Sandi Rog

Davids
belofte

UITGEVERIJ MOZAÏEK, ZOETERMEER

Vertaling Daniëlle Langerak

Ontwerp omslag b’IJ Barbara

Illustratie omslag © Jill Battaglia / Arcangel Images

ISBN 978 90 239 9427 5 (boek)

ISBN 978 90 239 3030 3 (ebook)

NUR 342

Oorspronkelijk verschenen bij DeWard Publishing Company Ltd., Chillicothe, Ohio, USA, onder de titel The Master’s Wall.

Engelstalige uitgave © 2010 DeWard Publishing Company Ltd.

Nederlandse vertaling © 2013 Uitgeverij Mozaïek, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden

www.uitgeverijmozaiek.nl

Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde

vrede te brengen.

Ik ben niet gekomen om vrede te brengen,

maar het zwaard.

Want ik kom een wig drijven tussen een man

en zijn vader,

tussen een dochter en haar moeder

en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder;

de vijanden van de mensen

zijn hun eigen huisgenoten!

Jezus Christus

Een

David probeerde niet hardop te huilen. Hij mocht geen geluid maken terwijl hij door de donkere straten sloop. Die ochtend had hij zijn vrienden nog achternagezeten over deze platte stenen, fantaserend dat ze gladiatoren van het Circus Magnus waren. Nu achtervolgde hij opnieuw een vijand, maar deze keer was het geen spel. Deze vijand was echt. Het waren de drie mannen die zijn ouders hadden meegenomen.

Mamma! Abba!{1} wilde hij schreeuwen.

Hij voelde nog steeds mamma’s hand in de zijne. Hij voelde haar hand nog steeds wegglijden toen de soldaten haar meetrokken. Nog steeds voelde hij haar stola scheuren toen hij zich daaraan vastklampte. Het enige wat van haar was achtergebleven was een stukje stof dat van haar jurk was gescheurd.

Nu ze weg was, voelde zijn hand leger dan ooit.

David maakte een vuist. Alles wat hij had was hem afgenomen, en nu hing het leven van zijn ouders misschien wel van hem af. Hij kon hun leven redden of hen overgeven aan de vijand. Maar hij was een kind, een kleine jongen. Wat kon hij doen? Hij had besloten de mannen te volgen om te zien waar ze zijn ouders naartoe brachten. Dan kon hij hulp halen. Manius zou wel weten wat ze moesten doen.

Plotseling klonken er stemmen, ze weerkaatsten tegen de lemen huizen. David drukte zijn rug tegen de muur. Toen hij een schaduw zag bewegen, keek hij naar beneden. Daar zag hij een rat over de grote stenen van de uitgestorven straat rennen. Nu pas realiseerde David zich dat hij zijn adem had ingehouden, en hij blies die opgelucht uit.

Voorzichtig gluurde hij over de muur. Zijn vingers trilden terwijl hij de stenen vastpakte. Hij zag drie soldaten in de smalle straat staan. Ze hadden Davids ouders bij zich! De soldaten leken wel reuzen. Reuzen met pluimen van paardenhaar op hun hoofd. Half mens, half dier.

Een van de enorme monsters trok mamma vooruit. Ze struikelde maar kon zich nog net aan abba vasthouden. Abba hielp haar overeind en sloeg zijn armen om haar heen, maar een andere soldaat trok hen uit elkaar. Deze soldaten behandelden Davids ouders als slaven − als misdadigers − maar dat waren ze helemaal niet!

De soldaat schudde met een ketting voor mamma’s gezicht en lachte. Mamma’s ogen werden groot en David wist dat ze bang was. Hij had een keer eerder gezien dat mamma bang was, toen hij te laat thuis was gekomen. Toen had ze diezelfde blik in haar ogen gehad. Ze was voor hem op haar knieën gaan zitten en had haar trillende armen om hem heen geslagen. ‘David, hoe kon je me dit aandoen?’ David had buikpijn gekregen omdat hij haar bang had gemaakt. En nu kreeg hij datzelfde gevoel. Maar wat kon hij doen?

De soldaat grinnikte en knielde om haar enkels vast te binden terwijl een andere soldaat haar van achteren vasthield. Abba zou wel iets doen. Hij moest mamma redden. O, nee! Abba’s armen werden achter zijn rug vastgebonden!

Toen de soldaat de boeien om mamma’s enkels had vastgemaakt, liet hij zijn grote handen over haar been glijden en hij trok haar stola omhoog tot haar dijen.

‘Niet slecht…’

‘Blijf van haar af!’ Met zijn schouder duwde abba de soldaat opzij en probeerde naar mamma toe te lopen. Voordat hij bij haar was, greep de derde soldaat abba’s arm en hield hem tegen. Toen vroeg de soldaat aan de man die mamma vasthield: ‘Aulus, veroordeelden moeten hun straf toch ondergaan?’

‘Jazeker.’ Aulus glimlachte en bleef mamma aanraken op plekken waar David abba haar zelfs nooit had zien aanraken. Haar lichaam leek klein en hulpeloos onder de greep van de reusachtige man.

Stop, dacht David. Hou daarmee op!

De handen van de soldaat bleven mamma’s lichaam strelen, ze keek doodsbang.

Iemand moest hem tegenhouden. Maar niemand kon iets doen.

Behalve David.

‘Laat haar los!’ riep hij terwijl hij recht op de soldaat af rende.

‘Nee!’ schreeuwde mamma.

Aulus boog zich voorover en pakte David bij een arm en een been op. De man zwaaide hem rond alsof hij een stuk speelgoed was.

‘Laat hem met rust!’ schreeuwde abba.

Toen David probeerde de vingers van de man los te trekken voelde hij dat de man er aan een hand maar vier had. Hij draaide echter zo snel rond dat hij zich bijna niet kon bewegen en plotseling schoot hij weg.

‘Kijk hem eens vliegen!’ Aulus’ lach galmde door de hele straat.

Davids handen graaiden in de lucht, hij zwaaide met zijn armen en schopte met zijn benen tot hij met een klap tegen een muur terechtkwam. Hij voelde een pijnscheut in zijn borst en even werd alles zwart voor zijn ogen. Hij zakte op de grond en worstelde tevergeefs om adem te halen. Zijn longen leken wel van steen.

Lucht! Hij had lucht nodig!

Doodsbang greep hij de stenen van de muur vast om zijn longen de kans te geven uit te zetten, maar nog steeds lukte het hem niet adem te halen. Zijn longen weigerden te bewegen. Als een vis hapte hij naar adem. Toen hij eindelijk lucht in zijn longen kreeg, voelde het alsof er een mes in zijn borst werd gestoken.

