A.F.Troost

Aan stille wateren

Bijbels dagboek

UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM, ZOETERMEER

www.boekencentrum.nl

Twaalfde, herziene druk, 2010

Omslagontwerp: Mulder van Meurs

ISBN 978-90-239-0203-4

NUR 707

© 1993 Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op een andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Deze digitale editie is gamaakt naar de 12e herziene druk met ISBN 978 90 239 1563 8

Aan stille wateren

Voor elke dag geeft dit dagboek een kort en krachtig woord uit de Bijbel. Niet voor niets is dat bijbelwoord zo afgedrukt dat het alle aandacht krijgt.Voor wie meer wil lezen, is steeds ook een passend bijbelgedeelte aangegeven en is bovendien een overdenking opgenomen, uitlopend op een kort gebed – maar het gaat steeds om dat ene korte bijbelwoord, dat als een goede herder met ons mee wil gaan en ons leiden wil naar de dag, de avond of de nacht die voor ons ligt.

Dit dagboek volgt niet de lijn van de bijbelse geschiedenis. Voor hen die daaraan behoefte hebben, schreef ik eerder het dagboek Gaandeweg Hem tegemoet. Dit dagboek volgt ook niet nauwgezet de loop van het kerkelijk jaar, zoals het dagboek dat ik uitgaf onder de titel Hier is mijn hand. Dit dagboek geeft slechts voor elke dag één kort bijbelwoord, ter bezinning, ter bemoediging.

Voor de eerste maanden van het jaar zijn teksten uit de evangeliën gekozen.Vanaf april tot en met september volgen teksten uit de apostolische brieven. In oktober staan woorden uit de Thora en enkele andere boeken uit het Oude Testament genoteerd. In november lezen we teksten uit de Psalmen en in december woorden uit de Profeten. Zo komt in grote lijnen de hele Schrift aan het woord.Moge dit boek in stille momenten tot zegen zijn.

A.F. Troost

Bij de twaalfde druk

Vanaf de twaalfde druk (2010) is de tekst van dit dagboek enigszins gewijzigd. Omdat sinds 2004 in korte tijd de Nieuwe Bijbelvertaling royaal ingang vond, is ervoor gekozen teksten uit die vertaling te citeren. Dat om die reden hier en daar in de overdenkingen ook iets gewijzigd moest worden, spreekt vanzelf.

Januari

1 januari

Kom, volg mij.

Matteüs 4:19

Goede voornemens, wie heeft ze niet, aan het begin van een nieuw jaar? Maar wat komt ervan terecht? Toch klinkt vandaag opnieuw de roep van Jezus: 'Kom, volg mij!' Zeker, Hij weet best hoe vaak ik Hem teleurstel, hoe vaak ik anderen verdriet doe, hoe vaak ik ook mijzelf tegenval. Maar juist daarom klinkt opnieuw zijn stem, uitnodigend: 'Kom, volg mij!' Jezus volgen is niet gemakkelijk. Zijn weg is een smalle weg, een moeilijk begaanbaar pad. Liefde voor God en liefde voor de naaste — dat vraagt Hij je. Maar wie kan die weg zonder dwalen gaan? Vraagt Jezus niet te veel, meer dan Hij vragen mag? Nee, daar is geen sprake van. Zijn liefde overvraagt niemand. Je mag best een keer struikelen en vallen. Als je dan maar weer opstaat en verder gaat op zijn weg, hoe moeilijk die smalle weg ook moge zijn. Wandel maar stil achter Hem aan. Hij wijst je de weg naar het eeuwige leven.

Liefdevolle Vader, wij willen achter Jezus dit nieuwe jaar ingaan. Help ons om Hem te volgen, over hoogten en door diepten, uw vrede, uw komend Koninkrijk tegemoet.

Lezing: Matteüs 4:18-22

2 januari

Gelukkig wie nederig van hart zijn, want voor hen is het koninkrijk van de hemel.

Matteüs 5:3

Gelukkig? Wie nederig van hart zijn, gelukkig? Maar dat is toch ongehoord! Gelukkig zijn de rijken, gelukkig zijn de mensen die financieel en intellectueel alles in huis hebben. Gelukkig zijn de mensen die het hebben en weten, kennen en kunnen. Ja, zo is dat in onze maatschappij. Maar in Gods rijk is dat totaal anders. Daar staan de hebbers niet op de eerste rij, maar de missers, de mensen die er in onze maatschappij uit liggen, de misdeelden, de mislukten en de misvormden, die mogen vooraan staan bij de intocht van de Messias. Dus wees niet verdrietig als je niet zoveel in huis hebt. Voel je niet ongelukkig als je dingen mist die menig ander heeft. Voel je niet minder dan degene die alles zomaar uit z'n mouw schudt en overloopt van kennis en kundigheid. Misschien loop je nu een beetje achter, maar straks zul je een voorloper zijn van allen die Gods Koninkrijk binnengaan.

Trouwe God, wij zijn maar bedelaars. Bewaar ons voor lastige rijkdom en voor waardeloze kennis. Geef ons uw Geest, die ons koninklijk rijk maakt.

Lezing: Matteüs 5:1-12

3 januari

Gelukkig de treurenden, want zij zullen getroost worden.

