De Kameleon in de branding

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642117

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

De politieboot was al halverwege de Woudaap, maar de Kameleon haalde hem in. (blz. 77)

Hoofdstuk 1
De vondst

Hielke en Sietse Klinkhamer voeren met hun boot, de Kameleon, over het meer. Ze hadden gevist, maar niets gevangen. Het was warm en de vis was te lui om te bijten. Volgens Hielke hadden ze een snipperdag genomen, maar hoe dan ook, voor de jongens was de lol eraf en ze besloten naar huis te gaan.

De Kameleon was een zwaar gebouwde ijzeren boot, die vroeger dienst had gedaan als opduwer achter een turfschip. Later hadden de jongens de motor vervangen door een sterke automotor, zodat de Kameleon een flinke snelheid kon halen.

Sietse liet de boot nu langzaam langs de rietkragen varen. Hielke stond voorin en tuurde tussen het riet. Daar moest ergens het nest van een fuut liggen. De jongens hadden de snelle duiker tijdens het vissen een paar keer naar de kant zien gaan. Op een afstand van ongeveer twintig meter voor de rietkraag dook het dier onder, om spoorloos te verdwijnen. De jongens wisten dat de vogel onder water naar het riet zwom om ongezien naar zijn nest te gaan, dat tussen het riet verankerd lag.

De fuut had zijn nest zo goed verstopt, dat Hielke het niet kon ontdekken. Maar plotseling slaakte hij een kreet. Hij zag bleek van schrik en wees in het water.

‘Wat heb je?’ vroeg Sietse verbaasd. ‘Zie je spoken of zo?’

‘D... d... daar,’ stotterde Hielke, ‘daar ligt iemand. Hij is verdronken!’

‘Ben je gek?!’ Sietse zette de motor af en keek naar de plek die Hielke aanwees. ‘Tjonge,’ mompelde hij, ‘dat is ook wat. Wie zou het zijn?’

‘Brrr,’ rilde Hielke, ‘ik durf niet meer te kijken. Laten we gauw Zwart waarschuwen.’

‘Mmm,’ aarzelde Sietse. ‘Ik haal hem eruit en leg hem op de kant.’

‘Nee, niet doen.’ Hielke schudde zijn hoofd. ‘Dat mag niet. Zwart moet dat doen. Laten we vlug gaan.’

Sietse haalde zijn schouders op en zette de motor weer aan. De schroef van de Kameleon liet het water kolken en daardoor kwam de drenkeling boven drijven.

Ineens gierde Sietse het uit van het lachen. ‘Hé, held op sokken. Als je weer eens bang bent voor een verdronken etalagepop, zal ik het aan iedereen vertellen!’

‘Een etalagepop?’ vroeg Hielke verbaasd. ‘Meen je dat? Ik dacht echt dat het een mens was. Hij leek er precies op.’

‘We nemen hem mee,’ stelde Sietse voor. ‘Dan kunnen we nog een keer lachen.’

Daar was Hielke natuurlijk meteen voor te vinden. Samen visten ze de pop uit het water en legden hem voor in de boot.

‘Hij mist een arm,’ ontdekte Hielke.

‘Zijn lijf is ook helemaal slap,’ zei Sietse. ‘We moeten hem opvullen met hooi.’

‘Maar zo kunnen we niet met hem naar huis varen,’ vond Hielke. ‘Straks denkt de brugwachter nog dat we een drenkeling aan boord hebben.’

‘Ja, dat is zo,’ knikte Sietse. ‘Niemand mag hem zien. Kom op, we leggen riet over hem heen.’

De tweeling duwde de Kameleon tussen de rietkraag en plukte zoveel stengels, dat de pop er helemaal onder verdween. Daarna startte Sietse de motor weer en voer de Kameleon naar huis.

Algauw kwamen ze bij een brug, waar ze onderdoor moesten om in de vaart te komen, die naar het dorp ging. Op de brug stonden twee mannen die over het meer uitkeken.