Maar hij kreeg tenminste lucht!

De korte, snelle ademhaling gaf hem kracht, hoewel hij door de pijn niet dieper kon inademen. David keek naar de grond en concentreerde zich op het inzuigen en uitblazen van de lucht.

De toortsen van de soldaten reflecteerden in de waterige drab op de gladde stenen onder hem. Hij keek op en zag een wazige vorm. Het was mamma en abba hield haar in zijn armen, net als eerst. Hij zou haar wel opvrolijken, en dan zou ze wel weer lachen en dansen, samen met abba. Dan zou ze zingen, alleen voor abba en David, alsof ze de enige mensen ter wereld waren. David hoorde haar graag zingen. Haar stem gaf hem een warm gevoel, net alsof hij zijn gezicht naar de zon draaide. Toen zijn ogen scherper werden, zag hij echter dat haar enkels geboeid waren en dat er modder aan de rand van haar stola zat. Nu zag hij ook dat het niet abba was die haar vasthield, maar Aulus.

Ze gilde.

David werd weer woedend.

Aulus gaf mamma een duw in de richting van een kar, maar ze struikelde en viel op haar knieën.

David was witheet. De muur en de straat leken te trillen. Hij krabbelde overeind en rende naar de soldaat toe, boog zich voorover en stootte zijn schouder in diens buik. Maar het leek wel alsof hij tegen een ijzeren standbeeld aanliep. Gillend van de pijn viel hij achterover. Hij rook nog net de zweetlucht van de grote soldaat.

Lachend pakte Aulus Davids tuniek vast en hij trok de jongen overeind. ‘Kijk dat kleintje nou! Ouder dan tien is hij niet, maar hij komt steeds terug!’

Toen David opkeek, rook hij alcohol. Hij keek naar de man, die een lelijk litteken had van zijn rechteroog naar zijn mond. Het liefst had David hem nog wat littekens bezorgd.

‘Laat haar met rust!’ Onder de elleboog van de man door zag David het lange lichaam van abba wankelen onder de klappen van een andere soldaat.

‘Hou op!’ David zwaaide met zijn vuist en sloeg in de lucht terwijl zijn hoofd zich vulde met haat.

Aulus smeet hem op de grond.

Davids armen sloegen tegen de stenen. De klap was zo hard dat hij zich even niet kon bewegen en opnieuw voelde hij een pijnscheut in zijn borstkas.

‘Wil je je zoon zien sterven?’ Aulus trok zijn zwaard.

‘God, red hem!’ Abba’s woorden staken in Davids hart.

Aulus hief zijn zwaard.

Het maanlicht weerkaatste op de kling. David verstijfde. De angst ontnam hem de adem. Hij zou sterven.

‘Aulus! Zo is het genoeg.’ Er kwam een andere soldaat aanlopen en die pakte Aulus’ pols. ‘Laat die jongen.’

Aulus deed een stap achteruit. Hij keek de man woedend aan en trok zijn arm los. Toen liet hij het zwaard zakken, waarbij te zien was dat hij ook op zijn gespierde arm een enorm litteken had.

‘Kom, we gaan.’ De andere man sprak met een autoriteit die de andere drie ontbrak. ‘We hebben gevonden wat we zochten.’ De baas van de soldaten keek afkeurend om zich heen en zag toen de kar. Hij wees naar abba, die met zijn handen achter zijn rug gebonden op de grond lag. ‘Leg hem op de wagen.’

David duwde met zijn handen tegen de grond en probeerde te gaan staan, maar hij had te veel pijn. Hij wilde schreeuwen, maar er kwam niet meer uit zijn mond dan een zacht hijgen. Hij moest opstaan. Hij moest hen volgen.

‘Sta op, David,’ zei abba altijd als David viel. Dan gaf hij hem altijd een hand en hielp hij hem opstaan. ‘Nu doet het pijn, maar de pijn gaat vanzelf weg. Sta maar op. Je moet nooit blijven liggen.’ David probeerde het opnieuw, maar hij had geen kracht meer. Hij kon alleen maar omrollen.

Terwijl de soldaten langsliepen, zwaaide Aulus nonchalant met zijn zwaard naar Davids gezicht.

David gilde en legde een hand op zijn wang. Het bloed stroomde over zijn hand en door zijn nek. Zijn woede brandde de angst weg en hij sprong overeind om achter de soldaat aan te gaan, maar zodra hij stond, voelde hij weer de pijn in zijn borst. Hij viel op zijn knieën. De grond leek te golven als water en hij zag zwarte vlekken.

‘David! David!’ Het geschreeuw van zijn moeder weerklonk door de straten terwijl het geratel van de kar wegstierf en de kar in het donker verdween.

David viel weer op de grond. De grond leek tegen zijn armen en zijn pijnlijke borstkas te slaan. Het razen van de wind klonk in zijn oren voordat de duisternis hem opslokte.

Ω

Een zurige lucht prikkelde Davids neus. Zijn maag trok zich samen en de pijn in zijn ribben ontnam hem de adem. Hij opende zijn ogen.

Het eerste wat hij zag was een ruwe baard. Hij knipperde en probeerde zijn ogen scherp te stellen. Er stond een man over hem heen gebogen. De maan scheen op de helft van zijn rimpelige gezicht en er was maar een van zijn ogen te zien.

‘De goden zij dank.’ De man glimlachte, waarbij David zag dat hij een aantal tanden miste. ‘Je leeft nog!’

Waar was hij? David voelde stenen onder zich. Waarom lag hij niet in bed? Waar was mamma? En abba? Plotseling herinnerde hij zich de soldaten.

Hij voelde aan zijn wang en krabde een stukje van de korst open. Meteen liep er weer wat bloed over zijn vingers. Hij begon te trillen. Het was geen droom geweest.

De man trok aan Davids arm en hielp hem overeind.

David gaf een schreeuw van de pijn in zijn borst en hij kreunde bij elke ademhaling.

‘Goed gebouwd… Sterk.’ De man voelde aan zijn armen en benen. ‘Stevig, wat vlees op je botten; niet zoals die magere straatschoffies. Jij zult een boel geld opleveren.’ De man bond Davids handen vast en liet hem op een kar vallen.

Opnieuw begon de duisternis David op te slokken, maar de stank van urine en braaksel hield hem wakker. De verkoper gooide een versleten doek over hem heen, hoestte en spuugde op de grond. ‘Een prima winst.’

