De Kameleon geeft vol gas

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642476

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

Zwaagstra moest snel in de rubberboot gaan om zich te redden...
(blz. 93)

Hoofdstuk 1
De komst van een marineman De jongens hebben een vreemde passagier

‘Ekas Remark is terug in het dorp! Dat wordt weer lachen geblazen!’ riep Gerben, de knecht van boer Jellema. Hij zat op de werkbank in de smederij van Klinkhamer, waar hij moest wachten, totdat de smid een gebroken wiel van een harkmachine gerepareerd had.

Twee jongens, Hielke en Sietse, een tweeling van veertien jaar oud, die de zonen van Klinkhamer waren, keken Gerben vragend aan.

‘Wie is terug in het dorp?’ vroeg Sietse.

‘Ekas Remark,’ herhaalde Gerben. ‘Hij is in dienst geweest bij de marine. Daar heeft hij veel geleerd over machines, elektriciteit, enzovoort, maar of hij er profijt van heeft gehad, moet ik nog maar zien! Hij was altijd al een vreemde vogel, maar hij is wel een leuke kerel. Hij laat je nooit in de steek.’

‘Waar woont hij?’ vroeg Hielke.

‘Bij zijn ouders in het huis naast de bakker!’

‘Maar daar woont meneer Kramer, de verzekeringsagent,’ wist Sietse. ‘En jij zei, dat die marineman Ekas Remark heette? Of wacht eens! Jij verdraait de naam. Die man heet natuurlijk Sake Kramer!’

‘Zo kun je hem ook noemen,’ lachte Gerben. ‘Maar hij vindt het leuker als je hem met Ekas aanspreekt!’

‘Ik zal wel wijzer zijn!’ sprak Sietse. ‘En dan sta jij om een hoekje te lachen, als ik een aframmeling krijg!’

‘Welnee,’ vond Gerben, ‘zo is Ekas niet. Je mag van alles tegen hem zeggen. Hij wordt alleen maar kwaad als je met hem gaat vechten! Maar dan timmert hij er goed op los, want bij de marine is hij getraind in het boksen, worstelen en nog een heleboel andere gevechtstechnieken. Een paar jaar geleden ben ik met hem naar de stad geweest. En daar toonde hij mij hoe goed hij getraind was in het vechten. Wij liepen winkels te kijken, toen een vrouw plotseling om hulp riep. Een dief had haar tasje geroofd. De man kwam in onze richting hollen. Het was een grote, stevige kerel, die zo dreigend keek, dat iedereen voor hem opzij ging. Maar Ekas greep hem bij een arm, gaf een ruk en slingerde hem toen in het rond, alsof het een bal aan een touwtje was. Dan liet hij de dief los, die als een weggeworpen speer door de lucht suisde en vervolgens met zijn hoofd door een grote winkelruit vloog. De winkelier kwam naar buiten hollen en greep de ruitenvernieler. Een winkelmeisje belde gauw om politiehulp. Binnen de vijf minuten waren er al zes agenten. De dief bleek een lang gezochte misdadiger te zijn en wie hem wist te pakken, kreeg tienduizend gulden beloning.’

‘Die beloning is voor u,’ zei de brigadier tegen de winkelier, ‘want u heeft de dief voor ons gepakt!’

‘Pardon brigadier,’ zei ik, ‘mijn vriend greep de dief en slingerde hem door de winkelruit.’

‘Dan krijgt hij een boete wegens het vernielen van andermans eigendom,’ besliste de brigadier.

‘Dat is te gek,’ vond de winkelier. ‘Ik dien geen aanklacht in, brigadier! Als u zorgt, dat ik de beloning krijg, kan ik een nieuwe ruit kopen. En, jongeman maak maar gauw, dat je wegkomt, dan praten we nergens meer over.’

‘Het is gemeen als mijn vriend geen cent van de beloning krijgt,’ riep ik kwaad.

