Eerder verscheen in deze serie:

Het land van duizend morgens

Lauraine Snelling

Een morgen
voor Ingeborg

Uitgeverij Mozaïek, Zoetermeer

Vertaling Daniëlle Langerak

Ontwerp omslag Bas Mazur

Foto omslag Susan Fox / Trevillion Images

Lay-out en dtp Gerard de Groot

ISBN 978 90 239 3028 0

NUR 342

Oorspronkelijk verschenen bij Bethany House, onderdeel van Baker Publishing Group, Grand Rapids, Michigan, USA, onder de titel A New Day Rising.

Oorspronkelijke tekst © 1996 Lauraine Snelling

Nederlandse vertaling © 2013 Uitgeverij Mozaïek, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden

www.uitgeverijmozaiek.nl

Voor de Round Robins en de Birds of Pray,

voor al hun steun en bemoediging.

1

De noordelijke bossen in Minnesota

Februari, 1884

‘Van onderen!’

Haakan Bjorklund hield zijn hand boven zijn ogen tegen het felle zonlicht dat weerkaatst werd door de sneeuw op de takken en keek naar de oude dennenboom die langzaam omviel. De oude woudreus nam een regen van takken en naalden die van de bomen eromheen waren gerukt met zich mee omlaag. Daarna werd het stil, alsof het bos rouwde om zijn dood. Een laatste tak, afgerukt van een even grote reus, viel met een doffe plof in de sneeuw op de grond.

‘Goed gedaan!’ riep de voorman. ‘Strippen!’

De twee mannen met de trekzaag knikten en gaven Haakan en zijn maat Swede het teken dat ze konden beginnen.

‘Dat hebben we effe puik gedaan. Daar kunnen die gasten met hun bijlen nog een puntje aan zuigen.’ De man grijnsde en zijn droge, gebarsten lippen onthulden een gat waar een voortand miste. Die was hij de avond ervoor verloren tijdens een ‘discussie’ over een verkeerd gespeelde kaart. Zijn rechteroog zat, dankzij de vuist van zijn tegenstander, half dicht door een paarse zwelling.

‘Waar heb je het over? Jullie zouden niet eens kunnen beginnen met zagen als wij hem niet voor jullie klem zouden zetten.’ Haakan tilde de zware bijl van zijn schouder. Hij liep naar de eerste tak en met drie perfecte slagen sloeg hij de tak, die even dik was als de stam van een dunne boom, af. Terwijl hij van onder aan de stam naar boven werkte, hoorde hij om zich heen overal hetzelfde gebeuren met de andere gevelde bomen. De maagdelijke bossen in het noorden werden boom voor boom weggevaagd.

Swede werkte aan de andere kant van de enorme stam en toen ze aan het eind van het bruikbare hout waren gekomen sloegen ze de top van de boom eraf en rolden ze de stam om zodat ze aan de takken die onder de stam hadden gelegen konden beginnen.

Haakan voelde zijn spieren warm worden en hoewel het zeker vijftien graden onder nul was, liep het zweet over zijn rug. Terwijl hij ritmisch de bijl optilde en liet neerkomen dacht hij weer aan de eetzaal en de weduwe die daar de scepter zwaaide. Haar pannenkoeken waren zo licht en luchtig dat de mannen weleens tegen elkaar zeiden dat je ze met een vork moest tegenhouden omdat ze anders van je bord waaiden. Maar de pannenkoeken waren niet de enige reden waarom Haakan zo graag in de eetzaal kwam. De gesprekken die hij onder het eten met haar voerde waren het hoogtepunt van zijn dag geworden. En als hij haar aan het lachen kon maken − de lachrimpeltjes bij haar warme bruine ogen en een schaterlach die zelfs die zuurpruim van een Johnson niet kon weerstaan − kreeg Haakan het gevoel dat hij de hele wereld aankon.

‘Zeg, Bjorklund, blijf je daar de hele dag staan dagdromen?’

Haakan brak de laatste tak af door zijn voet erop te zetten en legde de bijl weer op zijn schouder. Terwijl ze naar de volgende gemarkeerde boom liepen, pakte hij zijn slijpsteen en sleep de randen van zijn beste gereedschap. Zijn vader had altijd gezegd dat botte bijlen meer ongelukken veroorzaken dan scherpe, en zijn zoon was niet van plan geld mis te lopen door een verwonding.

Zodra hij voldoende geld had zou hij mevrouw Mary Landsverk ten huwelijk vragen en haar voorstellen met hun spaargeld een stuk land in het westen te claimen. Na vijftien jaar lang het land door gereisd te hebben wilde hij niets liever dan zijn droom waarmaken: gratis land en een gelukkig gezin. Het feit dat ze twee zoontjes had maakte haar alleen maar aantrekkelijker.

Toen de stoomfluit klonk voor het eten liep hij achter de andere arbeiders aan naar de slee en hij stapte aan boord. Terwijl de andere mannen zaten te praten en op te scheppen werkte hij met zijn slijpsteen. Het was tijd dat de bijl eens goed werd geslepen.

‘Hé, Bjorklund, er is een brief voor je.’ Cappy, een voormalig houthakker die boekhouder was geworden nadat hij een arm was verloren bij een ongeluk met de trekzaag, liep tussen de banken door om de post uit te delen aan hen die zo gelukkig waren dat hun familie brieven stuurde. ‘Heb je soms stiekem ergens een meisje verborgen?’

Haakans glimlach kwam tot zijn ogen, die even blauw waren als de fjorden in zijn vaderland. De Bjorklunds stonden bekend om hun blauwe ogen, en om hun vastberadenheid. Hij herkende het handschrift van zijn moeder. ‘Ja, hoor, van een vrouw. Deze ken ik al mijn hele leven.’ Hij stopte de brief in zijn zak zodat hij hem later zonder pottenkijkers kon lezen. Het was al lang geleden dat hij iets van zijn familie had gehoord. Een blik op de stempel vertelde hem de reden: deze was drie maanden onderweg geweest.

Toen hij opkeek, keek hij in het glimlachende gezicht van een jonge knul die de schalen met vlees en aardappels vulde voor de hongerige ploeg.

‘Wilt u nog koffie, meneer Bjorklund?’

‘Graag, Charlie.’ Haakan hield zijn beker op. ‘Mange takk.’ Over zijn koffie heen zag hij mevrouw Landsverk zijn kant op kijken. Hij stak de beker op als dank en richtte zich weer op zijn bord. Hij wist dat hij, als hij niet opschoot, zijn buik niet vol kon krijgen voordat ze weer het bos in moesten. De maaltijd begon in stilte, maar hoe meer mannen klaar waren met eten, hoe luidruchtiger het werd.

Plotseling begon er aan de andere tafel iemand te schelden.

Niet weer, hè? Haakan legde zijn vork en mes neer en draaide zich om, hoewel hij al wist dat Swede en Jacob weer bezig waren.

Haakan stond op, liep tussen de joelende mannen die naar het gevecht stonden te kijken door en liep via een deur naast de keuken het gebouw uit. Het pad dat in de sneeuw was uitgegraven leidde naar het buitentoilet. Daar zou hij in elk geval geen vechtende mannen uit elkaar hoeven halen. Omdat hij vijftien centimeter langer was dan de anderen werd hij altijd gedwongen de vrede te herstellen, en het litteken op zijn lip was daar een aandenken aan.

Na zijn toiletbezoek liep hij naar de veranda bij de keuken en hij haalde de brief uit zijn zak.

‘Mijn liefste Haakan,’ had zijn moeder geschreven, ‘ik hoop en bid dat deze brief je zal bereiken en dat het goed met je gaat. Je far en ik wachten al heel lang op een bericht van je, maar we zijn erg teleurgesteld.’ Haakan zuchtte. Hij had een hekel aan brieven schrijven. Wat moest hij zijn ouders melden? Hoeveel bomen er waren omgehakt, wie had gewonnen met kaarten en welke twee mannen er onder een boom waren gekomen die de verkeerde kant op was gevallen? Een van hen was overleden en de ander wenste dat hij zo gelukkig was geweest. Het leven in de noordelijke bossen kon wreed zijn.

‘Ik bid dat je een nieuwe kerk hebt gevonden waar je Gods heilige Woord kunt horen en dichter aan de voet van het kruis kunt komen.’ Zijn mor had geen idee hoe groot het nieuwe land Amerika was en hoe ver de dorpen uit elkaar lagen. Er kwamen geen dominees naar dit houthakkerskamp of naar de zaagmolen aan de rivier, en de boerderij waar hij een zomer had gewerkt lag zeker vijftien kilometer bij het eerste dorp vandaan. Nee, hij had al meer dan twee jaar geen kerk bezocht.

Nadat zijn moeder hem had verteld hoe het met de familie thuis ging vervolgde ze: ‘Herinner je je Roald en Carl, je achterneven, nog? Beide zijn omgekomen in de vreselijke sneeuwstorm en de griepepidemie van afgelopen winter in Dakota Territory. Ik had het je graag eerder verteld, maar ik heb het tragische nieuws ook maar pas gehoord. Het zou fijn zijn als jij hun gezinnen zou kunnen helpen en misschien de kerstdagen op hun boerderij kunt doorbrengen. Jij bent tenslotte het naaste familielid van die twee arme weduwen die op zo jonge leeftijd al zo veel ellende moeten meemaken. Ik weet zeker dat ze je erg dankbaar zullen zijn.’

Haakan zwaaide met zijn armen om zich warm te houden. Hij schudde zijn hoofd. Blijkbaar had mor het idee dat hij zo even naar het huis van zijn achterneven kon skiën om te helpen met de klussen van die avond. Hij keek naar de datum boven aan het kostbare papier. Begin november. De afstand was niet het enige probleem. Hij had hier vast werk en als mevrouw Landsverk ja zei, zou hij binnenkort zijn eigen gezin hebben. Misschien konden ze onderweg naar hun eigen land bij de Bjorklunds langsgaan.

