www.uitgeverijboekencentrum.nl

Ontwerp omslag: Mirella Dijkerman, Den Haag

ISBN 978 90 239 0346 8

NUR 707

Tweede druk 2008

© 2006 Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Aan de lezer

Je hebt nu een bijbels dagboek in handen dat speciaal is geschreven voor lezers van zeg maar 25-35 jaar. Je bent nog bezig carrière te maken. Of je hebt de pech dat het juist helemaal niet wil lukken met een baan. Je bouwt aan relaties, je werkt misschien toe naar het stichten van een gezin. In jouw leven is nog veel in beweging en ook nog veel onzeker. Daar komt bij dat het in deze wereld nog niet zo eenvoudig is om je als christen staande te houden. Je moet het vaak stellen zonder de steun van medechristenen, eenvoudigweg doordat je weinig of geen mensen in je directe omgeving tegenkomt die ook christen zijn.

Dit bijbels dagboek is geschreven om je te bemoedigen en om je richting te wijzen. We hopen dat je tijdens het lezen vaak zult denken: dit gaat echt over mij, over mijn leefwereld; hier kan ik iets mee.

Hoe blijf ik als christen overeind in deze wereld?

Met dit algemene thema in het achterhoofd zijn zes auteurs aan de slag gegaan. Elke maand kreeg een kernwoord toegewezen, bijvoorbeeld relaties, geloofsgroei, carrière of gehoorzaamheid. Op basis daarvan werden evenveel stukjes geschreven als er dagen in een maand zijn. Er zijn een (gespreks)vraag en een gebedspunt aan toegevoegd, zodat je het dagboek ook samen met je partner of iemand anders kunt gebruiken, als je dat wilt.

Voor wie graag op niet vastliggende feestdagen als Hemelvaart, Pasen en Pinksteren toch een specifiek daarop gericht dagboekstukje leest, zijn achterin dit dagboek nog vijf aparte meditaties opgenomen.

Wij, auteurs en redacteur, bidden je toe dat dit bijbels dagboek jou zal helpen dichter bij God te leven.

Nieuwegein, juni 2006,

Rika Vliek

januari

1 januari

Leen mij je oor

Lezen: Jesaja 55:1-3

Een nieuw jaar is begonnen met nieuwe kansen en mogelijkheden. Heb je al plannen uitgestippeld voor dit jaar? Of staat je agenda al vol en is je actielijstje nog gevuld met dingen die afgelopen jaar zijn blijven staan? Op zo’n nieuwjaarsdag kom je er in elk geval gemakkelijker toe even uit de carrousel van alledag te stappen om je te bezinnen. Een mooi moment om te beginnen met een nieuw dagboek. Dat was een van je goede voornemens? Een goede keus. Elke dag een time-out, een kort moment van bezinning, inbouwen is heilzaam.

Waar moeten we beginnen dit nieuwe jaar? Jesaja geeft een goed advies: bij de levensbron. Daar wordt pas echt je dorst gelest en je honger gestild. Een mooi uitgangspunt is dat, of het leven ons dit jaar opnieuw toelacht of dat het juist angstaanjagend op ons af komt.

Luister aandachtig naar mij, is het woord dat de profeet doorgeeft in vers 2, dan zul je ruimschoots te eten hebben. Eerst luisteren dus, dan eten. En let ook eens op de prachtige uitdrukking in vers 3: Leen mij je oor en kom bij mij, luister, en je zult leven. Probeer het maar dit jaar: leen je oor aan de woorden van God. Ook al heb je weinig tijd, het zal de beste tijdsinvestering ooit blijken te zijn.

(Gespreks)vraag: Het is goed om dagelijks een vast moment te prikken om je oor te luisteren te leggen. Hoe ga je dit jaar je tijd met God invullen?

Gebedspunt: Heer, leer mij te vertrouwen op uw woorden en leer mij om werkelijk de tijd en de rust te nemen om te luisteren naar U.

2 januari

Ge-hoor-zaam

Lezen: Hebreeën 11:8

Gehoorzamen is niet zo’n populair woord in onze beleving. Daar kun je een gevoel bij krijgen in de trant van: ik bepaal het zelf wel, ik kan zelf het beste mijn leven overzien. Toch staan we deze maand stil bij het woord gehoorzaamheid. Dagelijks ons oor lenen aan de woorden van God vraagt van ons ook een vervolg, namelijk om te horen. Het woord ge-hoor-zaam-heid is daarvan afgeleid. Het is een houding die ons leven bepaalt. Gericht zijn op de woorden die God dagelijks tot ons spreekt; onze oren openhouden om zijn woorden te horen. En het vervolgens niet daarbij laten. Gehoorzaamheid betekent ook in actie komen, gebaseerd op die woorden die zijn gehoord.

