Op reis met de Kameleon

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642414

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

... Woedend kwamen de mannen de kajuit uit rennen en riepen: ‘Geef hier dat fototoestel!’... (blz. 119)

Hoofdstuk 1
De kersenplukkers

In de smederij van Klinkhamer kwam een man binnen, gekleed in een vaal grijs kostuum en met een hoed op, waarvan de rand door regen en wind zo was vervormd dat het hoofddeksel al lang afgedankt had moeten worden. Maar de man was erg gesteld op die oude hoed, hij paste hem goed en zat prettig en wat een ander van de hoed dacht, interesseerde hem niet. Opgewekt begroette hij Klinkhamer.

‘Goedemiddag smid! Kunt u ook waterleidingen repareren?’

‘Ik denk van wel,’ zei Klinkhamer enigszins terughoudend want de klant maakte niet zo'n solide indruk.

De twee zoons van Klinkhamer, Hielke en Sietse, riepen: ‘Onze vader kan alles! Electra, gas-, water- en stoomleidingen alles kan hij repareren!’

‘Ha, jullie zijn zeker een tweeling,’ zei de man, want de jongens leken op elkaar als twee druppels water.

‘Mijn naam,’ vervolgde de man, ‘is Tamme Kort! Dat is niet lang en ook niet wild. En je kunt de naam niet omdraaien want een korte Tamme ben ik niet! Ik meet één meter tweeënnegentig!’

Hielke en Sietse vonden het wel een leuke man.

‘Waar woont u?’ vroeg Sietse.

‘Hier in dit dorp!’ zei meneer Kort.

‘Maar wij hebben u nog nooit eerder gezien!’ zei Hielke.

‘Ik woon hier nog niet zo lang,’ zei meneer Kort en hij keek op zijn horloge. ‘Ik woon hier nu anderhalf uur!’

‘Heeft u hier een huis gehuurd?’ vroeg Klinkhamer.

‘Ik heb nog nooit een huis gehuurd,’ zei meneer Kort.

‘Ik heb een hekel aan het betalen van huur. Daarom woonde ik altijd in een eigen huis, maar het werd afgekeurd. Er kwam een bordje op de deur waarop stond: “Onbewoonbaar verklaard!” Toevallig las ik dat hier het “Heerenhuis” te koop stond en omdat je toch ergens moet wonen, heb ik dat maar gekocht!’

‘Het “Heerenhuis”?’ riepen Klinkhamer en de jongens verbaast. Want het ‘Heerenhuis’ was een groot deftig huis dat al meer dan een jaar leeg stond omdat de prijs voor vele kopers te hoog was. En nu had deze meneer Kort, die meer de indruk maakte van een landloper dan van een rijke heer, het ‘Heerenhuis’ gekocht? Dat was toch wel iets om je even over te verwonderen.

‘Het was wel een beetje duur,’ zei meneer Kort lachend, ‘maar wij moeten toch ergens kunnen snurken, nietwaar? En dit dorp ligt aan een mooi meer en omdat ik het grootste deel van m'n leven op het water heb doorgebracht, wou ik hier wel wonen.’

‘Was u zeeman?’ vroeg Sietse.

‘Inderdaad. Ik heb gevaren als matroos. Ook was ik visser, maar nu ga ik rentenieren! Al dat geploeter om geld geeft toch niets, want wat houd je er tenslotte van over? Slechts één hemd! Waar of niet?’

‘U heeft gelijk,’ zei Klinkhamer, ‘maar zo lang ik niet kan rentenieren, zal ik wel moeten doorploeteren. En? Was er iets stuk aan uw waterleiding?’

‘Tja. Er komt geen druppel uit de kranen, maar de kelder staat half vol! Als er nog meer water bij komt, drijft het huis straks weg! Daarom wou ik graag dat u even kwam kijken.’

‘Goed meneer Kort. Ik kom!’ beloofde Klinkhamer.

