Recht door zee Kameleon

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642544

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

De raceboot botste met flinke snelheid tegen de praam. (blz. 45)

Hoofdstuk 1
De vondst

‘De dominee mag je niet omverfietsen, Sjoerd Bonnema! Dat moet een rijksambtenaar zoals jij toch wel weten. Hoe kreeg jij het in je postzegelhoofd om met die zware dienstkar zomaar tegen onze goede herder te botsen?’ Deze woorden werden plagend gesproken door Gerben, toen hij in de smederij van Klinkhamer de postbode ontmoette die daar zijn rijwiel liet repareren.

Gerben, een jongeman van tegen de dertig, was mede-eigenaar van de boerderij van Jellema. Hij woonde met zijn vrouw Chantel en dochtertje Anna-Renate in een fraaie bungalow op het boerenerf aan de rand van het grote meer. Door zijn huwelijk met Chantel was hij tevens mede-eigenaar geworden van haar vaders meubelbedrijf dat in de voormalige boterfabriek was gevestigd. Gerben was een vrolijke, joviale grappenmaker en had veel vrienden. Ook Sjoerd, de postbode, was een vriend, hoewel Gerben hem steevast postzegellikker noemde en Sjoerd op zijn beurt Gerben als eigenwijze hereboer betitelde.

Terwijl Hielke en Sietse, de tweeling van de smid, het voorwiel van Sjoerds fiets repareerden, antwoordde Sjoerd op de spottende vraag van Gerben: ‘Het was de dominee zijn eigen schuld. Het fietspad loopt rakelings langs de schutting van de pastorie. Dus is het onverstandig van de dominee om zomaar pardoes de deur te openen en zonder te kijken het fietspad op te lopen. Ik kon hem toen onmogelijk meer ontwijken en we rolden beiden over de grond. Gelukkig was mijn brieventas leeg anders was de inhoud her en der verspreid. Dominee had een wondje aan zijn hand en verder mankeerden wij niets. “Dit is een minder prettige ontmoeting, Bonnema,” zei de dominee, “ik zal maatregelen laten treffen, zodat dit niet meer kan gebeuren.” Nu hoop ik niet dat hij het pad laat afsluiten, want als ik uit de polder naar huis fiets, is het langs het Kerkepad een stuk korter!’

‘Een openbaar pad kan niet zomaar worden afgesloten,’ zei Gerben. ‘Maar het fietsen kan er wel worden verboden.’

‘Hm,’ bromde Sjoerd. ‘Als ik het pad moet lopen, kan ik veel vlugger langs de weg fietsen.’

‘Het is wel opmerkelijk als iemand een aanrijding krijgt op een pad waar praktisch geen verkeer is,’ vond Gerben.

‘Tja,’ zei Klinkhamer, ‘je kunt soms veiliger op een drukke weg rijden dan op een stil landweggetje. Bij druk verkeer let iedereen beter op.’

‘Ik kan me nog heel goed herinneren hoe Hilbert Bakker bijna in het water reed toen hij door de polder fietste,’ vertelde Gerben. ‘Op de hele weg was geen sterveling te zien. Hilbert reed daar helemaal alleen en toch kreeg hij bijna een ongeluk. Er lag een dikke steen op de weg en Hilbert dacht, daar moet ik niet overheen fietsen. Hij kon er wel duizend keer langs; er was ruimte genoeg. Maar Hilbert keek zo gespannen naar die steen, dat hij er toch overheen reed. Het stuur sloeg bijna uit zijn handen en op het randje van de vaart kon hij nog net bijtijds stoppen. En kwaad dat hij was! Hij greep de steen en smeet hem in de vaart. Maar achter de rietkraag zat Sake Kramer in een bootje te vissen. De steen suisde rakelings langs zijn hoofd en plonsde hem daarna nat. “Wie wil mij dood gooien?” riep Sake verontwaardigd en hij ging staan om over de rietkraag te kijken. Daar schrok Hilbert van, want Sake droeg een zogenaamde vechtpet met een hele lange klep van voren en een donkere zonnebril. Vermoedelijk wist Hilbert niet wat hij zag, want hij ging er snel vandoor. Hijgend en zwetend kwam hij bij mij op de boerderij en vroeg om een slokje water. Waarom hij zo hard gefietst had, wilde hij niet vertellen, dat hoorde ik later van Sake. Maar stel je nu eens voor dat die steen Sake geraakt had. Hij had wel dood kunnen zijn en dan was dat een verkeersongeluk geweest op een stille landweg veroorzaakt door een fietser!’