‘Elohim, laat mijn ouders niet…’ Door de tranen zag Davids wazig en ze prikten in de wond op zijn wang.

‘Je bent nu een wees, jongen − je bent van mij. Je ouders zullen sterven in de handen van Caesar.’

David dacht aan zijn kleine zusje dat verscholen onder een dekentje naar hem opkeek. Plotseling besefte hij wat hij had gedaan. ‘Eloi!’ De wagen kwam schokkend en schuddend in beweging. ‘Sarah,’ zei David moeizaam. ‘Red haar.’

De handelaar grinnikte terwijl Davids lichaam door het schokken van de kar steeds meer pijn deed.

‘Het Romeinse Rijk heeft voeten van ijzer, jongen. Het zal je vertrappen.’

Ω

De ochtendzon wierp kolommen van licht over de blauw met paarse valleien. Een briesje droeg de geur van vlas en mest mee naar de mensen die al vroeg wakker waren.

Titus wandelde trots voor zijn karavaan uit. Hij wist dat hij er indrukwekkend uitzag: zijn spierwitte tuniek stak prachtig af tegen zijn donkere Ethiopische huid en zijn gouden oorring en de gouden band vlak boven zijn elleboog – hoewel die verraadden dat hij een slaaf was – schitterden in de zon. Zelfs als slaaf was hij waardevoller dan de meeste vrije mensen en zijn mooie uiterlijk zou hem op de markt veel voordeel opleveren.

Gasparus, een van de lagere slaven, leidde een muilezel met Titus’ bezittingen. Het grind kraakte onder de hoeven van het dier en zijn last zwaaide met elke stap heen en weer. De rest van de slaven liep achter hen met hun weinige bezittingen op hun hoofd en heupen.

Ze liepen langs een klein hutje dat een stukje van de weg af stond. Er kwam net een jongen met een kudde schapen van achter het huis aanlopen. Hij riep een groet naar de karavaan en leidde zijn schapen snel de weg over. Het geluid van hun bellen bleef nog even in de lucht hangen.

Titus draaide zijn gezicht naar de wolkeloze hemel. ‘Het is maar goed dat we al voor zonsopgang zijn vertrokken. Het wordt een hete dag.’

Gasparus gromde instemmend.

Gelukkig droeg Titus zijn keffiyeh om zijn hoofd te beschermen tegen de stralen van de opkomende zon. De dochters van de nacht zouden zeker naar de robijnen broche op zijn hoofddoek kijken. Dit juweel was bijzonder waardevol. Titus had Egyptisch bloed en hij wist heel goed dat hij een knappe man was. De kleding die hij droeg was niet echt geschikt om in te reizen, maar hij was niet bang voor rovers en dieven. Hij was groot en gespierd: een echte vechter. Elke dief die in het verleden had geprobeerd hem te beroven had daar spijt van gekregen − als doden spijt konden hebben. Aan Titus’ zij hing een met juwelen ingelegd zwaard om te laten zien dat hij niet alleen rijk was, maar ook sterk: een man met wie niet te spotten viel.

De karavaan ploeterde verder over de grindweg naar de Via Labicana. Aan de linkerkant lagen groene velden. Rechts scheen de zon op fijne blauwe bloemen. In de verte klonk het geblaat van schapen en geiten, terwijl de stad steeds dichterbij kwam.

Titus en zijn mannen kwamen bij de Porta Esquilina. De vierkante poort torende dreigend boven de mannen uit en ze verdwenen door de gebogen toegangsdeur onder de poort door, de drukke straten in. Overal liepen mensen met tassen en manden van de ene naar de andere winkel en de heerlijke geur van pasgebakken brood lokte de mensen de bakkerijen binnen.

De karavaan nam een sluipweg door de Suburavallei, een buurt waar kapotte luiken aan de vervallen gebouwen hingen. Titus leidde zijn volgelingen door de smalle straatjes waar de bepakte muilezel nog maar net doorheen kon. Vrouwen haalden water bij de fonteinen en schudden het stof uit vuile vloerkleden. Ergens schreeuwde een baby om zijn moeder. Kippen kakelden en fladderden met hun vleugels als de reizigers te dichtbij kwamen.

Vlak bij het Forum werden de straten breder en waren ze geplaveid met stenen. Titus en zijn mannen liepen van de ene kant van de verhoogde stoep naar de andere om de hopen afval te ontwijken.

Titus dankte de goden dat hij niet in deze overbevolkte stad woonde. Het leven in de villa was rustig en vredig en, nog belangrijker, schoon.

Vlak voor het Forum bleef hij staan. Hij wees naar Gasparus en de drie sterkste slaven naast hem. ‘Jullie vier gaan met mij mee. De rest brengt de bagage naar het huis.’ Hij keek de rest van de karavaan na terwijl die vertrok naar de heuvel de Palatijn. Onderweg zouden de andere slaven de plek zien waar Vespasianus zijn nieuwe amfitheater aan het bouwen was. Titus had gehoord dat dit het grootste stadion zou worden dat ooit in Rome gebouwd was. Later zou hij het werk zelf gaan bekijken.

Toen hij de treden naar het Forum Romanum af liep, werd hij opnieuw begroet door de geur van versgebakken brood en gebak. Het water liep hem in de mond. Zodra hij zijn zaken had afgehandeld, zou hij wat vers brood gaan kopen.

Hij liep over het Forum, waar de handelaars hun verschillende kramen hadden opgezet voor de weekmarkt. Het geluid van metaal op metaal dreunde in Titus’ oren. Hij keek om en zag twee mannen over een metalen staaf gebogen staan terwijl ze die in vorm sloegen. Er liepen slaven die hun bazen in kleurrijke draagstoelen over de markt vervoerden. Andere mannen en vrouwen waren te voet. Het lachen en praten van de kopers en verkopers galmde tussen de witte pilaren van de Basilica Julia, die nu in zicht kwam aan de andere kant van het plein. Het was een rechtbank, maar ook een handelscentrum.

Titus liep langs het Tullianum. In deze staatsgevangenis hadden veel beroemde misdadigers gevangengezeten, waaronder verraders van Rome uit de nieuwe Joodse sekte.

Martelaars intrigeerden hem. Hij bewonderde mensen die bereid waren te sterven voor hun overtuiging, zelfs als het ging om een god die Caesar trotseerde. Titus was trots op zijn ruimdenkendheid; hij aanbad alle goden. Thuis, in zijn eigen kamer, hingen afbeeldingen van de nieuwe christelijke God, evenals van Jupiter, Saturnus, Pax en verschillende andere goden.

