De Kameleon in woelig water

H. de Roos

Geïllustreerd door Gerard van Straaten

Colofon

NUR 280

Bisac JUV007000

ISBN 9789020642568

© Uitgeverij Kluitman Alkmaar b.v.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

kluitman.nl

Sietse stuurde de Kameleon rakelings langs ‘de Vrijheid’. (blz. 109)

Hoofdstuk 1
De Stekeltrekkers

Vier jongens voeren in een motorboot over het meer. De boot kwam uit het dorp Lenten. Trouwe lezers hebben al begrepen dat het de ijzersterke, doch lompgebouwde Kameleon was die daar voer.

De bemanning bestond uit Hielke en Sietse, de tweeling van smid Klinkhamer en hun vrienden Kees Dijkstra en Louw Vrolijk.

Kees woonde in de grote windmolen die aan de rand van het meer stond. De molen droeg de naam ‘Woudaap’.

Louw Vrolijk woonde in het dorp bij de voormalige boterfabriek waarin nu een meubelmagazijn was gevestigd. Zijn vader werkte in dat magazijn.

De boot was het eigendom van de Klinkhamertjes en werd meestal bestuurd door Sietse, die ook nu weer samen met Hielke op het achterbankje zat. Kees en Louw zaten voorin en in het midden stond onder een afdekkap een automotor die zoveel kracht kon ontwikkelen, dat de Kameleon er soms als een raceboot vandoor ging.

Sietse stuurde in de richting van het Paviljoen, een restaurant met een groot terras ervoor waar de gasten onder kleurige parasols van het uitzicht over het meer zaten te genieten. Lachend keken de dames en heren naar dat malle bootje van die kwajongens. Een jonge vrouw riep: ‘Vang!’ Zij wierp een dikke sinaasappel naar de jongens.

Kees ving hem op en zette meteen zijn tanden in de schil. Kees was nogal schrokkerig, alles wat eetbaar was en binnen zijn bereik kwam, verdween meteen in zijn maalmachine. Zo noemde Gerben Zonderland de mond van Kees. Gerben was de mede-eigenaar van Jellema's boerderij waar de jongens vaak op bezoek kwamen.

Sietse schakelde de motor in zijn achteruit en voer terug naar de plaats waar de gulle mevrouw zat.

‘Kijk, mevrouw,’ riep Sietse. ‘Hij eet de sinaasappel met schil en al op.’

‘Niet waar,’ zei Kees. ‘Ik zuig hem leeg.’

‘Je had hem moeten delen met je vrienden,’ merkte de mevrouw lachend op.

‘Er was geen gebruiksaanwijzing bij,’ grapte Kees.

‘Delen heeft hij nog nooit geleerd,’ riep Sietse. ‘Hij is de domste van de klas.’

Kees verslikte zich in het overvloedige sap en kreeg een hoestbui.

‘Had je maar niet zo gulzig moeten zijn,’ merkte een meneer op en hij gaf aan Hielke, Sietse en Louw ieder een reep chocolade.

De ogen van Kees waren betraand door het hoesten, maar ondanks dat, keek hij met begerige blikken naar de chocolade. Een sinaasappel is lekker en gezond, maar chocolade was nog veel lekkerder, vond Kees. Mokkend moest hij toezien hoe zijn vrienden smulden, terwijl zij plagend riepen: ‘Wat lekker! Wat is deze chocolade lekker! Wat is het heerlijk zoet!’

Kees begon te roepen: ‘Wat een verschrikkelijke zoetekauwen zijn jullie!’ Ook probeerde hij Louw een stukje afhandig te maken, maar die stak gauw het laatste blokje in zijn mond.

‘Zeg, Kees,’ dreigde Sietse, ‘blijf van Louw af of anders kieper ik je overboord! Sinaasappelschrokop!’

‘Roestige kachelsmid,’ schold Kees.

Hielke ging staan en wees naar het weiland naast de boerderij van Jellema. ‘Kijk, jongens, Bles loopt kreupel.’ En vergeten was het hele voorval.

‘Dat gaan we aan Gerben vertellen.’ Sietse stuurde de Kameleon meteen naar de grote boerderij van Jellema en legde aan bij het steigertje.