De stoomfluit dwong hem de brief weer in zijn borstzak te stoppen en terug te gaan naar de voorkant van de keuken, waar hij samen met de anderen in de slee stapte. Onderweg probeerde hij het gebabbel van de andere mannen te negeren en fantaseerde hij over zijn eigen gezin: een sterke vrouw, flinke zonen die hem in het veld konden helpen en een goudharige dochter met de lach van haar moeder. Vijftien jaar had hij nu al door Amerika gezworven en hij had veel van het land gezien terwijl hij overal probeerde wat geld bij elkaar te sprokkelen, maar nog steeds was hij geen stap dichter bij zijn droom dan toen hij uit Noorwegen was vertrokken.

‘Hé, Bjorklund, ga jij vanavond nog naar Hansens?’ riep de menner over zijn schouder.

Iedereen stopte met praten om het antwoord te horen.

‘Nei, ik heb wel betere dingen te doen met mijn geld dan Hansens’ zakken vullen.’

‘Dat is het niet. Hij wil naar mevrouw Landsverk. Een weduwe als zij heeft een man nodig. Waarom zou ze anders naar een houthakkerskamp zijn gekomen?’

‘Je kunt maar beter opschieten. Ik heb namelijk gehoord dat ze een aanbidder heeft.’

Haakan voelde zich alsof iemand hem met een dikke tak op zijn rug sloeg. Hij dwong zichzelf zijn hoofd niet met een ruk, maar langzaam om te draaien om te zien wie dat had gezegd. Haakan trok een wenkbrauw op terwijl hij wachtte op een antwoord op de vraag die hij niet wilde stellen. Oortjes, die zo werd genoemd omdat zijn flaporen met bevroren puntjes als twee zeilen naast zijn hoofd stonden, knikte. ‘Dat heb ik gehoord.’

Haakan haalde zijn schouders op alsof het hem niets kon schelen. Als hij op de opmerking zou reageren, zouden de andere mannen er helemaal niet meer over ophouden. Het was tenslotte bijna onmogelijk iets geheim te houden als je met elf andere mannen op één klein kamertje sliep.

‘Hij repareert altijd dingen voor haar als hij niets anders te doen heeft.’ Swede, zijn beste vriend met wie hij altijd samenwerkte, nam het zoals gewoonlijk voor hem op.

De beste manier om met deze mannen om te gaan, had Haakan ontdekt, was je mond dicht en je vuisten klaar te houden. Hij gebruikte zelden geweld, alleen in noodgevallen, maar iedereen wist dat als hij begon te slaan, hij het meende. Zijn reputatie alleen had al veel gevechten voorkomen.

Elke keer als de slee stopte stapten er mannen uit, die vervolgens naar de gemerkte bomen liepen. Aan de markering konden ze zien welke bomen die dag moesten worden omgehakt en gestript. Nadat de vellers hun werk hadden gedaan kwamen er mannen met paarden om de stammen naar een open plek te slepen. Daar werden ze op een slee gelegd en zo naar de rivier gebracht. Zodra het ijs in de lente was gesmolten, zouden de stammen met de stroming mee naar de zaagmolen drijven. Het was een vak apart om te voorkomen dat de stammen klem kwamen te zitten in de rivier. De mannen sprongen van de ene drijvende stam op de andere terwijl ze die met hun kanthaak lostrokken en -duwden. Haakan had een goed evenwicht, maar toch had hij ervoor gekozen in de zaagmolen te werken, waar hij de stammen op de zaagtafel aanvoerde. Het lawaai was oorverdovend, maar hij hoefde zich in elk geval geen zorgen te maken dat hij in het ijskoude water zou vallen.

Haakan, Swede en Huey stapten als laatste uit de slee. Deze drie stonden bekend als het beste team van het kamp. Niemand in dit kamp, of in de drie erbij in de buurt, kon sneller en veiliger bomen strippen dan zij.

Haakan bleef staan en snoof. ‘Er is sneeuw op komst.’

‘Jij bent de enige die het weer zo goed kan voorspellen.’ Huey snoof en schudde zijn grijze hoofd. ‘Ik ruik alleen maar kou.’

‘En dennennaalden.’

De drie mannen liepen door de sneeuw naar de volgende boom, waarop op borsthoogte een inkeping was gemaakt. Na een paar slagen hadden ze hun ritme al gevonden en de slagen van de bijlen klonken in een vast tempo. Haakan concentreerde zich op zijn taak, hoewel de brief van zijn moeder brandde in zijn borstzak en hij zijn best moest doen niet te denken aan de kans dat hij de vrouw van wie hij hield misschien zou verliezen. Hij bleef hakken met een kracht en snelheid die de meeste mannen niet zouden overleven.

‘Zo is het genoeg! Waar ben je mee bezig? Wil je ons dood hebben?’ Swede stapte achteruit toen de boom op de grond viel en hij veegde met zijn mouw het zweet van zijn voorhoofd.

Haakan keek naar het derde lid van het team, dat knikte en hijgde. Stoomwolkjes kwamen uit zijn mond en vormden ijs in zijn borstelige wenkbrauwen.

‘Sorry.’ Haakan leunde op zijn bijl en merkte toen pas dat zijn longen moesten pompen als een blaasbalg. Hij keek op en zag de eerste sneeuwvlokjes geruisloos naar beneden dwarrelen. Een laatste tak kwam met een klap op de sneeuw terecht terwijl in de verte een andere boom op de grond viel. Het bos had de bijzondere zilverachtig-blauwe gloed van een winterse zonsondergang, als de zon achter de bomen is verdwenen, maar nog niet onder de horizon is gezakt. Direct boven hen liet een grijze wolk nog meer sneeuwvlokken op de mannen dwarrelen.

‘We kunnen er nog een vellen voordat het team aankomt.’

‘Als ze ons kunnen vinden, want we lopen al zo ver voor.’

‘Zelfs die luie menner zou het spoor van gevelde bomen moeten kunnen volgen.’ Haakan sloeg Swede op zijn rug. ‘Kom op, ik beloof dat ik me zal inhouden.’

Die avond in de warme keuken probeerde Haakan mevrouw Landsverks blik te vangen. Meed ze hem bewust? Dat zou de roddel wel geloofwaardiger en zorgwekkender maken.

Terwijl de helft van de mannen schreeuwend naar de met stro gevulde kar liepen voor de rit naar Hansens Saloon – het was een uur rijden −, wachtte Haakan rustig af. Ze zou vast wel langskomen met koffie voor de mannen die nog steeds op de banken zaten. Helaas was het Charlie, haar jonge hulp, die met de kan langskwam.

‘Wilt u nog koffie, meneer Bjorklund?’

Haakan hield zijn beker op. ‘Zeg, is er toevallig nog een stukje van die heerlijke appeltaart over?’

De jongen grijnsde van oor tot oor. ‘Voor u misschien wel.’ Hij snelde naar de keuken zonder de andere mannen te bedienen.

Haakans vinger volgde de rode strepen op het geblokte tafelkleed. Zou hij proberen vanavond nog met haar te praten of kon hij beter wachten tot morgenochtend? Morgen was het zondag en dat betekende dat het halve kamp een kater had van de uitspattingen van de avond ervoor. Daarom werd het ontbijt altijd later geserveerd en het diner midden op de middag, zodat het keukenpersoneel een deel van de dag vrij had.

‘Alstublieft, meneer.’ De jongen leunde voorover. ‘Ik heb haar niet verteld voor wie het was. Ze is niet bepaald in een goede bui.’

Haakan overwoog Charlie te vragen wat er aan de hand was, maar een schreeuw van een van de andere houthakkers belette hem dat. Bovendien zou hij nooit een jongen vragen de taak van een man uit te voeren.

‘Hé, jongen! Kom eens hier met die koffie! Of moeten we het misschien zelf komen halen?’

‘Nee, meneer.’ Charlie rende weg nadat Haakan naar hem had geknipoogd.

Langzaam at Haakan zijn taart op terwijl hij de brief uit zijn zak haalde en in het licht van de olielamp las en herlas. De woorden veranderden niet: zijn moeder verwachtte serieus dat hij direct vertrok naar Dakota Territory. Op ski’s nog wel, alsof hij tijd had gehad om die te maken. Hij dacht aan de uren die hij had zitten kaarten met de andere houthakkers zonder ook maar te overwegen ski’s te maken. Waar zou hij naartoe moeten? Nog dieper het bos in?

Hij stak de laatste hap taart in zijn mond. Hij moest zijn moeder terugschrijven. Omdat haar brief zo lang onderweg was geweest en ze niets van hem had gehoord, dacht ze misschien dat hij er al was aangekomen. Waar dat dan ook precies mocht zijn. Aan de andere kant: ze begreep toch wel dat hij een eigen leven wilde leiden? Als oudste zoon had hij altijd voor de jongere kinderen moeten zorgen, zeker nadat zijn vader, toen Haakan tien jaar oud was, was omgekomen bij een ongeluk op een vissersboot. Pas nadat zijn moeder hertrouwd was had Haakan Noorwegen kunnen verlaten om naar het nieuwe land te vertrekken. En nu verwachtte ze dat hij de vrouwen van twee neven te hulp zou schieten, neven die hij nog maar één keer had ontmoet, en van wie hij de vrouwen niet eens kende.

Een schuldgevoel bekroop hem omdat hij al zo lang niets van zich had laten horen. Haakan liep naar de slaapzaal om papier en een potlood te halen. Omdat het licht in de keuken beter was liep hij daarna terug en ging hij weer op de houten bank zitten. Bovendien had hij hier nog een kans een gesprek aan te knopen met de vrouw van zijn dromen.

‘Beste far, mor en de rest van mijn familie. Met mij gaat het naar omstandigheden goed. Ik ben nog steeds aan het houthakken in de noordelijke bossen van Minnesota. Uw brief is drie maanden onderweg geweest en tot mijn spijt moet ik zeggen dat ik hier op dit moment niet weg kan omdat mijn baas mij hier hard nodig heeft. Misschien kan ik in de lente naar het westen reizen als ik niet in de molen aan het werk kan.’ Hij stopte en kauwde op het eind van zijn potlood. Wat kon hij hun nog meer vertellen? Zijn moeder zat niet te wachten op verhalen over gevechten, drank, ongelukken en bevriezingsverschijnselen. Ze wilde horen dat hij was getrouwd en een gezin had. Dat had hij ook wel gewild, hoewel hij diep vanbinnen genoot van het vrije houthakkersleven. Hij sloot de brief af met: ‘Veel liefs van uw zoon Haakan,’ en schreef het adres op de envelop. Toen plakte hij zijn laatste postzegel erop.