Vandaag was er een platform gebouwd voor het Tullianum, waar slaven werden tentoongesteld voor de mogelijke kopers.

Ω

‘Ga rechtop staan zodat hij je kan zien.’ De verkoper porde een in lompen geklede man met een stok tegen zijn benen.

Titus stond met zijn handen achter zijn rug op het platform en bekeek de man voor zich. Deze plek haalde herinneringen boven. Hij had ook op de markt gestaan om verkocht te worden. De barbaren hadden zijn vader vermoord, zijn lieve moeder verkracht en vermoord en hem helemaal naar Rome gebracht om hem te verkopen, net als deze man. Hij was toen nog maar een jongen.

Hij fronste. ‘Deze heeft luizen. Scheer hem.’ Vol afschuw keek hij naar een andere slaaf. Was hij zo veranderd? Was hij net zo geworden als die barbaren? Goed, hij verkrachtte geen vrouwen en plunderde geen steden, maar zijn hart was leeg en koud. Zijn eenzame botten schreeuwden om iets, maar hij wist zelf niet waarom. Hij bekeek de volgende man, die er een stuk beter uitzag, en kocht hem.

Daarna stapte hij het platform af en wilde net op weg gaan naar de haven waar hij nog meer slaven zou vinden, toen hij achter zich een stem hoorde.

‘Een jongen te koop! Wie koopt deze jonge slaaf?’ Een oude handelaar duwde zijn kar tussen de mensen door.

Titus knikte naar de wagen. ‘Laat hem eens zien.’

De oude man trok de versleten lap weg. Op de kar lag een jongen. Zijn handen waren aan elkaar gebonden en er zat een prop in zijn mond. De tranen stroomden over zijn vuile, met bloed besmeurde wangen.

Het leek alsof Titus was teruggegaan in de tijd en naar zichzelf keek. Hij voelde iets wat hij niet meer had gevoeld sinds hij zijn familie was kwijtgeraakt. Hij schudde zijn hoofd en rechtte zijn rug. ‘Wat probeert u mij te verkopen, oude man?’

De jongen wilde gaan zitten, maar zakte terug in de kar.

‘Hij is een goede aankoop, dat verzeker ik u.’ De borstelige baard van de verkoper ging op en neer terwijl hij sprak. ‘U hoeft hem alleen in bad te doen. Zodra hij schoon is, zult u zien dat hij een goede arbeider is.’

Titus bekeek de jongen. Hij was niet al te smerig en hij zou een goede vechter kunnen worden. Zijn tanden, die over de prop in zijn mond beten, waren schoon en hij was stevig gebouwd. Hij was duidelijk goed verzorgd. Te goed. Zou hij een Romeins burger zijn? Als dat zo was, mocht hij namelijk niet verkocht worden.

‘Waar hebt u hem gevonden?’

‘Op straat. Hij was halfdood, maar ik heb hem gered.’ De verkoper ontblootte zijn zwarte tandvlees en rottende tanden.

Titus keek de jongen aan en zag woede en angst. Elke keer dat de jongen bewoog, kreunde hij zacht van de pijn.

Waarschijnlijk was de jongen echt een Romeins burger. Zou hij zijn rechten kennen?

‘Haal die prop eens uit zijn mond.’

De oude man deed wat hem was gezegd en de jongen trok zijn hoofd met een ruk los.

‘Hoe heet je, knul?’

Het kind gaf geen antwoord maar keek Titus woedend aan.

Ja, Titus zag zichzelf in deze jongen. ‘Je naam,’ zei hij op strengere toon.

‘David,’ zei de jongen. De woede in zijn ogen nam iets af, maar verdween niet.

Dus hij was Hebreeuws. Dan was het geen probleem. Titus glimlachte en boog zich over de jongen heen. ‘Luister goed. Je bent gewond. Ik ken een heel goede Griekse arts die je beter kan maken, maar dan moet je wel meewerken.’ Titus keek de jongen aan en rook braaksel en urine. Hij zag dat de jongen uitgeput was. Even bleef David stil liggen, maar uiteindelijk knikte hij.

Titus beval een van zijn slaven een draagstoel te zoeken. Hij zou de jongen kunnen laten lopen, maar in een gehuurde draagstoel zou hij in elk geval niet ernstiger gewond raken dan hij al was. Hij onderhandelde met de oude man over de prijs. Toen de draagstoel werd gebracht, maakte Titus de boeien van de jongen los. Daarna tilde hij hem op en legde hij hem in de stoel. ‘Breng hem naar het huis en laat de arts hem onderzoeken. Zodra ik klaar ben met mijn werk kom ik ook.’

Twee slaven legden de stokken van de draagstoel op hun schouders en droegen het kind naar het huis op de rijke heuvel de Palatijn.

Twee

David voelde dat er iemand bij hem in de kamer was. Hij opende zijn ogen en zag een donker gezicht dat naar hem glimlachte. Het was de man die hem van de verkoper had gered.

‘Ik heet Titus.’ De man brak een stuk van een goudbruin brood en bood het David aan.

David aarzelde, maar toen hij het brood rook begon zijn maag te knorren, dus pakte hij het gewillig aan. Hij beet in de harde korst en genoot van de smaak.

‘De arts heeft me verteld dat je ribben zijn gebroken,’ klonk Titus’ zware stem. Hij pakte Davids kin en draaide zijn gezicht omhoog. ‘Laat me eens kijken.’

David stopte met kauwen toen Titus de wond op zijn wang bekeek. De onbekende zoete geur van deze man herinnerde David aan het feit dat hij ver van huis was.

‘Hij heeft je gezicht mooi gehecht. Het is maar goed dat je op je jukbeen bent geraakt.’

Plotseling voelde David de mierenkaken waarmee de wond was gehecht en hij rilde.

Titus knikte tevreden. Hij liet Davids hoofd los en de jongen at gretig verder.

‘De dokter zegt dat je snel beter zult zijn.’ Titus sprak langzaam en zelfverzekerd. Zijn zware stem klonk troostend, alsof de woorden zelf Davids lichaam genazen. ‘Ik was blij dat te horen, want als de meester erachter komt dat ik zijn zuurverdiende geld heb uitgegeven aan een waardeloze slaaf, zal hij me aan de honden voeren.’

David wilde net een hap nemen, maar deed zijn mond weer dicht. Had hij dat goed gehoord? Was deze man niet van plan mamma en abba te vinden? Had hij David niet gered om hem te helpen?

