Wat je moet doen

als je niet meer weet

wat je moet doen

acht levenslessen

Henry Cloud

en John Townsend

www.uitgeverijboekencentrum.nl

Deze uitgave is oorspronkelijk verschenen onder de titel What to Do When You Don’t Know What to Do – 8 Principles for Finding God’s Way bij Thomas Nelson, Nashville, Tennessee.

De bijbeltekst in deze uitgave is ontleend aan De Nieuwe Bijbelvertaling, © Nederlands Bijbelgenootschap 2004.

Vertaling: Roeleke Meijer - Muilwijk

Ontwerp omslag: Studio Vrolijk

Binnenwerk: Studio Vrolijk

ISBN 978 90 239 0351 2

NUR 770

© 2011 Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming door de uitgever.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk met ISBN 978 90 239 2564 4

Jouw geloof is van
wezenlijk belang om contact te
krijgen met God,
die een weg baant.

Voorwoord

God baant een weg

Tijdens ons praatprogramma op de radio kregen we een telefoontje van Marian, een carrièrevrouw die op het punt stond alles, zelfs haar man en kinderen, te verliezen. Op een minder helder ogenblik had deze alom gerespecteerde moeder ‘een keertje’ cocaïne gerookt. Druggebruik paste helemaal niet bij haar, maar de verslavende werking was zo krachtig dat ze niet in staat was geweest het bij ‘een keertje’ te laten. De drug had haar onmiddellijk in zijn greep gekregen en algauw was ze tot de onthutsende ontdekking gekomen dat ze verslaafd was. Dit had ze nooit van zichzelf verwacht. Ze had geen idee wat ze moest doen of waar ze hulp kon vinden.

Hulpeloos, hopeloos en met een vreselijk schuldgevoel wendde Marian zich tot God. Ze beloofde haar leven te beteren, raapte al haar wilskracht bijeen om op te houden met druggebruik en begon naar de kerk te gaan. Maar het hielp niet. Er veranderde niets. Nu was ze wanhopiger dan tevoren, want ze dacht dat zelfs God haar niet wilde helpen.

Marian had niet God, maar alleen religie gevonden. Dat is een groot verschil. Religie heeft te maken met je best doen en christelijke taal gebruiken om jezelf te veranderen. Als ze God gevonden had, zou ze meer hulp en kracht gevonden hebben dan ze door eigen inspanning kon bereiken. Nu was ze als een halfdode die zichzelf probeert te reanimeren.

We legden haar uit dat de weg van God niet afhangt van onze wilskracht om een hopeloze situatie te veranderen. Hij kan mensen opwekken uit de dood en leven scheppen waar geen leven is. Het leek ons goed als Marian deelnam aan een hulpprogramma, samen met andere verslaafden; juist door lotgenoten kan God voor hulp zorgen en zijn liefde en steun tonen. Ze moest stoppen met haar poging zichzelf door louter menselijke wilskracht te helpen en vragen of God haar tegemoet wilde komen. We hebben met haar samen gebeden en gevraagd of God een wonder voor haar wilde doen.

Marian was bereid alles te doen wat we haar voorstelden. Ze stelde zich open voor Gods hulp. Toen begon het wonder. Wij wisten precies welk opvangcentrum ze nodig had, maar zij had er geen geld voor en ze had geen idee hoe ze aan dat geld moest komen. Daarom baden we dat God de weg zou banen.

Binnen de kortste keren begon de telefoon te rinkelen. Mensen uit het hele land belden op om te vertellen dat ze zich door God aangespoord voelden om Marian te helpen met het betalen van de behandeling. Het geld stroomde binnen; we wisten zeker dat God ons gebed verhoord had. Tegen het eind van de uitzending constateerden we tot onze teleurstelling dat we nog geld tekortkwamen, 5400 dollar, om precies te zijn. Maar God was nog niet klaar. Opnieuw ging de telefoon. Een vrouw vertelde dat ze onlangs een erfenis ontvangen had en dat ze zich door God aangespoord voelde om een bijdrage te geven voor de behandeling van deze vrouw.

‘Hoe groot is die bijdrage?’ vroegen we.

‘De erfenis was 54.000 dollar,’ antwoordde ze. ‘Ik wil tien procent geven: 5.400 dollar.’

We waren opgetogen! God had de weg gebaand. Binnen korte tijd was Marian onder behandeling en op dit moment gaat het uitstekend met haar.

