Kameleon ahoy!

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642025

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

‘Hielke raapte de banaan weer op en gaf hem opnieuw aan Jimmy’ (blz. 50)

Hoofdstuk I
We maken kennis met de tweeling
En waarom ze geen gebakken vis lustten

't Was herfst!

Een stevige wind rammelde met hevige stoten aan de deuren en deed de bladeren van de bomen wild dooreen dwarrelen rondom Klinkhamers smederij.

Uit de schoorsteen stegen zwarte rookwolken omhoog.

De smid was druk aan 't werk! In een fel vuurtje maakte hij een hoefijzer roodgloeiend. De vlammen laaiden hoog op en wierpen grillige schaduwen op muren en vensters.

Gerben, een boerenknecht, stond vol belangstelling te kijken.

Een dik, bruin paard, dat aan de grote slijpsteen was vastgebonden, wachtte geduldig tot het hoefijzer klaar zou zijn.

Plotseling werd de deur van de smederij opengerukt, en twee vrolijke jongens van ongeveer twaalf jaar kwamen joelend binnen. Het waren Hielke en Sietse, de tweeling van de smid. Ze kwamen net uit school en hadden om 't hardst gelopen.

Natuurlijk vergaten ze de deur achter zich dicht te trekken, en toen blies de wind een grote rookwolk in Klinkhamers gezicht.

‘Hatsjie,’ niesde hij en dan bulderde zijn stem door de smederij: ‘Zeg apen, doe die deur dicht! Hatsjie!!’

Verschrikt bleven de jongens staan, toen sloot Hielke gauw de deur.

‘Ha!’ riep Gerben, ‘daar hebben we de beide matrozen. Hoe gaat het met jullie boot? Met het kamelenjong?’

‘Onze boot heet Kameleon,’ verbeterde Sietse hem.

‘Nou ja,’ lachte Gerben, ‘een naam is maar een naam. Gaan jullie nog wel eens varen?’

‘Ja, dat zouden ze wel willen,’ sprak Klinkhamer. ‘Stel je voor met zulk weer! Nee Gerben, de jongens moeten de boot vanmiddag uit het water hijsen. Anders vriest hij, in de winter lek.’

‘Zeg, Gerben, wil je ons helpen?’ vroeg Hielke.

‘Nee jongens, daar begin ik niet weer aan! Jullie boot is me te zwaar.’

‘Jij denkt zeker dat er weer twee paarden voorgespannen moeten worden?’ vroeg Klinkhamer lachend. ‘Maar dat is niet meer nodig, Gerben. De jongens trekken hem met een takel omhoog in het boothuis en dan leggen ze er een paar balken onder. Dat is alles!’

‘Zoveel te beter, Klinkhamer,’ antwoordde Gerben, ‘want die vermaledijde boot is met geen zes paarden tegen de wal op te trekken. Zo zwaar is-ie.’

De Kameleon van Hielke en Sietse had al heel wat van zich doen spreken.

Klinkhamer woonde namelijk dicht bij een groot meer. Achter de werkplaats was een grasveld met daarachter een brede vaart. Deze vaart liep langs het dorp naar het meer, evenals de weg voor de smederij. Even voorbij het huis van de smid was een brug over de vaart, en dan liep de weg verder langs het meer naar de stad. Vanaf die brug kon men prachtig over het wijde watervlak kijken.

Hielke en Sietse kon men daar dikwijls vinden. Toen op een stormachtige dag het meer zo onstuimig was, dat er een boot zonk, waren zij het geweest die de schippersknecht hadden gered, door gauw met hun Kameleon te hulp te snellen.

Want de Kameleon was een stevige, ijzeren motorboot. Weliswaar was het een lomp en zwaar vaartuig, maar Hielke en Sietse waren er dolgelukkig mee. Ze hadden alles mooi geschilderd, waarbij de boot zo'n wonderlijke kleur had gekregen, dat het moeilijk was te zeggen of hij nu bruin, geel of rood geworden was.

De dokter, die naast Klinkhamer woonde, had lachend opgemerkt, dat de boot precies een kameleon was. Een kameleon is een soort hagedis, die steeds een andere kleur aanneemt.

Dat vonden de jongens een prachtige naam. En zo heette hun boot voortaan de Kameleon. Maar toen ze ook nog de motor uit een afgedankte auto van de dokter cadeau kregen, was hun boot natuurlijk de mooiste en beste uit heel de omtrek. Bij het proefvaren bleek weldra dat de Kameleon de snelste van het dorp was. En vele pleziervaarders, die minachtend op het bootje neerkeken, geloofden hun ogen niet als ze zagen hoe de jongens zelfs de snelste jachten ver achter zich lieten!

