Trossen los, Kameleon!

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642087

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

Plotseling sloeg de sloep om. (blz. 78)

Hoofdstuk 1
De nieuwe postbode en een verrassing voor moeder

Over het meer klonk het geronk van een motorboot. De sterke motor bromde hard en het stevige bootje kwam snel vooruit. De voor- en achtersteven waren stomp en de lengte was anderhalf keer groter dan de breedte. Het bootje leek op een bak, die in zoveel verschillende kleuren geschilderd was, dat je met geen mogelijkheid kon zeggen of het nu een blauwe, gele of groene boot was.

De naam ‘Kameleon’ die aan weerskanten van de steven geschilderd stond, paste er goed bij, want de boot nam naar gelang je er dichterbij of verder vanaf stond, telkens verschillende kleuren aan.

De bemanning van de Kameleon bestond uit de tweeling Hielke en Sietse Klinkhamer, de zoons van de dorpssmid, die in hun boot naar huis voeren.

De Kameleon was zo snel als een raceboot en had genoeg kracht om een groot schip te duwen. Oorspronkelijk was hij gebouwd als opduwer bij een turfschip. Maar toen de motor onherstelbaar kapot was gegaan, verkocht de schipper het bootje aan Klinkhamer. Hielke en Sietse sloopten de motor eruit en kregen van de dokter de motor uit zijn oude auto. Vanaf die dag was hun boot razendsnel.

Sietse, die gewoonlijk aan het stuur zat, liet de boot naar de brug varen, die over de vaart naar het dorp lag. Zodra ze er onderdoor waren, zette Sietse de motor uit en stuurde hij de Kameleon met een mooie boog in een klein boothuis.

Hielke trok de deur achter hen dicht, Sietse sloot de benzinekraan af en haalde het sleuteltje uit het contact.

Daarna pakte Hielke het pakje dat voor in de boot lag. Hij wilde al naar buiten gaan, toen Sietse hem tegenhield. ‘Wacht even, ik zal eerst even kijken waar moeder is. Ze mag het pakje niet zien.’

‘Goed, ik wacht wel.’

Mevrouw Klinkhamer was de volgende dag jarig en daarom waren haar zoons naar het dorp aan de overkant van het meer geweest om een cadeautje voor haar te kopen. In hun eigen dorp waren ook wel winkels waar je van alles kon krijgen, maar wat ze graag wilden hebben, was er net niet te koop. En het moest natuurlijk iets bijzonders zijn, dat was de Klinkhamertjes wel toevertrouwd.

Sietse liep het grasveld over naar het huis, dat naast de smederij stond. Daar zag hij dat moeder druk bezig was in de keuken. Dat was vervelend, want zolang moeder daar bleef, kon Hielke nooit ongemerkt naar binnen.

Sietse zag dat moeder een taart aan het bakken was. Dat kon dus nog wel even duren.

Het was haar hobby om van alles te bakken. Klinkhamer plaagde haar er wel eens mee door te zeggen dat moeder liever in de keuken was dan in de kamer, maar hij kreeg altijd als antwoord dat vader het allemaal toch maar al te graag opat. ‘Nou ja,’ zei Klinkhamer dan, ‘voor mij kan het geen kwaad, maar onze jongens worden met de dag groter. Als dat zo doorgaat, groeien ze uit tot een paar reuzen die pap eten met de kolenschop en aardappels met een hooivork!’

Hielke en Sietse hadden nooit problemen met al het gebak dat moeder hun voorzette, maar vandaag kwam die hobby de jongens slecht uit.

Sietse stond te peinzen wat hij moest doen. Ineens kreeg hij een idee. Hij ging terug naar het boothuis. ‘Kom maar, Hielke. Moeder is in de keuken, maar ik zal haar wel even weglokken en dan ga jij gauw naar binnen.’

‘Hoe wil je dat doen?’

‘Laat dat maar aan mij over,’ lachte Sietse. ‘Zorg jij dat moeder je niet ziet?’

Ze gingen naar een hoek van de smederij, waar Hielke bleef staan, terwijl Sietse in de keuken verdween. Hij liep door naar de voorkamer. Even later kwam hij terug. ‘Moeder, er staat iemand in onze voorkamer te kijken.’

Verbaasd keek mevrouw Klinkhamer op van het receptenboek. ‘Wat zeg je nou?’ vroeg ze. ‘Wie gluurt er in mijn voorkamer naar binnen?’