Plotseling merkte hij dat het stil was geworden.

Hij keek om zich heen in de donkere keuken. Mevrouw Landsverk was niet bij hem komen zitten om, zoals gewoonlijk, samen een laatste kopje koffie te drinken. Hij schudde zijn hoofd. Er was iets niet in de haak.

Ondanks zijn bezorgdheid viel Haakan in slaap zodra zijn uitgeputte lichaam zijn harde bed raakte. Vroeg in de morgen hoorde hij de drinkers thuiskomen, maar omdat er geen gevecht uitbrak bleef hij liggen. Toen hij later wakker werd, was hij vastbesloten mevrouw Landsverk te vertellen dat hij van haar hield en haar te vragen met hem te trouwen. Hoe eerder hoe beter. Hij sloeg zijn armen voor zijn brede borst over elkaar en keek naar de balken boven zijn hoofd. Was dat wel wat hij echt wilde?

‘Ja, dat is het zeker!’ Hij sprong op de grond, gaf Swede een klap op zijn schouder om hem wakker te maken en liep in zijn lange rode ondergoed naar de open haard om wat houtblokken op het bijna gedoofde vuur te leggen.

‘Hé, kan dat wat zachter?’ De man in de hoek voegde er een paar lelijke woorden aan toe en de anderen gromden instemmend.

‘Als jullie hadden geslapen in plaats van te drinken, zouden jullie nu klaarstaan om deze prachtige dag te begroeten.’ Haa-kan sloeg de deur van het fornuis harder dicht dan nodig. Hij brak het ijs op de emmer met drinkwater en schepte wat water in de ketel om die op het fornuis te zetten. Vandaag zou hij zich wassen en scheren om zo goed mogelijk voor de dag te komen voor zijn geliefde. Hij pakte zijn laatste schone overhemd, floot een liedje en droomde van wat er zou gebeuren.

Toen Haakan de eetzaal inkwam met zijn goudkleurige lokken donker door het water waarmee hij ze glad naar achter had gekamd, zat er een vreemde man in een zwart pak op de hoek van de bank het dichtst bij de keuken. Naast hem, met een hand op zijn schouder, stond mevrouw Landsverk. Zijn hand lag op die van haar en hij keek haar met ogen vol liefde aan. De man was duidelijk niet oud genoeg om haar vader te kunnen zijn. Waar kwam die man vandaan?

Haakan probeerde diep adem te halen, maar het leek wel of zijn borstbeen met een bijl in tweeën was gekliefd. Hij wilde zich omdraaien, maar toen zag mevrouw Landsverk hem. Met ogen die straalden als de zomerzon zei ze: ‘Kom, meneer Bjorklund, ik wil u voorstellen aan een goede vriend van me uit het vaderland. We waren vroeger buren, dus we zijn samen opgegroeid.’

Terwijl Haakan dichterbij kwam, vroeg hij zich af of het bloeden van zijn hart een vlek in zijn overhemd zou maken. Nadat hij de man gereserveerd een hand had gegeven – hij moest moeite doen om beleefd tegen hem te blijven – vroeg mevrouw Landsverk of hij koffie wilde, maar hij schudde zijn hoofd.

‘Dan zal ik je mijn geweldige nieuws vertellen. Sinds zijn vrouw stierf, heeft dominee Jorge me overal gezocht, en nu hij me heeft gevonden, willen we volgende week in Duluth trouwen. Is dat niet geweldig?’

De bijl drong nog dieper in Haakans hart en hij deed zijn best om te knikken. ‘Ik ben erg blij voor jullie. Sorry, ik moet even weg.’ Hij draaide zich om en dwong zijn benen te lopen in plaats van te rennen naar de buitendeur. Hij gooide de deuren met zo’n klap open dat er sneeuw en ijs van het dak viel. Met nog grotere stappen dan gewoonlijk liep hij naar een van de vrijgemaakte wegen. Toen hij vanuit het kamp niet meer te zien was, begon hij te rennen. Zijn laarzen wierpen bergjes sneeuw op achter zijn voetstappen.

Tegen de tijd dat hij terugkwam in het kamp was hij klaar met zichzelf uitschelden. De spieren in zijn benen waren helemaal verkrampt en hij moest regelmatig stilstaan om ze te rekken, maar zijn ademhaling was weer normaal. Niemand kon zien dat zijn ondergoed doorweekt was van het zweet. Hij zag eruit als een man die gewoon een ontspannen wandeling had gemaakt, op zijn op elkaar geklemde kaken en het ijs in zijn ogen na.

Het was zijn eigen schuld, en dat maakte het nog moeilijker. Had hij maar eerder iets tegen haar gezegd!

Het nieuws over de bruiloft ging als een lopend vuurtje door het kamp. Een van de houthakkers haalde geld op om een cadeau voor het bruidspaar te kopen. Misschien zou hij het geld wel als cadeau geven, want ze wisten allemaal dat dominees niet rijk waren. Haakan had ook een dollar bijgedragen.

De avond nadat ze waren vertrokken won Haakan elk spel aan de pokertafel. Niemand durfde hem tegen te spreken.

Aan het eind van de week was hij mevrouw Mary Landsverk en het huwelijk helemaal vergeten. Nou ja, dat dacht hij. Toen de nieuwe kok – een man met hetzelfde figuur als het lage, brede fornuis – in de slee met voorraden aankwam, zei Haakan geen woord tegen hem. De woorden die hij de afgelopen week had gezegd waren sowieso op één hand te tellen.

Het leven in het houthakkerskamp ging ongestoord verder. Drie dagen lang moesten ze binnen blijven vanwege een sneeuwstorm en tegen de tijd dat de deuren weer opengingen had Haakan drie bloedige gevechten genegeerd.

‘Wat is er toch met je aan de hand?’ vroeg de voorman.

‘Niets, hoezo?’ Haakan trok vragend een wenkbrauw op.

‘Ik reken erop dat jij de rust hier bewaart. Nu heb ik een man met een gebroken arm en een met gebroken ribben. Je zag dat ze hem in elkaar schopten, maar je verroerde geen vin.’

Haakan sloeg zijn armen over elkaar. ‘Ik ben niet aangenomen als politieagent.’ En als jij niet dronken was geweest, had jij de gevechten zelf kunnen stoppen, wilde hij eraan toevoegen, maar dat zei hij niet hardop. Toch moest de voorman hebben gezien wat hij dacht, want hij keek hem woedend aan.

‘De mannen hebben respect voor je.’

‘Dat klopt.’

De voorman sloeg met zijn handen op de tafel. ‘Verwacht geen gunst van mij als er mannen worden uitgekozen om in de molen te gaan werken. Je weet dat ze mijn aanbevelingen volgen.’

Haakan voelde zijn spieren aanspannen. De enige manier om zijn woede te uiten zou zijn de man bij zijn geblokte kraag pakken en hem tegen de muur gooien. Maar dat zou niets oplossen. De avond ervoor had hij bijna meegedaan aan het gevecht. Hij had nog net naar buiten kunnen gaan om zichzelf tegen te houden.

Ondanks het feit dat hij zijn best deed mevrouw Landsverk te vergeten werd hij dag en nacht geplaagd door herinneringen. Hij had niet beseft hoe veel hij van haar was gaan houden en dat hij erop had gerekend dat ze in de lente met hem mee zou gaan naar het westen. Als hij ook maar een greintje verstand had gehad, had hij haar eerder ten huwelijk gevraagd.

Op een dag aan het eind van maart hoorde hij boven het geroezemoes van de etende mannen uit zijn naam roepen. Een brief! Hij stond op om de envelop te halen en ging toen weer op zijn plek zitten. Twee brieven vlak achter elkaar. Zou er iets gebeurd zijn?

Voorzichtig sneed hij de envelop open en hij haalde het papier eruit. Toen hij snel over de woorden keek, zonk de moed hem in de schoenen. Zijn moeder vroeg hem opnieuw de twee weduwen te gaan helpen. Er waren toch genoeg mannen in Dakota Territory die maar al te graag bij een weduwe zouden gaan wonen om voor haar op het land te gaan werken? Hij schudde zijn hoofd. Dit was niets voor hem. Hij hield van het houthakkersleven.

Twee dagen later werd hij op zijn buik wakker en zag hij dat hij midden op de middag op een slee terug naar het kamp werd gebracht.

‘Wat is er gebeurd?’ Hij kon nauwelijks praten door de drukkende pijn in zijn hoofd.

‘Je bent geraakt door een vallende tak.’ De menner spuugde een dot tabak in de sneeuw. ‘Je hebt geluk gehad: het scheelde maar een paar centimeter of je was niet meer wakker geworden.’

Haakan knarsetandde. Elke beweging van de slee maakte de pijn nog intenser. ‘Swede?’

‘Die heeft alleen wat blauwe plekken. Hij zag de tak vallen en duwde je opzij. Ik zag het gebeuren: het scheelde niet veel.’

Haakan voelde aan zijn hoofd en keek naar zijn hand, die onder het bloed zat.

‘Maak je maar geen zorgen. De kok zal je wel hechten. Jullie, Noren, hebben harde hoofden.’

Vier mannen droegen Haakan van de slee naar de eetzaal en legden hem op een van de drie meter lange tafels. Hij sloot zijn ogen en probeerde de misselijkheid te onderdrukken.

‘Rustig maar, kerel! Als ik met je klaar ben, ben je zo goed als nieuw.’ De kok drukte met zachte vingers op de huid rond de wond. ‘Voor zover ik het kan zien is er niets gebroken. Als er een scheur in die stevige schedel van je zou zitten, zou je daar behoorlijk veel last van hebben. Ik heb mannen blind of doof zien worden na zo’n klap.’

Haakan pakte de rand van de tafel stevig vast. ‘Schiet nu maar op.’