Matteüs 5:4

Gelukkig de treurenden! Dat is een merkwaardig woord. Welk verdriet heeft Jezus hier op het oog? Het gaat in deze zaligspreking over het lijden aan de goddeloosheid. Het gaat over hen die vertrapt en verdrukt worden omwille van het evangelie of omwille van de gerechtigheid. Het gaat over hen die gebukt gaan onder hun kruis, op de smalle weg achter Jezus aan. Soms wordt het je allemaal te veel. Soms heb je zin om alles neer te gooien en om de last van de navolging uit de weg te gaan. Soms moet je huilen als je om je heen ziet hoe mensen met elkaar omgaan. En soms moet je huilen omdat je zelf slachtoffer bent van de haat of de jaloezie van anderen. Zalig ben je, als je verdriet hebt om Jezus' wil. Eens zul je lachen, als Hij zelf zijn arm om je heen zal slaan en je voorgoed zal troosten.

Trouwe God, soms kan ik het niet meer aan, soms zou ik willen dat alles voorbij was. Kom haastig, Here Jezus — en laat uw belofte nu al vertroostend zijn.

Lezing: Jesaja 61:1-3

4 januari

Gelukkig de zachtmoedigen, want zij zullen het land bezitten.

Matteüs 5:5

Dat is jammer voor de krachtpatsers en de mensen met grote monden, maar bij Jezus vallen ze uit de boot. Hij heeft het niet voorzien op de hardvochtigen en de hardnekkigen. De zachtmoedigen, die mogen op Jezus rekenen. Je mag best je mond opendoen, als je ten onrechte beschuldigd wordt, maar probeer altijd de zachtmoedigheid te bewaren, zelfs in je boosheid. Met hardheid en stijfkoppigheid win je in Gods Koninkrijk niets. Misschien dat je door bikkelhard te zijn op aarde hier of daar nog wel een stukje grond kunt bemachtigen, maar het zijn alleen de zachtmoedigen die het land zullen bezitten. Let wel: dankzij een erfenis! Daar hoefje dus niets voor te doen. De aarde wordt je zomaar in de schoot geworpen: de nieuwe aarde, het hemels paradijs!

Liefdevolle Vader, bewaar ons voor hardheid. Geef ons iets van de zachtmoedigheid van Jezus, iets van zijn tederheid, iets van zijn warme genegenheid voor mensen in nood. Zo alleen willen we uw aarde bewonen.

Lezing: Psalm 37:1-11

5 januari

Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden.

Matteüs 5:6

Er zijn mensen die altijd maar honger hebben. Ze hebben honger naar méér. Het lijkt wel alsof ze niet te verzadigen zijn. Nooit hebben ze genoeg. Ze moeten altijd maar weer meer hebben, meer weten, meer kunnen, meer presteren, meer consumeren. Zodra ze hun doel bereikt hebben, jagen ze direct verder naar een volgend project. Maar pas op, diep van binnen knaagt dan algauw de onrust, zeker als je maar doorjaagt ten koste van anderen. Als je zo leeft, zegt Jezus, ben je niet werkelijk gelukkig. Gelukkig ben je alleen als je maar één doel hebt: de gerechtigheid van God. Laat dat je handel en wandel bepalen, elke dag: de ander recht te doen, te zoeken naar wat goed is voor alle mensen. Alleen die houding maakt je gelukkig. Alleen daarin vind je rust en volkomen verzadiging.

Wij bidden U, o God: dat wij mensen mogen zijn met een geweldige honger naar recht, mensen met dorst, mensen met een intens verlangen naar het levende water: Jezus Christus, uw Zoon.

Lezing: Matteüs 5:17-20

6 januari

Gelukkig de barmhartigen, zij zullen barmhartigheid ondervinden.

Matteüs 5:7

Als je werkelijk barmhartig wilt zijn, moet je zorgen voor een arm hart. Barmhartig is ieder die een arm hart heeft: een leeg hart, een hart dat openstaat voor de ander. Als je hart boordevol plannetjes zit, boordevol idealen, boordevol afspraken, dan kan er niets of niemand meer bij. Dan ben je als een parkeergarage op de koopavond: vol. Zorg er altijd voor dat er nog een beetje ruimte is in je hart. Zorg ervoor dat je agenda nooit helemaal vol staat met van alles en nog wat. Zorg ervoor dat je altijd wat tijd overhoudt voor dingen die onverwachts op je weg komen en werkelijk belangrijk zijn. Gelukkig zijn zij die ruimte overlaten in hun hart om onderdak te kunnen bieden aan een medemens in nood. Je zult er vorstelijk voor worden beloond. Je zult op jouw beurt barmhartig worden behandeld als je zelf in moeilijkheden zit. Nee, misschien niet door je medemensen. Maar in elk geval door God. Zijn hart is de hemel — en zou daar geen plekje zijn voor jou?

Barmhartige Vader, help ons zo barmhartig te zijn als Gij.

Lezing: Psalm 103:1-11

7 januari

Gelukkig wie zuiver van hart zijn, want zij zullen God zien.

Matteüs 5:8

Je wilt God zien? Zorg dan voor een zuiver hart. Nee, zeg nu niet te vlug dat het je toch niet lukt om helemaal zuiver van hart te zijn. Zeker, je hebt gelijk. Op z'n minst zitten er altijd enkele zwarte plekken in je hart en wat je ook doet, volkomen zuiver zal je hart nooit worden. Altijd zul je je weer in herinnering moeten roepen dat je gedoopt bent, gewassen, gereinigd en geheiligd, apart gezet voor God. Steeds weer vergeet je dat en word je besmeurd door het leven in deze wereld. Maar laat dat geen reden voor je zijn om maar te doen waar je zin in hebt. Wat je daarmee ook moge bereiken, in elk geval zul je zo God nooit zien. Gelukkig zijn niet degenen die het hart van hun huis volstouwen met wat het daglicht niet kan verdragen. Alleen wie zuiver is van hart, die is een gelukkig mens. Zorg vandaag voor zuivere gedachten — en je zult Gods aangezicht zeker aanschouwen.