‘Tot dan!’ zei meneer Kort en hij vertrok in een heel oude auto.

Klinkhamer deed gereedschap in een tas en Sietse vroeg of zij mee mochten om te helpen.

‘Ik vind het best, als jullie maar geen kattekwaad uithalen,’ zei Klinkhamer. Hij zette de gereedschapstas op de bagagedrager van z'n fiets en vertrok naar het dorp.

Hielke en Sietse volgden hem samen op één fiets.

In de Dorpsstraat, halverwege het Raadhuisplein stond een groot huis, op ongeveer tien meter afstand van de weg. Aan weerszijden van een groot bloemperk liep een breed pad naar de voordeur.

De auto van meneer Kort was om het perk heengereden en stond voor een garage. Bij het huis aangekomen zette Klinkhamer z'n fiets tegen de muur en dat deed Hielke ook terwijl Sietse aan de bel trok waarvan de knop in de vorm van een kleine hand was gesmeed. Binnen klonk een meertonige bel. Een vriendelijk vrouwtje opende de oude zwart gelakte massieve voordeur.

‘Dag mevrouw,’ zei Klinkhamer, ‘ik kom voor de waterleiding!’

‘Dat dacht ik al,’ zei de mevrouw. ‘Ik ben blij dat u er nu al is. Komt u verder!’

Klinkhamer en z'n zoons volgden haar door een ruime hal; de jongens vonden het er reuze deftig.

‘Bent u al geïnstalleerd?’ vroeg Klinkhamer. ‘Meneer Kort zei dat hij hier pas anderhalf uur woonde.’

‘Ja, dat klopt,’ zei de mevrouw. ‘Mijn zoon heeft dit huis geheel gemeubileerd gekocht, begrijpt u? Alleen de dure schilderijen zijn weggenomen maar de rest is zo gebleven als het was.’

Mevrouw bracht Klinkhamer naar de keuken waar een deur toegang gaf tot de kelder. Van de trap achter de deur verdwenen de onderste treden in het water dat ongeveer een meter hoog stond.

‘Drommels!’ riep Klinkhamer, ‘er moet hier ergens een kraan openstaan! Maar waar vind ik die?’

‘Achter de trap!’ zei Sietse.

‘Hoe weet jij dat?’ vroeg Klinkhamer.

‘Dat dacht ik zomaar,’ zei Sietse.

‘Misschien is het nog wel waar ook,’ zei Klinkhamer en hij daalde de trap zo ver mogelijk af, stroopte z'n mouwen omhoog en tastte tussen de treden door onder water op zoek naar de leidingen. En warempel! Er zaten drie kranen waarvan er één gedeeltelijk open stond. De kraan werd dichtgedraaid en de grootste van de drie geopend.

‘Ja! Er is water!’ riep Sietse.

Uit de kraan in de keuken liep een flinke straal.

Klinkhamer ging vervolgens het hele huis door om alle openstaande kranen te sluiten. Ook achter het huis was een kraan die dichtgedraaid moest worden.

Toen Klinkhamer en de jongens buiten kwamen lagen op het grasveld in de tuin meneer Kort, een jongen en een meisje.

‘Hallo Klinkhamer, is het gelukt?’ riep meneer Kort.

‘Er is weer water!’ zei Klinkhamer, ‘maar de kelder moet leeggepompt worden!’

‘Kunt u daarvoor zorgen?’ vroeg meneer Kort.

‘Ik stuur vanavond wel iemand van de brandweer,’ beloofde Klinkhamer.

Het meisje kwam naar Hielke en Sietse en vroeg: ‘Zijn jullie een tweeling?’

‘Hoe raad je het,’ riep Sietse spottend.

‘De mensen denken vaak dat mijn broer en ik ook een tweeling zijn,’ zei het meisje, ‘maar Jaap is veertien en ik ben dertien.’

‘Wij zijn ook veertien,’ zei Hielke.

‘Ik heet Wilma,’ zei het meisje. ‘Hoe heten jullie?’