‘Jij fantaseert weer goed,’ bromde Sjoerd.

‘Maar het had wel gekund,’ hield Gerben vol. ‘Een fietser kan net zo gevaarlijk zijn als een auto. De dominee heeft het zelf meegemaakt!’

‘Ik heb je door!’ riep Sjoerd kwaad. ‘Jij wilt beweren dat ik een gevaar op de weg ben! Pas jij maar op jezelf met je auto en je tractor en paardekar enne... ’

‘Ik ga al!’ riep Gerben lachend. ‘De rest hoor ik wel met de volgende postbestelling. Tot ziens, allemaal!’

Gerben vertrok en Sietse zei tegen Sjoerd: ‘Jij trekt je toch niets aan van Gerben? Hij is een wandelende praatmachine en wie daarnaar luistert, is gek!’

‘Kijk, Sjoerd, de fiets is klaar,’ zei Hielke. ‘Het wiel loopt weer zuiver recht.’

‘Goed gedaan, jongens. De rekening is voor het postkantoor, Klinkhamer.’

‘Het komt in orde, Sjoerd,’ knikte Klinkhamer.

Onze postbode haastte zich naar het postkantoor, want hij had een uur verspeeld door het ongeval.

En dan kwam Kees in de smederij. Hij droeg een plastic draagtas, die hij voorzichtig op de werkbank zette. Kees Dijkstra woonde in de grote windmolen De Woudaap, die op de polderdijk aan de kant van het meer stond. Zijn vader bediende de molen die het te veel aan water uit de polder in het meer moest malen.

‘Ha, Kees!’ groetten Hielke en Sietse. ‘Wat heb jij daar voor moois? Kom jij ons trakteren?’

‘Misschien wel, maar dan moeten jullie met mij naar Jonkersveen gaan. Ik heb een waterpas-verrekijker van een projectontwikkelaar gevonden.’

‘Wat zeg je?’ vroeg Klinkhamer en hij bekeek het instrument, dat Kees uit de zak haalde. ‘Aha, dit is een kijker waarmee ze de hoogten in een terrein kunnen bepalen. Dit apparaat wordt op een driepoot bevestigd en dan zuiver waterpas afgesteld. Het kan naar alle kanten draaien en dan kun je door de kijker zien waar het terrein hoger of lager is.’ Op een aluminium plaatje onder het apparaat las Klinkhamer: ‘A. Jongejans - projectontwikkelaar - Wandelweg 30 - Jonkersveen.’

‘Hoe kom je eraan, Kees?’ vroeg Hielke.

‘Wel, ik zat op de omloop van de molen naar jullie uit te kijken ken en toen stopte er een auto even voorbij het Kerkepad. Er kwam een meneer uit met een koffertje. Uit dat koffertje nam hij dit apparaat en legde het in het gras. Hij nam een ander apparaat en tuurde erdoor over de velden in de richting van jullie smederij. Af en toe schreef hij iets in een boek. Ik dacht, wat moet die man toch en ik was juist van plan naar hem toe te gaan, toen hij de kijker in het koffertje deed en vertrok. Maar hij vergat dit instrument mee te nemen en dat heb ik hier dus!’

‘Hoorde u dat, vader? De projectontwikkelaar zat door een apparaat naar onze smederij te kijken,’ riep Sietse uit.

‘Wel, mijn jongen,’ lachte Klinkhamer, ‘dat is toch best te begrijpen? Zo'n mooie smederij als die van ons zie je nergens. Daar doet zo'n ontwikkelaar inspiratie van op voor het ontwerpen van nieuwe projecten!’ Klinkhamer maakte er een grapje van, maar hoe grappig het was, zou hij later minder plezierig ervaren.