Gehoorzaamheid is een woord met een bijzondere lading, in het Oude Testament, bij een profeet, bij Jezus en ook voor ons, toegepast in de dagelijkse praktijk. In geloof gehoorzaam op weg gaan, zonder te weten waar je uitkomt – durf je dat? We kunnen hierbij leren van de vader van alle gelovigen, Abraham. Ge-hoor-zaam zijn is een afhankelijk houding, is in geloof in actie komen, maar ook: van tevoren niet weten waar dat jou brengt. Dat lijkt een experiment dat volgens de normen van de wereld om ons heen niet verantwoord is. Toch daag ik je uit mee op weg te gaan dit jaar, met een houding van ge-hoor-zaam-heid.

(Gespreks)vraag: Welke associaties roept het woord gehoorzaamheid bij je op? Kun jij op weg gaan zonder te weten waar je uitkomt?

Gebedspunt: Heer, wilt U mij vertrouwen en afhankelijkheid geven op mijn levensweg, om U werkelijk te kunnen gehoorzamen?

3 januari

Luisteren en met liefde antwoorden

Lezen: Deuteronomium 6:4-9

Dit bijbelgedeelte is de grondwet van het volk Israël. Hierin wordt duidelijk wat God van ons wil, namelijk dat we naar Hem luisteren. God spreekt als eerste en het is onze opdracht te luisteren naar wat Hij te zeggen heeft, niets anders. En wat Hij te zeggen heeft, is kort maar krachtig, zeer krachtig. De Heer, onze God, de Heer is de enige! Er is dus blijkbaar niemand naast deze God die de dienst uitmaakt. Echt niemand: geen andere goden, geen afgoden, geen andere mensen, niet ikzelf.

Laat deze woorden eens goed op je inwerken. Herhaal ze eens een paar keer hardop. En wees eens eerlijk: heb je ooit eerder de volledige strekking van deze woorden tot je laten doordringen? Dat gaat toch geheel tegen ons eigen denken en voelen in? Kunnen wij zomaar alles overlaten aan deze God die zich zo duidelijk manifesteert als de Enige? Hiermee is onze menselijke vrijheid toch in het geding? Hoe moeten we hier nu op antwoorden?

Weet je wat het bijzondere is in dit tekstgedeelte? De manier waarop we mogen antwoorden en waarop we gehoorzaam mogen zijn aan deze oproep van God wordt ons direct, in één adem, meegegeven. Gehoorzaam zijn aan deze God die zich zo manifesteert, kan maar op één manier, namelijk door Hem lief te hebben. Niet zomaar liefhebben, maar liefhebben met alle vezels van ons bestaan. Gehoorzamen is dus een daad van liefde!

(Gespreks)vraag: Ben je bereid deze gehoorzaamheid ook toe te passen in jouw leven?

Gebedspunt: Heer, ik word stil van uw grootheid en almacht. Ik wil niets liever dan U gehoorzamen, maar ik kan dat niet uit eigen kracht. Vervul mij met uw Geest.

4 januari

Zegen of vloek

Lezen: Deuteronomium 11:26-28

Als we het belang van het gehoorzaam zijn aan God in het Oude Testament goed tot ons laten doordringen, komen we erachter dat het erop of eronder is. Of, zoals onze tekst het zegt: het is zegen óf vloek. Er is blijkbaar geen tussenweg.

Even een stapje dichterbij, naar onszelf. Ervaren wij het eigenlijk nog zo, dat het niet zomaar om wat christelijke uitgangspunten gaat in ons leven, maar dat het er echt op aankomt? Bij veel christelijke organisaties en verenigingen is het tegenwoordig een belangrijk vraagstuk: wat houdt de christelijke identiteit precies in? Meestal wordt dan een aantal algemene normen en waarden genoemd als respect hebben voor elkaar, omzien naar de ander, oog hebben voor het zwakkere. Daar is niets mis mee, maar is dat nu hetgeen hier in dit bijbelgedeelte van ons wordt gevraagd?

Het gaat hier om het onvoorwaardelijk gehoorzamen aan God. God wijst ons een weg. In het Oude Testament wijst Hij de weg van zijn geboden en in het Nieuwe Testament wijst Hij de weg van Jezus Christus. En wij worden voor een keuze gesteld: ben je gehoorzaam en volg je deze weg, of niet? De consequentie is duidelijk: zegen of vloek. Dat is geen bangmakerij voor kleine kinderen om ze vooral geen stoute dingen te laten doen. Nee, dat is dé wezensvraag van ons bestaan.

(Gespreks)vraag: Wat was je eerste reactie op dit bijbelgedeelte? Hoe zou je de zegen die God belooft, concreet moeten zien?

Gebedspunt: Heer, wilt U mij vergeven als ik soms te lichtzinnig omga met de aanwijzingen om U te dienen, die U geeft in uw Woord?

5 januari

Horen en zien

Lezen: Exodus 3:1-6

‘Eerst zien dan geloven.’ Wij zijn zo visueel ingesteld, dat wij pas iets kunnen aannemen als we het met eigen ogen hebben gezien. Daar zijn twee risico’s aan verbonden. In de eerste plaats kunnen we ons zien behoorlijk overschatten. We vertrouwen soms letterlijk blind op ons gezichtsvermogen. In de tweede plaats kunnen we onze andere zintuigen sterk onderschatten.

