Vivat Kameleon!

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642124

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

Dat staat hier maar te blazen alsof er geen verordeningen bestaan (blz. 77)

Hoofdstuk I
De pech van Kees bezorgt de tweeling straf

Smid Klinkhamer had een gebroken wiel gelast. Het nog gloeiend hete ijzer stond nu af te koelen en daarna moesten zijn zoons Hielke en Sietse het naar de boerderij van Jellema brengen.

De jongens zaten op de werkbank te wachten, totdat Sietse het wiel naar buiten kon rollen. Hij bracht het over het grasveldje achter de smederij naar de kant van de vaart, waar de jongens een boothuis hadden gebouwd. In dat boothuis lag hun motorbootje, de Kameleon. Hielke hield de deur van het boothuis open en dan rolde Sietse het grote wiel voorin de Kameleon. De motor werd gestart en de boot voer naar het midden van de vaart. Dan schakelde Sietse de versnelling om en de Kameleon begon vooruit te varen naar de brug, die daar vlakbij, de beide oevers van de vaart verbond. Snel gingen ze onder de brug door en dan lag een groot meer voor hen. De Kameleon zette nu koers naar links. Op het meer was het nog niet druk, slechts enkele zeilbootjes gleden voorbij. In de verte klonk het zware gepuf van een vrachtboot.

De Kameleon, die nogal lomp was gebouwd, kon snel varen, want ze had een sterke automotor. Maar de jongens hadden geen haast en als de motor op volle toeren ging draaien kostte dat extra benzine. Ze voeren nu evenwijdig aan een polderdijk, waarop een grote windmolen stond. Die molen heette ‘de Woudaap’ en daarin woonde Dijkstra. Toen de Kameleon de Woudaap naderde, zagen Hielke en Sietse de zoon van Dijkstra op de balustrade staan, die rond de molen was gebouwd.

‘Hé Kees!’ riep Hielke, ‘ga je mee?’

Kees had er wel zin in en Sietse stuurde naar de wal. Kees verdween in de molen en kwam dan beneden weer te voorschijn.

‘Waar gaan jullie heen?’ vroeg hij.

‘We brengen dit wiel naar boer Jellema, en daarna kunnen wij het meer rondvaren,’ zei Hielke.

Kees zocht een plaatsje naast het grote wiel en de Kameleon vervolgde zijn weg.

De boerderij, waarvan het rode pannendak boven de polderdijk uitstak, was nu niet ver meer. Weldra legde de Kameleon aan bij een steigertje dat daar was gebouwd om er de melkbussen op te zetten voor de melkvaarder. Hielke maakte de Kameleon vast, en samen met Kees droeg Sietse het wiel tegen de dijk op. Dan lieten zij het aan de andere kant naar beneden rollen en holde Sietse er hard achteraan om het te sturen. Het gelukte hem om het wiel zonder ongelukken op het erf te rollen.

Gerben, de knecht van de boer, wachtte hem op. ‘Zo snelheidsduivel,’ zei hij, ‘jij durft heel wat. Als het wiel tegen een paal van het hek was gebotst, had je vader het opnieuw moeten lassen.’

‘Wel nee, ik liep er toch naast?’ zei Sietse.

‘Maar je kon vooruit niet weten of je het wiel bij kon houden,’ zei Gerben, ‘je was roekeloos en dom, net als de man die dacht dat hij wel zeilen kon.’

‘Welke man?’ vroeg Hielke die nu ook op het erf was gekomen.

‘Heb ik jullie dat nog nooit verteld?’ vroeg Gerben, verbaasd.

‘Wel nee,’ zei Hielke, ‘je hebt ons al heel wat op de mouw gespeld, maar van een man die niet kon zeilen, heb je ons nooit verteld.’

‘Wel,’ zei Gerben, ‘dat komt zeker, omdat het pas een week geleden gebeurd is. Een mijnheer uit de stad zat op de dijk naar het zeilen te kijken. Het leek hem mooi om het ook eens te proberen. Hij dacht dat er geen kunst aan was, en hij ging naar de botenverhuurder. Maar die vermoedde direct dat de mijnheer een zondagszeiler was en daarom gaf hij hem een grote roeiboot met een niet te groot zeil.