Er kwam nog een jongen in de smederij. Hij heette Louw Vrolijk, zijn vader werkte in de magazijnen van het meubelbedrijf.

‘Ha! Bof ik even?’ riep hij glunderend. ‘Ik had niet verwacht dat jullie nog thuis zouden zijn. Hebben jullie op mij gewacht?’

‘Natuurlijk,’ beweerde Sietse. ‘En wij werden bovendien opgehouden, doordat het postkantoor tegen de pastorie botste.’

‘Dat kan niet. Jij praat onzin, Sietse.’

‘Sjoerd Bonnema is op het Kerkepad tegen de dominee aangereden,’ vertelde Hielke. ‘En toen hebben wij de fiets van Sjoerd gerepareerd.’

‘En nu gaan we varen,’ lachte Sietse. ‘Wie gaat er mee?’

Ze gingen naar het boothuis achter op het erf. Daarin lag de Kameleon, een oersterke, ijzeren motorboot. De motor was in het midden van de boot onder een ijzeren kap geplaatst en voor en achter was plaats voor de opvarenden.

Louw en Kees gingen op het voorbankje zitten en Hielke en Sietse op de achterbank.

Sietse startte de motor en stuurde de Kameleon naar de nabijgelegen brug waar ze onderdoor gingen. En dan lag het meer voor hen dat zich als een grote vlakte uitstrekte tot de horizon. De kerktoren van Jonkersveen stak in de verte als een baken in de lucht en daarheen richtte de Kameleon de steven.

‘Ik hoop,’ zei Kees, ‘dat die projectontwikkelaar een fatsoenlijk fooitje geeft, dan kan ik jullie trakteren op slagroompunten!’

‘Ha,’ lachte Louw, ‘jij zit in gedachten alweer te smullen. Maar die man is misschien niet rijk en dan mag jij blij zijn als je een gulden krijgt.’

‘Die man is niet arm,’ beweerde Sietse. ‘Hij woont in een mooie bungalow.’

‘Hoe weet jij dat?’ vroeg Hielke verwonderd.

‘Wel, hij woont aan de Wandelweg nummer dertig en op tweeëndertig woont meneer Gongrijp,’ verklaarde Sietse.

‘O ja, natuurlijk. De kunstschilder die ons portret maakte,’ herinnerde Hielke zich. ‘Daar staan veel mooie bungalows. Wel, Kees, een rijksdaalder fooi zit er misschien wel aan.’

‘Dat zal te weinig zijn voor vier slagroompunten,’ dacht Kees. ‘Nou ja, dan nemen we ijs.’

‘Laten we nuchter blijven, Keesie en op niets rekenen,’ raadde Sietse aan. ‘Alles wat je krijgt, is een meevaller.’

De Kameleon naderde snel de overkant.

Een sportvliegtuigje scheerde laag over onze vrienden en de piloot wierp een pakje in het water. Sietse stuurde de Kameleon erheen. Vanaf de wal kwam een snelle raceboot voor wie het pakje kennelijk bestemd was aanvaren. Maar de Kameleon was er eerder en Hielke trok het pakje aan boord. Vanaf de raceboot klonk een signaal. Sietse stopte het pakje vlug in het kastje onder de achterbank, maar scheurde tegelijkertijd een flink stuk van het papier af.

De raceboot kwam naast de Kameleon varen, de bestuurder was een man met een donkere zonnebril op.

‘Jongens, geef ogenblikkelijk dat pakje wat jullie hebben opgevist hier! Er zitten medicijnen in, die zo snel mogelijk naar een patiënt moeten worden gebracht.’

‘Wij vonden niets anders dan dit,’ antwoordde Sietse en hij gaf het natte stuk pakpapier. ‘De rest is zeker gezonken!’

‘Welverdraaid,’ riep de man. ‘Wat een pech! Dan zal ik er naar moeten duiken! Waar vonden jullie dit papier ongeveer?’