Hoe de bijbelse lijnen liggen, zien we in dit gedeelte. God komt heel dicht bij Mozes. Het opvallende is dat Hij zich in eerste instantie openbaart in het beeld van een brandende braamstruik, maar dat Hij zich werkelijk bekendmaakt door te spreken. En als God spreekt en Mozes zich realiseert wie tot hem spreekt, bedekt hij zijn gezicht. Wonderlijk is dat. Blijkbaar zijn onze oren wel in staat de openbaring van God te ervaren, maar onze ogen niet.

Mogen we dit nu zomaar toepassen op ons leven hier en nu? Ik denk dat dit zeker iets zegt over de manier waarop God zich nu nog steeds openbaart. Zijn woorden zijn nog steeds bijzonder. Door zijn woorden raakt God ons aan. Zoals Hij door zijn woorden de schepping tot leven heeft gebracht, kan Hij ons nog steeds tot leven brengen. En het mooie is, dat wij in staat zijn Hem te horen, en als reactie op zijn stem mogen antwoorden en gehoorzamen.

(Gespreks)vraag: Ben jij meer ingesteld op het zien of op het horen? Zijn er soms niet veel te veel zaken die je zicht belemmeren? Wat kun je daartegen doen?

Gebedspunt: Heer, wilt U mij helpen mij volkomen te concentreren op uw woorden?

6 januari

Verlangen om te gehoorzamen

Lezen: Psalm 40:7-9

Als kind had ik snel last van verstopte oren. Hoe dat kwam, weet ik nu nog niet, maar ze moesten in elk geval vaak worden uitgespoten. En ik weet nog heel goed dat ik dan opeens weer alles kon horen. Wat was ik eerder doof geweest!

Die herinnering komt bij mij boven bij het doorlezen van dit gedeelte uit Psalm 40. Zelf zijn wij niet in staat onze doofheid op te heffen of onze oren te openen. Zelf zijn we niet eens in staat te constateren hoe doof we eigenlijk zijn. Als God tot ons spreekt, zorgt Hij zelf voor de omstandigheden dat wij kunnen horen en kunnen antwoorden. We lezen dat er als antwoord geen grote gebaren of indrukwekkende geschenken van ons worden verlangd. God vraagt gehoorzaamheid van ons door onszelf aan Hem te geven: hier ben ik… ik verlang ernaar uw wil te doen. Dat is nog eens toewijding en oprechte gehoorzaamheid. Diep in mij koester ik uw wet. Wie kan dat de psalmdichter nazingen?

Daar kunnen wij ons niet veel bij voorstellen waar het gaat om bijvoorbeeld de verkeerswet als we weer een bekeuring hebben gehad, of om de wet inkomstenbelasting als er weer een aanslag op de deurmat valt. Toch is dat het kenmerk van de gehoorzaamheid aan Gods wet: ik verlang ernaar die te doen, ik koester die wet.

(Gespreks)vraag: Weet je van jezelf hoe doof je bent? Probeer voorbeelden te bedenken dat je misschien vaag Gods woorden hebt gehoord, maar dat je hardhorend was en ze niet wilde horen.

Gebedspunt: Heer, open mijn oren en leg dat verlangen in mij om uw wil te doen.

7 januari

Gehoorzaam door de generaties heen

Lezen: Psalm 78:1-6

De overdracht van Gods woorden door de generaties heen is een belangrijk thema in het Oude Testament. Gehoorzaamheid aan die woorden is niet zomaar een techniekje dat aangeleerd kan worden. De wisselwerking tussen het ontdekken van Gods woorden en het openstaan voor de woorden en eraan gehoorzamen is een proces dat van kindsbeen af geleerd moet worden. Dit leren vindt dan plaats door het in de praktijk te beoefenen. Door van jongs af op gezette tijden als gezin te luisteren naar de woorden die God spreekt door de generaties heen.

Prachtig is dat om te zien in deze psalm. Wij weten het, want onze ouders hebben het ons verteld. De ouders worden dus ingeschakeld om Gods woorden door te geven. Dat geeft een behoorlijke verantwoordelijkheid aan ouders richting je kinderen. Het is maar de vraag of wij ons hier altijd zo bewust van zijn.

Je mag jezelf gelukkig prijzen als je een dergelijke gehoorzaamheid aan Gods woorden herkent in je ouders en grootouders. Maar als daar geen sprake van is of was, wees dan niet verbitterd. Leg dat neer bij God en probeer zelf wel die gehoorzaamheid voor te leven in de praktijk. Geleefde en beleefde gehoorzaamheid is van levensbelang voor de volgende generatie. Dat willen wij onze kinderen inderdaad niet onthouden, zoals vers 4 van deze psalm luidt.

(Gespreks)vraag: Denk eens terug aan die momenten waarop je werkelijke gehoorzaamheid hebt gezien bij je ouders of grootouders. Wat doet je dat?

Gebedspunt: Heer, dank U wel dat U al aan het werk was in mensen om mij heen, en dat U ook mij wilt gebruiken bij het doorgeven van uw woorden aan de volgende generatie.