‘Een mevrouw,’ antwoordde Sietse.

Moeder ging meteen naar de voorkamer. Sietse gaf eerst Hielke snel een seintje dat hij kon komen en liep toen achter haar aan. Hielke schoot vlug naar binnen en rende de trap op naar hun kamertje. Intussen stond moeder verbaasd in de voorkamer rond te kijken, want ze kon niemand ontdekken. ‘Nou, waar is die mevrouw dan?’ vroeg ze verstoord aan Sietse.

‘Dat bent u zelf, moeder!’ riep Sietse en gierend van de lach rende hij naar buiten.

‘Wat moet je toch met zo'n aap?’ mopperde mevrouw Klinkhamer. Ze liep gauw terug naar de keuken, waar ze nog net op tijd het gas dicht kon draaien, omdat de melk begon te koken.

Hielke kwam weer naar beneden en toen hij door de keuken liep, keek moeder hem wantrouwend aan.

‘En wat voer jij in je schild?’

‘Niets, moeder,’ antwoordde Hielke onschuldig. ‘Ik zoek Sietse.’

‘Die is buiten,’ zei moeder.

Hielke liep gauw de keuken uit en vond zijn broer achter de smederij. Met een grijns vertelde Sietse hoe hij moeder naar de voorkamer had gelokt.

Ze gingen de smederij binnen, waar vader een stuk ijzer stond te bewerken op het aambeeld. Gerben, de boerenknecht van boer Jellema, leunde lui tegen de werkbank en keek toe.

‘Ha, die Gerben!’ riepen Hielke en Sietse.

‘Zo, mooie jongens,’ zei Gerben, ‘zijn jullie er weer op uit geweest met jullie stoomboot?’

‘We hebben een tochtje over het meer gemaakt,’ knikte Hielke.

‘Ik zag jullie varen,’ zei Gerben. ‘In de verte leek het net alsof er een roggebrood in het water lag, waar twee hongerige meeuwen op zaten!’

‘Je bedoelt zeker die oude boot van jou met dat zwarte, verweerde zeil erop?’ riep Sietse boos.

‘Ja Gerben,’ lachte Hielke, ‘en als jij dan aan het roer zit, lijk je precies op een oude kraai!’

‘Ben ik een oude kraai?’ riep Gerben uit. ‘Dat laat ik me niet zeggen.’ Hij probeerde de jongens te grijpen, maar ze doken onder zijn lange armen door en renden snel naar de wijd geopende deuren aan de voorkant van de smederij.

Gerben deed alsof hij achter ze aan wilde gaan, maar besloot dat hij toch liever tegen de werkbank hing.

Op dat moment kwam de nieuwe postbode binnen met een volle tas. De jongens kenden de man ergens van, maar ze konden zich niet meer herinneren waar ze hem eerder hadden gezien.

Gerben keek al even verbaasd als Hielke en Sietse. ‘Hé, daar hebben we Sjoerd! Ben jij postbode geworden, joh? Ik dacht dat je slager was.’

Sjoerd zette zijn tas op de werkbank neer en legde zijn uniformpet ernaast. Toen gaf hij Gerben een hand. ‘Ja ja, ik ben van beroep veranderd. Er zat geen brood meer in het vlees. De boeren van ons dorp sturen tegenwoordig hun varkens naar een fabriek in de stad en krijgen ze dan keurig ingeblikt terug. En als zo'n boer eenmaal de kast vol blikken heeft staan, kan ik niets meer aan hem verkopen. Zodoende had ik te weinig klanten om van te kunnen leven en daarom heb ik dit baantje aangenomen.’

Klinkhamer, die het gloeiende ijzer in een bak met water dompelde, knikte de postbode vriendelijk toe. ‘Zo,’ zei hij, ‘u bent nieuw hier?’

‘Ja, Klinkhamer. Mijn naam is Sjoerd Bonnema.’

‘Hij is een slagerpost,’ merkte Gerben op. ‘Voortaan krijgt u uw brieven verpakt in vetvrij papier met een schijfje worst toe!’

‘Laat hem maar praten,’ grijnsde Sjoerd, ‘ik ken hem langer dan vandaag. We hebben samen in het leger gezeten.’

‘En wij hebben een jaar geleden nog een wedstrijdje tegen u gevaren,’ herinnerde Hielke zich nu.