‘Kom,’ zei Ekas en hij trok me mee. ‘Wat heb je aan geld? Ik heb even geprobeerd, of ik die bepaalde greep wel goed beheerste. En tot mijn groot genoegen lukte het fantastisch. Tjonge, wat zeilde die kerel mooi door de lucht. Het leek wel een vogel. Ekas was opgetogen over zijn succes. Over de beloning sprak hij geen woord meer.’

‘En nu wil jij, dat wij die onzin geloven?’ verbaasde Sietse zich.

‘Jij gelooft nooit iets,’ deed Gerben verontwaardigd. ‘Maar jij zult Ekas wel gauw genoeg leren kennen. En wees dan erg voorzichtig met hem, want hij laat je door de dikste spiegelruiten vliegen!’

‘Maar Gerben,’ sprak Hielke, ‘als de dief met zo'n geweldige klap tegen de ruit botste, was hij toch zeker dood geweest?’

‘Nee jongetje, doordat de ruit brak, bracht de dief het er levend af. En dat was voor Ekas een groot geluk, anders was hij gearresteerd wegens doodslag!’

Veldwachter Zwart kwam de smederij binnen. Hij hoorde wat Gerben zei en vroeg: ‘Wie was er gearresteerd, Gerben Zonderland?’

‘O, ik vertelde de jongens iets over Ekas Remark,’ antwoordde Gerben.

‘Ja,’ zei Sietse. ‘Zijn werkelijke naam is Sake Kramer en die liet een dief door een winkelruit vliegen.’

‘Gerben ziet ze wel meer vliegen,’ lachte Zwart, ‘maar Sake Kramer is geen vechtersbaas, hij is een rustig persoon waar niemand ooit last van heeft. En dat kan ik van jou niet zeggen, Gerben Zonderland.’

‘Dat weet ik,’ was Gerben het met hem eens. ‘Volgens u doe ik alles verkeerd, maar ik moet u wel steeds helpen als er iets misgaat!’

‘Natuurlijk broer,’ lachte Zwart, ‘want jij bent een vriend, die een ander niet in de steek laat. Hier, neem een sigaartje!’

Zwart presenteerde Gerben uit een doosje sigaren en ook Klinkhamer kreeg er één. Gerben stak hem meteen aan.

‘Het smaakt goed,’ zei hij. ‘Een prima sigaartje, meneer Zwart! Groeien die in uw tuin?’

‘Ja, aan een tabaksboom,’ sprak Zwart. ‘Tjonge, wat heb jij toch altijd vreemde praatjes. Wordt dat nooit beter?’

‘Als Gerben geen grapjes kan maken, wordt hij ziek!’ antwoordde Klinkhamer.

‘Dat is waar,’ gaf Gerben toe. ‘Humor houdt je gezond.’

Het wiel van de harkmachine was gerepareerd en Gerben vroeg aan Hielke en Sietse of zij het wiel met hun boot naar de boerderij wilden brengen. De jongens waren meteen bereid om dat te doen en droegen het wiel achter de smederij over een grasveldje naar de kant van de vaart, waar een boothuis stond. Daarin lag een motorboot, die de naam Kameleon droeg. Het was een mooie naam voor een lompe, ijzeren boot met een stompe steven. De Kameleon was een zogenaamde opduwer en daarom had ze zo'n stompe steven. De automotor, die in het midden van de boot onder een ijzeren kap was geplaatst, had zoveel kracht, dat de lompe Kameleon zo snel als een raceboot kon varen. Daarbij kon ze zonder moeite de grootste schepen duwen. De jongens waren dan ook reuze trots op hun sterke, snelvarende boot.

Sietse opende het zijdeurtje van het boothuis en samen droegen ze het wiel tot voor in de boot.

Hielke maakte de deur aan de vaartkant open en Sietse startte de motor.