Marian had nooit kunnen denken dat haar telefoontje vanuit het westen van de Verenigde Staten naar een radiostudio in Californië, meer dan drieduizend kilometer naar het oosten, haar zou doen belanden in een behandelcentrum in Arizona, op kosten van mensen uit verschillende andere staten. Uit de verhalen van Marian en anderen blijkt dat God op verschillende manieren in mensenlevens verschijnt om verandering te brengen in de meest hopeloze situaties. Dat geldt zelfs als we het probleem aan onszelf te danken hebben. Juist wanneer we door rampen overvallen worden en we niet weten wat we moeten doen, kunnen we op God vertrouwen. Hij is aanwezig en Hij baant voor ons bestwil een weg door de woestenij. Dat is een van de belangrijkste lessen die we kunnen leren.

De grootste belemmering voor het volgen van Gods weg door een crisis is het ontbreken van vertrouwen. De meesten van ons hebben er geen problemen mee in God te geloven. Maar om de een of andere reden blijven we steken zodra het erop aankomt God werkelijk te vertrouwen. Al onze twijfels steken de kop op. Zou Hij voor mij doen wat ik verwacht? Kan ik werkelijk op hem rekenen? Dergelijke gedachten kunnen tekeergaan als een snelstromende rivier.

Vertrouwen is de brug over die rivier. De weg die God voor je baant, krijgt pas betekenis zodra je op die brug stapt en begint te lopen. Vertrouwen is zowel een standpunt als een activiteit. Jij moet de ene voet voor de andere blijven zetten. Hoe meer jij je laat leiden door je geloof in God, hoe meer je te zien krijgt van de weg die Hij met jou wil gaan.

God werkt in jouw belang, ook wanneer je dat niet kunt zien. Het geloof roept je op om ook actief te zijn. Dit lijkt misschien tegenstrijdig. Doe ik het? Of doet God het? Het antwoord op beide vragen is: ja. God zal doen wat alleen Hij kan, en jouw taak is te doen wat jij kunt. Marian kon haar cocaïneverslaving niet overwinnen en ook geen geld opbrengen voor de behandeling. Dat alles moest God doen. Zij wist niet wat ze moest doen, maar ze handelde door God te vragen iets te doen en door de stappen te zetten die Hij haar liet zien. Dat is geloof.

De God die voor Marian een weg gebaand heeft, is op dit moment beschikbaar voor je. Hij overziet de hele aarde en heeft een luisterend oor voor iedereen die naar hem verlangt. Om met de psalmdichter te spreken: ‘Allen die hem aanroepen is de HEER nabij, die hem roepen in vast vertrouwen. Hij vervult het verlangen van wie hem eren, hij hoort hun klacht en komt te hulp’ (Ps. 145:18-19).

We zijn ontworpen om
afhankelijk te zijn van God.

Levensles 1

Begin je reis met God

Het lijkt wel een reclameslogan, maar het is de realiteit: de zin ‘God baant een weg’ begint bij God. Het is niet jouw geloof dat een weg baant; het is God die een weg baant. Je geloof is van wezenlijk belang om contact te krijgen met God, die een weg baant. Maar zonder God ben je nergens, hoe veel geloof je ook weet op te brengen. De eerste levensles voor het vinden van de weg van God is dus: begin je reis met God.

Een goed voorbeeld uit de Bijbel is het verhaal van Abraham. Toen God hem riep om zijn vaderland te verlaten, had Abraham geen idee waar hij naartoe moest. Maar hij geloofde dat God het wel wist. Hij pakte daarom zijn spullen en ging op weg. Hij geloofde niet in overtuiging; hij geloofde in een God die de reis en de bestemming wist en die hem daar dan ook naartoe zou leiden.

Dus als we stellen dat geloof, vertrouwen en overtuiging je door je beproevingen en problemen heen kunnen helpen, bedoelen we daar iets zeer specifieks mee. We hebben het niet over warme religieuze gevoelens of over een oefening in positief denken. Geloof is gebaseerd op een relatie met God, een reële persoon die weet wat voor jou de juiste weg is en die belooft je op die weg te leiden.

Wij zijn ontworpen om afhankelijk te zijn

Sommige mensen stellen dat vertrouwen op God een zwakheid is en dat God als kruk gebruikt wordt door degenen die het leven niet alleen aankunnen. Het feit dat je zo’n ontzettende behoefte aan God hebt, is geen grotere zwakheid dan je behoefte aan lucht of aan voedsel. God heeft ons zo geschapen dat we buiten onszelf moeten zoeken naar de dingen die we nodig hebben. We zijn ontworpen om afhankelijk van hem te zijn. De term ‘selfmade’ is in feite op niemand van toepassing. Niemand heeft zichzelf gemaakt. De psalmdichter schrijft: ‘Erken het: de HEER is God, hij heeft ons gemaakt, hem behoren wij toe, zijn volk zijn wij, de kudde die hij weidt’ (Ps. 100:3).