‘Inderdaad, ja. Dat weet ik nog best,’ knikte Sjoerd. ‘Hebben jullie die raketboot nog?’

Sietse knikte. ‘Hij ligt hier achter in het boothuis. Komt u maar mee, dan kunt u hem zien.’

Sjoerd wilde de boot nog wel eens bekijken en liep achter de jongens aan naar het boothuis.

‘Hoe is het toch mogelijk dat die boot zo snel kan varen? Als ik het niet met mijn eigen ogen had gezien, zou ik het nooit willen geloven,’ zei hij.

‘Heeft u uw boot nog?’ wilde Sietse weten.

‘Nee, ik heb Bello verkocht,’ antwoordde Sjoerd. ‘De motor liet het steeds afweten. Maar misschien koop ik nog eens een andere.’

Ze gingen terug naar de smederij. Gerben was intussen vertrokken.

Sjoerd zette zijn uniformpet weer op en gaf Klinkhamer een paar brieven. Daarna zwaaide hij de tas over zijn schouder. ‘Tot ziens, allemaal.’ Hij liep de smederij uit.

‘Vader,’ begon Hielke, ‘dit was nu die slager uit Rietdorp, die toen vertelde dat u vliegboten maakte.’

‘O ja,’ lachte Klinkhamer. ‘Dan hebben we er dus nog zo'n fantast als Gerben bij gekregen. Ik denk dat we nog wel het een en ander met hem zullen beleven.’

‘Leuk,’ zei Sietse, ‘dan kunnen we weer eens lachen.’

Een uur later was het al zover. Na zijn tocht langs de huizen kwam de postbode driftig de smederij binnen en gooide zijn tas met een smak op de werkbank. ‘Moeten jullie nou eens kijken wat ze me hebben gebakken!’ Hij haalde een zwaar stuk ijzer uit zijn tas. ‘Daar heb ik een uur mee lopen zeulen! Is het geen schandaal? Een tas vol met papier is al zo zwaar en dan moeten ze er zo nodig ook nog een brok ijzer bij doen. Mijn schouder doet er zeer van. Wie zou me dit geleverd hebben?’

‘Ik heb geen idee.’ Klinkhamer schudde zijn hoofd. ‘Maar dat ijzer is van mij. Het lag daar op de werkbank.’

‘O, en daar stond Gerben ook. Dan heeft hij het dus in mijn tas gestopt toen ik met de jongens naar de Kameleon toe was. Nou, ik zal hem krijgen. Dat laat ik niet op me zitten.’ Sjoerd legde het ijzer op de bank en haalde nog een brief uit zijn tas. ‘Die is ook voor jullie,’ zei hij. ‘Ik had hem over het hoofd gezien.’

‘Tjonge, een brief uit Amerika. Die is voor moeder. Breng hem maar gauw naar haar toe.’ Klinkhamer gaf de brief aan Hielke.

Die wilde naar binnen lopen, maar Sjoerd hield hem tegen. ‘Jongens,’ fluisterde hij, want hij wilde niet dat Klinkhamer het zou horen, ‘ik zou die envelop graag onbeschadigd van jullie terug willen hebben. Dan kan ik Gerben er ook eens tussen nemen. Willen jullie aan je moeder vragen of dat kan?’

‘Maar wat gaat u met die envelop doen?’ vroeg Sietse.

‘Ik ga Gerben een brief uit Amerika sturen,’ lachte Sjoerd. ‘Maar jullie mogen het aan niemand vertellen, anders is de lol eraf.’

‘Goed,’ knikte Hielke, ‘we zullen de envelop aan u geven, maar hoe wilt u die opnieuw adresseren? Er is al op geschreven.’

‘Dat is heel eenvoudig. Met een beetje vloeibare gom werk ik het adres weg en daarna schrijf ik Gerbens adres erop. Dan gelooft hij vast dat het echt een brief voor hem is van een rijke oom uit Amerika.’

‘Ja, dat lijkt me een mooie grap,’ grijnsde Sietse.

Lachend om het vooruitzicht dat Gerben ook eens goed in de maling zou worden genomen, brachten de jongens de brief naar binnen.

‘Moeder, hier is een brief voor u, van oom Jaap uit Amerika!’ riep Hielke.

‘O, wat fijn, jongens,’ zei moeder.