‘Hé, dat zijn Zwart en de brugwachter. Zullen we teruggaan?’ stelde Hielke voor.

‘Welnee, waarom?’ vroeg Sietse. ‘We gaan gewoon zo hard varen, dat ze ons amper zien.’ Hij gaf meteen vol gas.

De Kameleon begon te ronken en verdubbelde zijn snelheid. De boeg kwam uit het water en als een raceboot voeren ze naar de brug.

‘Niet doen, joh,’ riep Hielke. ‘Zo vallen we juist op!’

‘Hm, daar heb je gelijk in.’ Sietse sloot de gastoevoer af.

Geruisloos, maar met een flinke snelheid voer de Kameleon naar de brug.

Natuurlijk boog de veldwachter zich over de leuning. ‘Wat hebben jullie daar?’ vroeg hij nieuwsgierig.

‘Een beetje riet,’ antwoordde Hielke. Op hetzelfde moment verdween de Kameleon onder de brug.

‘Wat moeten jullie met dat riet?’ wilde Zwart wantrouwig weten zodra ze er aan de andere kant weer onder vandaan kwamen.

‘Mijn bed opvullen!’ riep Sietse.

De brugwachter moest lachen.

Zwart schudde zijn hoofd. ‘Die hebben ook altijd iets bijzonders.’

‘Maar het zijn beste jongens, Zwart,’ merkte de brugwachter op. ‘Ze hebben al heel wat voor elkaar gekregen met hun boot.’

Daar kon Zwart niets tegen inbrengen. Hij keek de Klinkhamertjes nog even na, tot de Kameleon het boothuis in voer.

Hielke trok de deur achter de Kameleon dicht.

‘We laten de pop hier tot hij helemaal droog is,’ stelde Sietse voor.

‘Mmm, we kunnen hem misschien beter aan de waslijn hangen,’ vond Hielke, ‘dan droogt hij vlugger.’

‘Kom nou, dat ziet vader meteen en dan zijn we hem kwijt. We hangen hem hier op.’ Sietse bond een touw om het middel van de pop en trok het over een dwarsbalk van het dak. Nu bengelde de pop vrij in de lucht en kon het water eruit druipen. Daarna ruimden ze het riet op en toen de boot weer helemaal schoon was, ging de tweeling naar binnen.

Moeder Klinkhamer was druk aan de schoonmaak en daarom moesten de jongens nog even geduld hebben voor ze aan tafel konden.

Op het binnenplaatsje tussen de smederij en het woonhuis lagen allerlei spullen die moeder wegdeed. Sietse zag er een oude dameshoed en een jurk tussen liggen, die hij gauw naar het boothuis bracht. Daarna konden de jongens vader roepen, want het eten was klaar.

Klinkhamer, die druk aan het werk was, legde zijn gereedschap neer en ging met zijn zoons mee naar de woonkamer.

‘Ha moeder,’ zei hij met zijn zware stem, ‘heb je ondanks al die drukte toch nog wat lekkers voor ons klaargemaakt? Geweldig, vinden jullie ook niet, jongens?’

‘Ja nou,’ knikte Sietse.

‘En als we u kunnen helpen, zegt u het maar,’ voegde Hielke eraan toe.

Moeder moest lachen. ‘Het is leuk aangeboden, jongens, maar die hulp van jullie heb ik toch maar liever niet. Jullie zijn me een beetje te hardhandig.’

‘Zou je niet iemand kunnen vragen om je te helpen?’ vroeg Klinkhamer.

‘Dat zal wel niet lukken,’ zei moeder hoofdschuddend. ‘Met dit mooie weer is iedereen aan de schoonmaak. Trouwens, ik red het wel, als jullie maar niet telkens in en uit lopen.’

‘Horen jullie dat, jongens?’ zei Klinkhamer. ‘Ons huis is verboden terrein tijdens de schoonmaak.’