‘Wacht maar even op de whisky. Die zul je nodig hebben.’

De grijzende man bleef aan Haakans hoofd voelen. Toen de menner terugkwam uit de keuken met een fles drank nam de kok eerst zelf een slok en toen goot hij er wat van op de wond. Haakan schoot overeind van de pijn en viel direct weer terug op de tafel.

Toen hij zijn ogen opendeed zag hij de kok met de fles zwaaien.

‘Opdrinken.’

‘Ik help wel even.’ De menner duwde zijn handen onder Haakans schouders en hielp hem te gaan zitten. Toen zette hij de fles aan de lippen van de gewonde man. ‘Drink maar snel.’

Haakan wilde weigeren, maar toen de kok hem beval te drinken, gehoorzaamde hij. De vloeistof brandde in zijn slokdarm. Hij nam nog een paar slokken en deed zijn best om niet te hoesten. Het was niet dat hij nooit dronk, maar genieten van een drankje onder een kaartspel of het naar binnen gieten waren toch twee heel verschillende dingen. Hij had nooit begrepen waarom mannen dat deden als ze de volgende dag zo misselijk waren en zo’n hoofdpijn hadden. Nu kon hem dat echter niets schelen: om de martelende pijn in zijn hoofd te verdoven was hij bereid alles te doen.

Bij de derde hechting raakte hij bewusteloos en pas twee dagen later werd hij wakker. Door de wond had hij een permanente scheiding aan de rechterkant van zijn hoofd.

De kok keek hem aan. ‘Goed zo, jongen.’ De man leunde tegen een stoel die hij naast het onderste bed had gezet. ‘Je zult je snel beter voelen. Er is nog nooit iemand doodgegaan nadat ik hem had gehecht. Weet je nog hoe je heet?’

Haakan sloot zijn ogen tegen het licht van het vuur. Iemand moest de deur van het fornuis open hebben laten staan. Zijn naam? Natuurlijk wist hij zijn naam. Hij kon er alleen even niet opkomen.

‘Aha. Weet je waar je bent?’

Haakan keek naar de grove planken boven zich en naar de patchwork deken die over hem heen lag. Toen hij zijn hoofd bewoog, was het alsof iemand er met een hamer op sloeg. Hij sloot zijn ogen en liet de vragen onbeantwoord.

De volgende keer dat hij wakker werd herinnerde hij zich alles weer: zijn naam, het kamp en het geluid van de tak die afbrak en op zijn hoofd viel. De tak had zijn best gedaan hem te doden, maar het was niet gelukt.

Als hij wakker was, dacht hij aan mevrouw Landsverk. Als hij sliep, droomde hij over haar. Zelfs toen hij weer helemaal helder was, kon hij zijn gedachten niet van haar afhouden. Hij had eerder moeten zeggen dat hij van haar hield, voordat dominee Jorge haar had kunnen vinden.

Het duurde twee weken voordat hij zich weer bij zijn ploeg kon voegen, en toen was het grootste deel van de sneeuw gesmolten.

‘Wat ga jij doen?’ vroeg Swede hem op een dag. ‘Ze hebben al mensen gekozen om in de zaagmolen te gaan werken, maar ik zag je naam niet op de lijst staan.’

‘Dat weet ik.’ Haakan dacht weer aan de confrontatie met de voorman, weken geleden. Blijkbaar had die man een goed geheugen. Haakan wreef over het litteken dat roze glom in het zonlicht. ‘Ik denk dat ik naar het westen ga. Er zijn familieleden in Dakota Territory die hulp nodig hebben. Als ik hen heb geholpen, trek ik verder. Ik heb gehoord dat er grote bomen in Oregon Territory zijn, met daarbij een oceaan met fjorden. En jij?’

Hun bijlen gingen ongestoord verder in het ritme terwijl ze onder het praten de takken van een boomstam hakten.

‘We hebben toch de afgelopen twee zomers op de melkboerderij gewerkt?’

‘Ja.’

‘Nou ja, de boerin zal vast ook wel wat hulp kunnen gebruiken. Ik overweeg daar te blijven, als ze me nodig heeft, natuurlijk.’

‘Verspil niet te veel tijd voordat je haar vraagt.’ Haakan sloeg een vijftien centimeter dikke tak los en duwde hem opzij met de kop van zijn bijl. ‘Als je om haar geeft, moet je haar gewoon vragen.’

‘Bedoel je… of ze met me wil t… t… trouwen?’ Swede struikelde over de woorden.

‘Als dat is wat je wilt.’

‘Ja. Ja, dat wil ik wel.’ Swede zette zijn bijl tegen een tak en veegde met een verbleekte rode zakdoek het zweet van zijn voorhoofd. ‘Weet je? Bomen vellen is een stuk gemakkelijker.’

De twee mannen keken elkaar aan en schudden hun hoofd. Hun lach galmde door het bos, samen met het dreunen van bijlen op het hout.

Vroeg in de morgen, een paar dagen later, stapte Swede op de laatste kar naar het dorp. ‘Beloof me dat je zult schrijven als je land hebt gevonden!’ riep hij terwijl de menner met de teugels op de ruggen van de twee span paarden sloeg. ‘Je weet waar ik ben.’

‘Ja, dat zal ik doen.’ Haakan zwaaide nog een keer naar de joelende mannen. Zou hij zich bij hen moeten voegen? Hij schudde zijn hoofd en boog zich voorover om zijn tas te pakken. Daarin zaten al zijn bezittingen: een mes, een pan, een beker en bestek, schone kleding, sokken, de bijbel die hij van zijn moeder had moeten meenemen, een vislijn met haakjes, een tondeldoos en wat eten dat hij in de keuken had gekregen. Hij legde er een deken en een laken in, gewikkeld in een zeildoek dat hij had gekocht van de eigenaar van het houthakkersbedrijf. Toen stak hij zijn armen door de banden die hij eraan had gezet en met zijn bijl stevig onder zijn riem liep hij in westelijke richting.

Honderd passen verder draaide hij zich om en hij keek achter zich. Er zaten luiken voor de ramen. De gebouwen stonden op houtblokken met opstaande randen zodat ze gemakkelijker te verslepen waren. Binnenkort zouden er mensen met paarden komen om het kamp verder naar het noorden te slepen, waar de dennenbomen de zon nog steeds buitensloten. Zou hij slagen in het westen of zou hij hier de volgende herfst voordat de sneeuw begon te vallen terug zijn om zijn baan terug te vragen? Of had hij dit leven afgesloten zoals de luiken de ramen afsloten?

‘Bjorklundweduwen, ik kom eraan. Als ik jullie kan vinden.’

De morgenzon scheen op zijn rug en zijn schaduw wees hem de weg naar de westelijke streken.

2

Als hij eerder in het seizoen naar het westen was vertrokken, was skiën gemakkelijker en sneller geweest dan lopen.

Haakan rustte even uit nadat hij via een omgevallen boom een snelstromend riviertje was overgestoken. Dit soort bruggen waren er maar weinig. Hij zocht in zijn zakken en vond zijn laatste biscuitje, zo hard als de bomen die hij had geveld, en doopte het in zijn tinnen beker die hij had gevuld met ijskoud water uit een helder stroompje. Hij had geen tijd om een kampvuur aan te leggen en hij zou toch geen droog hout kunnen vinden. Een paar keer had hij bij een boerderij aangeklopt en had hij in de schuur mogen overnachten, maar meestal sliep hij in een deken gewikkeld onder de blote hemel.

Soms was het koud en soms was het nat en altijd moest hij moeite doen om niet aan mevrouw Landsverk te denken. Waarom zat haar huwelijk hem toch zo dwars? Hij vond zichzelf een dwaas en gebruikte nog meer onflatteuze woorden om zichzelf te beschrijven, maar de herinnering aan haar glimlach bleef hem plagen, vooral in zijn dromen.

Een nacht had het huilen van wolven hem gedwongen in een holle boom te schuilen. Hij was zo moe geweest dat hij de hele nacht opgevouwen in de holte had geslapen. Wat had hem bezield dat hij deze reis was begonnen voordat het zomer – of zelfs nog maar lente – was geworden?

Hij stopte om iemand te vragen of deze weg in de heuvels van Minnesota, met bergen sneeuw die tot zijn knieën kwamen, de weg was die hij moest hebben.

‘Daar ligt het karrenspoor naar de Red River,’ vertelde de winkelier. ‘Die wordt gebruikt om goederen uit Saint Paul te vervoeren, en bont van de bonthandelaren naar het zuiden. Het piepen van die grote wielen is van een kilometer afstand te horen. Tel daarbij op het loeien van de ossen en het schelden van de Franse Canadezen, en dan heb je een heel spektakel.’ De man liet zijn duimen onder de banden van zijn schort door glijden. ‘Luister, ik heb niets tegen treinen, maar die zijn niet zo kleurrijk als de karren van de Red River. Heeft u spullen nodig?’

Haakan knikte en gaf de man zijn lijstje, waarop die de spullen verzamelde. Nadat Haakan de weg had gevraagd liep hij met de boodschappen in zijn tas in noordwestelijke richting naar de pont over de Red River in Saint Andrew. Hij was ongemerkt naar het zuiden afgebogen. Het duurde niet lang voordat hij de treinrails – die van noord naar zuid liep − overstak. Wat zou zijn reis gemakkelijk zijn geweest als hij de trein had kunnen nemen!

Er dreven nog steeds ijsschotsen op de Red River. Haakan stond op de oostelijke oever en keek naar het modderige water. Het was te diep om doorheen te waden. Bovendien was het te koud. Geen van de mensen met wie hij had gesproken had iets gezegd over een brug, behalve die in Grand Forks, een stuk naar het zuiden. Het dorp aan de overkant lag zo dicht aan de rivier dat het was alsof het met een grote regenbui door het water zou worden weggespoeld, zoals met de bomen aan de oevers was gebeurd. De drijvende stammen botsten tegen de nog staande bomen terwijl ze in noordelijke richting naar het Winnipegmeer dreven. Misschien moest hij wat verder stroomopwaarts lopen en via de drijvende stammen de overkant zien te bereiken.