‘Wilt u de envelop voorzichtig openmaken?’ vroeg Sietse. ‘We willen graag dat hij onbeschadigd blijft.’

‘Maar hij zit helemaal dichtgeplakt.’

‘Dat kunt u toch losweken in de stoom?’ bedacht Hielke.

‘Daar heb ik geen tijd voor, hoor. Proberen jullie dat dan maar.’

Dat hoefde moeder geen twee keer te zeggen en vlug brachten de jongens wat water aan de kook. Daarna hielden ze de envelop in de stoom. De lijm liet los en nu konden ze de brief uit de envelop halen zonder de envelop kapot te maken. Moeder kreeg de inhoud, die bestond uit twee velletjes briefpapier en een foto.

Klinkhamer kwam intussen binnen, want het werd tijd voor een boterham. Moeder liet de foto aan hem zien, die bij de brief zat.

‘Kijk, hier heb je mijn broer Jaap met zijn vrouw en de kinderen.’

‘Ha ha,’ lachte Klinkhamer, ‘wat zien ze er allemaal Amerikaans uit met die Texashoeden op. Dat jongetje is zeker neef Harry, hè? Hij lijkt wel op die twee van ons.’

‘Hij is alleen wat magerder,’ knikte moeder. ‘Jaap schrijft dat het heel goed met ze gaat en dat ze volgend jaar de zomervakantie in Holland hopen door te brengen.’

‘Zo, dan zit hij er wel warmpjes bij, want ik zie geen kans om naar Texas te gaan,’ merkte Klinkhamer op.

‘Als we met de Kameleon de oceaan oversteken, is het niet zo duur,’ grapte Hielke.

Moeder haalde haar schouders op. ‘Waarom zouden we zo ver van huis gaan? Ik vind het hier mooi genoeg. Jaap wil natuurlijk graag zijn geboorteplaats nog eens bezoeken en dat vind ik heel wat anders.’

‘Nou, schrijf hem maar dat ze hier hartelijk welkom zijn en dat ze hier wel een jaar mogen logeren. Maar op één voorwaarde.’

‘En die is?’ vroeg moeder.

‘Dat ze voor ons allemaal ook zo'n mooie hoed meenemen!’ lachte de smid.

De jongens vonden dat een goed voorstel.

‘Maar ik zet zo'n wagenwiel echt niet op mijn hoofd, hoor,’ weerde moeder af.

‘Ik zie vader al achter het aambeeld staan met zo'n grote cowboyhoed op!’ riep Sietse.

Ze bekeken de foto nog een keertje, en daarna begonnen ze aan de flinke stapel boterhammen die moeder op tafel had gezet.

Hielke en Sietse vertelden ondertussen aan hun moeder van de grap die Gerben met de nieuwe postbode had uitgehaald.

Plotseling snoof Klinkhamer. ‘Ik ruik brand!’

‘O hemeltje, nee!’ riep moeder uit. ‘Dat is de cake!’ Ze rende naar de keuken en trok een zwartgeblakerde cake uit de oven. ‘Wat zonde,’ zei ze teleurgesteld. ‘Nu is al mijn werk voor niets geweest.’

‘Ja, het is jammer, moeder,’ knikte Klinkhamer. ‘Volgende keer beter.’

‘Het kwam door dat verhaal van de jongens,’ ging moeder verder. ‘Daardoor bleef ik te lang zitten. Hè, en juist voor mijn verjaardag.’

‘Ach moeder, die verjaardag vieren we net zo goed zonder als met een cake, hoor,’ stelde Klinkhamer haar gerust. ‘Geen zorgen voor morgen!’

Toen moeder de volgende ochtend de kamer binnenkwam, werd ze verwelkomd met ‘Lang zal ze leven.’ Naast haar bord stonden twee grote dozen. De ene was van vader en de andere van Hielke en Sietse.

‘Is dat allemaal voor mij?’ vroeg moeder lachend na alle felicitaties.

Eerst las ze de briefjes die op de pakjes waren geplakt.

Voor mijn lieve vrouw en dat er nog vele jaren mogen volgen, had vader erop geschreven. Moeder maakte meteen het pakje open. Er zaten een paar prachtige pantoffels in en moeder was er heel erg blij mee.

Daarna was het pakje van de jongens aan de beurt.

Lieve moeder, stond erop geschreven, dit cadeau krijgt u omdat u ons steeds verwent met lekker eten. We hopen dat u er heel lang plezier van zult hebben. Hielke en Sietse.