De man ging aan het roer zitten en voor het windje zeilde hij het meer op. Nauwelijks was hij twintig meter uit de wal of hij trok aan het roer met het gevolg dat het zeil omsloeg. De man kreeg een tik van de giek en verspeelde zijn hoed die het water inschoot.

Omdat hij niet nog eens zo'n tik wou hebben, ging hij plat op de bodem van de boot zitten en stak zijn benen onder de roeibanken. Alleen zijn hoofd kwam nu nog boven de bootrand uit. Het zeil kon nu zoveel heen en weer slaan als het wilde, maar het zou hem niet meer raken. En omdat onze stadsman helemaal niets van zeilen afwist, sloeg het zeil gedurig heen en weer. De man rukte veel te vaak aan het roer en de andere zeilers moesten dan ook goed uitkijken voor die rare schipper.

Toen beging de man de grootste fout die een zeiler kan maken. Hij zette het zeil vast aan de ene kant van de boot. Je snapt wat er toen gebeurde. De man gaf voor de zoveelste maal een ruk aan het roer en het zeil sloeg weer om. Maar doordat het vast zat, bleef het midden boven de boot staan. Er kwam een rukwind en tjoep, de hele boot kantelde ondersteboven. Natuurlijk kwam er meteen van alle kanten hulp opdagen. Verscheidene jongelui doken te water om de verongelukte schipper te zoeken, maar hij was niet te vinden. De boot werd intussen weer recht gekanteld en wie lag daar op de bodem? Onze zeiler! Hij was nog kurkdroog.’

‘Dat bestaat met,’ nepen de jongens.

‘Je vergeet, dat er een grote luchtbel onder een gekantelde boot blijft,’ zei Gerben, ‘die mijnheer bleef netjes onder de roeibanken hangen. Hij had dus helemaal geen last.’

‘Je kunt mij nog meer vertellen, maar als je een boot weer recht kantelt schept hij altijd water. Daarom kon die zeiler onmogelijk droog blijven,’ riep Sietse.

‘Verroest,’ zei Gerben, ‘als je alles zo nauw neemt, vertel ik jullie nooit weer wat. Geef dat wiel nu maar hier en hoepel maar gauw op!’

Lachend verlieten de jongens het erf. Gerben behoefde hen niets wijs te maken over de zeilsport, want daar wisten zij alles van.

In het gras bij het aanlegsteigertje ontdekten de jongens een hoopje oud ijzer. Jellema had het daar neergelegd voor de opkoper van oude metalen.

Er lag ook een heel oude motorfiets bij.

‘Ha,’ riep Sietse, ‘dat is er nog een uit het stenen tijdperk. Zou hij nog willen rijden?’

Ze trokken de motorfiets op de dijk. Er zaten geen banden meer om de wielen en de remmen waren stuk, de benzinetank vertoonde een scheur en de spatborden waren verdwenen, maar de motor was er nog en ook het grote ouderwetse zadel.

Sietse ging erop zitten en Hielke en Kees gingen duwen. Zo begonnen zij op de dijk het spelletje te spelen van motorrenners. Maar dit verveelde al gauw en Sietse wist iets beters. Er lag even verder een plank over de sloot en nu wilde Sietse de dijk afrijden en over de plank sturen. Hielke waarschuwde hem, dat het vast verkeerd zou aflopen, maar Sietse die nu eenmaal een waaghals was, ging het toch proberen.

Hij zette de motor boven op de dijk recht tegenover de plank. Dan liet hij zich naar beneden rollen.

Met steeds meer snelheid naderde hij de sloot. En roets ging hij over de plank en kwam in het weiland tot staan.

‘Het gaat geweldig!’ riep hij. ‘Een kind kan het me nadoen.’ Met z'n allen duwden zij de motor weer boven op de dijk en dan ging Sietse andermaal naar beneden.

Het ging zo goed, dat Hielke het ook wel eens wilde proberen. De volgende rit was dus voor hem en ook hij had er geen moeite mee om over de plank te sturen.