Het regenwater droop van de rand van zijn hoed en af en toe viel er een druppel onder zijn poncho, waardoor de rillingen over zijn rug liepen. Eén ding was zeker: hij moest onderdak zien te vinden. Hij schuilde onder een boom en keek naar de regen, die langzaam overging in sneeuw.

Wat verderop hing een kabel, die aan een boom was vastgemaakt, in het kolkende water. Het zag ernaar uit dat er in elk geval in de zomer een pont was om reizigers van de ene oever naar de andere te brengen. De sneeuw werd dikker en de wind blies de grote vlokken in Haakans gezicht. Het zou hem niet lukken vandaag nog de rivier over te steken. Hij werd niet alleen geteisterd door de sneeuw en de wind, maar de zon begon al onder te gaan.

Nu kon hij twee dingen doen: hier overnachten en hopen dat het morgen beter weer zou zijn of teruggaan naar de boerderij, ongeveer een halve kilometer terug. Haakan huiverde van de kou: blijkbaar waren zijn deken en zeildoek niet voldoende tegen deze temperaturen. In dit weer was het ook onmogelijk vuur te maken, want de regen en sneeuw waren zelfs doorgedrongen tot de beschutte plekken tussen de bomen.

De grote vraag was of deze sneeuw tot een hevige sneeuwstorm zou uitgroeien of niet meer dan een irritante sneeuwbui zou blijven. Haakan rechtte zijn rug en liep terug in de richting waaruit hij was gekomen.

Zonder de lampen had hij het huis aan zijn linkerhand door de sneeuwstorm niet eens zien staan en als de hond niet had geblaft was hij er misschien alsnog langsgelopen, zo moeilijk was het om zich in de sneeuw te oriënteren. Terwijl hij naar de veranda liep zuchtte Haakan van opluchting. Nu kon hij schuilen voor het gevaarlijke weer.

Toen een man de deur opende begroette Haakan hem in zijn gebrekkige Engels en vroeg hem: ‘Zou ik vannacht in uw schuur mogen overnachten? Ik heb een lange reis gemaakt en −’

‘In de schuur? Zeker niet! U zou doodvriezen. Kom toch binnen! Heeft u al iets gegeten?’ De man, die tot Haakans borst kwam, ging hem voor naar de warme, gezellige keuken.

‘Ik zal eerst mijn laarzen uittrekken.’ Haakan aarzelde op de drempel.

‘Nee, hoor, dit is niet de eerste sneeuw die op het kleed terechtkomt, hoewel Mattie het niet leuk vindt als ik voetsporen achterlaat op de keukenvloer. Maak het je maar gemakkelijk, dan haal ik haar even.’ De man gebaarde naar de stoel bij het fornuis en liep de kamer uit. Terwijl hij de trap op liep hoorde Haakan hem roepen: ‘Mattie, lieverd!’

Haakan trok zijn laarzen uit en hing zijn druipende jas en hoed aan de kapstok bij de deur. Misschien mocht hij die na het eten bij de haard hangen zodat ze droog zouden zijn als hij morgenochtend vertrok. Hij keek om zich heen in de brandschone keuken en hield zijn handen in de warmte van het gietijzeren fornuis. Zo moest een huis eruitzien. De witte lambrisering kwam tot halverwege de muur en daarboven waren de muren helderblauw geverfd. Er stond een kast met glazen raampjes en daarachter zag hij stapels borden. Er waren voldoende werkplekken om met meerdere mensen tegelijk te werken. Hij keek naar de koffiepot die achter op het fornuis stond zodat hij warm zou blijven zonder dat de koffie kookte. Hoe lang was het geleden dat hij hete koffie had gedronken? Dagen? Een week?

‘Tsjonge jonge, wat doe jij buiten in dit weer?’ Een vrouw, zo vrolijk als ze rond was, kwam de keuken in en zette direct de blauwe emaillen koffiepot naar voor.

‘Ik was van plan naar Saint Andrew over te steken, maar…’

‘Ik weet het. Die luie zonen van Sam waren er zeker niet? Maak je maar geen zorgen. Maak het je maar gemakkelijk, dan maak ik iets te eten voor je. Je ziet eruit alsof je wel een stevige maaltijd kunt gebruiken.’

Haakan keek naar de man − hij had gezegd dat hij Ernie heette – die met een glimlach in de deuropening stond. Ernie haalde zijn schouders op en stak een hand in zijn zak. Hij haalde een gedecoreerde pijp tevoorschijn en stak die tussen zijn grijnzende lippen. Toen haalde hij opnieuw zijn schouders op alsof hij wilde zeggen: ‘Zo is ze altijd, ontspan je nu maar.’ Haakan trok zijn wenkbrauwen op, maar richtte zijn aandacht snel weer op de vrouw toen ze een kop hete koffie voor hem op tafel zette.

‘Wil je liever hier staan om op te warmen?’ Haar donkere ogen keken hem vriendelijk aan en ze boog zich voorover om de deur van de oven open te doen. ‘Ik weet het al.’

Voordat hij de kans had haar te helpen had ze de stoel al bij de oven gezet en ze duwde hem er bijna op.

Haakan voelde zich alsof hij gevangen was in een van de wervelstormen die hij in de zomer had gezien. Maar door haar goede bedoelingen kon hij alleen maar ‘mange takk’ zeggen, gevolgd door thank you toen zijn Engels weer boven kwam.

‘Doe geen moeite, we verstaan ook Noors,’ zei Ernie met een zwaai met zijn pijp, die hij niet eens had aangestoken. Hij ging aan de tafel zitten en direct werd er een kop koffie voor hem neergezet.

Haakan voelde de warmte van de oven door de ijsblokken die hij voeten noemde trekken. Het idee om zijn natte sokken uit te trekken was nog niet in hem opgekomen toen Mattie – hij kende nog steeds haar achternaam niet – wegliep bij de koekenpan en tegen haar man zei: ‘Haal eens een paar droge sokken uit de la in de logeerkamer. Die van jou zijn veel te klein voor hem.’ Ze stuurde haar man de kamer uit. ‘Zo. We kunnen je laarzen vannacht op de deur van de oven laten staan, en je jas en hoed moeten ook drogen. Kan ik nog iets voor je doen?’ Ze stopte met roeren en sloeg een hand voor haar mond. ‘Oeps, nou doe ik het weer. Ik loop weer bevelen uit te delen.’

Haakan keek op in haar vrolijke ogen en kon een lach niet onderdrukken. ‘Dat is niet erg, hoor. U doet me zo aan mijn moeder denken dat ik me helemaal thuis voel. En ik ben al meer dan vijftien jaar niet thuis geweest.’

‘Waar was dat?’ Ze bekeek het brood dat ze boven het vuur roosterde.

De rijke geur van vlees prikte in zijn neusgaten en het water liep hem in de mond. Toen hij een flinke slok koffie nam voelde hij de warmte door zijn lichaam stromen. ‘Ten noorden van Valdres in Noorwegen, een klein gehucht waar alleen mensen binnen een straal van twintig kilometer ooit van gehoord hebben.’

‘Ach, wat zul je je geliefden missen.’ Ze pakte het bord dat ze achter op het fornuis had opgewarmd en schepte het vol met runderstoofpot met peen, rapen en aardappels. ‘Je kunt hier eten of aan de tafel, afhankelijk van de temperatuur van je voeten.’

Ernie kwam met drie paar gebreide sokken de keuken in. Toen Mattie knikte gaf hij ze aan Haakan. ‘Trek die maar aan voordat je gaat eten, ik weet zeker dat het dan beter smaakt. Het is moeilijk ergens van te genieten met voeten als ijsklompen.’

Na een gemompeld ‘bedankt’ trok Haakan de sokken aan. Toen stond hij op en liep met zijn bord en zijn beker naar de tafel. Ernie bracht de stoel en toen de gast was gaan zitten nam het echtpaar plaats op de twee stoelen aan de andere kant. Mattie zette de olielamp opzij en nadat ze alle koffiekopjes had gevuld namen ze een koekje van de goedgevulde schaal midden op de tafel.

‘Zo, nu is het tijd voor een praatje.’ Mattie doopte haar koekje in de koffie en rolde met haar ogen alsof dit haar eigen stukje hemel was.

Toen Haakan zijn bord leeg had – Mattie had erop gestaan dat hij ook een tweede portie zou nemen – leunde hij achterover en zuchtte. ‘Ik denk dat jullie mijn leven hebben gered.’

‘Dat betwijfel ik. Je ziet eruit alsof je jezelf best kunt redden. Maar je hebt onze avond wel opgevrolijkt. We zijn hier meestal helemaal alleen tot het werk in de lente weer begint. Zodra we naar het veld gaan komen de mannen terug en dan zitten we helemaal vol. Er komt dan zelfs een kok om Mattie te helpen voor al die kerels te koken.’

‘O, die mannen eten zo graag.’ Mattie glimlachte en Haakan zag dat ze genoot van koken en graag zag dat andere mensen van haar kookkunsten genoten. Blijkbaar hield ze ervan voor anderen te zorgen. De sokken die zijn voeten verwarmden toonden ook haar breikunsten: er zaten geen knopen in de sokken, waar je blaren kon oplopen.

‘Hoeveel mannen werken hier?’

‘In de winter alleen wij en de voorman. We zijn maar klein voor een bonanzafarm, maar de eigenaren laten ons het bedrijf runnen alsof het onze eigen boerderij is. In de winter doen we onderhoud aan de machines zodat we in de lente niet worden opgehouden door technische mankementen.’

‘Wat is eigenlijk een bonanzafarm? Ik heb allerlei verhalen gehoord over de enorme hoeveelheden graan die er verbouwd worden.’ Haakan leunde met zijn ellebogen op de tafel.

‘Zo’n boerderij beslaat wel honderden vierkante kilometers land. Dat is alleen maar mogelijk omdat de machines zo veel beter zijn geworden. Meestal wonen de eigenaars in het oosten en wordt de boerderij gerund door mensen als wij. We hebben hen rijk gemaakt. Zoek je misschien werk?’

