Opgedragen aan de echte kinderen van de binnentuin:

Roel, Sikko, Jacomien, Dieuwke, Maaike, Femke, Moniek, Rianne, Lorenzo, Jan-Peter en Mirjam

Ter herinnering aan Jacob

De meeste verhalen uit dit boek verschenen eerder, in een andere vorm, in de Dominicuskrant, het maandblad van de Dominicusgemeente te Amsterdam, waar ze gebruikt zijn in de kindernevendiensten.

De kinderen
van de binnentuin

Lieke van Duin

met tekeningen van

Harmen van Straaten

Uitgeverij Mozaïek, Zoetermeer

Met dank aan Yvonne van Rooijen†  en Claire Hülsenbeck

Ontwerp omslag: Anton Sinke

Tekeningen omslag en binnenwerk: Harmen van Straaten

© tekst: Lieke van Duin

© 2004 Uitgeverij Mozaïek, Zoetermeer

Mozaïek Junior is een imprint van Uitgeverij Mozaïek

ISBN 978 90 239 3021 1

NUR 282

Alle rechten voorbehouden.

Meer informatie over dit boek en andere uitgaven van Moza•ek vindt u op www.uitgeverijmozaiek.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk met ISBN 90 239 9099 4

Verstoppertje

Ingele mingele mangele motje,

Kaatje vingele vangele vodje,

Eén minuutje apetuutje,

Iet wiet waait is eerlijk weg!

Heleens vinger stopt bij Minke.

Weg! Ik ben weg, denkt Minke opgelucht. Ze hoeft hem niet te zijn. Gelukkig, want de anderen zijn groter en kunnen harder rennen dan zij. Ze doet een stap achteruit. Samen met Jan-Willem, Nina en Taco, de buurkinderen, wacht ze tot het aftellen klaar is.

Weer klinkt het aftelversje. Het gaat nu nog tussen Heleen en Tim. Het wordt Tim. Dat valt niet tegen; hij kan wel erg hard rennen, maar hij doet niet gemeen.

‘Oké, jongens,’ roept Jan-Willem, die al elf is. ‘Tim is hem. Je mag je overal verstoppen, in alle tuinen van de binnentuin, alleen niet binnen.’

‘Ook niet binnen in de hutten?’ vraagt Nina, die bij Minke in de klas zit.

Jan-Willem zucht overdreven en zwaait met zijn armen alsof hij iets gemakkelijks voor de zoveelste keer moet uitleggen. ‘Met “binnen” bedoel ik in de huizen. In de hutten en de schuurtjes mag dus wel, maar je bent stom als je dat doet, want daar zoekt iedereen het eerst. En die paalhut van Taco, daar kom je nooit ongezien de ladder af. Oké Tim, tot honderd tellen.’

Tim gaat met zijn gezicht tegen een boom staan. ‘Tien, twintig, dertig…’

‘Tim!!!’ brult Jan-Willem dreigend.

Tim telt opnieuw, maar vliegensvlug: ‘Eentweedrieviervijfzesseefachtneegtien, eentweedrieviervijfzesseefachtneegtwintig, eentweedrievier…’

Minke is al weggehold. Ze weet een héél goed verstopplekje, waar vast niemand aan denkt: het kippenhok in de tuin van Taco en Heleen, in het nachthok.

Ze heeft het deurtje van het nachthok nog niet open of ze hoort: ‘Wegwezen! Hier zit ik al! Dit is trouwens míjn kippenhok!’ Taco.

‘Honderd!’ klinkt het twee tuinen verderop. ‘Wie niet weg is, wordt gezien. Ik kom!’

Wanhopig kijkt Minke om zich heen. Waar kan zíj nu….? Daar ziet ze twee zinken vuilnisemmers. De eerste is vol, de tweede bijna leeg.

Minke stapt er haastig in, zakt op haar hurken en trekt snel het deksel boven zich dicht. Ze past er net in. Het stinkt. Ze zit in een laag beschimmelde aardappelschillen, broodkorsten en klokhuizen.

Minke luistert. Hoort ze al voetstappen? Nog niet. Als zij er maar niet het eerst bij is, dan is het goed, dan hoeft ze hem niet te zijn in het volgende potje.

Liever nog wil ze als laatste gevonden worden, want dan ben je de beste verstopper, en dat is ze nog nooit geweest.

Het mooiste is als je je dan ook nog kunt vrijbuten, want dan zijn alle andere kinderen meteen ook vrijgebuut. Maar ja, daarvoor moet je groot zijn, en zij is pas zeven…

Minke wordt opgeschrikt door de stem van Tim. ‘Nina, ik zie je heus wel!’ Het klinkt aan de andere kant van de tuinen, waar het huis van haar en van Nina is. ‘Daar onder dat dekzeil, ik zie je schoen! Ja, nu trek je hem terug! Nina is erbij. Buut Nina!’

Dus Nina is hem in het volgende potje. Minke zucht van opluchting: ze is de dans ontsprongen.