Na het eten gingen Hielke en Sietse vader helpen in de smederij. Er moest een maaimachine in elkaar worden gezet.

Toen de zwaarste delen waren gekoppeld, kon Klinkhamer het verder wel alleen af.

Daarom gingen de jongens naar het boothuis om te kijken of de etalagepop al droog was.

Sietske kneep erin. Er kwam geen water meer uit. De pop was nog wel niet kurkdroog, maar hij kon best aangekleed worden, vond Sietse. Hij trok de oude jurk van moeder over de romp. ‘Nou, dat ziet er niet gek uit.’

‘Moet je dat zien. Een vrouw met een mannenhoofd! En ze heeft maar één arm.’

Sietse bleef er onverstoorbaar aan werken. Hij trok de oude dameshoed diep over het hoofd van de pop, wat Hielke een nieuwe lachbui bezorgde.

‘Lach niet zo stom,’ zei Sietse. ‘Zoek liever een lat, dan spijkeren we die als tweede arm aan het lijf.’

‘Maar dan hebben we een arm zonder hand,’ merkte Hielke op.

‘O wacht, daar weet ik wel wat op,’ knikte Sietse. ‘Op de binnenplaats liggen nog een paar handschoenen. Ik zal ze even halen.’ Hij ging naar buiten en kwam algauw terug met een paar grote gebreide wanten van vader.

Toen de pop de wanten aanhad, bekeek Sietse hem nog eens goed. Dat zag er toch niet gek uit.

Maar een vrouw met een mannenhoofd en in een zomerjurk, die dikke wanten droeg van het formaat waar een reus jaloers op kon zijn, was toch eigenlijk een raar mengelmoesje. Hielke moest er nog steeds heel erg om lachen.

Sietse had geen tijd om te lachen. Hij ging naar de smederij en kwam terug met een stuk karton.

‘Wat moet je daar nou mee?’ vroeg Hielke verbaasd.

‘Daar ga ik op schrijven dat dit een hulpje voor moeder is,’ legde Sietse uit. ‘Help eens iets te bedenken. Een gedichtje of zo.’

Ze zaten nog druk te overleggen toen vader riep dat het tijd was voor de boterham.

‘Nu al?’ vroeg Hielke verbaasd, maar hij vergat dat de tijd meestal twee keer zo snel gaat als je druk bezig bent.

‘Ga jij alvast maar naar binnen,’ zei Sietse. ‘Als de kust veilig is, kom ik met de pop. Die zet ik bij de achterdeur.’

Toen iedereen aan tafel zat, stond de wonderlijke pop op het binnenplaatsje te wachten op de dingen die zouden komen.

‘En, ben je erg moe, moeder?’ vroeg Klinkhamer.

‘Ja nou,’ zuchtte moeder, ‘het is ook zo warm vandaag. Maar de zolder en de slaapkamers zijn in ieder geval schoon.’

‘Mooi,’ knikte Klinkhamer. ‘Dan ben je misschien over een paar dagen helemaal klaar.’

‘Het is te hopen. Mijn rug doet nu al pijn van al dat zuigen, boenen en opruimen. Waar ga jij naartoe, Sietse?’

‘Volgens mij is er iemand aan de achterdeur.’ Sietse verdween vlug naar de keuken.

Hielke kreeg last van lachkrampen en deed zijn uiterste best om zijn gezicht in de plooi te houden.

Even later kwam Sietse weer binnen. ‘Er staat een mevrouw aan de deur. Ze wil u spreken, moeder.’

‘Mij? Wie is het?’

Sietse haalde zijn schouders op. Hielke trok snel zijn zakdoek te voorschijn en moest plotseling verdacht hard snuiten.

Moeder liep naar de keuken en ineens hoorden vader en de jongens haar luid lachen.

‘Sietse, wie is er aan de deur?’ wilde Klinkhamer weten.