Titus ging op het bed zitten en leunde met zijn elleboog op zijn knie. ‘Ik weet niet wat er vannacht met je is gebeurd, maar het leven dat je kende is voorgoed voorbij. Je bent nu het bezit van Vibianusus Cornelius Aloysius.’

Bezit? De enige mensen van wie David was waren zijn ouders, niet de een of andere vreemdeling.

Titus wees naar zijn oorring. ‘Ik ben ook een slaaf. Ik ben een slavenmeester.’ Hij ontblootte zijn parelwitte tanden in een brede grijns. ‘Het leven met Aloysius kan goed zijn. Hij is een rijk man met veel slaven.’

David had al zo veel pijn in zijn borst dat hij voorzichtig moest ademhalen, maar Titus’ woorden maakten het nog moeilijker. Elk woord was als een messteek tussen zijn gebroken ribben.

‘Als je hard werkt en jezelf bewijst, zal de meester je aardig vinden,’ vertelde Titus. ‘Hij vond mij zo aardig dat hij me de vrijheid aanbood, maar ik heb ervoor gekozen bij hem te blijven. Als ik was weggegaan, was mijn leven een stuk minder aangenaam geweest.’ Hij grinnikte. ‘Ik heb alle luxe die het leven te bieden heeft, dus ik zou niet weten waarom ik weg zou gaan.’ Titus hield het brood onder zijn neus en snoof de geur op. David keek met grote ogen naar de donkere man. Hij kon geen hap meer door zijn keel krijgen.

‘Als ik hier in Rome klaar ben, gaan we terug naar zijn huis buiten de stad.’

Het schone beddengoed en het brood in Davids hand konden de onzichtbare boeien die hem in deze kamer vasthielden niet verbergen. Plotseling voelde het verband om zijn borst als een ketting. Een slaaf?!

David had wel slaven gekend, maar hij had zich nooit kunnen voorstellen hoe het was om je leven lang gebonden te zijn aan een meester, die je te allen tijde moet gehoorzamen.

Titus streek met zijn hand over zijn kaalgeschoren hoofd. ‘Niet veel mensen zouden een slaaf in jouw toestand hebben gekocht. Waarschijnlijk heb ik je leven gered.’ Hij nam een hap van het brood en kauwde er langzaam op. ‘Als ik je naar de villa van de meester heb gebracht en je zou het in je hoofd halen te ontsnappen, zal ik daarvoor gestraft worden, maar jij uiteindelijk ook. Op straat kun je namelijk gedood worden of afgeranseld en verkocht aan iemand anders.’ De man keek David recht in zijn ogen. ‘Aan iemand die veel wreder is dan onze meester.’

Davids ribben en wang bonsden. Hij wist niet wat hij moest zeggen. Hij wenste dat abba de kamer in zou komen om hem weg te halen bij deze man en hem naar huis te brengen.

Titus wees met zijn brood naar David. ‘Ik heb je uit de problemen gehaald. Als je iets doms doet, zal men het mij aanrekenen. Ik werk al heel lang voor Aloysius, maar als jij iets doms doet, zal ik voor de wilde dieren worden gegooid. En als ik ga, ga jij ook.’ Hij zette zijn tanden in het brood en scheurde de volgende hap af.

David probeerde zich voor te stellen dat hij net als het brood in stukken gescheurd zou worden, maar dan door de wilde dieren, zoals gebeurde met de misdadigers in het Circus Magnus. David en zijn vrienden glipten soms zonder dat abba het wist het Circus in om de spelen te zien. Hij had er echter nooit bij stilgestaan hoe het zou zijn om deel uit te maken van dit vermaak. Hij huiverde. De tranen prikten in zijn ogen en hij wilde om zijn ouders roepen, maar hij wist dat ze toch niet zouden komen. David zou zijn ouders nooit meer zien. Abba, die hem alles had geleerd. Mamma, met haar liefdevolle glimlach…

‘Je zult een goed thuis krijgen als je maar doet wat je gezegd wordt.’ Titus glimlachte.

David keek naar de vreemdeling die bij hem op het bed zat. Titus had hem dan wel gered, maar hij had hem zijn vrijheid afgenomen.

Aan de andere kant: als deze man hem niet had gekocht was hij waarschijnlijk gestorven op die smerige kar. David pakte de deken vast. Die was het enige wat hem troost en warmte gaf en het liefst was hij eronder opgerold om voorgoed te blijven slapen. Als hij zijn adem lang genoeg inhield zou hij misschien wel sterven.

Toen hij jonger was had hij weleens zijn adem zo lang mogelijk ingehouden om te zien wat er zou gebeuren − of hij zou sterven. Het was geen zelfmoordpoging geweest, maar gewoon nieuwsgierigheid. Hij was echter elke keer overweldigd door de noodzaak adem te halen en hij had de drang om de lucht in te ademen niet kunnen weerstaan. Bovendien kon hij niet sterven, want wie zou er dan voor…

Sarah!

Davids hoofd tolde. Hij kon geen slaaf zijn! Hij moest Sarah vinden. Zou ze nog wel leven? Misschien… Nee, daar moest hij niet aan denken, anders zou hij het opgeven en zelf sterven. Hij keek de donkere man aan en vroeg: ‘Waarom hebt u me gered?’

Titus plukte een stofje van zijn tuniek. ‘We hadden een jongen nodig. Bovendien kun jij een goede arbeider worden. Je bent een vechter, dat zie ik in je ogen.’ Titus trok Davids kin omhoog en keek hem aan zonder te laten merken wat hij dacht. Hij bekeek hem alsof de jongen een artikel in een marktkraampje was. ‘Nu moet je uitrusten.’ Hij stond op om weg te gaan.

Davids ouders hadden slaven gehad en zij hadden hen altijd goed behandeld. Hij herinnerde zich dat abba hem had verteld dat een slaaf zijn meester altijd moest gehoorzamen en dat ontsnappen een zonde was. Nu realiseerde David zich dat dit makkelijk te zeggen is als je zelf geen slaaf bent.

David wist niet wat abba zou doen in deze situatie, maar hij wist wel dat hij moest ontsnappen om Sarah te vinden.

Ω

David leunde over de latrina. Dat gebeurde elke morgen: zodra hij wakker werd en besefte dat zijn ouders weg waren en hij een slaaf was, rende hij naar de keuken, liet zich op zijn beurse knieën vallen en gaf over. Zijn ribben brandden van de pijn bij elke samentrekking. Zijn maag draaide weer om. David pakte de zitting en gaf over.