De Kameleon voer naar buiten en ging naar de brug, die niet zo ver bij hun vandaan over de vaart lag. De boot ging eronderdoor en kwam op het grote meer, waar vele motoren zeilboten kris kras doorelkaar voeren. Sietse, die meestal stuurde, moest goed opletten om geen aanvaring te krijgen. Maar zo'n snelle boot als de Kameleon, kon vlug passeren en zonder moeite voeren onze schippers tussen vele boten door. De Kameleon ging evenwijdig langs de polderdijk en naderde een grote windmolen, die de naam Woudaap droeg. In de molen woonde de familie Dijkstra, bestaande uit vader, moeder en zoon Kees. Kees zat op school in dezelfde klas als Hielke en Sietse. Hij ging ook vaak mee uit varen in de Kameleon. Maar op het moment dat de Kameleon de molen passeerde, was Kees nergens te zien. Wel naderde er een fietser over de dijk, die alle moeite deed om de Kameleon in te halen.

‘Even sneller, Sietse,’ stelde Hielke voor. ‘Gerben probeert het van ons te winnen.’

Sietse gaf meer gas en de Kameleon ging er als een raceboot vandoor. Weldra was de boerderij van Jellema bereikt en legde de Kameleon bij de steiger aan. Daar kwam Gerben, hij hijgde nog van het harde fietsen en riep: ‘Die boot van jullie vaart zo snel als de admiraalssloep van de marine. Toen ik matroos was, moest ik de sloep steeds sturen, want er was er niet één die dat snelle vaartuig in bedwang kon houden. Later hebben ze de motor eruit gesloopt en nu moeten de matrozen de boot roeien. “Want,” zei de admiraal, “nu Gerben ons heeft verlaten, durf ik niet met de boot met motor te varen”!’

‘Opschepper,’ spotte Sietse. ‘Jij bent nooit bij de marine geweest! En hier is je wiel! Vertel jij je verhalen maar aan de koeien.’

De Kameleon vertrok en Gerben riep de schippers na: ‘Nog welbedankt en de beloning komt wel.’

‘Wat zegt hij?’ vroeg Sietse.

‘We krijgen een beloning,’ wist Hielke, ‘maar van mij hoeft het niet. Als Gerben royaal gaat doen, loop je mooi de kans, dat hij je een poets bakt.’

‘Mij neemt hij er niet meer tussen,’ bromde Sietse. ‘Ik ken hem langer dan vandaag!’

De Kameleon voer langs de ingang van de poldervaart, waarover een stenen brug lag. De jongens vervolgden hun tocht over het meer langs de oever, waar onderaan de voet van de polderdijk, hier en daar kampeertenten stonden en mannen zaten te vissen. Om hen niet te storen, bleef de Kameleon op flinke afstand uit de wal en naderde ondertussen het Paviljoen. Op het grote terras voor het restaurant zaten vele gasten te genieten van het uitzicht over het meer. Bij de aanlegsteiger lagen luxe boten, de een nog mooier dan de andere. De jongens keken er vol belangstelling naar. Een kelner kwam naar de waterkant en wenkte onze vrienden om even aan te leggen.

Sietse stuurde de Kameleon langs de steiger, waar Hielke de boot vasthield. De kelner kwam vragen of zij een brief naar het postkantoor wilden brengen in het dorp aan de overkant.

‘Welja,’ beloofde Hielke, ‘dat kunnen wij wel even doen.’

Hij kreeg de brief en de kelner wilde een gulden geven als beloning. Hielke weigerde het geld aan te nemen.

‘Wij varen voor ons plezier,’ zei Hielke. ‘Het is niet de bedoeling om geld te verdienen met onze boot!’

Sietse liet de Kameleon weer varen en de kelner haalde zijn schouders op. Hij vond het onbegrijpelijk, dat die jongens geen gulden wilden aannemen. Hijzelf nam de hele dag fooien aan.