‘Grietje,’ antwoordde Sietse.

‘Grietje?’ vroeg Klinkhamer.

‘Ja, Grietje,’ hield Sietse vol.

‘Welke Grietje?’ Klinkhamer was nu toch wel erg benieuwd.

‘Weet ik veel, maar ik zal het haar even vragen.’ Sietse stond op.

‘Ben je gek!’ riep Klinkhamer uit. ‘Je blijft hier.’

‘Vader, kom eens kijken,’ klonk de vrolijke stem van moeder.

Klinkhamer stond meteen op en verdween naar de keuken.

Hielke liet zijn hoofd op zijn armen vallen en brulde het uit van het lachen.

‘Hoor je dat?’ vroeg Sietse zonder een spier te vertrekken. Vanuit de keuken klonk de bulderende lach van vader, die op het stuk karton van de pop las: Ik ben Grietje. Ik werk voor een bietje!

‘Ha ha ha, daar is dus je hulp, moeder. Kijk eens wat een grote handen. Die jongens van ons hebben toch maar weer iets moois in elkaar gezet. Hoe komen ze erop, hè?’

‘Ja, het is erg leuk bedacht,’ vond moeder. ‘Nou, dat lachen doet je goed, ik voel mijn vermoeidheid al een stuk minder.’

Toen hun ouders nog grinnikend de kamer inkwamen, vroeg Sietse: ‘Weet u nu wie Grietje is, vader?’

‘Vertel me liever hoe jullie aan die pop komen.’

‘Hielke, kijk je uit dat je er niet in blijft,’ waarschuwde moeder.

‘Moet u zien,’ wees Sietse, ‘de tranen lopen over zijn wangen.’

Hielke ging maar gauw naar de keuken om een beetje water te drinken. Daarna kon hij weer aan tafel gaan zitten zonder opnieuw in lachen uit te barsten.

‘Nu weet ik nog steeds niet hoe jullie aan die pop komen,’ merkte Klinkhamer op.

‘Die dreef in het meer,’ vertelde Sietse. ‘En we hebben hem maar opgevist.’

‘Jullie zijn net een stel jonge honden.’ Klinkhamer schudde zijn hoofd. ‘Die slepen ook alles mee naar hun nest. Maar die pop wordt zo gauw mogelijk opgeruimd, anders gaan jullie er weer kattenkwaad mee uithalen.’

‘Daar ben ik ook bang voor,’ knikte moeder.

‘We zullen Grietje opruimen, moeder,’ beloofde Hielke.

Sietse zweeg. Hij beloofde liever niets, want ze zouden nog een heleboel lol met die pop kunnen hebben. Nee, hij zou er wel voor zorgen dat Grietje niet zomaar werd afgedankt.

Hoofdstuk 2
Een visser bij de karpervijver

Na het eten ging de tweeling naar hun etalagepop.

‘Zullen we hem verbranden?’ vroeg Hielke.

‘Ik weet het niet,’ aarzelde Sietse. ‘Het is eigenlijk zonde om zo'n mooie pop weg te doen.’

‘Maar het moet van vader,’ zei Hielke. Hij nam de pop mee naar de werkplaats om hem op de smidse te verbranden.

‘Wacht,’ zei Sietse. ‘Geef eens hier! Gerben komt net aanfietsen.’

Gerben was de boerenknecht van boer Jellema. De jongens en hij hielden elkaar graag voor de gek, en Gerben zat heel snel boven op de kast. Daarom wilde Sietse hem ertussen nemen.

Voordat Gerben van zijn fiets was gestapt, had Sietse de pop al tegen de deur gezet. Toen Gerben die opendeed, viel de pop in zijn armen.