Hielke en Sietse hadden een haventje gegraven waarover ze een boothuis hadden getimmerd. Het dak rustte op stevige balken, waaraan, volgens Klinkhamer, wel een olifant kon hangen.

Terwijl Klinkhamer het paard van een nieuw hoefijzer voorzag, begonnen Hielke en Sietse alvast enige kettingen bij elkaar te zoeken.

Mevrouw Klinkhamer kwam vragen of de jongens al uit school waren. 't Was etenstijd.

‘Ja moeder,’ riep Klinkhamer, ‘we komen zo meteen. Ik ben direct klaar.’

Even later was het hoefijzer bevestigd en Gerben verliet fluitend de smederij, het paard aan een touw achter zich meetrekkend.

Klinkhamer waste vlug zijn handen onder de pomp op het binnenplaatsje, en dan gingen ze eten.

‘Vader,’ vroeg Hielke, ‘wilt u ons straks even helpen bij het ophangen van de takel? Dat ding is zo zwaar.’

‘Als de takel eenmaal hangt, kunnen we het zelf wel verder doen,’ zei Sietse.

‘'t Komt in orde, heren,’ beloofde vader.

‘Als jullie maar voorzichtig zijn,’ sprak moeder, ‘en trek de overalls aan, want jullie zullen natuurlijk wel weer braaf vuil worden.’

Hielke en Sietse droegen meestal een overall, omdat ze, na schooltijd, vaak vader in de smederij hielpen. Schroeven los- of vastdraaien, het vuur flink aanblazen en dergelijke karweitjes deden ze wat graag! Natuurlijk wilden ze later ook smid worden.

Beiden zaten in de hoogste klas van de lagere school. Het waren een paar ‘bijzondere’ leerlingen, zei meester, want hun rapporten waren al even veranderlijk als het weer. Wanneer ze eens slechte cijfers hadden, dan kon je er zeker van zijn dat ze de volgende maal tot de besten van de klas behoorden.

Opmerkelijk was het dat ze elkaar steeds alles nadeden, maar daarvoor waren ze dan ook een tweeling. Ze leken op elkaar als twee druppels water. De krul in hun blonde kuif was precies gelijk, hun ogen keken even helder als ondeugend, en doordat ze steeds gelijk gekleed gingen, was het heel moeilijk om te zeggen wie nu Sietse of wie Hielke was. Zelfs Klinkhamer en zijn vrouw vergisten zich daarbij herhaaldelijk.

Toch waren de jongens geheel verschillend van aard. Sietse was opvliegend en driftig, Hielke daarentegen kalm en goedig van natuur. Ze konden het toch heel goed samen vinden, en steeds zag je hen dan ook bij elkaar.

Nadat ze gegeten hadden, trokken de jongens hun overalls aan en droegen daarna twee balken naar het boothuis. Dit boothuis stond achter in het grasveld, vlak aan de rand van de vaart. Twee brede deuren vormden de ingang, waardoor hun boot in en uit kon varen. Door een klein deurtje in de zijwand konden de jongens bij de Kameleon komen.

Sietse wilde de deur openen, maar die zat nog op slot.

‘Geef de sleutel even,’ vroeg hij aan Hielke.

‘Die heb ik niet,’ zei zijn broer.

‘Heb je hem vergeten?’

‘Ja, maar jij ook,’ lachte Hielke.

‘Hm,’ bromde Sietse, en liep dan meteen op een drafje naar huis om de sleutel te halen. Hielke droeg onderhand enige kettingen aan. Sietse kwam terug en opende de deur.

En daar lag dan de trouwe Kameleon!

Natuurlijk moest Sietse de motor even proberen. Hij draaide de benzinekraan open, vlotterde even en drukte op de starter. Meteen sloeg de motor aan tot grote voldoening van de jongens, die elkaar goedkeurend toeknikten. Ze waren bijzonder trots op hun mooie boot.

‘Als-ie straks op het droge ligt,’ sprak Sietse, ‘zullen we de motor elke week even laten draaien, anders gaat hij roesten.’

‘Natuurlijk,’ zei Hielke, ‘we moeten hem goed onderhouden. Stel je voor dat de motor kapot ging!’

Ze trokken twee kettingen rondom de boot, en nu moest de takel nog opgehangen worden. Hiervoor ging Hielke vader halen.

Klinkhamer zat bij tafel een dutje te doen.

‘Vader, we zijn zover!’ riep Hielke. ‘Wilt u even helpen?’

‘Hè, wat?’ schrok Klinkhamer. En dan ontdekte hij zijn zoon, die lachend in de deuropening stond.

‘O ja, die malle boot, hè! Nou, vooruit dan maar. Ik ga met je mee.’

Klinkhamer haalde een sterke takel uit de smederij en hing die vervolgens aan een balk boven de Kameleon. Hij keek eerst eens of de jongens de kettingen goed bevestigd hadden en haakte hem dan aan de takel vast.