‘Hielke en Sietse.’

‘Jaap!’ riep Wilma, ‘hier zijn twee vrienden voor je!’

‘Laat ze hier maar komen kersen eten!’ riep Jaap.

‘Ja jongens! Komen jullie ons helpen?’ riep meneer Kort. ‘Wij houden een wedstrijd met de mussen en spreeuwen om te kijken wie de meeste kersen lust!’

Hielke en Sietse behoefden geen verdere uitnodiging meer en kwamen gauw meesmuilen. Klinkhamer ging terug naar de smederij. Hij wist dat zijn zoons voorlopig geen haast hadden om naar huis te gaan.

De kennismaking met Jaap en Wilma beviel onze Klinkhamertjes best. De kersen smaakten heerlijk en in die grote tuin kon je lekker lui in het gras liggen.

‘Ik denk dat ik hier maar een zwembad laat maken,’ zei meneer Kort.

‘Maar vader, dat is zonde van de tuin!’ riep Wilma.

‘Waarom een zwembad?’ vroeg Sietse. ‘In het meer is toch ruimte genoeg om te zwemmen?’

‘Is het water niet vervuild?’ vroeg meneer Kort.

‘Helemaal niet!’ riep Hielke. ‘Rondom staan zuiveringsinstallaties!’

‘Dat is niet gek,’ vond meneer Kort. ‘En zit er veel vis in het meer?’

‘Jawel,’ zei Sietse, ‘maar het is tweedehands vis!’

‘Dat begrijp ik niet,’ zei meneer Kort.

‘Sietse bedoelt, dat de vissers hun vangst steeds weer in het meer terugwerpen,’ zei Hielke. ‘Als u dus een vis vangt is die misschien een dag tevoren ook al gevangen geweest.’

De oude mevrouw kwam een emmertje brengen.

‘Willen jullie dit vol kersen plukken?’ vroeg ze. ‘Dan ga ik er jam van maken!’

‘Maar moeder, dat is toch niet nodig?’ riep meneer Kort. ‘Ik kan wel honderd potten jam voor je kopen! Je moet je niet zo druk maken, oudje! Dat is nergens goed voor!’

‘Maar je kunt de kersen niet allemaal door de spreeuwen laten opeten,’ zei mevrouw Kort. ‘Geef ze liever aan iemand cadeau!’

‘Dat is een goed idee, moeder,’ zei meneer Kort. ‘Jongens, pluk de hele boom maar leeg en trakteer het hele dorp op kersen! Maar doe wel voorzichtig en val niet van de takken!’

Sietse klom meteen in de boom en begon te plukken.

Wilma ging op een tuinstoel staan en hield de plastic emmer omhoog zodat Sietse de kersen erin kon doen.

Jaap haalde een ladder uit de garage en klom omhoog tussen de takken. Hielke had ook een emmer en stond vlak onder Jaap, op dezelfde ladder, de kersen op te vangen. Er werden drie emmers vol geplukt.

‘De rest moeten de spreeuwen maar houden.’ zei Wilma.

Nadat de oude dame een schaal vol kersen had gekregen gingen ze het dorp in. Sietse nam de fiets en hing aan weerskanten van het stuur een emmer. Jaap zette de andere emmer achter op de bagagedrager.

‘We gaan eerst naar het huis van Louw,’ zei Sietse.

De anderen vonden het best. Louw Vrolijk was een vriendje en woonde vlak bij de boterfabriek, waar zijn vader kaasmaker was. Louw keek blij verrast toen z'n vrienden kersen kwamen brengen. Hij maakte kennis met Jaap en Wilma en sloot zich meteen bij de weldoeners aan. Ze gingen naar het huis van Gerben die samen met z'n moeder in een zijstraatje van het Raadhuisplein woonde. Gerben was knecht op de boerderij van Jellema en was een grote, stevig gebouwde jongeman. Hij maakte graag een grapje en kon de gekste verhalen verzinnen.