Hij en Sietse gingen nu om beurten rijden totdat Kees ervan overtuigd was dat hij het ook wel zou kunnen en dus klom hij ook in het zadel. Om hem moed in te spreken, zei Hielke, ‘je laat je maar gewoon gaan! Kijk voor je uit naar het midden van de plank, dan gaat alles vanzelf.’

Kees klemde zijn handen om het stuur alsof hij het stuk wilde knijpen en met grote ogen strak op de plank gericht, liet hij zich naar beneden rollen.

Maar of Kees niet goed oplette of dat hij te zenuwachtig was, is niet bekend, maar hij stuurde precies naast de plank en kwam met een plons in de modderige sloot terecht. Hielke en Sietse holden de dijk af en trokken hem op het droge.

‘Heb je je bezeerd?’ vroeg Hielke.

‘Ik ga niet naar huis,’ riep Kees.

‘Dus je hebt je wel bezeerd?’ vroeg Hielke.

‘Wel nee!’ riep Kees kwaad, ‘ik ben zo fris als een... een...’

‘Verdronken kat,’ vulde Sietse aan, ‘je stinkt van de blubber!’

‘Ik ga me wassen en m'n kleren drogen,’ zei Kees, ‘en jullie moeten mij helpen, want jullie hadden dit idiote spelletje bedacht.’

‘Natuurlijk helpen wij je,’ zei Sietse, ‘maar het is verstandiger als je naar huis ging.’

‘Dat moet jij nodig zeggen,’ ruziede Kees. ‘Zou jij naar huis gaan? Gisteren heb ik achter de molen in de sloot gelegen, dus zwaait er wat, als ik zo weer thuis kom.’

‘Weet je wat, Kees?’ zei Hielke, ‘ga jij je bij het meer schoonspoelen, dan kunnen we daarna je kleren drogen!’

‘Wel ja,’ zei Sietse, ‘we gaan ergens een vuurtje stoken, dan zijn je kleren gauw genoeg droog.’

Terwijl Kees aan de andere kant van de dijk verdween om zich schoon te spoelen, trokken Hielke en Sietse de motor uit de sloot en brachten hem terug naar de plaats waar het oude ijzer lag. Direct daarop kwam Kees daar ook. Hij droop van het water, maar was nu weer tamelijk schoon. Vlug gingen zij in de Kameleon en voeren snel het meer op. Kees kleedde zich zover mogelijk uit en geholpen door Hielke werd zijn natte plunje geducht uitgewrongen. Sietse stuurde de Kameleon naar een hoek van het meer waar vele kleine eilandjes waren. ‘Het Doolhof’, werd dit deel van het meer genoemd, omdat je er moeilijk de weg kon vinden. Dat kwam doordat de eilandjes begroeid waren met riet en struikgewas. De jongens kenden ‘het Doolhof’ heel goed en Sietse stuurde dan ook zonder aarzelen tussen de rietkragen door. De motor werd gestopt, omdat het water er ondiep en modderig was. Door de rietkragen vast te grijpen, trokken ze de Kameleon verder, tot midden in ‘het Doolhof’ waar zij bij een van de grootste eilandjes aanlegden. Van de struiken plukten zij de dode takken en samen met riet werd er een vuurtje van gestookt. Tussen een struik en een boompje werd een touw over het vuur gespannen. Daaraan kwamen de natte kleren te hangen. De kleren begonnen weldra te dampen.

‘Het gaat goed!’ zei Hielke, terwijl hij nog wat hout op het vuurtje wierp. De scherpe rook kringelde recht omhoog en als Kees in de kleren kneep om te voelen of ze al droog werden, moest hij telkens niezen van de rook. Sietse schepte een emmertje water en zette dat naast het vuur.

‘Je moet altijd voorzichtig zijn,’ zei hij. ‘Als het vuur door het droge gras kruipt, staat het hele eilandje in de fik! Nou en dan zijn we zuur, want dan branden alle eilandjes plat.’