‘Zo jongens! Nu zullen we maar hopen dat we de boot er zonder ongelukken uit kunnen hijsen.’

Samen trokken ze aan de takel en langzaam kwam de Kameleon omhoog. Weldra was hij uit het water. Een klein stukje hoger... en toen konden de jongens de balken eronder schuiven! De takel werd gevierd, en daar lag de Kameleon keurig boven water.

‘Dat is vlot gegaan,’ zei Klinkhamer goedkeurend ‘Ga nu meteen de boot goed schoonmaken, anders kunnen jullie het er later niet meer afkrijgen.’

De jongens verwijderden de kettingen en gingen een bezem en een boender halen. IJverig begonnen ze de boot schoon te maken. Hun gezichten zaten weldra vol modderspatten en hun overalls werden nat, maar daar gaven de Klinkhamertjes niet om. Ze vonden het echt fijn in hun boothuis. Ze zaten daar lekker beschut tegen de harde wind, en af en toe kletterde de regen gezellig op het dak.

De jongens boenden zó ijverig, dat ze ervan begonnen te zweten, maar ze hadden veel eer van hun werk! De boot begon te glanzen alsof hij nog pas nieuw was.

‘De verf zit er nog goed op,’ zei Sietse.

‘Ja, dat vind ik ook, we behoeven hem vooreerst nog niet opnieuw te schilderen,’ vond Hielke. ‘Weet je nog hoe ze ons hebben uitgelachen, toen ze die gekke kleuren zagen?’

‘Ik vind het prachtig,’ zei Sietse. ‘Alleen de letters van “Kameleon” moeten we een beetje bijwerken. Maar dat doen we in het voorjaar, als de boot weer te water gaat.’

Toen ze de buitenkant helemaal schoongemaakt hadden, begonnen ze de boot op te ruimen. Hielke vond een paar kastanjes. Hij wilde ze wegwerpen, maar Sietse hield hem tegen.

‘Geef eens hier,’ zei hij. ‘Daar kun je een mooi pijpje van maken.’

‘Een pijp?’ vroeg Hielke verwonderd.

‘Ja, kijk. Eerst hol je die kastanje uit, dan maak je er een rietje aan en klaar is Kees.’

Sietse sneed van de grootste kastanje een stukje af en holde hem vervolgens uit. Uit de rieten schutting, die langs het aangrenzende erf van de dokter liep, plukte hij een stevig rietje en maakte hiervan een steel aan zijn pijp.

Natuurlijk moest Hielke ook een pijp hebben en zo zaten ze nu als echte schippers, ieder met een rook-instrument in de mond, bij hun boot.

Natuurlijk bliezen ze geen rookwolken uit, want ze hadden geen tabak.

Maar ook daar wist Sietse wel raad op. Op de werkbank in de smederij stond vaders tabaksdoos en daaruit ging de ondeugende Sietse stiekem een pijpje stoppen. Hielke volgde natuurlijk ook dit slechte voorbeeld! Ze namen nog een doosje lucifers mee en toen slopen de boosdoeners naar het boothuis terug.

Sietse stak het eerst zijn pijp aan en zoog zó gulzig aan de steel, dat hij veel te veel rook binnen kreeg. Hoestend streek hij de tranen uit zijn ogen.

Hielke keek hem bezorgd aan, maar Sietse beduidde hem dat het niets te betekenen had. Integendeel! Al hoestend verzekerde hij dat het heerlijk was.

Ofschoon Hielke best begreep dat zijn broer hem maar wat op de mouw speldde, stak hij toch ook de brand in zijn pijp. Heel voorzichtig zoog hij aan de pijp en blies dan de rook meteen weer uit.

‘Kijk!’ riep hij trots, ‘ik kan het ook al.’

Toen deed hij drie korte trekjes en blies evenzoveel kleine rookwolkjes uit.

‘O, maar zo kan ik het ook,’ zei Sietse, en deed precies hetzelfde, waarbij hij veel meer rook uitblies dan zijn broer.

‘Zie je dat?’ riep hij. ‘Ik kan het nog beter.’

Dat liet Hielke zich niet zeggen en weldra blies ook hij grote rookwolken uit.

‘Kijk, ik kan ook door mijn neus roken,’ riep Sietse, en Hielke zag hoe de rook door zijn broers neus naar buiten kwam.

Toen Hielke dat kunststukje ook wilde proberen, kreeg hij een hevige niesbui...

Het roken viel hun niet mee. Ze kregen een bittere smaak in de mond en af en toe moesten ze hoesten. Ook werden ze een beetje draaierig in hun maag, maar de een wilde het voor de ander niet opgeven, en zo dampten ze dapper door, totdat de pijpjes leeg waren.