Gerben bleek niet thuis te zijn, maar z'n moeder nam de kersen graag in ontvangst en bedankte de jongens hartelijk. In het straatje woonden drie gezinnen met veel kinderen en ook die kregen volop kersen. Ook de slager en de barbier kregen een portie. Op voorstel van Hielke gingen ze ook naar het huis van veldwachter Zwart. Mevrouw Zwart was ook al blij met de kersen en bedankte heel vriendelijk.

En dan zei Louw: ‘We moeten Kees niet vergeten!’

‘Zeg dat wel!’ riep Hielke. ‘We mogen de grootste snoeper van het dorp niet tekort doen. Laten we er even heen varen!’

‘Hebben jullie dan een boot?’ vroeg Wilma.

‘Zij hebben een motorboot!’ vertelde Louw. ‘Het is de beste van heel de omtrek! Jullie zullen er van opkijken!’

‘Ik wil wel graag even varen,’ zei Jaap.

‘Maar kunnen jullie zwemmen?’ vroeg Hielke.

‘Wie kan dat niet?’ vroeg Wilma.

‘Oké!’ riep Sietse. ‘Wij gaan het wijde water op!’

Ze gingen naar de smederij en deden de rest van de kersen in één emmer.

‘Zijn die allemaal voor Kees?’ vroeg Louw.

‘Dat kan niet,’ zei Wilma. ‘De moeder van Hielke en Sietse heeft nog niets!’

Zij deed de helft van de kersen in een emmer en bracht ze naar moeder Klinkhamer.

Mevrouw Klinkhamer bedankte Wilma vriendelijk en vroeg of zij altijd met jongens speelde.

‘Ja mevrouw,’ zei Wilma. ‘Soms denken ze dat ik ook een jongen ben omdat ik een lange broek draag. Maar m'n broer Jaap en ik hebben altijd samen gespeeld, begrijpt u?’

‘Tja, je moet het zelf weten, Wilma. Ik weet zeker dat je op Hielke en Sietse kunt vertrouwen.’

‘Dat geloof ik ook,’ zei Wilma en holde dan naar het boothuis dat aan de rand van de vaart was gebouwd. Haar broer Jaap riep luid lachend:

‘Moet je kijken, Wilma! Dit is de beste boot uit heel de omtrek! Het lijkt meer op een lompe ijzeren bak!’

‘Wij hebben niet gezegd dat het de mooiste boot is!’ zei Sietse verontwaardigd, ‘maar het is wel de beste!’

‘Ik geloof je wel, Sietse!’ zei Wilma. ‘En ik vind de naam Kameleon erg leuk! Waar mag ik zitten?’

‘Gaan jullie maar op het voorbankje,’ zei Louw. ‘Ik ga wel op de motorkap zitten!’

Hielke en Sietse hadden hun vaste plaats op de achterbank en toen iedereen zat, startte Sietse de motor en voer de Kameleon het boothuis uit de vaart in en dan naar de brug die vlakbij lag.

Er voer juist een groot schip onder de brug door en toen de brugwachter de Kameleon zag naderen, riep hij:

‘Hee jongens! Help even duwen! Dit schip loopt vast op de drempel!’

De Kameleon naderde de achterkant van het schip en begon er met alle kracht tegen te duwen. Doordat de motor op volle toeren draaide trilde het door de hele Kameleon.

Wilma en Jaap zaten verwonderd naar al dat gedoe te kijken en toen de Kameleon het grote schip vooruit duwde keken zij helemaal verbaasd.

‘Dat is een reuze sterke motor!’ riep Jaap vol bewondering.

‘Ik heb toch gezegd dat dit een erg beste boot is!’ riep Louw.

Het schip passeerde de brug en de schipper bedankte de jongens voor de hulp. Sietse stak een hand op als groet en daarna voeren ze snel het meer op. Sietse stuurde naar een grote windmolen die in de verte op de polderdijk stond. De molen heette de ‘Woudaap’ en daarin woonde de familie Dijkstra; vader, moeder en zoon Kees.