Haakan schudde zijn hoofd. ‘Ik ben weggegaan uit het houthakkerskamp in de noordelijke bossen om een paar familieleden in Dakota te gaan helpen. Het zijn twee vrouwen van wie de mannen een winter geleden zijn overleden.’

Ernie en Mattie wisselden blikken. ‘Wat is hun achternaam?’

‘Bjorklund. Waarom vraagt u dat? Kent u hen misschien? Ze heten Kaaren en Ingeborg Bjorklund.’

‘Nou, nou. Wat is de wereld toch klein!’ Mattie leunde voorover. ‘Wat een tragedie voor die vrouwen, dat ze helemaal alleen zijn achtergebleven! Die Ingeborg… Wat een werkster is dat, zeg.’

‘Waar kent u haar van?’

‘Ingeborg en haar schoonzus brengen ons in de zomer altijd kaas, boter, kippen en alles wat ze op de boerderij verbouwen. Dat verkopen ze ook aan de bonanzafarms meer naar het zuiden. Ik weet niet hoe ze het voor elkaar krijgen. En die kleine Thorliff werkt ook als een man, hoewel hij nog maar zeven jaar is − of is hij al acht?’ Mattie keek haar man aan.

Ernie had eindelijk zijn pijp opgestoken en knikte in de rook om zijn hoofd. ‘Acht, denk ik. Ik hoop dat ze de winter goed zijn doorgekomen. Het scheelt dat Lars Knutson – hij was de baas van de oogstploeg – en die andere mevrouw Bjorklund vorige herfst zijn getrouwd. Ze hadden een man nodig om het land te kunnen houden. Die twee Bjorklunds waren harde werkers en ik heb gezegd dat ze voor mij konden komen werken, maar ze hadden het te druk met graszoden breken.’

Haakan knikte dankbaar voor de informatie. ‘Dat verbaast me niets. Hun vader, Gustaf, heeft een goede reputatie en ik weet zeker dat hij zijn zonen degelijk heeft opgevoed.’

Ik had in de noordelijke bossen kunnen blijven, dacht hij, of terug kunnen gaan naar de boerderij waar ik de afgelopen zomer heb gewerkt, dan had ik niet zo ver hoeven reizen.

‘Ja, jullie, Noren, zijn goede werkers, dat staat vast. Zoals ik al zei: als je werkt zoekt, kun je altijd hier terecht.’

‘Ik zal erover nadenken, maar mijn mor wordt woedend als ik mijn familie niet help. Ik heb een baan voor de winter in Minnesota, dus misschien kom ik op de terugweg wel langs.’ Haakan pakte een koekje toen Mattie hem de schaal voorhield. ‘Dank u wel.’

‘Je kunt ook met de vrouwen meekomen als ze hun goederen komen verkopen. Ik hoop dat ze blijven komen. Die Ingeborg maakt de beste kaas die ik ooit heb geproefd.’ Mattie smakte en doopte nog een koekje in de koffie.

De drie bleven nog een tijdje zitten praten en toen bracht Mattie Haakan naar de logeerkamer die er huiselijker uitzag dan elke andere logeerkamer die hij in zijn leven had gezien. Een kleurrijke sprei lag over het tweepersoonsbed en er lag een gevlochten kleed op de donkere houten vloer. Mattie zette de lamp op het dressoir en keek om zich heen.

‘Daar in die kast vind je handdoeken en er is morgenochtend warm water voor je als je je wilt wassen en scheren. De warmte komt via de schoorsteen in de gang, dus je kunt het beste je deur open laten. Als je nog iets wilt laten drogen kun je het aan het rek naast de schoorsteen hangen. Ernie heeft het vuur flink opgestookt zodat het morgenochtend nog brandt.’ Ze liep naar de deur en bleef daar even staan. ‘Ga maar lekker slapen en maak je geen zorgen.’

‘Dank u wel, mevrouw...?’

‘Danielson. Noem me maar Mattie, hoor.’

‘Goed.’ Haakan liet zijn armen langs zijn lichaam vallen. ‘Dank je wel, Mattie. Ik hoop dat ik op een dag iets terug kan doen als dank voor je gastvrijheid.’

Ze schudde haar hoofd en glimlachte over haar schouder. ‘Dat heb je al gedaan.’ Ze liep weg en giechelde zacht.

Haakan bleef staan en de vragen gingen door zijn hoofd als een cirkelzaag door zacht hout. Omdat hij er niet van hield met vragen te blijven zitten liep hij achter haar aan. Ze was al halverwege de trap, maar ze bleef staan toen hij haar naam zei.

‘Wat heb ik dan gedaan als dank voor je gastvrijheid?’

Ze keek naar hem op en schudde haar hoofd. ‘Nou, je gaat mijn vriendin Ingeborg helpen. Wie weet wat voor goeds daarvan zal komen?’ Ze hield haar hoofd schuin en haar ronde gezicht keek hem stralend aan. ‘Wil je pancakes of johnny cake als ontbijt?’

‘Ehm… pancakes, graag. Maar iets anders is ook goed, hoor.’

‘Prima. Welterusten.’

Haakan stond boven aan de trap en schudde zijn hoofd.

Toen Haakan de volgende morgen de rijen ploegen, schijf-eggen, zaaimachines, maaimachines en binders zag, voelde hij zich alsof hij was overreden door drie van de spannen trekdieren die in de stal naast de schuur stonden. Nooit eerder had hij zo veel machines op een plek gezien, en er waren er waarvan hij nog nooit had gehoord. Geen wonder dat de bonanzafarms zo veel tarwe konden verbouwen. De verhalen die hij had gehoord waren dus toch niet overdreven. Toch kon hij zijn ogen bijna niet geloven.

Tot Matties ongenoegen bleef hij niet tot het diner, maar vertrok hij ’s morgens al.

‘Je moet even hard schreeuwen als je bij de pont over de rivier komt, dan zal die ouwe Sam wel een van zijn luie zonen roepen om je over te zetten. Het kost je vijfentwintig cent.’ Ernie stak zijn hand uit. ‘Het was leuk je te ontmoeten, knul.’

Haakan schudde de man de hand. Het was alsof hij afscheid nam van zijn familie, hoewel hij deze mensen nog geen vierentwintig uur kende. ‘Ik zie jullie in de herfst. Nogmaals bedankt voor jullie gastvrijheid.’

De twee mannen stonden aan de rand van de met sneeuw bedekte weg. Er was slechts een paar centimeter gevallen, maar zo ver Haakan kon kijken lag er een dikke witte deken over het landschap. In het westen werd het uitzicht beperkt door de bomen langs de rivier. Het was licht bewolkt en de zon kwam vaak tussen de witte sluiers tevoorschijn, maar de aanhoudende wind ontnam de mannen de adem.

‘En ik had nog wel verwacht dat de sneeuw inmiddels gesmolten zou zijn.’ Haakan trok zijn rugzak recht.

‘Nee, de winter is nog niet vertrokken. Morgen zal het wel een zomerse dag worden. De ijspegels zullen wel gaan smelten.’ Ernie gaf Haakan een vriendschappelijke klap op zijn arm. ‘Ga met God, jongeman. Ik hoop dat je evenveel van dit vlakke land zult gaan houden als ik.’

‘Dat denk ik niet. Ik hou te veel van heuvels en bomen.’ Haakan stak een hand op en vertrok. Je bent houthakker, zei hij tegen zichzelf, en dat zul je zijn tot je voldoende middelen hebt om je eigen land te kopen. En dat zal niet zo vlak zijn als dit.

Zoals Ernie had gezegd kwam er een stevige jongeman in een kano aanvaren toen hij luid schreeuwde. Omdat de stroming hem een stukje stroomafwaarts had gebracht, voer hij een stukje langs de oever terug naar Haakan toe, waarbij hij onder de laaghangende takken door dook.

Haakan zette zijn tas midden in het vaartuig en klom aan boord. Door het extra gewicht werden ze niet zo ver uit koers gebracht, maar de jongeman moest toch nog langs de oever varen. Behalve een korte grom als begroeting zei hij niets tot ze aan de overkant waren.

‘Vijfentwintig cent, alstublieft.’

Haakan stapte uit de boot, pakte zijn tas en liet de muntjes in de hand van de jongen vallen. ‘Dank je wel.’

De jongen gromde als dank en bond de boot vast aan de klamp van de aanlegsteiger.

Hoofdschuddend hees Haakan zijn tas weer op zijn rug en vervolgde zijn weg over de modderige straat vol kuilen en geulen. Zijn stevige tempo werd alleen onderbroken als zijn voet weggleed en hij bijna languit in de modder viel. Nooit eerder had hij zulke gladde modder gezien. Het was ook kleverig en zijn laarzen zaten al snel onder de zwarte klonten tot zijn voeten bijna te zwaar werden om op te tillen.

Bij de winkel aangekomen stampte hij met zijn voeten, maar toen dat niet hielp ging hij zitten om de zwarte blubber met een takje van zijn laarzen te schrapen.

‘Ja, meneer. Dat is de reden waarom we dat spul gumbo noemen: het plakt aan alles wat beweegt. Ik heb paarden zien omvallen omdat ze zo veel gewicht aan hun hoeven droegen.’

Haakan keek op om het gezicht van de man die tegen de leuning stond te kunnen zien. Hij was zo lang en dun als een lariks en zijn gezicht met een sjofele baard was al even mager.

‘Dus gumbo is modder.’

‘Yep. En als het droogt wordt het zo hard als steen. Als het ertussenin zit kom je er bijna niet doorheen.’

Een dikke klodder vloog rakelings langs Haakans oor en landde in een plasje bij zijn voeten. Haakan schoof een stukje opzij. Waar hij vandaan kwam werd niet gespuugd als er een vriend bij was.

‘Kom je op het land werken?’

‘Ik heet Haakan Bjorklund.’ Haakan stond op en draaide zich om naar de lange man. ‘Ik kom familie van me helpen.’

‘De Bjorklunds? Die zijn dood. Ze zijn meer dan een jaar geleden omgekomen door de griep en de sneeuwstorm.’