De jongens stapten uit en liepen naar het openstaande hek bij de ingang van het erf. Op het erf stond de fraaie bungalow, waarin Gerben woonde met zijn vrouw Chantel en hun dochtertje Anna-Renate. De vader van Chantel was eigenaar van het meubelbedrijf dat gevestigd was in de voormalige boterfabriek. Door zijn huwelijk met Chantel was Gerben aandeelhouder van de meubelzaak geworden.

Bij de ingang van het erf werden de jongens opgewacht door de grote herdershond Kara. Het dier kende de jongens goed en liet zich gewillig aanhalen door Hielke. De vrienden liepen verder tot achter de boerderij, waar Gerben bezig was met het vullen van een watertank.

Gerben keek vragend naar de jongens. ‘Komen jullie mij voor de voeten lopen? Of komen jullie helpen?’

‘Gerben, Bles loopt kreupel,’ zei Hielke.

‘Wat vertel je me nou?’ Met grote passen ging Gerben naar het hek van het weiland, waarin Bles liep. Het paard zag zijn baas en kwam naar hem toe. Nu zag Gerben het ook, Bles liep te trekken met zijn rechterachterbeen. Gerben klopte het prachtig glanzende, zwarte Friese paard op de hals en trok het kreupele been omhoog.

‘Aha,’ merkte Gerben op, ‘ik zie het al! Een puntige doorn prikt in het vlees tussen de hoef. Sietse, wil je even een combinatietang halen uit de gereedschapskist van de tractor? En Louw, haal jij wat suikerklontjes bij m'n vrouw?’

‘Dat doe ik wel!’ riep Kees.

‘Jij niet. Jij blijft hier!’ gebood Gerben. ‘Ik ken jou langer dan vandaag.’

Lachend holde Louw naar de bungalow en vertelde Chantel dat hij een paar suikerklontjes wilde hebben en meldde ook waarvoor hij ze nodig had.

‘Maar dan ga ik met je mee,’ besloot Chantel. Zij nam een trommeltje vol klontjes mee. Haar dochtertje Anna-Renate greep Louw bij een hand en liep ook mee naar het weiland Sietse had de combinatietang gevonden die hij aan Gerben gaf.

Chantel zag het en riep: ‘Wat ga je doen, Gerben? Kun je niet beter de veearts bellen?’

‘Wel nee, het heeft niet veel te betekenen. Kijk maar.’ Gerben tilde het been van Bles omhoog en klemde het vast tussen zijn knieën. Chantel zag de doorn aan de binnenkant naast de hoef zitten en vroeg nogmaals of Gerben die wel verwijderen kon. Als antwoord nam Gerben de doorn tussen de tang en trok hem zonder moeite los. Het paard liet het gewillig toe.

‘Toch is dat gevaarlijk,’ meende Chantel. ‘Door de pijn had Bles jou wel een trap kunnen geven.’

‘Dat doet Bles niet. Geef hem maar een klontje, want hij heeft de operatie braaf doorstaan.’

Het paard duwde zijn hoofd tegen Chantel en bedelde op die manier om een klontje, want de trouwe viervoeter herkende het trommeltje waaruit hij al meerdere malen getrakteerd was.

‘Geef hem maar wat extra's,’ riep Gerben. ‘Want Bles heeft ons ook al min of meer getrouwd.’

De jongens lachten.

‘Toch is het waar. Bles heeft ons destijds naar het gemeentehuis getrokken.’

‘En heeft hij ook een toespraak gehouden?’ vroeg Sietse.

‘Dat deed hij 's avonds toen hij ons naar huis bracht. Hij ging met zijn voorbenen op mijn schouders staan, keek mij diep in de ogen en zei met een diepe basstem: Gerben, als jij net zo goed voor je vrouw zorgt als voor mij en al het andere vee, dan voorspel ik jou een gelukkig huwelijk! Nou, en dat doe ik of heb je klachten, Chantel?’

‘Jij bent een bovenste beste, maar je mag niet voor veearts spelen!’ Chantel gaf Bles nog een paar klontjes en wandelde daarna met haar dochtertje terug naar de bungalow.