Trouwe Vader, geef mij een zuiver hart en een vaste geest — om te denken en te doen wat goed is in uw ogen. Zuiver mijn ziel door uw liefde, opdat ik U zal zien.

Lezing: Psalm 51

8 januari

Gelukkig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden.

Matteüs 5:9

Wil je een kind van God worden genoemd? Zorg er dan voor dat je vrede sticht. Vrede, sjaloom — daaraan is in deze verscheurde wereld een schreeuwende behoefte. Mensen die discussiëren over de politiek zijn er genoeg. Mensen die muren bouwen tussen volken en rassen — ze zijn er in overvloed. Maar mensen die vrede stichten, die zijn er te weinig. Waarom dat zo is? Omdat je jezelf moet wegcijferen als je vrede wilt bereiken. Je hebt sneller ruzie dan sjaloom. Geef je tijd en je liefde om vrede te stichten, dan zul je de vreugde daarover beslist ervaren. En is er een grotere beloning dan te weten dat je zodoende een kind van God zult zijn? En dat niet alleen: uiteindelijk zal het ook door anderen worden erkend en ze zullen het van je zeggen: Dat is een vredestichter, dat is werkelijk een kind van God!

Koning van de vrede, help mij vandaag om bruggen te bouwen in plaats van muren. Help mij om vensters te openen naar de mensen om mij heen. Laat mij uw kind en een vriend van de vrede zijn.

Lezing: Psalm 85

9 januari

Jullie zijn het zout van de aarde.

Matteüs 5:13

Je hoeft geen vinger in de pap te hebben om het zout van de aarde te zijn. Sommige mensen denken dat en doen hun uiterste best om invloed te krijgen, waar ze maar kunnen. Doe daar niet aan mee. Het kan goed zijn om invloed uit te oefenen, maar streef niet met alle geweld naar een machtspositie in deze wereld. Leerlingen van Jezus hoeven niet zo hoognodig een vinger in de pap te hebben. Je bent het zout van de aarde — en dat is iets heel anders. Het komt erop aan dat je zorgt voor een goede smaak. Het komt erop aan dat je de aarde bewaart voor bederf — want dat is toch de taak van het zout. Je hoeft niet conservatief te zijn, maar het is wel de bedoeling dat je conserveren zult, dat je zuinig zult zijn op al het goede dat God in de schepping heeft gelegd. Dat zullen wij bewaren, door alle onheil heen. Probeer vandaag en morgen niet om koste wat het kost een vinger in de pap te hebben. Nee, van suiker hoefje ook niet te zijn. Je bent niet zoet. Je bent zout.

Zo wil ik leven, vandaag en morgen, als zout. Help mij, o God, om in stilte mijn weg te gaan, smaakvol, mijzelf en anderen zuinig bewarend.

Lezing: Matteüs 5:13-16

10 januari

Jullie zijn het licht in de wereld.

Matteüs 5:14

Nee, zeg nu niet dat Jezus het licht in de wereld is. Dat is zeker waar, maar dat is nu niet aan de orde. Jezus zegt niet tegen de discipelen dat Hij het licht in de wereld is. Hij zegt dat zij het licht in de wereld zijn! Het is alsof Hij zeggen wil: Laat je licht maar schijnen, laat het maar warm worden om je heen, warm en vrolijk en zonnig! Wat je hebt gekregen, mag je niet voor jezelf bewaren. Dat vraagt erom doorgegeven te worden. Je moet je licht niet onder de tafel zetten, maar er bovenop, hoog op een kandelaar. Laat je licht maar schijnen, straal de vreugde en de vrede van het evangelie maar uit. Wees als een stad op een berg. Als 's avonds alles donker wordt, kan iedereen van ver al zien dat de lichten zijn ontstoken. Jullie zijn het licht in de wereld! Hoe je een licht kunt zijn? Zelf heb je misschien weinig of niets in huis. Zelf heb je wellicht een donker hart en een somber gezicht. Maar wees dan op z'n minst een spiegel, die het grote Licht in de wereld weerkaatst.

Licht in de wereld, Jezus Christus, bestraal ons vandaag en gebruik ons als spiegels voor uw zonnegloed.

Lezing: Matteüs 5:21-26

11 januari

Heb je vijanden lief.

Matteüs 5:44

Houden van je vrienden — dat is niet moeilijk, dat doet iedereen. Maar houden van je vijanden, dat is haast onmogelijk, dat is bijna onmenselijk. Hoe kan Jezus dat nu van ons vragen? Bidden voor wie je vervolgt, zegenen degene die jou het leven zuur maakt — dat is toch niet op te brengen voor een normaal mens? Nee, voor een normaal mens niet. Maar wel voor een mens die Christus heeft leren kennen. Hij is de liefde zelf, in vlees en bloed. Hij bad voor zijn vijanden en zegende wie Hem vervloekten. Hij heeft recht van spreken als Hij van je vraagt: Heb je vijanden lief. Goed beschouwd is dat trouwens een prachtige manier om met je vijand af te rekenen. Anders gezegd: het is een prachtige manier om zover te komen dat je helemaal geen vijanden meer hebt.  Wie van zijn vijanden houdt, heeft alleen nog maar vrienden. En het zou weleens kunnen zijn, dat wanneer je vijand jouw vriendschap zou proeven, hij zelf zijn vijandschap zou laten varen. Nee, dat weet je nooit zeker. Maar heb je het al eens geprobeerd?