‘Pardon, mevrouw,’ zei Gerben geschrokken, maar opeens ontdekte hij dat het alleen maar een etalagepop was, die hij had opgevangen. ‘Is het weer zover?’ vroeg hij met een zuur lachje. ‘Moeten jullie weer een onschuldige burger de stuipen op het lijf jagen? Als ik het aan je vader vertel, maakt hij kurkentrekkers van jullie!’

Klinkhamer liep net de smederij binnen. ‘Wat is er aan de hand, Gerben? Wie moet er veranderd worden in een kurkentrekker?’

‘Veldwachter Zwart,’ antwoordde Gerben. ‘Hij is zo vriendelijk geweest om me op de bon te zetten.’

‘O ja, waarom dan?’ wilden de jongens nieuwsgierig weten. ‘Was je met twee hengels aan het vissen?’

‘Nee hoor, ik ben zo onschuldig als een lammetje,’ beweerde Gerben. ‘Maar mijn bel is een beetje kapot. Kijk, zo doet hij het wel, maar als ik hem verder indruk, doet hij het niet meer.’

Gerben gaf een demonstratie en inderdaad haperde de fietsbel af en toe.

‘We zullen hem even opereren.’ Sietse draaide de kop van de bel af. De jongens verbogen de radertjes met allerlei tangen, maar zonder succes.

Klinkhamer keek er even naar. ‘Jongens, als het niet lukt, neem dan de bel maar van die oude fiets daar in de hoek. Die mag Gerben hebben. Jullie redden het verder wel, hè? Ik ga mijn krant lezen.’

Klinkhamer verdween het huis in, en Gerben en de jongens probeerden nog van alles om de bel te repareren, maar uiteindelijk pakten ze toch maar de andere.

‘Fantastisch,’ zei Gerben, toen zijn fiets weer aan alle eisen van de wet voldeed. ‘Deze bel krijg ik dus gratis? Nou, bedankt. Maar de boete zal ik toch moeten betalen. Zwart heeft me lelijk te pakken. Nou, ik krijg hem ook nog wel! Het laatste woord is er nog niet over gesproken.’ Gerben vertrok naar de boerderij van Jellema.

Hielke en Sietse, die vuile handen hadden gekregen van de bellen-operatie, gingen ze wassen in de keuken. Er moest zelfs schuurpoeder aan te pas komen om de vettige olie die Gerben in zijn fietsbel had gespoten, van hun handen te krijgen. Maar na veel schuim en gespat gingen ze weer schoon terug naar de smederij.

Tot hun grote verbazing zagen ze dat de etalagepop verdwenen was.

‘Hoe kan dat nou?’ vroeg Sietse.

‘Ik heb Sjoerd Bonnema, de postbode, langs zien komen,’ herinnerde Hielke zich. ‘Die heeft de pop natuurlijk bij de deur zien liggen. Misschien heeft hij hem toen verstopt of meegenomen.’

Ze begonnen meteen overal te zoeken. Naast en achter de smederij, zelfs in de tuin van de dokter, hun buurman. Maar er was nergens een spoor van de pop te vinden.

‘Dan gaan we naar het huis van Sjoerd,’ besloot Sietse.

Ze namen de ouderwetse, hoge fiets die ze van de rijke meneer Siegertsma hadden gekregen, en reden naar het dorp. Sietse zat op het zadel en stuurde, terwijl Hielke achter op de bagagedrager zat en trapte. Zo kwamen ze op het Raadhuisplein aan en zwenkten het zijstraatje in waar Sjoerd woonde.

Hielke belde aan en de moeder van Sjoerd deed open. ‘Mevrouw, weet u of Sjoerd onze pop heeft gepakt?’

‘Wat, spelen jullie nog met poppen?’ vroeg mevrouw Bonnema verbaasd.

Hielke moest lachen. ‘O, nee hoor. We hadden een grote etalagepop en die lag voor de smederij.’

‘En nu denken jullie dat Sjoerd hem heeft meegenomen? Dan moeten jullie naar het postkantoor gaan, want daar is Sjoerd.’