Een poosje is het stil, griezelig stil. Toch klinken er allerlei geluiden. Een hond blaft. Iemand is aan het zagen.Van een bovenverdieping klinkt pianomuziek. Popmuziek bonkt er in een eentonige dreun doorheen. Zeker van Peter, haar buurman van driehoog, die verslaafd is aan drugs. Buurvrouw Bijl roept iets vanaf haar balkon op tweehoog naar buurvrouw Botman op driehoog, schuin daarboven. ‘Me dochter komt langs met de kleine…’ verstaat ze, en: ‘…naar de markt…’

Onder Minke ritselt iets. Brrr, enge beesten! Minke rilt. Ze voelt meteen overal jeuk. Haar hoofd stoot het deksel van de vuilnisbak iets omhoog. Pas op! denkt ze. Niet bewegen, niet bang zijn en zeker niet gillen!

Aan iets leuks denken. Aan de barbecue straks, in haar tuin en in die van Nina. Met de buren. Nou ja, niet met allemaal. Met de vaders en moeders van de zes kinderen van de binnentuin. En met Renske, het babyzusje van Taco en Heleen.

Want vandaag, 30 augustus, is het precies tien jaar geleden dat de eerste vader en moeder hier kwamen wonen: die van Jan-Willem. Daarna kwamen de andere ouders ook. Ze waren een groep vrienden van heel vroeger, toen zelfs Jan-Willem nog niet bestond. Als er een huis in de straat leeg kwam, belden de vader en moeder van Jan-Willem gauw naar hun vrienden. Die kraakten dat lege huis dan, toevallig allemaal benedenhuizen met tuinen. Daarna mochten ze er blijven wonen.

Minke vindt het maar raar. Hoe kun je nu een huis kraken en het toch heel laten?

Nou ja, het is meestal gezellig, net één grote familie. Minke is geboren in het huis van Jan-Willem, omdat hun eigen huis toen nog niet klaar was. De moeder van Jan-Willem heeft geholpen bij de bevalling.

De vijf tuinen zijn één grote binnentuin met slingerpaadjes geworden, met schommels en wippen, ringen en rekstokken, zandbakken en hutten, bomen met nestkastjes en vijvers met kikkers. Er zijn konijnen, kippen, cavia’s, katten, een schildpad en een hond. En als het mooi weer is, staat de box van Renske buiten.

Niemand kan zomaar van de straat in de tuinen komen: je moet eerst door een huis. Daarom is het een veilige binnentuin waar je nooit bang hoeft te zijn. De achterdeuren zijn altijd open: je kunt zomaar door de keuken naar de buren lopen.

Alle zes de kinderen zitten op dezelfde school: een half uur fietsen, dwars door de stad.

Alleen jammer, denkt Minke, dat we wel eens ruzie hebben. Vooral met de jongens. Jan-Willem speelt de baas. En Taco denkt altijd dat-ie leuk is. Nou, mooi niet! Alleen Tim gaat wel. Die doet tenminste normaal. Maar met de meisjes is het leuker: Nina is haar vriendinnetje, en met Heleen, de grote zus van Taco, die al tien is, speelt ze ook vaak.

Rennende voeten. ‘Buutvrij!’ Jan-Willem. Even later weer Jan-Willem: ‘Je moet verder uitlopen, Tim. Da’s laf, man, om zo dicht bij de buutpaal te blijven. Uitlopen! Zoeken!’

En dan: ‘Wie er in Taco zijn tuin zit: Blijf zitten waar je zit, en verroer je niet. Hou je adem in en stik niet! Tim in aantocht!’

De stem van Tim, vlakbij: ‘Dat is gemeen, Jan-Willem, je verraadt me!’

‘Oké, begin maar overnieuw. Ik zeg niks meer.’

Even is het doodstil. Dan kraakt er iets, vlakbij. Het deurtje van het nachthok.

Minke durft niet te kijken. Als Tim ziet dat het deksel van de vuilnisemmer beweegt, is ze erbij!

Ze houdt haar adem in. Er kruipt iets over haar rug. Brrr! Ze rilt en wil gillen. Maar gillen mag niet! Ze klemt haar lippen stijf op elkaar. Geen geluid, niet bewegen!

Ze luistert scherp. Snelle voeten bij de doorgang naar de tuin van Tim. Geworstel, lijkt het wel. ‘La-me los!’ De stem van Tim. Ze raadt: Taco is uit het kippenhok gekropen en kwam Tim bij de doorgang tegen. Die wilde natuurlijk wegrennen om Taco af te buten, maar Taco hield hem tegen aan zijn T-shirt.

Nu hoort ze geroffel van rennende voeten. Wie zou het eerst bij de buutpaal zijn? Ze zijn even oud, allebei acht; Taco is de lenigste van de twee, maar Tim de snelste.

‘Buut Taco!’ – ‘Buutvrij!’ Het klinkt precies tegelijk.

‘Je bent erbij!’

‘Nietes, ik was eerder! Toch, Jan-Willem?’

‘Allebei even snel,’ oordeelt Jan-Willem. ‘Dus dat moet over. Doen we straks wel. Eerst moet Tim Heleen en Minke nog vinden.’