Liefdevolle Vader, help ons om lief te hebben, vriend én vijand — vanaf vandaag.

Lezing: Matteüs 5:43-48

12 januari

Maak je geen zorgen over jezelf.

Matteüs 6:25

Ik hoorde eens van een huisarts die een patiënt voorschreef elke avond voor het slapengaan te lezen wat hij op zijn receptenbriefje voor hem had opgeschreven: 'Welterusten, zorgen, tot morgen!'Welke zorgen Jezus bedoelt? De heel gewone, alledaagse zorgen van iedereen. Zorgen over eten en drinken, voedsel en kleding. Wat zullen we eten en wat zal ik morgen aantrekken? Daar kan een mens bijster druk mee zijn! Soms word je zo in beslag genomen door al die dingen die geregeld moeten worden, dat je het allerbelangrijkste zou vergeten: het Koninkrijk van God. Natuurlijk bedoelt Jezus niet dat je Gods water maar over Gods akker moet laten lopen. Kijk naar de vogels, die zaaien niet en maaien niet... Nee, maar ze zijn wel de hele dag in touw! Alleen is van bezorgdheid geen sprake. Vrolijk en vrij fladderen ze door de lucht. Laat daarom dat tobberige gevoel nu maar eens van je afglijden. Richt je aandacht op Gods geboden en zijn beloften — en geloof dan maar dat de rest, hoe dan ook, wel in orde komt!

Help mij Vader, om zorgzaam, maar ook onbezorgd te leven. Vandaag wil ik vertrouwen op U, mijn God!

Lezing: Matteüs 6:25-34

13 januari

Zoek en je zult vinden.

Matteüs 7:7

Zeg nu niet dat daar niets van klopt, want het is maar de vraag of je niet al jarenlang naar het verkeerde gezocht hebt! Als je bijvoorbeeld denkt dat je prompt genezing zult vinden als je bij God beterschap zoekt, dan heb je het mis. Je kunt bij Hem veel zoeken en ook heel veel vinden, maar nooit heeft God je gegarandeerd dat je genezing zou vinden of een lieve levenspartner of een geschikte baan of de reis van je leven. Zulke dingen mag je best bij God zoeken en soms zul je ze bij Hem nog vinden ook, maar je mag daar nooit op rekenen. Er is maar één ding waarop je rekenen mag. Als je dat ene zoekt, dan zul je het ook gegarandeerd vinden: het goede. Anders gezegd: de Heilige Geest. God alleen weet wat goed voor je is. Hij geeft zijn Geest aan wie Hem ernstig bidt. Hij geeft geloof en hoop en liefde, geduld en vrede, aan wie waarachtig daarnaar zoekt. Let wel: je moet er wel naar zoeken, met heel je hart. Zoeken — als naar een speld in de hooiberg? Nee! Als naar de zon op een stralende, zomerse dag!

Trouwe God, geef ons ogen om uw Geest te zien. Wie U zoekt, zal U toch zeker vinden?

Lezing: Matteüs 7:7-12

14 januari

Behandel anderen zoals je zou willen dat ze jullie behandelen.

Matteüs 7:12

Je zou kunnen zeggen dat dit bijbelwoord de kern is van alles wat God ons te zeggen heeft. Jezus zegt er tenminste gelijk bij:'Dat is het hart van de Wet en de Profeten.' Met andere woorden: wie zo leeft, die heeft begrepen waar het God om te doen is. En zeg nu niet al te snel dat dat humanistisch is of horizontalistisch of iets dergelijks. Niets daarvan! Jezus zelf vat in dit ene woord al Gods geboden samen. Ga zo met je medemens om als je zou willen dat hij met jou omging. Moeilijk? Ja, verschrikkelijk moeilijk. Er is er maar één die dat ten volle in praktijk heeft gebracht. Jezus zelf. Hij heeft de Wet en de Profeten vervuld. Hij heeft ons liefgehad, precies zoals Hij wilde dat wij Hem zouden liefhebben. Alleen als je aan zijn liefde denkt, ben je in staat om een klein beetje waar te maken wat Hij je vraagt: je naaste zo te behandelen als je zou willen zelf behandeld te worden. Hoe dat is? Dat weet je zelf het beste: royaal, vriendelijk en vergevingsgezind.

Trouwe Vader, laat mij er zo mogen zijn voor de mensen om mij heen: vol ontferming — net zoals Gij zijt voor mij.

Lezing: Leviticus 19:9-18

15 januari

Nauw is de poort naar het leven, en smal de weg ernaartoe.

Matteüs 7:14

Is het christendom dan toch maar een benauwde godsdienst, een enge club van tobberige zielen? Nee, geen sprake van! Jezus bedoelt met dit woord iets heel anders. Jezus wil zeggen: Er zijn maar weinig mensen die ervoor kiezen om te leven in liefde voor God en de naaste. Waarom? Omdat dat offers kost. Het vraagt heel je hart, je ziel en je verstand. En wie werkelijk die weg van Jezus gaan wil, die zal stuiten op allerlei moeilijkheden. Gods weg is niet als een geasfalteerde vierbaans rijksweg, maar als een smal gevaarlijk pad in de bergen. Je moet er wat voor overhebben om het doel te bereiken. Maar je moeite wordt beloond! De brede weg loopt uiteindelijk dood. Alleen het smalle pad van Gods geboden en beloften, dat komt uit in het nieuwe Jeruzalem. En kijk eens wat een prachtige vergezichten je onderweg al hebt!

