zijn eigen creativiteit.

logo Tim De laatste tijd gebruik ik ook AI. Het is echt cool wat een chatbot zoals ChatGPT nu al kan.

logo Raina Hm, chatbots, daar ben ik niet echt fan van. En ik ben niet de enige. Volgens Elon Musk is het gevaar van kunstmatige intelligentie veel groter dan het gevaar van kernwapens.

logo Tim Nou, zo somber ben ik niet, hoor. Kunstmatige intelligentie biedt ook veel mogelijkheden.

Snel zoekt Christan op ChatGPT een paar voorbeelden op.