Sietse liet de Kameleon terugvaren en wees dan de plek aan waar het pakje te water was geworpen. De man duwde een vaarboom in de bodem van het meer en maakte er de raceboot aan vast. Hij zette zijn zonnebril af en begon zich uit te kleden.

‘Moeten wij nog helpen?’ vroeg Sietse.

‘Nee, hoor. Varen jullie maar door. Ik red het wel.’

De Kameleon voer snel verder naar de ingang van het kanaal waaraan Jonkersveen lag. In de verte zagen de jongens de eigenaar van de raceboot nog steeds duiken.

‘Dat heb jij verdraaid handig gedaan, Sietse,’ prees Louw. ‘Hoe kwam jij zo gauw op het idee om een stuk pakpapier aan die man te geven, in plaats van het pakje?’

‘Omdat ik vermoed dat dit geen zuivere koffie is! Maar dat zoekt de politie wel uit. Ik geef het pakje aan veldwachter Zwart.’

‘Daar komt de politieboot,’ wees Kees. ‘Je kunt het beter aan de brigadier geven, dan gaat hij die man misschien meteen arresteren.’

Halverwege het dorp Jonkersveen ontmoette de Kameleon het politievaartuig, dat stopte toen de jongens met wild zwaaiende armen de aandacht van de stuurman trokken. De boten legden naast elkaar aan.

‘Daar hebben wij de schippers van de Kameleon,’ begroette de brigadier hen. ‘Wat hebben jullie te melden?’

‘Dit,’ antwoordde Sietse en hij overhandigde het nog natte pakje. ‘Het werd door een vliegtuigje afgeworpen en was bestemd voor een man in een raceboot. Wij waren er het eerst en toen heb ik het onder de bank verstopt. Tegen de man in de raceboot heb ik gezegd, dat het pakje gezonken was en daar is hij nu naar aan het duiken.’

De brigadier maakte het pakje open en daaruit kwamen een flesje, een potje met pillen en een potje met poeder.

‘Het zijn medicijnen die zo vlug mogelijk naar een patiënt gebracht moeten worden, zei de man,’ vertelde Kees.

‘Daar geloof ik niets van,’ bromde de brigadier. ‘Er staat nergens een gebruiksaanwijzing op en dat is bij medicijnen wel de gewoonte. Wij zullen de inhoud laten onderzoeken, maar wij gaan eerst even kennismaken met de duiker. Gaan jullie maar niet mee, want dat wekt misschien argwaan.’

‘Wij gaan naar Jongejans in Jonkersveen om een gevonden meetapparaat terug te brengen,’ vertelde Kees en hij toonde het instrument.

‘Heel goed,’ prees de brigadier. ‘En verder met niemand over deze vondst praten, hè?’ En daarbij wees hij naar het flesje en de twee potjes.

De politieboot vervolgde de tocht naar het meer en de jongens voeren naar het dorp.

Bij het erf van een melkboer legden zij aan en gingen door een smal straatje naar het dorpsplein.

Vandaar ging een straat naar een nieuwbouwwijk en Louw las op een bordje: ‘Wandelweg. We zitten op de goede koers,’ zei hij lachend.

‘Natuurlijk. Wij komen hier niet voor het eerst,’ bromde Sietse.

‘Ik zie het al,’ riep Kees. ‘Het is naast dat hek dat een kroon draagt, zoals de Kameleon had bij de jubileumfeesten. Dus daarachter woont die portretmaker, die jullie heeft geschilderd met een tandenborstel? Dan ga ik nu kijken of zijn buurman ook zo'n leuke artiest is.’ Kees opende het hek bij de bungalow van meneer Jongejans en de hele club liep met hem mee naar de voordeur. Kees belde aan en een meneer met een klein, zwart snorretje deed open.

Hij keek verbaasd naar het apparaat dat Kees hem liet zien en vroeg: ‘Hoe kom je daaraan?’

‘Gevonden op de polderdijk bij de Woudaap, meneer. Ik heb het voorzichtig behandeld, kijkt u maar, er mankeert niets aan.’