Liefdevolle God, het is niet altijd gemakkelijk om op uw weg te gaan. Soms kom je in de verleiding om een andere route te kiezen, sneller, eenvoudiger. Help ons om de enige werkelijk goede weg te gaan: die van de liefde voor U en de mensen.

Lezing: Matteüs 7:13-23

16 januari

Wees gerust, uw zonden worden u vergeven.

Matteüs 9:2

Dat lijkt een verkeerde diagnose. Er wordt een verlamde bij Jezus gebracht. Maar waar praat Jezus over? Niet over zijn verlamming. Jezus spreekt over zijn zonden! En wat zegt Jezus dan over de zonden van deze zieke? Zegt Jezus dat die zonden de oorzaak zijn geweest van zijn verlamming? Nee, daar zegt Jezus geen woord over. Jezus zegt alleen dat de zonden van deze mens voor God er niet meer toe doen. 'Wees gerust, uw zonden worden u vergeven.' Nee, je kunt van Jezus niet zeggen dat onze gezondheid Hem niet ter harte gaat. Als het even kan, laat Hij lammen lopen en blinden zien. Maar in de allereerste plaats is Hij gekomen om ons te genezen van de ernstigste ziekte die de mensheid teistert: die van de zonde en een knagend schuldgevoel. Wees gerust! Hier is Hij die je verlost van je verlamming! Hier is Hij die je hart zuivert en je knieën vast maakt! Misschien zit je in een rolstoel en zul je nooit meer kunnen lopen, maar wees gerust: je ziel krijgt weer benen om op te staan!

Vader, zo kan ik weer verder. Gij richt mij op; mijn hart is vol goede moed!

Lezing: Matteüs 9:1-8

17 januari

Het koninkrijk van de hemel is nabij.

Matteüs 10:7

Nabij! Jezus zegt niet: Bijna. Dat laatste zou kunnen betekenen dat het Koninkrijk van God weliswaar snel komt, maar nog heel ver weg is. Nee, Jezus bedoelt juist dat het Koninkrijk van de hemel heel dichtbij is. Je kunt het bij wijze van spreken haast met handen pakken. Kijk maar, luister maar, zie maar om je heen: blinden gaan zien, lammen wandelen, boze geesten worden uitgedreven. Met die signalen van het Koninkrijk worden de discipelen erop uitgestuurd. En hun boodschap moet zijn: Het Koninkrijk van de hemel is nabij! Overal waar je tekenen ziet van genezing en bevrijding, daar breekt al iets van Gods rijk door. Er is nog maar een dunne scheidingswand tussen hemel en aarde. Jezus zelf is al door die wand heen gestapt. In Hem komt de hemel al op aarde. En overal waar mensen het licht kiezen in plaats van de duisternis, daar breekt Gods Koninkrijk verder door. God is niet ver. Hij is dichterbij dan je denkt!

Hemelse Vader, Gij zijt niet ver bij ons vandaan. Geef mij ogen die zien waar uw liefde vandaag te vinden is.

Lezing: Matteüs 10:1-8

18 januari

Wees dus scherpzinnig als een slang, maar behoud de onschuld van een duif.

Matteüs 10:16

Je kunt zelfs van de duivel nog wel iets leren: geduld. Terecht is de slang een beeld van de satan. Als er één de tijd neemt om behoedzaam op zijn prooi te wachten, dan de slang wel. En met de duivel is het al niet anders. Nu, daar kun je best een beetje van gebruiken, van die scherpzinnigheid. Je bent geen olifant in de porseleinkast van deze schepping, je bent een slang die wacht op een goede kans. Maar tegelijkertijd moet je iets hebben van de duif, iets van de zuiverheid van de Heilige Geest. Scherpzinnig en slim, maar tegelijk eerlijk en zuiver, zo zoekt een kind van God zijn weg door het leven. Soms als de slang: dichtbij de aarde. Soms hoogvliegend, vrij en onbekommerd, als een duif van vrede. Nee, je hoeft je niet als een schaap te laten afslachten, je mag best scherpzinnig en behoedzaam zijn; maar blijf daarbij altijd eerlijk en zuiver van hart. En als je niet tussen slang en duif kunt kiezen? Dan zou ik het maar op de laatste houden. Een duif vliegt altijd sneller dan een slang kan kruipen...

Vader, help mij om het evenwicht te vinden: scherpzinnig én zuiver te zijn.

Lezing: Matteüs 10:9-16

19 januari

Wie standhoudt tot het einde zal worden gered.

Matteüs 10:22

Het leven met God is een hordeloop. Telkens staan er weer nieuwe obstakels voor je. Laat de tegenstand je niet van de wijs brengen! De haat van mensen kan je verlammen. Je eigen twijfels kunnen je doen struikelen. En soms ben je moe, zo verschrikkelijk moe van die lange lijdensweg achter Jezus aan. Je wist wel dat het een smalle weg zou zijn, moeilijk begaanbaar. Maar dat de weg zó donker zou zijn en zo diep zou gaan, dat had je toch niet gedacht. En je had er in elk geval niet op gerekend dat je zelf zo snel moedeloos zou worden en bij de pakken zou gaan neerzitten. Je had niet gedacht dat je jezelf door mensen zo gauw uit het lood zou laten slaan. Geef de moed niet op! Houd vol, ook al zijn de horden hoger dan je dacht. Al zie je geen hand voor ogen, al vraag je je af waar God nu is, blijf op de goede baan, houd stand tot het einde. Het duurt niet lang meer. De finish is in zicht.