‘Zeg, Gerben,’ vroeg Kees. ‘Als het lostrekken van de doorn Bles veel pijn had gedaan, zou hij dan geschopt hebben?’

‘Hij zou zijn been wel bewogen hebben, maar ik klemde het stevig tussen mijn knieën, zodat het geen kant op kon. Er is weleens een smid geweest die iets had uitgevonden om te voorkomen dat bij het beslaan het paard kon trappen!’

‘Welke smid was dat?’ vroeg Hielke.

‘Hij woonde in een van de dorpjes hier in de buurt, maar ik weet niet meer in welk dorp.’

‘Dus is er niets van waar,’ riep Sietse. ‘Jij fantaseert weer volop.’

‘Wel, beste Sietse, dan zijn wij uitgepraat.’

‘Nee, Gerben,’ bedelde Louw. ‘Vertel even van die uitvinding.’

‘Wel, het had niet zoveel te betekenen. Een paard dat beslagen moest worden, werd naast een houten wand geplaatst en er met riemen aan vastgebonden. De smid schakelde een elektromotor in en de wand begon te kantelen en trok het paard mee. Zo werd de wand een tafel waar het paard op lag. De smid kon nu rustig de hoeven gaan bewerken.’

‘Dat was een handige uitvinding,’ vond Kees.

‘Tja, Kees, maar aan uitvindingen kleven, vooral in het begin, vaak fouten! Zo had de smid op een dag weer een paard op de tafel gekanteld, toen de motor bleef doordraaien. De tafel kantelde steeds sneller en sneller rond en het paard draaide in duizelingwekkende vaart mee. Stop, stop! schreeuwde de smid en hij rukte wanhopig aan de hendel, evenwel zonder resultaat. Het paard bleef in de rondte gieren. De knecht was zo snugger om alle stoppen uit de schakelkast om te draaien waarop de motor stopte.’

‘En toen was het paard dronken,’ merkte Sietse spottend op.

‘Dronken? Wat heet dronken? Het paard was helemaal van de kaart! Als het één stap vooruitzette, ging het twee overzij. En toen kwam veldwachter Zwart en gaf de boer een proces-verbaal. De openbare weg is niet de plaats om een paard de charleston te leren dansen, beweerde Zwart. De boer verdedigde zich met erop te wijzen, dat het paard duizelig was geworden door het apparaat in de smederij. De smid bevestigde dat en toen kreeg hij in plaats van de boer een proces-verbaal wegens het dronken maken van een paard!’

‘Het klopt niet, Gerben,’ merkte Hielke op. ‘Die smid woonde in een ander dorp. Hoe kon Zwart hem daar dan een proces-verbaal geven?’

‘Ha, Gerben,’ lachte Sietse. ‘Jij hebt jezelf vast gefantaseerd.’

‘Wel nee, jochie. In die dagen was Zwart hier nog niet benoemd als veldwachter,’ antwoordde Gerben en dan vroeg hij: ‘Als jullie nog tijd over hebben, willen jullie dan een karweitje voor me doen?’

‘Wat voor karweitje?’ vroeg Kees.

‘Even stekeltrekken!’

‘Stekeltrekken?’

‘Ja! Gewoon met een grote, houten schaar de distels uit het weiland trekken. Het gaat alleen om dit weiland, want in de andere weilanden groeien ze niet. En voordat zij bloemen krijgen en zaadpluisjes vormen, moeten ze eruit.’

‘Natuurlijk,’ begreep Sietse. ‘Anders waaien de zaden ook naar de andere weilanden.’

‘Ik wil wel helpen,’ zei Hielke. ‘Geef mij maar zo'n schaar.’

In de schuur stonden twee lange, houten scharen, waarmee je niet kon knippen, want de bekken waren breed en plat.

‘Het zijn net zulke tangen als m'n vader gebruikt om gloeiend ijzer vast te houden,’ constateerde Sietse. ‘Maar die zijn dan wel van ijzer. Waren ze zoals deze van hout dan zouden ze in brand vliegen.’

Hielke nam een schaar en Sietse ook. Louw en Kees kregen ieder een grote zak om de distels in te doen.