We hebben onszelf niet geschapen en we zijn evenmin ontworpen om zelf onze weg door het leven te zoeken. Integendeel, we zijn erop gemaakt om afhankelijk te zijn van God. Het oefenen van geloof in God is het enige wat je kunt doen om bovenmenselijke prestaties te volbrengen: je kijkt verder dan je eigen menselijke kracht en kennis en maakt gebruik van Gods onbeperkte kracht en kennis.

God voorziet in wat je nodig hebt

Wat doe jij in een moeilijke of pijnlijke situatie als je niet weet wat je moet doen? De treurige waarheid is dat veel mensen het volgende doen. Als eerste herhalen ze gedrag dat voorheen niet werkte. Ze doen nog meer hun best om hun relatie te laten functioneren, om succes te hebben in hun carrière of om een persoonlijk probleem, een verkeerd patroon of een verslaving te overwinnen. Mensen die altijd aan de lijn doen, maken zichzelf bijvoorbeeld wijs: ‘Deze keer zal het wel lukken.’ Het slachtoffer van een slechte relatie verzoent zich na de zoveelste ruzie of scheiding weer met de partner vanuit de gedachte dat hij of zij deze keer wel zal veranderen.

Deze benadering valt het best te omschrijven als: hetzelfde opnieuw doen, maar andere resultaten verwachten. Dat is dwaasheid. Als je zonder succes alles gedaan hebt wat je kon bedenken, is het opnieuw proberen met je eigen beperkte kennis en kracht, geen oplossing.

De tweede gebruikelijke reactie op een hopeloze situatie is: helemaal niets meer proberen. Deze mensen geven het gewoon op. Ze denken dat hun relatie nooit goed zal worden, dat ze nooit zullen afvallen, nooit over hun depressie heen zullen komen enzovoorts.  De pogingen om zich op basis van eigen beperkte kracht, kennis en hulpbronnen door het leven te slaan, leiden tot een gevoel van nietigheid en het verlies van alle hoop.

‘Gods bronnen zijn

beschikbaar voor jou.’

Maar onder Gods bewind is het besef dat je zelf niet verder kunt het begin van nieuwe hoop. Zoals Jezus zei: ‘Gelukkig zij die zich arm weten voor God: voor hen is het hemelse koninkrijk’ (Matt. 5:3, gnb). Als je beseft dat je zonder God arm en hulpeloos bent, ben je klaar om hem om hulp te vragen. En zodra je God om hulp vraagt, overstijg je je eigen beperkingen in het vinden van de weg en staan Gods hulpbronnen je ter beschikking.

Met welke beperking of omstandigheid je ook worstelt, God kan je in staat stellen en toerusten om verder te gaan dan je voor mogelijk hield. Hij kan je door een pijnlijke of tragische gebeurtenis heen helpen, je helpen omgaan met een moeilijke relatie en zelfs een lang gekoesterde droom in vervulling laten gaan. Wat het probleem ook is, God zal een weg voor je banen, misschien op een zeer onverwachte manier. En Hij doet zijn werk het best als jij aan het eind van je eigen mogelijkheden bent... en dat toegeeft.

Je hoeft alleen maar ja te zeggen

Hoe gebeurt dit wonder? Wat moeten we doen om onze eigen vaardigheden te overstijgen en gebruik te maken van de kracht, de wijsheid en de hulpbronnen van God zelf? Dat lijkt te mooi om waar te zijn. Is het alleen voor heel bijzondere, brave of unieke mensen?

De Bijbel belooft – en miljoenen mensen hebben ontdekt – dat Gods kracht en hulpbronnen iedereen in gelijke mate ter beschikking staan. Die hulp valt niet te verdienen; we kunnen die alleen als geschenk ontvangen wanneer we nederig erkennen dat we onze Schepper nodig hebben. In de Bijbel zegt God herhaaldelijk dat Hij, als we bij hem komen, zal geven wat we nodig hebben.

Hij staat klaar om volkomen betrokken te zijn bij je leven. Je hoeft alleen maar ja te zeggen. Als je dat doet, zal Hij geven wat je nodig hebt om de weg te vinden.

Onderweg met God zul je soms echte wonderen meemaken, maar op andere momenten zal er een flinke hoeveelheid werk, groei en verandering van jouw kant gevraagd worden. Soms zal het niet de weg zijn die jij dacht nodig te hebben, maar een andere en zelfs betere weg. Maar als God een weg baant, is dat een reële, betekenisvolle en blijvende weg.

Het is niet de bedoeling dat je reis met God een solovlucht wordt. In het volgende hoofdstuk zullen we ontdekken hoe God je reisgenoten selecteert.