O God, soms valt het niet mee om vol te houden. Soms zou je het liefst aan de kant willen gaan zitten. Maar ik zal doorgaan, ik zal dapper volharden. Met U kom ik zeker thuis.

Lezing: Matteüs 10:16-23

20 januari

Wie zijn leven verliest omwille van mij, die zal het behouden.

Matteüs 10:39

je leven verliezen? Capituleren? Maar dat ben ik niet van plan! Dat druist in tegen heel mijn denken en doen. Ik wil mijn leven behouden, ik wil vechten om mijn doel te bereiken, ik geef de moed niet op! Of zou Jezus met dit woord iets anders bedoelen? Kun je misschien winnen door je over te geven? Kun je misschien vinden door niet langer te zoeken? Kun je misschien helpen door jezelf te laten helpen? Kun je misschien voor God leven door te sterven aan jezelf? In elk geval wil Jezus ons leren dat ons leven pas vruchtbaar is wanneer het als zaad in de akker wordt gezaaid en sterft. Wie in zijn Naam een offer brengt, ontvangt oneindig meer terug dan hij prijsgaf. Wie liefde investeert, krijgt het leven als rente.

Trouwe God, help mij om niet zo krampachtig vast te houden aan mijn eigen plannen en idealen. Help mij om te laten schieten wat toch eigenlijk leeg en waardeloos is. Help mij om mijn eigen leven te verliezen en dat van U voor eeuwig te vinden.

Lezing: Matteüs 10:32-39

21 januari

Gelukkig is degene die aan mij geen aanstoot neemt.

Matteüs 11:6

Mens, erger je niet! Net als Johannes de Doper loop je de kans om je aan Jezus te ergeren. Stel je voor: je zit zelf in de gevangenis en intussen hoor je dat elders wonderen gebeuren. Die wonderen zijn natuurlijk heel mooi, maar waarom gaan ze nu juist jouw deur voorbij? Anderen worden beter, jij blijft ziek. Anderen kunnen lopen, jij bent verlamd. Anderen zijn dankbaar en blij, jij zit telkens weer in de put. Zou je dan niet aan Jezus gaan twijfelen? Ja, dat zou je, als Hij niet zelf je te hulp kwam. 'Gelukkig is degene die aan mij geen aanstoot neemt.' Mens, erger je niet! God gaat zijn ongekende gang, vol donkere majesteit. Wie ben jij, dat je Hem zou narekenen? Stoot je er niet aan dat anderen vrij zijn terwijl jij gevangen zit. Jouw tijd komt nog. Gods tijd komt nog! Dan zul je samen met al zijn kinderen dansen in het morgenlicht. Mens, erger je niet! Op een dag zul je vrij zijn!

Vader, vergeef ons onze irritatie. Menigmaal struikelen we over Jezus en vallen we over Hem. Alleen uw belofte houdt ons op de been, tot uw dag voorgoed is gekomen.

Lezing: Matteüs 11:2-6

22 januari

Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, dan zal ik jullie rust geven.

Matteüs 11:28

Rust. Wat kun je daarnaar verlangen! Soms ben je moe, doodmoe, van duizend-en-een dingen. Soms ben je moe van alle gepraat over God. Soms ben je moe van alle discussies over kerk en geloof. Soms ben je moe van wat je hoort en ziet op het journaal. En soms ben je moe van jezelf, doodmoe van je eigen tekort, moe van je eigen leven — moe, doodmoe. Maar wacht, spits je oren en luister, daar klinkt een stem: 'Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan!' Daar is iemand die je begrijpt, die je kent in je vermoeidheid. Daar is iemand die weet wat het betekent om het gevoel te hebben niet meer verder te kunnen. Bij Hem mag je zijn zoals je bent. Hij zal je niet opjagen, Hij zal niet méér van je vragen dan je aankunt. Zijn last is licht; wat Hij je vraagt, doe je met vreugde. Bij Hem kun je werkelijk vinden waar je zo hartstochtelijk naar zoekt: rust.

Liefdevolle Vader, ik dank U voor Jezus. Bij Hem kan ik uitrusten, op adem komen, uithuilen en opnieuw beginnen. Gij zijt de bron van mijn leven. Al mijn kracht schuilt in U.

Lezing: Matteüs 11:25-30

23 januari

Dan zullen de rechtvaardigen stralen als de zon.

Matteüs 13:43

Af en toe ben ik bang dat de nacht het van de dag zal winnen. Als je op deze wereld om je heen kijkt, word je er telkens weer koud van. Oorlogen, terreurdaden, moord en doodslag. Het lijkt wel alsof het kwaad de overhand heeft. Je zou er somber en moedeloos van worden — als niet Jezus ons hoofd zou opheffen! Wat Hij belooft? Er komt een dag waarop al het kwaad vernietigd zal worden, als kaf verbrand in de oven. En dan, dan zullen de rechtvaardigen eindelijk de strijd winnen! Eens en voorgoed. Dan zullen de rechtvaardigen stralen als de zon. Dan zal het licht zijn op aarde, licht en warm. Dan zal er genezing zijn en blijdschap. Dan zullen allen die God liefhebben vrolijk springen, als kalveren in de lentezon. Dan wordt niemand meer koud van alle ellende. Dan wordt heel de wereld warm van vreugde!