‘Ja, dat weet ik, maar ik hoorde dat hun weduwen wel wat hulp kunnen gebruiken. Ik ben uit de noordelijke bossen van Minnesota gekomen.’

‘Je ziet er inderdaad uit als een houthakker.’ De man knikte.

Haakan wachtte even af in de hoop dat de man hem zou vertellen hoe hij bij de boerderij van de Bjorklunds kon komen. Toen de andere man zweeg, haalde Haakan diep adem. De inwoners van Saint Andrew konden niet beschuldigd worden van te veel praten.

‘Weet u waar ze wonen?’

‘Yep.’

Haakan wachtte opnieuw. Hij wiegde heen en weer op de ballen van zijn voeten en begon zijn geduld te verliezen. ‘Zou u willen overwegen die informatie met mij te delen?’ Hij keek naar de zon die al bijna onder was. Waarschijnlijk zou hij vandaag niet meer bij de boerderij kunnen komen.

‘Ongeveer een halve dag of nog meer naar het zuidwesten.’ De man wees en een tweede klodder tabak landde op de grond.

‘Hoe ver is het naar een doorwaadbare plaats in de rivier?’ Haakan wenste al dat hij Sam had gevraagd hem wat verder te brengen, voorbij de zijrivier.

‘U bedoelt vast de Little Salt. Die staat nu hoog.’

Haakan stak zijn handen in zijn zakken. Hij sprak even langzaam als de andere man. Hij kon hem maar beter niet opjagen. ‘Dat geldt ook voor de Red River.’

‘Yep. Ze zullen wel overstromen. Er vaart niet veel overheen tot het water wat lager staat.’

‘Lopen er wegen naar de boerderijen?’

De magere man keek hem aan alsof hij gek was geworden. Toen schudde hij zijn hoofd en hij spuugde opnieuw. ‘Je moet de rivier volgen tot je er bent.’ Met die woorden liep hij de veranda af en hij verdween om de hoek.

‘Mange takk,’ riep Haakan achter de man aan en hij snoof toen hij geen antwoord kreeg. Nadat hij de rest van de modder van zijn laarzen had geschraapt liep hij de winkel in. Een belletje rinkelde toen hij de deur opende en hij genoot van de vele geuren die hem verwelkomden – zoals overal ter wereld in dit soort winkels. Hij rook onder andere leer, kruiden, olie, zuur, tabak en metaal. Even bleef hij verbijsterd staan kijken naar alle verschillende goederen die op planken stonden, aan het plafond hingen en in kratten en tonnen zaten. Blijkbaar kon hij op deze plek, waarvan hij dacht dat het het einde van de wereld was, alles kopen waarvan hij droomde, als hij maar voldoende geld had.

‘Kan ik u helpen?’ vroeg een man met brillenglazen die net zo glommen als zijn kale bol. Zijn schort, dat ooit wit was geweest, hing als een grijs vod aan zijn nek. Terwijl de winkel-eigenaar naar zijn klant liep, bond hij de banden achter zijn rug vast zodat het schort netjes kwam te zitten.

‘Ehm… Ik wil graag twee zuurstokjes en een pond koffie.’ Haakan keek om zich heen en vroeg zich af wat hij nog meer voor Roalds weduwe kon kopen. Misschien vond die Lars het niet prettig als een vreemdeling zijn vrouw cadeaus gaf. Wat zouden ze missen na een lange winter? Suiker? Ja, natuurlijk. ‘Geef me ook maar een kilo suiker.’

De man pakte alles in in papier en keek Haakan van onder zijn dikke wenkbrauwen aan. ‘Bent u nieuw hier?’

‘Ja, hoe weet u dat?’

‘Ik heb u nog niet eerder gezien en ik hoorde u Abe de weg naar de boerderij van de Bjorklunds vragen.’ Hij gaf Haakan zijn in bruin papier en touw ingepakte boodschappen. ‘Abe is niet zo’n prater.’

‘Dat idee had ik al.’ Haakan haalde wat geld uit zijn zak. ‘Waar kan ik hier overnachten en misschien wat eten?’

‘Nou, de weduwe MacDougal heeft een klein hotel, maar ze is in Fargo om daar te overwinteren. Ze komt pas terug als de rivier weer bevaarbaar is. Het leven in Saint Andrew ligt in de winter stil. Alleen de smid en ik doen dan zaken. U zou het bij de lutherse kerk kunnen proberen. Als de dominee er is kan hij u misschien helpen. Dat is dan een dollar.’

Haakan legde het geld op de toonbank en pakte zijn boodschappen. ‘Mange takk.’

‘Er komen niet veel reizigers in deze tijd van het jaar, met al die modder en de overstromende rivieren. Het zal echter niet lang duren voordat de kolonisten weer op dit gebied af komen als vlooien op een hond.’ De man liep om de toonbank heen en liep met Haakan mee naar de deur. Nu hij geld had verdiend leek zijn tong los te komen. ‘Als je een paard had, kon je daarop over de Little Salt River komen, maar zonder zul je minstens zeven kilometer moeten lopen voordat je bij een doorwaadbare plaats komt. En dat is niet zonder gevaar. U had moeten komen voordat het ijs begon te smelten.’

‘Ik zal eraan denken.’ De bel rinkelde opnieuw toen Haakan de deur opendeed.

‘De lutherse kerk is een paar blokken die kant op. Je kunt het niet missen: hij heeft een witte toren.’

‘Dank u wel.’ Haakan tikte zijn hoed aan en liep over de stoep totdat hij weer in de gumbo moest stappen. Met elke stap werden zijn laarzen zwaarder. Het zou meer moeite kosten dan hij had verwacht om bij de Bjorklunds te komen.

Toen Haakan niemand aantrof in de kerk en het kleine gebouwtje ernaast besloot hij verder naar het westen te trekken. Het was zonde de overgebleven uren daglicht te verspillen en onderweg zou hij vast langs een andere boerderij komen. De sneeuw van de dag ervoor was grotendeels gesmolten, dus de weg langs de Little Salt River was duidelijk te zien en als hij over het slappe bruine gras liep, kwam hij misschien niet zo onder de modder te zitten.

Hij overnachtte in een verlaten graszodenhuis waar hooi en voer voor het vee lag opgeslagen. Hij had zijn deken om zich heen geslagen en zat op zijn zeil voor het vuur te denken aan het verleden en de toekomst: hij dacht terug aan de goede tijden met mevrouw Landsverk en vooruit naar een plek die hij nu voor zich kon zien. Hij zou moeten wennen aan het leven in een huis van graszoden. Wie was die Ingeborg Bjorklund en zou ze zijn hulp wel willen? Na alles wat hij over haar had gehoord vroeg hij het zich af.

Hoewel hij zijn tas aan een balk had gehangen, wist een muis erin te kruipen en het diertje rende over Haakans arm toen hij de volgende ochtend zijn tas pakte. Toen Haakan in zijn tas keek, zag hij dat het pakje boodschappen was aangevreten. Er liep wat suiker uit, dus Haakan maakte het touw los en pakte het opnieuw in. Hij glimlachte tevreden toen hij zag dat het dier de koffiebonen met rust had gelaten.

Toen hij eindelijk de plek bereikte waar de Little Salt River breder werd en de weg tekenen vertoonde van een doorwaadbare plaats, ging Haakan op een boomstam bij de rivier zitten en haalde een droog stuk brood en de overgebleven kaas uit zijn tas. Onder het eten bestudeerde hij beide oevers en het landschap om zich heen. In de verte kringelde rook uit een schoorsteen omhoog. Het verbaasde hem dat er zo weinig boerderijen waren, zeker aan de rand van de rivier. Als water zo belangrijk was, waarom waren de oevers dan niet dichter bevolkt? Hij had verwacht dat er veel meer mensen zouden wonen, vooral omdat Ernie had gezegd dat hier niet veel bonanzafarms waren. Haakan keek achterom. Waarschijnlijk had hij bijna vijftien kilometer gelopen, maar hij was in al die tijd slechts drie of vier huizen tegengekomen. Of zouden de graszodenhuizen zo opgaan in het landschap dat hij ze had gemist? Hij kon zien waar de graszoden waren gebroken omdat daar onder de gesmolten sneeuw donkere aarde was verschenen in plaats van bruin gras.

Zijn proviand was al snel op, maar zijn maag knorde nog steeds. Hij wikkelde het zeil wat strakker om zijn tas, zette het tegen de stam en liep met zijn bijl naar een van de wilgenbomen. Met een paar stevige klappen had hij een paal gemaakt die een meter langer was dan hijzelf.

Hij keek naar de zon en genoot van de stralen op zijn gezicht. Als hij hier land zou hebben, zou hij naar de oever gaan om hout te hakken. Die graszodenhuizen zagen er wel stevig uit, maar hout was toch beter. Hij ging weer op de boomstam zitten en trok zijn laarzen en zijn sokken uit. Die stopte hij in zijn tas in de hoop dat ze droog zouden blijven. Toen hij zijn tas weer op zijn rug sjorde, bedacht hij dat hij wel een zaagmolen op de oever van de Red River kon bouwen, want er was vast behoefte aan hout in dit gebied. Er stonden voldoende bomen langs de rivier voor houten huizen, en hij kon glazen ramen met de boot laten komen. Zelfs de graszodenhuizen hadden hout nodig voor de daken. Ja, hij zou zijn brood best kunnen verdienen met dakspanen maken.

Terwijl hij met de paal de rivierbodem aftastte stapte hij in het ijskoude water. ‘Uff da!’ riep hij toen hij de ijzige kou om zijn knieën, zijn heupen en toen tot aan zijn middel voelde. Hij leunde tegen de stroming in en zette zijn voeten voorzichtig neer zodat hij niet uit balans zou raken. Even vreesde hij dat hij op het diepste stuk zou moeten zwemmen, maar hij haalde opgelucht adem toen hij met de paal voelde dat de bodem alweer omhoog liep. Glibberend in de modder liep hij de oever op en zodra hij weer op het droge stond leunde hij hijgend op de paal.