‘Heb je ook handschoenen, Gerben?’ vroeg Kees.

‘Heb je koude handen?’

‘Wel nee, maar ik pak die distels niet met m'n blote handen aan.’

‘Dat moet je ook niet doen. Jij hoeft alleen de zak open te houden en dan wordt de distel er met de schaar ingestopt! Begrepen?’

De jongens hadden het begrepen en gingen het weiland in. Hielke zag meteen een distel, kneep de stengel stevig tussen de bek van de schaar en trok de plant los. Louw hield de zak open en Hielke duwde de distel erin. Sietse en Kees deden hetzelfde met een distel die even verder stond.

Speurend liepen de jongens door het gras en verzamelden steeds meer distels. De zakken werden voller.

Kees droeg de zak op zijn rug en voelde een prik van een distel die door het jute van de zak heenstak. Hij wierp de zak op de grond en riep: ‘Die draag ik niet verder!’

‘Hè, jò, je moet hem ook slepen,’ vertelde Louw hem. Kees volgde het voorbeeld van Louw en sleepte de zak achter zich aan. Met distels moet je erg voorzichtig zijn, ze kunnen gemeen prikken, zelfs al zitten ze in een zak.

Vlijtig zoekend naar distels kwamen ten slotte Sietse en Kees als eersten aan het einde van het weiland bij een dwarssloot. Hielke en Louw bereikten ook weldra de sloot.

‘Wij hebben al negentien stekels getrokken,’ riep Kees. ‘Hoeveel hebben jullie er?’

‘Dat weet ik niet,’ lachte Louw. ‘Moesten ze dan geteld worden?’

‘Jullie hebben er natuurlijk minder dan wij,’ beweerde Kees. ‘Want wij waren het eerst bij de sloot!’

Louw stak Kees een hand toe.

‘Wat wil je?’ vroeg Kees achterdochtig.

‘Je feliciteren met je overwinning,’ lachte Louw.

‘Houd jij de kat maar voor de gek,’ riep Kees.

‘Kom, jongens, niet zo kinderachtig,’ suste Hielke.

‘Waarom wind jij je zo op, Kees? Jij hebt toch zeker geen prik van een distel gehad? Want in die doorns zit vergif dat de zenuwen prikkelt,’ fantaseerde Hielke.

Kees trok meteen zijn overhemd omhoog en toonde zijn blote rug. ‘Ik ben wel geprikt! Kunnen jullie het zien?’

Louw ontdekte een minuscuul klein rood stipje en terwijl hij er een vinger op legde, vroeg hij: ‘Ben je hier geraakt?’

‘Ja! Precies daar. Zou het echt kwaad kunnen?’

‘Als jij je kalm houdt, gebeurt er niets,’ wist Hielke en hij knipoogde tegen Louw en Sietse.

‘Juist,’ knikte Sietse. ‘Door opwinding gaat je bloed sneller stromen en plant het gif zich voort. Blijf je rustig dan is het vergif met een kwartier uitgewerkt.’

‘Hm,’ bromde Kees. ‘Die slome Gerben had ons er wel voor mogen waarschuwen.’

Sietse keek in de sloot en vroeg: ‘Wat is dat voor een vreemd hoopje modder? Zou het een nest zijn? Misschien van een rat?’ Hij wees naar een hoopje modder dat aan de kant van de sloot in het water lag.

‘Dat heeft Gerben erin gegooid,’ dacht Kees hardop.

‘Wel nee, zoiets doet Gerben niet,’ wist Hielke. ‘Hij haalt overtollige modder juist uit de sloot.’

Sietse duwde de houten schaar in het hoopje grond, maar er gebeurde niets bijzonders. De schaar zakte zonder enige moeite in de doorweekte modder. Het enige resultaat was een vuile schaar die door Sietse in het heldere water werd schoongespoeld.

‘Het is toch wel vreemd,’ vond Louw. ‘De hele zijkant van de sloot is keurig recht en schoon. Alleen hier is een hoop modder bij de wal neergegooid. Zoiets zou Gerben niet doen.’