Trouwe God, laat die dag spoedig komen, de dag waarop de liefde het wint van de haat, de dag waarop het recht al het onrecht verdrijft, zoals de zon het ijs doet smelten.

Lezing: Matteüs 13:36-43

24 januari

Blijf kalm! Ik ben het, wees niet bang!

Matteüs 14:27

Spoken bestaan niet. Toch ben je er soms bang voor. Midden in de nacht lig je te woelen in je bed. Je kunt maar niet slapen. Je bent onrustig en er spookt van alles en nog wat door je hoofd. Je praat erover met anderen, maar ook dat helpt niet. Je hebt het gevoel dat je alleen bent, volstrekt alleen, net zo alleen als de discipelen in hun bootje op het woelende water. En dan is daar die schim op de golven, die witte gestalte. Je schreeuwt van angst: een spook! Wie het is? Het is Jezus! Nee, je ziet niet altijd dat Hij naar je toe komt. Je denkt soms dat je spoken ziet, terwijl in werkelijkheid Jezus heel dicht bij je komt. En wat zegt Hij? 'Blijf kalm! Ik ben het, wees niet bang!' Hij laat je niet alleen rondzwalken over het woeste water. Hij komt, op zijn tijd. En als Hij bij je is, dan wordt alles stil. Soms blijken spoken geen spoken, maar lichte engelen. Om stil van te worden...

Heer, Gij zijt goed en vol liefde. Uw aanwezigheid geeft rust. Uw nabijheid brengt ons onrustig hart tot stilte.

Lezing: Matteüs 14:22-33

25 januari

Bij God is alles mogelijk.

Matteüs 19:26

Ik geloof in God, de Vader, de Almachtige. Ja, dat belijden wij; maar vaak is het moeilijk dat te geloven. Er gebeuren dingen in het leven waarvan je je afvraagt: hoe kan God dat door de vingers zien? Als Hij nu werkelijk almachtig is, hoe kan Hij dat dan laten passeren? Misschien hebben we toch een verkeerd beeld van God. Misschien zouden we beter kunnen zeggen: Ik geloof in God, de Vader, bij wie alles mogelijk is. Neem nu een rijke. Menselijkerwijs is het onmogelijk dat een rijke het Koninkrijk van God binnengaat. Wie zo veel bezit dat hij geen tijd meer heeft om aan God en zijn naaste te denken, die snijdt zichzelf de weg naar Gods Koninkrijk af. En toch, zegt Jezus, toch is er zelfs voor een rijke nog een mogelijkheid om Gods rijk in te gaan. Bij God is alles mogelijk. Misschien is dat wel de kern van zijn almacht. Bij God is een wonder nooit uitgesloten. Bij God kom je altijd weer voor verrassingen te staan. God heeft zo veel macht dat Hij zelfs mij nog door het oog van de naald zijn rijk kan laten binnengaan.

Trouwe God, ik dank U. Zo machtig zijt Gij, dat alles bij U mogelijk is. Uw almacht is een wonder.

Lezing: Matteüs 19:16-26

26 januari

Ga daarom naar de toegangswegen van de stad.

Matteüs 22:9

Of je als christen met een boekje in een hoekje moet gaan zitten? Hoe kom je erbij? Geen sprake van! Je bent een dienaar van de koning die voor zijn zoon een bruiloftsfeest heeft aangericht. En als de genodigden niet willen komen, dan moeten zijn knechten maar gaan naar de toegangswegen van de stad om iedereen uit te nodigen die daar te vinden is. Als Israël niet komen wil, dan krijgen de heidenen een uitnodiging. En als de kerkgangers niet komen willen, dan gaan de paleisdeuren wel open voor de man in de straat. Jan Rap en zijn maat, de arme sloebers, de verslaafden die maar zo'n beetje op de hoeken van de straten staan te koekeloeren, laat ze maar komen. Iedereen is welkom bij God! Nee, er is geen sprake van dat je als christen je maar zou moeten opsluiten in een ivoren kerktoren. De straat op — dat is de boodschap! God wil dat zijn huis vol zal worden. Geen mens is te min voor Hem. En met die boodschap mag jij langs de weg timmeren. Laat het maar horen in heg en steg: Bij God ben je welkom!

Koning, heb dank voor de uitnodiging! Wij willen uw boodschap overbrengen. De wereld zal van uw liefde horen.

Lezing: Matteüs 22:1-13

27 januari

Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart.

Matteüs 22:37

Je naaste liefhebben — ja, dat moet je doen, dat is logisch, dat spreekt bijna voor zichzelf. Maar God liefhebben, en dan nog wel met heel je hart, met heel je ziel en met heel je verstand, hoe doe je dat? Als je God nu ergens kon zien... Of wil dit gebod zoiets zeggen als 'je moet trouw naar de kerk gaan, bidden, en bijbellezen'? God liefhebben — wat is dat eigenlijk? Of is die vraag verkeerd gesteld? Liefde kun je toch nooit in één formule onderbrengen? Liefde is toch respect, genegenheid, trouw, gehoorzaamheid, eerbied? Vergeet niet: God heeft ons geschapen. Hij is de Schepper van hemel en aarde. Hij is de Liefde zelf. Hij is onze Vader, de God van ons heil! Het zou wel heel erg ondankbaar zijn om Hem niet lief te hebben, met alles wat in je is! Daarom is dit gebod het eerste, het hoogste. Ik kan alleen een kind van het licht zijn, als ik eerbied en liefde heb voor de goede geboden van mijn Schepper, mijn hemelse Vader.