Hij sprenkelde de grond rond het vuur nat zodat er geen uitbreiding te vrezen was. In het kastje onder de achterbank van de Kameleon vond Sietse een grote plastic zak die hij vol water goot en met een touwtje dichtbond.

‘Hier heb ik nog een waterbom,’ zei hij, ‘die gooi ik als er brand komt.’

De dunne zomerkleren van Kees droogden vrij snel. Stuk voor stuk kon hij ze weer aantrekken, alleen zijn sokken wilden niet zo vlug drogen. Tenslotte had hij zijn overall ook weer aangetrokken en was het wachten alleen nog op de sokken. Het vuurtje ging bij gebrek aan brandstof bijna uit. Sietse klom in de boom om te kijken of er ergens nog een dode tak zat. Zijn waterbom hing hij onder in de boom en klom dan tot de top. Er was evenwel geen brandhout te vinden maar wel kon Sietse nu over de andere eilandjes heenkijken.

Maar wat zag hij daar? Twee mannen in een roeiboot naderden snel over het meer. Ze kwamen regelrecht naar ‘het Doolhof’. Drommels, dat waren Gerben en veldwachter Zwart. Sietse herkende hen duidelijk. Maar dat betekende onraad! Waarom hadden zij zo'n haast om in ‘het Doolhof’ te komen? Of wacht eens. Hadden zij soms de rook van het vuurtje gezien? Maar natuurlijk, dat was het! Vlug liet Sietse zich uit de boom glijden, hij greep de emmer en wierp het vuur uit.

‘Wat doe je nou?’ riep Kees verontwaardigd.

‘Weg wezen,’ zei Sietse. ‘Opschieten, vlug in de boot! Zwart en Gerben komen er aan.’

Sietse maakte het touw los dat over het vuur was gespannen; Hielke en Kees begonnen nu vlug te helpen en brachten alles aan boord. En dan trokken zij de Kameleon snel verder langs de rietkragen.

‘Daar hangt nog iets in de boom,’ zei Kees.

‘Laat maar,’ zei Sietse, ‘dat is de waterbom.’

Zwart en Gerben hadden de ingang van ‘het Doolhof’ bereikt.

‘We moeten ongeveer in het midden zijn bij dat boompje daar,’ besliste Zwart en hij en Gerben duwden ieder met een roeispaan hun boot zo vlug mogelijk tussen de eilandjes door. Zo kwamen zij bij het eilandje, dat de jongens even tevoren verlaten hadden.

Zwart, die voorin stond, moest zich bukken voor de takken van de boom, uit welke Sietse hen had zien naderen. Gerben trok zijn roeispaan omhoog om ze binnen boord te halen. Hij stootte daarbij tegen de waterbom die nog tussen de takken hing. De zak sprong stuk en Zwart kreeg het water over zijn hoofd. Het liep hem over de schouders en tussen zijn kraag.

‘Wel alle duivels!’ bulderde Zwart woest, ‘dat zal ik jullie betaald zetten, sta of ik schiet!’

Zwart sprong meteen aan wal en rende het eilandje rond. Tot zijn niet geringe verbazing bleek er niemand te zijn.

De jongens, die hun Kameleon geruisloos in een boog rond het eilandje hadden getrokken, schrokken wel van het gebulder van Zwart.

‘Hij heeft ons gezien,’ zei Kees angstig.

‘Wel nee, doorvaren, jò!’ zei Sietse.

‘Maar hij zegt, “sta of ik schiet”,’ bibberde Kees.

‘Dat is allemaal bluf,’ zei Sietse, ‘als wij hem niet zien, hoe kan hij ons dan wel zien?’

En dus trokken zij de Kameleon vlug naar de uitgang van ‘het Doolhof’.

Terwijl Zwart en Gerben nog druk zochten haar degene die met water had gegooid, startte Sietse reeds de motor en ging de Kameleon er in de hoogste versnelling vandoor. De sokken van Kees werden verder op de kap van de motor gedroogd, en even voordat zij de Woudaap bereikten, kon Kees ze weer aantrekken. Sietse stuurde naar de kant en Kees stapte uit.