Sietse keek Hielke eens aan en zag dat zijn broer erg bleek om zijn neus werd. Zelf voelde hij zich ook lang niet lekker. Ze lachten eens tegen elkaar als een boer die kiespijn heeft.

Daar hoorden ze voetstappen naderen! Het was vader die hen kwam halen. Het was etenstijd!

Klinkhamer trok de deur van het boothuis open. De geur van tabak kwam hem reeds tegemoet... Aha, daar ontdekte hij zijn beide belhamels, die met bleke gezichten in de boot zaten, en meteen begreep hij dat ze stiekem gerookt hadden.

Hij fronste zijn voorhoofd en reeds wilde hij hun een geducht standje geven, toen hij zich plotseling bedacht en opgewekt sprak:

‘Zo jongens, ik kom jullie halen, 't is tijd voor een boterham. Jullie zullen wel trek hebben.’

‘Bah,’ zuchtte Sietse, die bij de gedachte aan eten er maar het liefst vandoor was gegaan.

‘Of hebben jullie nog geen honger?’

‘Ja vader, we komen,’ zei Hielke met een zuur gezicht.

‘Kom dan maar gauw mee, want moeder heeft lekkere visjes gebakken.’

‘Ook dat nog!’ zuchtte Sietse.

‘Wat zei je, Sietse?’

‘O, niets vader, we gaan met u mee.’

Toen moeder de bleke gezichten van haar jongens zag, schrok ze hevig. Ze wilde reeds iets zeggen, maar Klinkhamer beduidde haar met een knipoog dat ze zich stil moest houden.

Schoorvoetend gingen de jongens aan tafel.

‘Moeder, ik lust geen melk,’ zei Sietse.

‘Ik ook niet, moeder,’ zuchtte Hielke.

‘Nee? En anders lusten jullie het zo graag!’ riep mevrouw Klinkhamer verwonderd uit.

‘Geef ze maar een lekker gebakken visje, moeder, dat zal hun beter smaken,’ lachte Klinkhamer.

Maar... toen Sietse de geur van vis in zijn neus kreeg, werd het hem te machtig... Zonder een woord te spreken stond hij op en rende naar boven, waar hij vlug in bed kroop.

‘Maar wat betekent dat?’ vroeg moeder hoogst verbaasd. ‘Wat mankeert jullie, Hielke?’

‘Ik ben zo naar, moeder, we... we hebben gerookt,’ stotterde Hielke.

‘Ja jongetje, dat wist ik al toen ik jullie daar zo bleek in de boot zag zitten,’ sprak Klinkhamer, die vergeefs trachtte zijn stem boos te laten klinken, toen hij zag hoe Hielke zat te bibberen. ‘Maar jullie zullen het zeker nooit weer doen, hè?’

‘Nee vader, ik zal het nooit, nooit weer doen,’ beloofde Hielke. Dat meende hij uit de grond van zijn hart... Bah! wat was hij ziek!

‘Nou, ga dan ook maar gauw naar bed, dat zal je goed doen, maar onthoud één ding: roken is voor grote mannen en niet voor kleine jongens. Begrepen?’

‘Ja vader.’

Beschaamd haastte ook Hielke zich naar boven.

‘Die kwajongens toch!’ zuchtte moeder, ‘hoe halen ze 't in hun hoofd!’

‘Och,’ lachte Klinkhamer, ‘je moet maar zo denken: door schade en schande worden ze wijs. En geef mij nog maar een lekker bakje koffie!’

Hoofdstuk II
De jongens helpen Gerben, maar het loopt op ruzie uit

Rrrrr... paf, paf, paf, rrr...

Motorgeluid deed Klinkhamer en zijn jongens opschrikken. Nieuwsgierig holden ze de smederij uit. Met veel geraas en weinig snelheid naderde Gerben op een knallende, brommende motor, die een stinkende rookwolk achter zich liet. Overal verschenen verschrikte mensen in de deuren, om verbaasd naar dat spektakel te kijken.

‘Hoera!’ riepen Hielke en Sietse. ‘Lang leve Gerben!’

Met zijn pet diep in de ogen, omdat hij bang was dat hij af zou waaien, reed Gerben regelrecht naar de smederij, waar hij precies voor de deur stilhield.

‘Daar ben ik!’ riep hij glunderend.

‘Dat zie ik, maar ik hoor het nog beter,’ riep Klinkhamer. ‘Zet die brullende rammelkast eens even stil. Ik kan het dorp niet meer zien van de rook!’

Lachend sloot Gerben het gas af. De motor gaf nog een paar krampachtige hikken en stopte toen. Toen zei Gerben trots:

‘Een leuke wagen, hè?’

‘Een wagen?’ riepen Hielke en Sietse, slap van het lachen, ‘maar Gerben, het is een ouderwetse motorfiets!’