‘Juist,’ viel Hielke hem bij, ‘dus heeft een ander dit gedaan.’

‘Wie?’ vroeg Kees.

‘Iemand die overtollige modder kwijt moest,’ zei Sietse en hij begon aan het gras te trekken.

‘Ga je gras plukken voor de konijnen?’ vroeg Kees lachend.

‘Wacht, Sietse,’ riep Louw. ‘Ik zie het grasoppervlak ineens bewegen! Ga even opzij!’

Sietse deed dat en Louw trok aan een pol gras, die omhoog kwam.

‘Dat is linke soep,’ vond Hielke. ‘Iemand heeft hier iets in de grond gestopt. Misschien het lijk van een dier?!’

Louw trok nog een stuk gras los en dan zei Sietse: ‘Wacht, we moeten zo weinig mogelijk rommel maken. Ik denk dat hier misschien iets verstopt ligt van een inbraak of zo, want niemand is zo dom om hier een dier te begraven.’ Sietse woelde met beide handen in de grond en vond even later een leren riem.

‘Oei,’ riep Kees geschrokken. ‘Misschien is er iemand beroofd en ligt hier de buit begraven.’

Sietse groef meer modder weg en dan werd een groen stuk zeildoek zichtbaar, waaraan de leren riem was bevestigd.

‘Het lijkt wel een draagtas,’ opperde Hielke en hij ging helpen graven. Spoedig bleek het dat de draagtas een rugzak was, gevuld met gouden armbanden, ringen, hangers en nog veel meer exclusieve en kostbare dingen, die men bij een juwelier kan kopen.

Kees keek er begerig naar, hij zou best zo'n mooie ring willen hebben, maar Sietse duwde de zak weer op zijn plaats en begon hem met modder te bedekken.

‘We gaan alles weer netjes in de oude toestand terugbrengen en dan Zwart waarschuwen. Hij zal wel beslissen wat er verder gedaan moet worden.’

‘Heel goed, Sietse,’ vonden zijn vrienden en gezamenlijk legden zij de grasmat weer op zijn plaats, zodat er ogenschijnlijk niets bijzonders aan het grasveld te ontdekken viel.

‘We gaan het Gerben vertellen,’ riep Hielke en hij greep een punt van de zak met distels die Louw door het gras sleepte. Samen droegen ze de zak. Kees en Sietse droegen hun zak ook tussen zich in en zo liepen ze naar de boerderij waar Gerben stond te wachten.

‘Zijn de scharen nog heel?’ was het eerste wat Gerben vroeg. ‘En hebben jullie wormen gezocht? Ik zag jullie aan het gras trekken!’

‘Wij hebben een verstopte rugzak gevonden die volzit met gouden sieraden,’ vertelde Hielke.

‘Is het waar? Drommels, dan is die buit voor mij! Want hij ligt op mijn weiland! En weten jullie de plaats terug te vinden?’

‘Ja, de plek ligt vlak bij de dwarssloot in het midden van het weiland,’ verklapte Kees.

‘De modder die uit het gat kwam, ligt aan de slootrand,’ zei Sietse. ‘Daardoor kwamen wij op het idee dat er ergens gegraven was.’

‘Sietse heeft het ontdekt,’ vertelde Louw. ‘Hij zag de modder liggen!’

‘Dan krijgt Sietse een beloning. Hoeveel kost tegenwoordig een ijsje?’ vroeg Gerben.

De jongens noemden het bedrag.

‘Oké, hier hebben jullie geld. Koop er maar een lekker ijsje voor.’ Gerben gaf het geld aan Hielke.

‘Zeg, Gerben?’ vroeg Kees. ‘Zijn de stekels van de distels giftig?’

‘Ja zeker. Wist jij dat niet? Jij bent toch hoop ik niet geprikt?’

‘Ja, op zijn rug,’ riep Louw.

‘Deksels! Laat eens zien, Kees!’

Kees trok zijn overhemd omhoog en Louw wees het hele kleine, rode stipje aan, dat bijna niet meer was te zien.

Gerben legde er een vinger op en vroeg: ‘Is het hier?’

‘Ja, ik voel het nog,’ riep Kees.