‘Tot ziens!’ zei hij en ging dan schoorvoetend in de molen, bang dat zijn moeder zou ontdekken wat er gebeurd was. De Kameleon voer weer naar de brug waar Sietse onderdoor stuurde en dan lag de trouwe boot weldra weer in zijn haventje. Hielke en Sietse gingen naar de smederij, waar Klinkhamer vroeg of zij het wiel goed hadden afgeleverd.

‘We hebben het aan Gerben gegeven,’ zei Hielke.

‘Goed zo,’ zei Klinkhamer, ‘jullie worden wel bedankt.’

Een half uur later kwam veldwachter Zwart ook in de smederij. Hij keek lang niet vrolijk en was vermoeid.

‘Verroest,’ zei Klinkhamer, ‘heeft het geregend? Uw pet en schouders zijn helemaal nat, Zwart.’

‘Ik heb me in het zweet geroeid,’ zei Zwart, ‘om een paar onverantwoordelijke elementen te pakken te krijgen, die nota bene midden in “het Doolhof” een vuurtje stookten. Maar hoe Gerben en ik ook zochten, er was niemand te vinden. Zeg jongens, zijn jullie nog op het meer geweest? Hebben jullie misschien iemand “het Doolhof” zien binnenvaren?’

‘Ik wel,’ zei Sietse, ‘het waren twee mannen in een roeiboot. Zij roeiden heel hard.’

‘Dat waren Gerben en ik,’ bromde Zwart, ‘hebben jullie verder niemand gezien?’

‘Nee,’ zei Sietse, ‘ikke niet! Jij misschien, Hielke?’

Hielke schudde z'n hoofd. Hij durfde zijn mond niet te openen omdat hij dan in lachen zou uitbarsten.

‘Ik snap er niets van,’ zei Zwart, ‘er was werkelijk niemand en toch hebben ze mij met water gegooid.’

Hielke en Sietse keken elkaar verwonderd aan. Wie had Zwart met water gegooid? Was er dan nog iemand in ‘het Doolhof’ geweest? Niemand wist er een antwoord op en onverrichterzake ging Zwart terug naar het dorp.

Het liep al tegen zessen, toen Gerben de smederij binnenkwam. Hij moest Klinkhamer nog even vertellen wat hij die middag met Zwart had beleefd.

‘Wij voeren “het Doolhof” binnen,’ vertelde hij, ‘en duwden zo hard we maar konden naar de middelste eilandjes. We gingen onder boomtakken door en juist toen ik mijn roeiriem binnen boord haalde, werd er uit die boom een plons water over Zwarts hoofd gestort. Hij hapte naar adem als een snoek op het droge en kwaad dat-ie werd, kwaad! Het was niet mooi meer. En weten jullie wat er zo gek was? Wij hebben geen sterveling gezien. Nu vraag ik jullie, waar kwam dat water vandaan?’

‘Uit het meer,’ zei Sietse, die nu begrepen had dat Gerben de waterbom had stuk gestoten.

‘Wel nee,’ zei Gerben, ‘het kwam uit de lucht!’

‘Het water in het meer komt ook uit de lucht,’ zei Sietse.

‘Met jullie valt niet te praten,’ zei Gerben, ‘maar ik denk dat er in “het Doolhof” een vreemde gast rondspookt.’

Klinkhamer begon te lachen.

‘Jij denkt altijd aan spoken,’ zei hij, ‘maar ik denk aan de koffie! Kom jongens, we gaan eten!’

Gerben verliet mopperend de werkplaats en Klinkhamer en de jongens gingen in huis, waar moeder al wachtte met de broodtafel.

Na de maaltijd ging Klinkhamer de krant lezen. Moeder ruimde de tafel op en Hielke en Sietse bladerden in een weekblad met foto's.

De avond zou verder rustig verlopen zijn, als Dijkstra niet was komen opdagen.

‘Goedenavond!’ riep hij luid. ‘We hebben weer wat beleefd. En ik maar denken dat de molen in brand stond. En toen zat het in die aap!’

‘Wat zegt u?’ schrok Klinkhamer, ‘stond de Woudaap bijna in brand? Hoe kwam dat?’