Jaap en Wilma zaten er zich nog over te verbazen dat die lompe Kameleon zo snel kon varen toen Sietse al bij de ‘Woudaap’ aanlegde. Kees kwam uit de molen en Sietse riep:

‘Wij komen je trakteren, Kees!’

‘Hier zijn kersen uit onze eigen tuin!’ riep Wilma.

Kees keek begerig in de emmer en vroeg:

‘Wie zijn jullie? Hebben jullie werkelijk een tuin?’

‘Ik ben Wilma Kort en dit is m'n broer Jaap,’ zei Wilma. ‘Wij wonen in het “Heerenhuis” en daar is een grote tuin bij met een kerseboom erin. Hielke en Sietse hebben ons geholpen bij het plukken!’

‘Is het waar?’ vroeg Kees.

‘Welverdraaid!’ riep Sietse kwaad. ‘Lust je kersen of lust je ze niet? Anders nemen wij ze mee terug!’

‘Ik lust ze heel graag!’ zei Kees. Hij deed een greep in de emmer en begon er meteen van te eten.

‘Zou je niet even een schaal willen halen en de kersen aan je moeder geven?’ vroeg Wilma en zij trok de emmer buiten het bereik van Kees.

‘Mijn vader en moeder moeten geen kersen,’ zei Kees.

‘Dat ga ik aan je moeder vragen!’ riep Sietse en hij sprong op de wal.

‘Wacht Sietse!’ riep Kees. ‘Ik moet jullie nog vertellen dat een kwartier geleden veldwachter Zwart hier is wezen vragen of ik ook wist wie de kerseboom van meester Zandstra heeft leeggeroofd.’

‘En dacht jij dan dat wij dat gedaan hebben?’ vroeg Hielke.

‘Veldwachter Zwart dacht het wel!’ zei Kees. ‘Hij vroeg of ik ook wist of jullie daar in de tuin zij geweest.’

‘Ha!’ riep Sietse, ‘en wij hebben kersen aan mevrouw Zwart gegeven. Als Zwart thuiskomt en dat hoort komt hij vast met opgestoken zeil op ons af!’

‘Dan kun je lachen!’ zei Jaap. ‘Jullie zijn immers onschuldig?’

‘Maar ik heb twee mannen gezien,’ herinnerde Sietse zich, die in een bootje naar het meer gingen. Zij vervoerden iets dat onder een zeil lag en zij hadden veel haast! Ik heb wel zin om in het dorp aan de overkant te zoeken naar dat bootje!’

‘Ja! Fijn! Dat is vast een leuk tochtje!’ riep Wilma.

‘Geef mij de kersen maar!’ riep Kees. ‘Ik ga niet mee!’

Maar Wilma ging aan wal en bracht de kersen naar moeder Dijkstra.

‘Bergt u ze goed op?’ riep Sietse, ‘anders pakt Kees ze!’

‘Ja, dat weten we al!’ riep mevrouw Dijkstra. ‘Ik houd Kees wel in de gaten.’

‘Smakelijk eten Kees!’ riep Louw en dan voer de Kameleon snel weg naar de overkant van het meer. Daar was de ingang van een groot kanaal en even verder lag het dorp. De Kameleon voer er langzaam binnen en op een gegeven moment zag Sietse het bootje van de twee mannen voor de wal liggen. Hij stuurde de Kameleon ernaast. De jongens zagen iets onder een zeil liggen. Ze tilden het zeil op en ontdekten zes kistjes met kersen.

In een ommezien pakten Louw, Hielke en Jaap de kistjes uit het bootje en zetten ze in de Kameleon.

‘Pas op, jongens! Daar komt iemand!’ riep Wilma.

Een jongeman kwam uit het huis waarachter het bootje gemeerd lag en riep:

‘Kom hier met die kersen! Of ik zal jullie een pak slaag geven!’