Grote God, ik houd van U, ondanks alles wat ik niet kan begrijpen. Help mij om U te dienen met heel mijn hart.

Lezing: Deuteronomium 6:4-9

28 januari

Heb uw naaste lief als uzelf.

Matteüs 22:39

Goed, je naaste moet je liefhebben, dat lijkt een wijze gedachte. Zonder liefde tot de naaste wordt het leven een hel. Maar om nu je naaste lief te hebben als jezelf — wat mag dat toch betekenen? Wel, dat betekent allereerst dat je de ander moet behandelen zoals je zelf behandeld wilt worden. Maar het betekent ook dat God er blijkbaar van uitgaat dat je dan ook liefde voor jezelf hebt. Natuurlijk ben je bang dat je een lelijke egoïst zult zijn, maar ben je ook weleens bang dat je jezelf misschien te veel verwaarloost? Ben je een goede naaste voor jezelf? Geef je jezelf ook weleens tijd om uit te rusten, tijd om leuke dingen te doen? Geef je jezelf ook weleens een waarderend woord? Diep in je binnenste schuilt nog altijd dat kleine kind dat je vroeger was. Het is goed om lief te zijn voor dat kind binnen in je. Zo alleen zul je ook liefdevol kunnen zijn voor de ander die vandaag of morgen je levenspad kruist.

Vader, help mij om van mijn naaste te houden, net zoveel als ik houd van mijzelf.

Lezing: Matteüs 22:34-40

29 januari

Jullie hebben maar één leraar, de messias.

Matteüs 23:10

Verbeeld je maar niets. Een mens denkt al gauw dat hij een leider is, een herder, een koning. De rabbi's in Jezus' dagen lieten zich maar al te graag rabbi noemen. Dat klinkt: 'Mijn vader!' Niets daarvan, zegt Jezus. Laat je geen vader noemen, geen rabbi of meester, want jullie hebben maar één leraar, de messias. Wie werkelijk anderen leiden wil, moet een broeder, een zuster zijn. Ga nooit boven de mensen staan. Plaats jezelf, samen met degenen die aan jouw zorg zijn toevertrouwd, onder de leiding van die Ene, die werkelijk een herder, een koning is: Jezus, onze leraar. En laat je zelf ook niet zo leiden door de mening van de een of ander. Waarom zou je een kopie van iemand anders moeten zijn? Het is goed en wijs om aandachtig te luisteren naar wat anderen je te zeggen hebben, maar maak jezelf niet afhankelijk van welke leraar of leidsman dan ook. Jullie hebben maar één leraar: Jezus Christus.

Goede Herder, aan uw leiding hebben we genoeg. Heer, wees mijn gids, op heel mijn levenspad.

Lezing: Matteüs 23:1-11

30 januari

Wie zichzelf vernedert zal worden verhoogd.

Matteüs 23:12

Dat lukt je dus nooit: jezelf vernederen. Wie het probeert, wordt prompt verhoogd. Dat wil zeggen: tenzij je jezelf vernedert met de bedoeling daardoor een tree hoger te komen. Listig is het menselijk hart... Probeer nooit nederig te zijn in de hoop daardoor op te vallen. Dan kun je beter maar openlijk hoogmoedig zijn, zodat niemand je hoeft te beschuldigen van valse nederigheid... Maar het allerbeste is, denk ik, gewoon maar jezelf te zijn, dat wil zeggen: niet krampachtig streven naar de bovenste tree van de ladder, maar ook niet met alle geweld een poging doen om maar helemaal beneden aan de ladder te blijven, uit angst dat anderen je voor verwaand verslijten. Trek je toch niet zoveel aan van wat anderen over je zeggen! Wat maakt het uit? Alleen God zal uiteindelijk je leven beoordelen. Je hebt alleen met Hem te rekenen. Doe eenvoudig je werk, het heel gewone werk van elke dag. En als je fouten maakt: verneder je. God zorgt te zijner tijd wel voor je promotie...

Vader, wij willen nederig en klein de dienaars van uw grootheid zijn.

Lezing: Matteüs 23:12-15

31 januari

Laat dat je dan niet verontrusten.

Matteüs 24:6

Niet verontrusten? Maar je kunt toch niet zonder vrees en beven kijken naar de oorlogsbeelden op het journaal? Bommenwerpers, tanks, raketten en granaten — je houdt je hart vast! En toch, als Jezus spreekt over alles wat in het laatste der dagen geschieden zal, als Hij spreekt over de oorlogen en over de geruchten van oorlogen, dan zegt Hij: 'Laat dat je dan niet verontrusten.' Hoe komt Jezus erbij dit te zeggen? Omdat Hij met andere ogen aankijkt tegen al die ellende die er zijn zal. Al die oorlogen, al die hongersnoden en aardbevingen, die zijn — zo zegt Hij — het begin van de weeën. Met andere woorden: het is allemaal heel verschrikkelijk, dat is zeker, maar het loopt uiteindelijk niet uit op een kosmische dood, integendeel: er wordt uit dit alles een nieuwe aarde geboren! Een aarde waarop geen oorlog, geen honger en dorst meer zijn zal. Het zal een aarde zijn waarop gerechtigheid woont! En daarom:'Laat dat je dan niet verontrusten.' Alle pijn is geboortepijn!

Trouwe God, laat uw rijk dan maar spoedig geboren worden, laat het feest zijn, eens en voor altijd!

Lezing: Matteüs 24:1-14