Meneer Jongejans bekeek het instrument. ‘Juist! Het is in orde, jongeman. Welbedankt!’ Hij wilde de deur sluiten, maar Kees keek hem zo vragend aan, dat hij zich bedacht en zijn portemonnee pakte. Dan gaf hij Kees een kwartje!

Kees keek zo verbaasd, dat Louw er luidkeels om moest lachen. ‘Ik neem nooit aalmoezen aan!’ riep Kees en woest gooide hij het kwartje de gang in. ‘Rinkeldekink,’ klonk het, want onze brave molenaarszoon raakte een fraai bewerkte glazen ballon van een antieke lamp. De scherven vielen kletterend op de marmeren vloer.

‘Grote vlegel!’ riep meneer Jongejans geschrokken. ‘Kom hier! Je zult de schade vergoeden!’

Maar onze vrienden holden reeds naar hun boot. Die was spoedig bereikt en snel voeren zij het kanaal door.

‘Als we eenmaal op het meer zijn, kan die kwartjesvinder mij niets meer maken!’ riep Kees, terwijl hij onrustig naar Jonkersveen zat te turen, bang voor een achtervolging. Totdat ze het meer bereikten waar Kees opgelucht riep: ‘O o wat een royale meneer! Als ik ooit weer iets van hem vind, gooi ik het in een prutsloot!’

Louw vond het allemaal heel vermakelijk.

‘Lach jij maar!’ riep Kees. ‘Maar jij hebt nu geen traktatie gehad, Louwtje Vrolijk! Of vind jij het fijn als er iets aan je neus voorbij gaat? Het is toch zeker een schandaal als zo'n rijke meneer geen fooitje geeft, terwijl dat instrument zeker een flink bedrag waard is?’

‘Hebbers zijn geen gevers, Kees,’ wist Hielke.

‘Kijk,’ wees Sietse. ‘De politieboot is bij de duiker geweest. De man heeft het zoeken gestaakt.’

‘Neemt de politie hem niet mee?’ vroeg Louw verwonderd.

‘Wel nee,’ zei Sietse. ‘Iedereen mag vrij in het meer duiken, dat is niet strafbaar. Dus heeft de politie geen reden om de man te arresteren.’

‘Maar met dat pakje is het toch geen zuivere koffie,’ merkte Kees op. ‘Als de inhoud onderzocht is en het blijkt heroïne of zoiets te zijn, kan de politie hem toch nog pakken.’

‘Dat doen ze niet,’ dacht Sietse. ‘Dan blijven ze die man extra in de gaten houden en kunnen dan misschien een heel complot oprollen!’

‘Ik geloof dat die man naar ons toe komt,’ waarschuwde Louw.

‘Laat hem maar komen,’ bromde Sietse. ‘Wij weten van niets. Hij zal geen cent wijzer van ons worden.’

De Kameleon voer rustig langs de oever in de richting van het Paviljoen. Dat is een restaurant met een groot terras aan het meer.

De man in de raceboot naderde snel en stevende recht op de Kameleon af. En dan kwam de boot langszij.

‘Zeg, jongens?’ vroeg de man. ‘Hebben jullie de politie verteld dat ik een pakje zocht?’

‘Wij hebben geen politie gesproken,’ antwoordde Sietse.

‘Maar jullie voeren het kanaal in en even later kwam de politieboot eruit.’

‘Dat klopt,’ knikte Hielke. ‘Wij zijn de politieboot gepasseerd. Ik heb nog mijn hand opgestoken als groet.’

‘Hm, wat moesten jullie in het kanaal?’

‘Ik had een meetapparaat gevonden,’ vertelde Kees. ‘Dat was van Jongejans, een projectmaker en die kever gaf mij niet eens een fooitje!’

‘Aha, Jongejans?’

‘Ja, Jongejans,’ herhaalde Sietse. ‘Hij woont aan de Wandelweg, nummer 30 te Jonkersveen!’

‘Juist. Ik ken hem. Dus hij is een kever? Wel, dat zal ik hem vertellen!’ Lachend voer de man verder.