De motor van de Kameleon bromde gezellig en de boot voer snel naar de ingang van een breed kanaal. Hier temperde Sietse de snelheid, want er waren vele zeilboten aan het laveren. De boten moesten zigzag tegen de wind invaren en daarbij was veel stuurmanskunst nodig. Er moest gelet worden op tegemoetkomend verkeer en op tijd bijgestuurd worden, wanneer de boot een oever naderde. Voor sommige zeilers was dat allemaal teveel werk, zij streken de zeilen en voeren verder met behulp van een buitenboordmotor. De Kameleon voer zonder moeite tussen de boten door en bereikte het dorp, dat even verder aan het kanaal lag. Bij een smal zijwater legden de jongens aan en wandelden naar het pleintje midden in het dorp waar het postkantoor was. Hielke liet de brief in de bus glijden en zei lachend: ‘Zo, dat karwei is weer klaar.’

Ze liepen het pleintje over, naar de ingang van het smalle straatje, toen Sietse zei: ‘Wacht even, daar loopt een geit los.’

Een grote geit liep naar de uitstalling voor een groentewinkel en begon zich net tegoed te doen aan bossen wortelen en kroppen sla. De jongens holden erheen en Sietse greep het touw, dat naast de geit op de grond hing en begon eraan te trekken. Hielke moest hem helpen, want het dier verzette zich hevig. Zij was niet van plan om met het eten van die heerlijke, verse groente te stoppen. Toch waren de jongens het sterkst en trokken de geit mee. Het dier roofde nog gauw een krop sla en keek dan haar belagers aan.

‘Kom, mek-mek!’ riep Sietse lachend, want het was een grappig gezicht, die geit met een krop sla in haar bek.

De groenteboer vond het helemaal niet grappig. Hij kwam de winkel uithollen en riep woedend: ‘Lelijke kwajongens! Dat zullen jullie moeten betalen. Hoe durven jullie er nog om te lachen ook?’

Hielke en Sietse keken de man verwonderd aan. Maar de geit richtte zich op haar achterpoten en deelde een flinke kopstoot uit naar de winkelier. De man wist de stoot gedeeltelijk te ontwijken, maar bezeerde wel zijn rechterhand.

‘Welverdraaide apekoppen,’ schold hij woest, ‘dat zal ik jullie betaald zetten!’

‘Maar die geit is niet van ons,’ sprak Sietse hem tegen.

‘Niets mee te maken,’ beweerde de groenteboer en hij probeerde Sietse te grijpen. Toen liet Sietse het touw los, waarop de geit een sprong nam en midden tussen de groente terechtkwam. De winkelier keek verschrikt naar de ravage die de geit aanrichtte en van die gelegenheid maakten Hielke en Sietse gebruik om ervandoor te gaan. Ver kwamen ze niet, want de veldwachter hield hen tegen.

De vrouw van de groenteboer had de politie gebeld en nu werden Hielke en Sietse aangehouden wegens baldadigheid en het veroorzaken van schade.

‘Maar meneer,’ verweerde Hielke zich. ‘Wij probeerden een losgebroken geit te vangen en als de groenteboer ons daarbij had geholpen in plaats van ons aan te vallen, had de geit geen kwaad meer kunnen doen.’

‘Zo is het,’ beaamde Sietse. ‘En als in dit dorp weer vee losloopt, steek ik er geen hand naar uit.’

‘En van wie is die geit?’ informeerde de veldwachter.

‘Wij weten het niet,’ antwoordde Hielke.

‘Waarom zijn jullie hier in het dorp?’ vroeg de veldwachter.

‘We hebben een brief naar het postkantoor gebracht,’ zei Sietse.

‘Wat?’ bulderde de veldwachter. ‘Komen jullie helemaal van ginds over het meer om hier een brief te posten? Dat is grote onzin. Vooruit, mee naar mijn bureau. Ik zal dit even onderzoeken, want er klopt niets van.’

Sietse ging op de rand van het trottoir zitten en beweerde: ‘Ik ben onschuldig. Ik ga niet vrijwillig mee.’

‘Ik ook niet,’ was Hielke het eens en hij ging naast zijn broer zitten.