Maar de Kameleon ging er snel vandoor, achtervolgd door de jongeman in zijn boot.

‘Vlugger Sietse!’ riep Louw. ‘Hij haalt ons in.’

De Kameleon begon sneller te varen maar het bootje van hun achtervolger bleek ook snel te zijn en was nog ongeveer vier meter achter. Wilma zat vol spanning te kijken en riep:

‘Kunnen we niet sneller, jongens?’

‘Maak je maar geen zorgen,’ zei Sietse, ‘we blijven hem wel voor!’

De afstand tussen beide boten bleef gelijk, daardoor wist de achtervolger nog van geen ophouden en zo voeren de boten het meer op. Sietse stuurde in de richting van de politieboot die in de verte naderde. Maar hun achtervolger ging bij het zien van de politieboot meteen terug.

Daarmee leverde hij het bewijs dat hij niet eerlijk aan de kersen was gekomen. De Kameleon voer de politieboot voorbij en Louw vroeg aan Sietse:

‘Moet je hen niet waarschuwen voor die kersendief?’

‘Welnee,’ zei Sietse, ‘dat lost Zwart wel op!’

Ze naderden de brug en voeren er onderdoor naar het dorp. Bij het Raadhuisplein legden zij aan en gingen naar het gemeentehuis waar veldwachter Zwart was.

Zij vertelden hem hoe zij de kersen van meester Zandstra hadden teruggehaald. Zwart ging mee naar de Kameleon en noteerde de naam van een groentehandelaar die op de zijkant van de kistjes stond.

‘Zo jongens,’ zei Zwart, ‘jullie hebben goed werk gedaan! Willen jullie de kersen teruggeven aan meneer Zandstra? En voor ik het vergeet, nog welbedankt voor de kersen die jullie bij mij thuis hebben gebracht!’

‘Kon u het zien dat die niet bij Zandstra gestolen waren?’ vroeg Wilma.

‘Natuurlijk waren die niet gestolen!’ zei Zwart. ‘Zo dom zijn Hielke en Sietse niet om mij er dan van te trakteren. Nog welbedankt, jongens!’

Zwart ging terug naar het gemeentehuis en de Kameleon voer verder naar het erf achter de woning van meester Zandstra. Hij was erg blij toen hij de kersen terugkreeg en hij wilde de jongens belonen met voor ieder een flink portie.

‘Wij hebben al meer dan genoeg gehad, meneer,’ zei Wilma. ‘In onze tuin staat ook een kerseboom!’

‘Dan worden jullie vriendelijk bedankt voor de hulp,’ zei meneer Zandstra. ‘Ik zal het niet vergeten! Tot ziens!’

Onze vrienden voeren terug naar de smederij.

Daar was Gerben, de knecht van boer Jellema.

‘Wat hebben jullie allemaal uitgevoerd?’ vroeg Klinkhamer.

Ze vertelden hun belevenissen waarop Gerben zei:

‘De Kameleon wordt een politieboot! Jullie moeten erop zetten RP XI.’

‘Rijkspolitie elf?’ vroeg Louw. ‘Waarom elf?’

‘Dat is het gekkennummer,’ zei Gerben, ‘en dat past precies bij die halve gare Hielke en Sietse!’

‘Veldwachter Zwart zegt, dat Hielke en Sietse lang niet dom zijn! riep Wilma.

‘Zwart?’ riep Gerben, ‘die is zelf zó dom dat als hij de haan hoort kraaien, hij gaat kijken of die een ei heeft gelegd!’

‘Dat wil ik eens aan Zwart vragen,’ zei Sietse.

‘Jij vraagt niks!’ riep Gerben. ‘Ik ben hier gekomen om jullie te vragen of jullie vanavond meegaan om de kelder van het ‘Heerenhuis’ leeg te pompen.’

‘Natuurlijk!’ riepen Hielke en Sietse.

‘Dan wens ik jullie smakelijk eten en tot ziens!’