Al twee weken wachtte hij op een kans om te ontsnappen. Eén keer had hij de mogelijkheid gezien om het huis uit te glippen, maar toen had Titus hem buiten betrapt en teruggebracht. De grote man had hem letterlijk het huis in gegooid en David had evenveel pijn gehad als toen Aulus hem op straat had gesmeten. Daarna was de moed hem in de schoenen gezakt. Titus had gelijk: hij had een veel slechtere meester kunnen hebben. Hij wist genoeg over slavernij om te weten dat hij geluk had gehad. Hij had een zacht bed en goed eten. Wat dat betrof had hij het beter dan thuis.

Thuis.

Mamma en abba…

Sarah…

Hij was hen kwijt.

Hij bleef maar hopen dat ze op de een of andere manier waren ontsnapt en dat ze hem zouden komen halen, maar na elke lange dag wachten en hopen werd het weer donker. Er gebeurde niets en hij kreeg steeds meer buikpijn. Steeds dieper werd het besef dat niemand hem zou komen redden.

Opnieuw gaf hij over en weer stak zijn borst. David hield zich vast aan de zitting van de latrine en haalde met korte stootjes adem omdat het anders te veel pijn deed.

Nadat Titus hem had betrapt tijdens de ontsnappingspoging had David gesmeekt Sarah te zoeken, en dat had hij gedaan, maar alleen op voorwaarde dat David beloofde dat hij nooit meer zou proberen te ontsnappen. Dat had David zonder aarzelen gedaan, voor Sarah, en hij herinnerde zich abba’s woorden: ‘Laat uw ja ja zijn en uw nee nee.’ David zou zijn woord houden. Toen Titus was teruggekomen zonder nieuws over Sarah, had David hem gesmeekt hem te laten gaan om haar te zoeken, maar Titus had geweigerd.

‘Je hebt daar niets te zoeken,’ had hij gezegd. De grote man was voor David gaan staan, alsof de jongen een miertje was en de man hem plat wilde stampen. ‘Je woont nu hier.’ Zijn woorden hadden zo streng geklonken dat de rillingen over Davids rug hadden gelopen.

Nu was hij hier gevangen, gevangen door zijn belofte.

De muren kwamen op hem af en hij kon geen ademhalen. Titus had hem in een kooi gestopt, maar de kooi was veel te klein. David wilde de tralies breken en vrij zijn. Hij hoorde niet thuis in deze nieuwe wereld, deze besloten wereld waarin Titus hem had opgesloten.

Er was een tijd geweest dat hij vrij was, een tijd dat hij zich veilig voelde. Ondanks de geheimen, ondanks het constante verstoppen, had hij zich beschermd gevoeld. Toen leek het onmogelijk dat dit met hem en zijn familie zou gebeuren. Het leek onwerkelijk.

Maar het was wel mogelijk. En het was werkelijkheid geworden.

David was alleen op de wereld.

Hoe kon Elohim dit laten gebeuren als Hij van David en zijn familie hield? David had andere mensen zien lijden en de meeste van hen hadden een bijna onmenselijke kracht gekregen. Waarom voelde David zich nu dan niet sterk? Waarom voelde hij zich alleen maar zwak en leeg?

Hij hield de latrinezitting zo stevig vast dat zijn knokkels wit werden. Hij begon te huilen. ‘Eloi, waar bent U?’ schreeuwde hij.

Het maakte hem niet meer uit dat hij op een vuile zitting leunde. Hij liet zich op de grond zakken maar door de pijn in zijn borst voelde het niet beter.

Hij huilde ongeremd.

Zijn stem klonk door de lege keuken. Hij wist dat de andere slaven hem konden horen, maar dat kon hem niet schelen. Mamma en abba kwamen niet meer terug. Hij had geen hoop meer. Wat moest hij zonder hen beginnen? Hij stikte bijna in zijn snikken en zijn ribben straften elke snik af. Hij legde zijn hoofd weer tegen de zitting, maar daarbij stootte hij tegen zijn zere oor. Met trillende vingers pakte hij de slavenring en draaide die heen en weer, zoals Titus hem had geleerd.

Toen hij uitgehuild was, voelde hij zich opgelucht, hoewel de pijn in zijn hart niet meer wegging. Hij ging op zijn trillende benen staan en pakte de emmer van de plank tussen de latrine en het fornuis. Hij spoelde het afvalwater uit de keuken in het gat van de latrine. Zijn zwakke armen deden hem denken aan de oude Tychicus. David was nog maar tien, maar nu wist hij hoe het was om oud te zijn.

Dezelfde dag nog verlieten ze de Palatijn en trok David achter de andere nieuwe slaven aan naar hun nieuwe huis.

Thuis.

Hij was nog nooit zo ver van huis geweest. In de drukke stad had hij zich al verloren gevoeld, maar toen was hij in elk geval dicht bij de plek waar zijn ouders waren geweest, dicht bij alle plekken die hij kende. Maar hoe verder hij reisde, hoe meer buikpijn hij kreeg en hoe kleiner de kooi werd. Hij moest moeite doen om de andere slaven, die ouder waren dan David, bij te houden. De slaven waren met een touw om hun linkerenkels aan elkaar vastgebonden, dus elke keer dat de slaaf voor David een stap deed, moest David een heel grote pas maken om hem bij te houden. Dat deed pijn in zijn ribben en het ruwe touw schuurde de huid van zijn enkel open. De pijn daarvan was zo hevig dat hij de steentjes in zijn sandalen niet eens meer voelde.

Titus wees naar voren. ‘Dat is de Vibianusheuvel. Dat is het landgoed van Vibianus Cornelius Aloysius, jullie nieuwe thuis.’

Links van de enorme villa was de rand van de heuvel bedekt met wijngaarden, alsof Elohim naar de aarde was gekomen en rijen groene wijnranken van de top van de heuvel naar de voet had gespannen. David keek omhoog naar de blauwe lucht en stelde zich voor dat hij boven de groene heuvels kon vliegen. Dat deed hem echter denken aan de soldaat die hem door de lucht had geslingerd. De woede gloeide nog steeds in zijn binnenste. Hij wist niet hoe, maar op een dag zou hij het de soldaat betaald zetten dat hij Davids familie had meegenomen, dat hij abba pijn had gedaan, en vooral dat hij mamma pijn had gedaan.