‘Wat zou dat nou zijn?’ vroeg moeder nieuwsgierig. Ze tilde het pakje op en kneep er eens in, maar daar werd ze niets wijzer van. Ongeduldig probeerde ze de touwtjes los te maken.

Klinkhamer, die al even nieuwsgierig was als zijn vrouw, pakte zijn zakmes en sneed de touwtjes voor haar door.

Mevrouw Klinkhamer vouwde vlug het pakpapier open. Er kwam een kartonnen doos te voorschijn, die ook weer met een touw was dichtgemaakt. Opnieuw kwam vader haar met zijn mes te hulp. Eindelijk kon moeder het deksel van de doos tillen. Nu alleen nog wat vloeipapier weghalen en daar lag...

‘Hé, wat is dat?’ vroeg moeder verbaasd, terwijl ze naar een bolvormig, glanzend ding staarde.

‘U mag het ruilen voor iets anders, hoor,’ zei Hielke.

‘Pak het eerst maar helemaal uit, moeder,’ stelde Klinkhamer voor. ‘Dan kunnen we zien wat het is.’

Moeder haalde het voorwerp tussen het papier vandaan. ‘Dat is leuk, zeg! Nu zie ik pas wat het is,’ riep ze enthousiast uit. ‘Die wilde ik steeds zo graag hebben. Hoe zijn jullie er opgekomen, jongens? Geweldig, ik ben er ontzettend blij mee!’

‘Maar wat is het nou?’ vroeg Klinkhamer, die alleen de onderkant van het voorwerp zag.

‘Dit is een zogenaamde wonderpan,’ legde moeder uit en ze zette het apparaat voor vader op de tafel, zodat hij het ook kon bekijken. ‘Hier kan ik de lekkerste taarten mee bakken. En het lukt altijd, daarom heet het ook een wonderpan. Jongens, heel erg bedankt.’

‘Hm,’ zei Klinkhamer, ‘ik noem het uitgekookt om zo'n cadeau te geven. Jullie denken zeker dat moeder nu nog vaker gaat bakken en dat jullie nog meer kunnen snoepen!’

Die ochtend kon mevrouw Klinkhamer de verleiding niet weerstaan om de wonderpan uit te proberen. Zonder dat vader en de jongens er iets van merkten, bakte ze een heerlijke taart en 's middags kregen ze er allemaal een grote punt van.

‘Wat is dat nou, moeder? Heb je die zelf gebakken, met die pan? Dan is het inderdaad een wonderpan, want het ziet er ontzettend lekker uit, zeg!’

‘Deze taart is nog mooier dan die van de bakker,’ vond Sietse.

Hielke knikte en nam meteen een grote hap. ‘Mmm, echt heerlijk!’ zei hij.

Hoofdstuk 2
Hoe de miljonair in de koffie roerde

De volgende morgen kwam Louw Vrolijk, een vriendje van Hielke en Sietse, vragen of hij met de Kameleon mee mocht. Louw woonde bij de zuivelfabriek, waar zijn vader werkte als kaasmaker.

Een jaar geleden was Vrolijk met zijn woonboot naar het dorp komen varen, toen zijn boot midden op het meer lek raakte en dreigde te zinken.

De Klinkhamertjes waren snel te hulp gekomen en de sterke Kameleon wist de woonboot nog veilig naar de wal te brengen. Daar kwam hij op het droge te liggen, tot Vrolijk een woning kreeg en het schip gesloopt werd. De jongens bouwden op die plaats een schuurtje dat ze hun ‘Piratenkasteel’ noemden.

Daar wilden de jongens nu naartoe varen. Op dat moment kwam er nog een jongen naar het boothuis toe rennen, die riep dat hij ook graag mee wilde.

Het was Cor. Hij kwam uit de stad en logeerde bij de buren van Klinkhamer, de familie Bleeker.

‘Ha Cor, stap in!’ riep Hielke. ‘Leuk dat je er weer bent. Blijf je de hele vakantie hier?’

‘Ik hoop van wel,’ lachte Cor. ‘Als tante me maar niet eerder terugstuurt, omdat ik te veel in die vuile boot van jullie zit.’

‘Onze boot is nooit vuil,’ merkte Sietse op.

‘Nee, maar mijn tante denkt daar anders over,’ zei Cor.