Alleen Heleen en ik nog! denkt Minke. Ik kán het halen, de beste verstopper zijn! Ze wordt er opgewonden van. Maar ze begint nu wel stijf te worden. Ze wil even bewegen, anders gaan zitten. Het gaat niet, ze kan geen kant op.

Volhouden, denkt ze. Niet zeuren. Dat zegt papa ook altijd.

Er kriebelt iets aan haar been. Beestjes! Ze probeert haar arm naar beneden te krijgen. Dat lukt net. Even wrijven.

Daar hoort ze voetstappen aankomen. Nu doodstil blijven zitten. Niet krabben, niet hoesten.

Het deurtje van het kippenhok kraakt weer. ‘Ook al niet!’ hoort ze Tim zeggen.

De voetstappen komen dichterbij. Tim moet nu vlak bij haar vuilnisemmer staan!

Minke houdt haar adem in.

‘Buutvrij!’ hoort ze. Dat is Heleen.

‘Shit!’ roept Tim en rent weg.

Minke haalt opgelucht adem. ‘Hoi hoi!’ zegt ze zachtjes tegen zichzelf. Ze balt triomfantelijk haar vuisten: ‘Ik ben de laatste!’

Zou ze ook nog iedereen kunnen vrijbuten? Ze durft het niet te hopen. Maar je kunt nooit weten... Eerst proberen om zonder lawaai op te staan. Ze móet nu trouwens even bewegen, want haar benen doen pijn.

Het lukt niet. Ze zit klem!

Tim, kom jij dan alsjeblieft, vind me! Help me hieruit! denkt ze. Nu!

Tim komt niet. Ze hoort ook geen verstoppertjesgeluiden meer. Hoe kan dat nou? Het potje is toch nog niet afgelopen?

Ze krijgt kramp in haar been en probeert weer te gaan staan. Het gaat niet. Die kramp doet zeer! Ze begint te huilen. ‘Tim, kom dan!’ roept ze nu hardop.

Niemand hoort haar.

Ze hoort zingen, aan de andere kant van de binnentuin. Lang zullen we leven!

‘Kom nou, kom nou, kom nou!’ huilt ze. ‘Ik kan er niet meer uit!’

Ze hoort de dwarsfluit van Taco’s moeder, en de accordeon van Jan-Willems vader.

Ze wil naar het feest, ze wil meedoen!

‘Au!’ Een steek. Een beest dat haar prikt! Ze gilt. ‘Weg, rotbeest!’ Ze schudt woest heen en weer met haar schouders en bovenlijf. De vuilnisemmer wankelt, maar valt niet om. Ze ruikt iets. De barbecue. Ze zijn haar vergeten!

Tranen lopen over haar wangen. ‘Help me dan!’ gilt ze. ‘Ik zit vast!’

Ze beweegt wanhopig met haar armen. Die kunnen nog omhoog en duwen het deksel van de vuilnisbak weg. Het klettert tegen de zijkant. Maar opstaan lukt niet. Ze snikt het uit en zakt in elkaar.

‘Minke!’ hoort ze nu. ‘Minke, waar zit je?’

De stem van papa.

‘Hier!’ gilt ze. ‘Ik kan er niet meer uit!’

Haar vader komt met grote, zware stappen aanlopen. ‘Meisje toch!’ zegt hij.

‘In de vuilnisbak. Nee toch!’

Hij tilt haar eruit en drukt haar tegen zich aan.

‘Au, au!’ gilt ze. Haar benen kunnen niet meer recht.

Voorzichtig draagt hij haar door de binnentuin naar het feest. Nog een tijdje blijft ze op schoot nasnikken. Langzaamaan komt er weer beweging in haar benen. Haar moeder wrijft ze in met olie tot ze tintelen. ‘Bewegen, Minke, bewegen!’ zegt ze. ‘En niet krabben!’ Op de mierensteken smeert ze iets tegen de jeuk.

De kinderen staan om haar heen. Minke draait haar gezicht weg. Ze wil ze niet zien.

‘Jullie waren mij vergeten!’ zegt ze boos.

‘Ik heb overal gezocht,’ zegt Tim verlegen, ‘eerlijk waar! Maar je was zo goed verstopt. En toen begon de barbecue. En toen kreeg ik zo’n honger…’

‘Ik dacht dat je vanzelf wel zou komen,’ zegt Heleen.

‘Maar jij hebt óók iets te vieren!’ zegt Jan-Willem vrolijk.

‘Dat we hier tien jaar wonen, telt niet,’ zegt Minke, nog steeds boos. ‘Ik ben nog geeneens tien. Nog lang niet!’

‘Klopt,’ zegt Taco, ‘het is veel leukerder!’

Opeens begint Minke te stralen. Ze gaat rechtop zitten. ‘O ja, ik weet het al: ik ben de laatste! Goed hè, van mij!’

Haar vader kijkt verbaasd naar de andere kinderen. ‘Ik snap er niks van,’ zegt hij.

‘Wij lekker wel,’ gniffelt Taco.

‘Echt wel,’ zegt Tim. ‘Hartstikke goed! Je bent voor het eerst de laatste!’