Titus maakte een wijde armbeweging naar het adembenemende uitzicht. ‘Dat is de wijngaard. Aloysius kweekt druiven op de helling. Caesar is voor de wijn van hem afhankelijk, hoewel de meeste mensen liever buitenlandse wijnen hebben.’

Davids mond werd kurkdroog en zijn hart begon sneller te kloppen toen ze naar een muur om de majestueuze villa heen liepen. Aan de rand van de wijngaard stonden kleine wachttorens. Wat zou David achter deze hoge muur te wachten staan? Bescherming? De dood? Uitzichtloze mishandelingen?

‘De villa heeft twee hoofdingangen,’ vertelde Titus. ‘Bij elke ingang staan gewapende slaven op wacht. Het grootste deel van de slaven woont aan de andere kant van de heuvel, en daar gaan de meesten van jullie ook naartoe. Jullie gaan werken in de wijngaard buiten de muur. De huishoudslaven gaan in de villa aan de slag.’ Titus keek David aan.

Dat betekende vast dat David in de huishouding zou gaan werken. Hoe veilig zou hij zijn als hij zat opgesloten achter die hoge muur? Zou hij een manier vinden om te ontsnappen? Hoeveel huizen had Aloysius eigenlijk? Er gingen tientallen vragen door zijn hoofd. Zou hij gestraft worden als hij sprak zonder toestemming? Hij wist niet eens wat de regels voor slaven waren.

‘Van wie was dat huis in Rome?’ Davids nieuwsgierigheid won het van zijn angst.

Titus liep naar de achterkant van de rij waar David lange passen moest maken om de anderen bij te houden. ‘Van je meester, Aloysius. Als we er niet zijn wordt het beheerd door bedienden.’

Titus liep verder en bracht de slaven naar de ingang aan de zuidelijke kant van het landgoed. Hij leek niet boos om Davids vraag, maar hij had ook niet vriendelijk gekeken. Misschien was het maar beter als David voortaan zijn mond hield. Hij zou de antwoorden op zijn vragen vinden door met de andere slaven in de villa te praten.

De andere slaven… hij was nu niet meer dan een slaaf. Zou hij ooit weer vrij zijn? Titus had gezegd dat de meester hem aardig zou vinden als hij hard zou werken en zichzelf zou bewijzen. De meester had Titus zelfs vrijheid aangeboden. Misschien kon David ook zijn vrijheid terugverdienen, net als Titus. Daar had hij alles voor over.

Vrijheid was alles wat hij wilde, alles waar hij om gaf. Misschien was er hoop. Misschien kon hij ontsnappen uit de kooi waarin Titus hem had opgesloten.

David liep door de houten deuren in de muur een brede gang in waar de vloer met mozaïek was ingelegd. De deuren sloegen achter hem dicht. Nu was hij echt gevangen.

‘Maak de touwen los,’ beval Titus.

De slaven deden snel wat hij had gezegd.

Wat een opluchting toen het touw van Davids enkel viel! Hij tikte met zijn tenen op de grond om de steentjes uit zijn sandalen te laten vallen en het zachte, gladde oppervlak van zijn sandalen voelde als een verfrissing aan zijn voetzolen. Nu kon hij weer rennen. Hij stelde zich voor dat hij naar de deur rende, maar zelfs in zijn fantasie kon hij de grendel niet open krijgen. Of het hem in werkelijkheid zou lukken maakte niet uit, want Titus zou hem te pakken krijgen en hem, net als eerder, het huis in gooien. De gedachte alleen al deed pijn in zijn ribben. Misschien zou hij zelfs Davids leven beëindigen met zijn met juwelen ingelegde zwaard.

Het gezicht van Medusa keek hem uit het midden van het mozaïek aan, alsof ze Davids gedachten kon lezen. Hij wilde met zijn vuist naar haar schudden. Deze mozaïeken moesten boze geesten tegenhouden. David kende verschillende Romeinen die dit soort afbeeldingen in hun huis hadden, waaronder zijn goede vriend Manius, die het mozaïek had laten verwijderen toen hij volgeling van Yeshua was geworden. Men had gezegd dat de goden hem ervoor zouden vervloeken en dat hij binnen een week gestraft zou worden, maar tot nu toe was er niets gebeurd.

Het was alsof de vloek op Davids familie terecht was gekomen. Ze waren gedwongen in de armste wijk van Rome te gaan wonen: de Suburavallei. Ze woonden daar nog maar pas toen de soldaten kwamen om Davids ouders mee te nemen.

Titus stuurde de nieuwe slaven door een gang langs verschillende deuren waarachter een enorme groentetuin te zien was. In de betonnen vloer rond het mozaïek waren donkerblauwe en witte tegels ingelegd. In elke hoek stond een zuil en de muren liepen in een boog, met het hoogste punt precies midden in de kamer, waar een enkele pilaar het dak ondersteunde. Op de muren waren levensgrote mozaïeken aangebracht van gevechten tussen bekende gladiatoren: zowel hun overwinning als hun nederlaag.

David liet zijn trillende vingers over de intimiderende afbeeldingen glijden. Gladiatoren: de ergste zondaars. Ze doodden mensen in wat zij ‘spelen’ noemden. Ondanks de slechtheid ervan was David gefascineerd door deze sport.

Achter een deur aan de linkerkant van de gang lag een grote tuin waar bomen, zorgvuldig gesnoeide struiken, bloemen en standbeelden langs de keurig onderhouden paden stonden – dit was de perfecte plek om je te verstoppen. Aan de andere kant van de gang was de deur naar het huis. De slaven liepen het huis niet in, maar sloegen linksaf een zuilengang in. David ging langzamer lopen toen hij tussen de zuilen door steeds een glimp van de tuin opving. Uiteindelijk betraden de slaven het huis via een kleine deur aan de rechterkant. Daarna liepen ze door een smalle gang.

‘Hm, wat ruikt het hier lekker.’ Titus gluurde de keuken in en David kwam vlak achter hem staan.

Een gezette vrouw stond achter een bakstenen fornuis waarop potten en pannen stonden te pruttelen. Aan de muur hingen bronzen pannen, soeplepels en ander keukengerei.

‘Jij krijgt niets.’ De vrouw glimlachte en zwaaide met haar lepel naar Titus. Haar gezicht was rood van de warmte.

Een lam werd op een grilrooster gebakken en de rook kringelde door het raam boven het fornuis naar buiten en David snoof het heerlijke aroma op. De geur stak in zijn hart omdat het hem deed denken aan het sappige vlees dat hij van de kerk kreeg en dat zijn moeder bij speciale gelegenheden voor David en zijn vader klaarmaakte. Hij watertandde en kon het vlees bijna proeven.