De veldwachter keek heel kwaad. Moest hij die kwajongens naar het gemeentehuis dragen? Dat was geen aanlokkelijk karweitje; de Klinkhamertjes waren flink uit de kluiten gewassen en dus vrij zwaar. Maar even later kwam er voor de veldwachter een oplossing. Een boer meldde zich als de eigenaar van de geit.

‘Zij heeft het touw stukgetrokken,’ vertelde de boer. ‘Ik zal het vervangen door een ketting!’

‘En als u tevens de schade aan de groenteboer betaalt, zullen we de zaak als afgedaan beschouwen,’ vond de veldwachter.

De boer beloofde alles te zullen vergoeden en mocht daarna zijn geit meenemen. De groenteboer ruimde de ravage op en de veldwachter wandelde naar het gemeentehuis.

Op de rand van het trottoir zaten nog steeds de Klinkhamertjes en keken de veldwachter na.

‘Nu ze weten, dat wij onschuldig zijn, doen ze net alsof wij niet meer bestaan,’ mopperde Hielke.

‘Laat ze hier allemaal maar de lucht invliegen,’ vond Sietse. ‘Het hele dorp mag plat waaien! Kom we gaan!’

Onze schippers stonden op en verdwenen naar het water waar hun boot lag. Ze voeren weer door het kanaal en haalden een grote boeier in die nogal moeite had met het laveren. Het kanaal was voor zo'n grote boot wel wat smal. Sietse riep naar de stuurman: ‘Wij duwen u wel even naar het meer!’

De mannen in de boeier begonnen te lachen bij het zien van die kleine Kameleon. Zo'n bootje kon toch niet een grote boeier tegen de wind in duwen?

Sietse stuurde de Kameleon achter de boeier en Hielke hield een autoband tussen de beide boten. De Kameleon drukte de band tegen de boeier en begon te duwen. Sietse gaf meer gas en de boten voeren snel verder.

‘Dat is een best bootje, jongens!’ prees de stuurman vol bewondering. ‘De motor heeft een flink vermogen.’

‘De motor wel, maar wij niet,’ antwoordde Sietse.

‘Wij willen jullie graag belonen,’ bood één van de heren aan en hij trok zijn portefeuille te voorschijn.

Maar dan zwenkte de Kameleon los van de boeier en voer snel verder over het meer, dat ze reeds bereikt hadden. De heren keken de jongens verwonderd na, omdat zij geen beloning wilden aannemen. Maar die Kameleon voer fantastisch. Tjonge, wat kon die boot een snelheid ontwikkelen. Onze schippers gingen weer langs het Paviljoen en vervolgens langs de polderdijk. Ze naderden de stenen brug over de poldervaart, toen Sietse de motor stopte.

‘Wat is er?’ vroeg Hielke.

‘Kijk eens wie daar bij de dijk zit,’ zei Sietse.

In het gras aan de oever van het meer zat een vrouw gekleed in een lange, zwarte jas. Op haar hoofd droeg zij een vaal, bruin hoedje, dat versierd was met namaak druiven en bloemen. Doordat de vrouw diep gebogen voorover zat, was haar gezicht niet te onderscheiden, maar de ouderwetse hoed werd door de jongens meteen herkend. Zo was er maar één in het hele dorp en die droeg de alleenwonende juffrouw, Antje Stoker.

Antje leefde alleen in haar huisje tegenover de boterfabriek en zij stond bekend als een stille vrouw, die met niemand contact had. Er werd gezegd, dat zij mensenschuw was, maar dat klopte niet, want zij kwam geregeld op straat om boodschappen te doen. Daarbij droeg zij dan altijd dezelfde zwarte mantel met het bruine hoedje. Hielke en Sietse keken naar haar en verwonderden zich erover, dat juffrouw Stoker zo roerloos in het water zat te staren.

‘Misschien is zij ziek,’ veronderstelde Sietse en hij startte de motor weer en stuurde de Kameleon naar de wal. Vlak bij juffrouw Stoker legden ze aan. De vrouw schrok en keek argwanend naar de jongens.