Verscholen achter een dikke boomstam kleedde hij zich uit; hij trok de droge kleren die hij in zijn tas had meegenomen aan: een lange onderbroek, een overhemd, een broek en als laatste droge sokken en schoenen. Zijn vingers trilden zo hevig dat hij zijn knoopjes bijna niet dicht kreeg. Toen hij weer helemaal aangekleed was sprong hij overeind, zwaaide met zijn armen, sloeg zichzelf op zijn borst en dwong zijn benen te bewegen. Even overwoog hij een vuur te maken om zich te warmen, maar omdat hij geen tijd wilde verliezen pakte hij zijn tas snel op en beval hij zijn benen en voeten te rennen. De beweging zou hem – net als de warme zonnestralen – wel snel opwarmen.

Hij liep in zuidoostelijke richting. Als zijn informatie klopte, zou hij bij de rivier ten noorden van de boerderij aankomen, of direct bij de boerderij zelf.

De nacht viel echter voordat hij de rivier of de boerderij bereikte. De wind in zijn rug werd scherper toen de zon onder de horizon verdween en Haakan zette de kraag van zijn jas omhoog. Hij zag niets anders dan prairie om zich heen. Toen hij een hond hoorde blaffen bleef hij staan en draaide zich om. Hij floot, waarop het dier nog luider ging blaffen. Hij liep in zuidelijke richting en floot van tijd tot tijd zodat de hond bleef blaffen.

‘Genoeg, Shep!’ beval een krachtige mannenstem. ‘Waar is al die herrie goed voor?’

‘Hallo!’ riep Haakan en hij bleef staan om op antwoord te wachten.

‘Ook hallo! Blijf lopen, je bent er bijna.’ Een lantaarn scheen als een baken in de nacht. ‘Welkom, vreemdeling, je hebt ons bijna gemist.’

Haakan schudde de man de hand. ‘Als uw hond niet had geblaft, was ik er zo langsgelopen.’ Hij keek naar de hond die met zijn nekharen overeind grommend bij de voeten van zijn baas stond.

‘Genoeg, Shep. Je hebt het goed gedaan. Kom binnen, meneer. Mijn vrouw vilt me als ik u hier buiten in de kou laat staan. Ze heeft de koffiepot al opgezet.’

‘Ik hoopte dat ik in de schuur kon overnachten.’

‘In de schuur?! Bent u gek geworden?’ Hij liep naar de deur. ‘Dat zal Agnes nooit goedvinden.’

Haakan liep achter de man aan en moest bukken om door de deuropening te komen.

‘Kijk eens, Shep heeft een gast gevonden.’

Voordat Haakan wist wat er gebeurde was zijn tas van zijn rug gehaald, waren zijn jas en hoed opgehangen en zat hij in een schommelstoel voor het fornuis terwijl een klein meisje van achter haar grotere zus naar hem keek alsof ze nooit eerder een vreemdeling had gezien. Het was wel duidelijk dat Haakan hier welkom was en dat deze goede mensen zo Noors waren als iemand kan zijn. Hij voelde zich alsof hij thuis was gekomen, op de donkere muren en de geur van aarde na. En ze hadden nog niet eens gevraagd hoe hij heette!

‘Uff da,’ mompelde de vrouw terwijl ze op een bank bij de tafel ging zitten. ‘Wat is het laatste nieuws uit Saint Andrew? Is het ijs op de rivier al gesmolten? Vaart de boot alweer?’ Ze nam een slok uit haar beker. ‘Wat zou het heerlijk zijn om weer echte koffie te kunnen drinken. Dat is het eerste op onze lijst als de kar weer naar Saint Andrew kan komen. Sorry voor het alternatief. We gebruiken geroosterd graan als de echte koffie op is.’

‘Geef die arme man eens de kans om antwoord te geven,’ zei Joseph terwijl hij met zijn kopje zwaaide. ‘Waar kom je vandaan, jongeman?’ Hij keek zijn vrouw aan en lachte. ‘Ik kan je niet jongeman blijven noemen. Ik ben Joseph Baard en dit is mijn vrouw, Agnes. We komen uit Ohio en zijn hier in de vallei komen wonen.’ Hij stelde de kinderen aan hem voor, en ze lachten naar hem of verstopten zich verlegen achter de anderen. ‘En jij?’

‘Haakan Howard Bjorklund.’

‘Bjorklund?’ Mevrouw Baard duwde zich zo snel achteruit dat de bank bijna omviel. ‘Onze buren en beste vrienden heten Bjorklund. Bent u familie van hen?’ Toen Haakan knikte sloeg ze haar handen tegen elkaar. ‘God zij dank! Ze hebben familie nodig om hen te helpen.’

‘Roald en Carl zijn mijn achterneven.’

‘Heeft u gehoord dat ze zijn overleden?’

‘Ja, daarom ben ik hier.’ Haakan vertelde kort over zijn reis uit de noordelijke bossen van Minnesota en zei toen: ‘Mijn mor heeft me geschreven dat ze hulp nodig hebben, dus zodra het houthakkersseizoen voorbij was ben ik vertrokken.’

‘God zij dank,’ zei Agnes nog eens. Haar glimlach leek de hele kamer te verlichten. ‘Ach, waar zijn mijn manieren? Heeft u al gegeten?’ Toen Haakan zijn hoofd schudde beval ze Penny, de oudste dochter, eten te halen terwijl ze zelf een pan op het fornuis zette. Het duurde niet lang voordat ze een bord met kip en noedels voor hem op tafel zette, gevolgd door brood, boter en een kan melk.

‘Als je honger hebt na een maaltijd van Agnes, is het je eigen schuld,’ zei Joseph. Toen wendde hij zich tot de kinderen die verlegen naar Haakan stonden te kijken en hij zei vriendelijk: ‘Ga maar naar bed, kinderen. Meneer Bjorklund is hier morgenochtend ook nog.’

De zon was halverwege zijn hoogste punt toen Haakan, tot ongenoegen van het gezin Baard, vertrok. Haakan had de kinderen elk een zuurstokje gegeven zodat ze hem niet snel zouden vergeten. Agnes hield een klein pakje koffiebonen tegen haar borst gedrukt alsof het vol goud en diamanten zat.

‘Je moet recht naar het oosten lopen. Volg de karrensporen maar, die lopen direct naar Ingeborgs huis. Kaaren woont iets verder naar het noorden. Ik kan u wel even brengen, hoor.’

‘Dat is niet nodig. Bedankt voor alles.’ Haakan zwaaide een laatste keer en liep over de diepe karrensporen, die waren doorgedrongen tot de aarde onder het prairiegras. Haakan liep op de rand in het midden om niet uit te glijden in de modder.

De zon verwarmde zijn schouders alsof hij iets goed te maken had na alle sneeuw en regen. Boven hem vlogen eenden in V-formatie naar het noorden terwijl hun gekwaak als wilde muziek op de wind klonk en overal waar de sneeuw op de grond was gesmolten staken dappere groene scheuten hun kopje uit de aarde. De bomen aan de oever van de Red River stonden aan de horizon die zo vlak was dat Haakan onmogelijk kon zien hoe ver ze weg waren.

Nooit eerder had hij zulk vlak land gezien: het lag als een tafelblad zo ver hij kon kijken in elke richting. In het zuiden zag hij rook omhoog kringelen. Daar was dus een woonhuis, en daar was er nog een. Dankzij de Baards wist hij nu hoe het leven het afgelopen jaar was geweest voor de dames Bjorklund: sneeuwstormen in de winter en graszoden breken, zaaien en oogsten in de zomer. Hoe hadden ze dat uitgehouden? Het verbaasde Haakan dat ze niet naar de stad waren gevlucht.

Nu zag hij een graszodenhuis en een schuur staan. Het enige teken van leven was de rook die uit de schoorsteen kwam. Niet ver naar het noorden lagen een tweede graszodenhuis en een schuur, zoals de Baards hadden beschreven. Een karamel-kleurige hond met een rechtopstaand oor en een flapoor kwam van achter de schuur aangerend en blafte een paar keer naar Haakan. Hij bleef met een witte voorpoot opgetrokken staan en zijn staart kwispelde in de wind. Hij blafte opnieuw, nu wat harder.

‘Paws!’ klonk een jongensstem. De hond keek om en kwispelde opnieuw.

De jongen kwam de hoek om, gevolgd door een vrouw die een klein kind met bijna witte krulletjes in haar armen hield. Haar haren glommen als een gouden krans om haar hoofd. De lange vrouw liep naar hem toe en glimlachte zo warm als de lentezon.

Haakans adem stokte. Dus dit was Ingeborg Bjorklund. Niemand had hem voorbereid op een ontmoeting met deze Vikingkoningin.

Lees ook het eerste deel van deze serie!

Het land van duizend morgens

De belofte van gratis land lokt Roald en Ingeborg Bjorklund in 1880 weg uit hun huis hoog boven de fjorden in Noorwegen. Na drie lange jaren sparen en een barre overtocht naar Amerika komen ze – samen met Roalds broer en zijn vrouw – eindelijk aan in de haven van New York. In dit nieuwe land hopen ze een goed leven te kunnen opbouwen en hun kinderen een mooie toekomst te bieden.

Het pioniersleven betekent keihard bikkelen, onder primitieve omstandigheden. Zelfs het meest basale gereedschap om het land te ontginnen ontbreekt. Maar de inmiddels zwangere Ingeborg houdt dapper vol. Ze heeft er alles voor over om haar dromen te verwezenlijken.

Dan breekt een verschrikkelijke winter aan. De Bjorklunds, die het klimaat nog niet goed kennen, worden overvallen door de sneeuwstormen. Ingeborgs leven verandert ingrijpend – en voorgoed.

‘Echt een heerlijk boek! Bemoedigend om in tijd van crisis zoiets te lezen; echt pioniers en doorzetters in dit boek.’ – Mirjam van der Vegt

‘Snelling vertelt boeiend en beeldend: ik heb het boek in één adem uitgelezen. Ik verheug me bij voorbaat al op deel twee van ‘Het kleine huis op de prairie’ voor volwassenen.’ – Nederlands Dagblad

Ook verkrijgbaar als e-book, http://bit.ly/Hetlandvanduizendmorgens

ISBN 978 90 239 1213 2