Hij zag ook dat er een latrine naast het fornuis stond, net als in het huis op de Palatijn. David vroeg zich af of hij hier ook elke ochtend zou moeten overgeven.

De vrouw knipoogde naar hem voordat hij zich omdraaide en achter Titus aan wegliep.

‘Ik krijg heus wel wat van dat heerlijke eten,’ zei Titus. ‘Daar twijfel ik niet aan. Maak je maar geen zorgen, knul, jij zult er ook van proeven.’ Titus’ diepe rollende lach klonk door de gang.

Ondanks alles knorde Davids maag.

Ze liepen naar het atrium. In deze enorme rechthoekige zaal met een gewelfd plafond voelde David zich piepklein. De spierwitte vloeren en zuilen die in elke hoek tot het plafond reiken waren bezaaid met blauwe diamantvormige tegeltjes.

Titus beval de nieuwe slaven in het midden van het atrium naast het impluvium te gaan staan. David voelde voorzichtig aan de gladde rand van de grote marmeren fontein die regenwater opving via een gat in het plafond. Hij had wel verhalen gehoord over het leven in villa’s, maar nu hij de enorme constructie met eigen ogen zag, miste hij zijn kleine, maar gezellige huisje.

Hij keek om zich heen. De muren en het plafond waren versierd met patronen in rood, blauw en goud. Ook boven de deuren aan de noordelijke en zuidelijke kant van het atrium waren kunstwerken aangebracht. Naast de pilaren waren open ramen geschilderd met daarachter groene landschappen zoals de wijngaarden die hij zojuist had gezien.

Er kwam een man aanlopen. Hij had stijlvol, tot op de rimpeltjes naast zijn ogen naar voren gekamd blond haar. Het was direct duidelijk dat hij hier de baas was.

Titus beval de slaven op een rij te gaan staan.

De blonde man moest Aloysius zijn. David bleef naar zijn nieuwe meester kijken. Dus dit was de man die twee huizen en een prachtige wijngaard bezat. Hij was niet bijzonder lang of kort en voor een oude man zag hij er nog jong en gezond uit.

David was zich bewust van het verband om zijn borst en de wond op zijn wang jeukte, maar hij wilde niet krabben. Hij slikte en ging rechtop staan omdat hij een goede eerste indruk wilde maken. Zijn nieuwe doel was tenslotte zijn vrijheid terugverdienen, of ontsnappen.

Aloysius bekeek David zorgvuldig en liep om hem heen.

‘Wat heb je voor hem betaald?’ Davids meester had een gladgeschoren gezicht en een rechte neus, en hij rook naar eau de cologne.

‘We kunnen een jongen als hij goed gebruiken. Hij kan samen met Marcus en Lucius trainen,’ zei Titus.

‘Was er niet een in betere toestand?’

Davids hart klopte in zijn keel en zijn handen werden vochtig.

‘Nee, meester,’ zei Titus.

Aloysius wreef over zijn kin en bekeek David nog eens goed. ‘Als die handen en voeten een voorteken zijn, zal hij vast lang worden.’ Hij bekeek Davids gezicht. ‘Mooi. Goede verhoudingen.’ Hij knikte goedkeurend. ‘Die jongen heeft potentie.’ Hij zwaaide met zijn hand, waarbij hij zijn prachtige ringen liet zien. ‘Geef hem voorlopig maar aan Cornelia. Hij kan licht werk doen tot hij sterk genoeg is.’ Aloysius’ toga zwaaide heen en weer in scherpe vouwen terwijl hij verder liep langs de rij slaven en hen kritisch bekeek.

David blies zijn adem uit. Hij wilde geen slaaf zijn, maar hij wilde ook niet weten wat er was gebeurd als Aloysius hem had afgewezen.

Hij haalde opgelucht adem en keek recht vooruit.

Op dat moment gluurde een klein meisje met een wipneusje vanachter een zuil naar de slaven, net als Sarah altijd vanachter mamma’s rok naar andere mensen keek. In plaats van blond haar had dit meisje donkere krullen die om haar appelwangetjes en over haar schouders vielen. In haar handen hield ze een uiteinde van de linnen sjerp die om het middel van haar witte stola zat. Haar grote bruine ogen keken vanonder dikke wimpers naar de rij slaven.

David durfde niet te knipperen omdat hij bang was dat ze dan zou verdwijnen.

Epiloog

David leunde over Alethea heen. Haar donkere haar lag in naar jasmijn geurende golven over het kussen en over zijn arm. Hij voelde zich alsof hij was omgeven door een warme deken van pure vreugde. Had hij ooit eerder meegemaakt dat hij alles had wat hij wilde? Eindelijk was Alethea van hem, en alleen van hem. Dit moest een voorproefje van de hemel zijn.

Hij liet de amethist heen en weer zwaaien en de steen wierp paarse stralen over Alethea’s haar, neus en lippen.

‘Het is allemaal toch nog goed gekomen,’ fluisterde ze terwijl ze met haar bruine ogen knipperde.

David wilde haar aanraken, haar kussen, maar hij dwong zichzelf naar haar te luisteren.

‘God had goede bedoelingen met dingen die anderen voor het kwaad gebruiken.’

David dacht even na over haar woorden. Als die vreselijke dingen niet waren gebeurd, zou hij hier nu niet met zijn vrouw in bed liggen. Ja, ze had gelijk.

Alethea duwde zich op op haar ellebogen en haar haar viel over haar schouders terwijl ze David onderzoekend aankeek.

Het kostte David al zijn zelfbeheersing, die hij vaak had moeten aanspreken als ze bij elkaar waren, om haar niet terug op het bed te duwen.

‘Je moet me niet verkeerd begrijpen, David, maar…’ Haar vingers gleden over zijn kin terwijl ze hem ernstig aankeek. ‘Op een bepaalde manier ben ik blij dat ik je heb verraden.’ Ze ademde schokkend in toen ze naar zijn litteken keek. ‘Als ik niet had gelogen, had ik waarschijnlijk nooit ingezien hoe zondig ik ben en hoe hard ik Yeshua nodig heb.’ Met tranen in haar ogen schudde ze haar hoofd. ‘Maar ik vind het vreselijk dat jij zo hebt moeten lijden onder mijn zonde.’ Zachtjes raakten haar lippen het brandmerk op zijn arm en hij voelde haar warme adem.

David sloot zijn ogen en dacht aan de ondraaglijke pijn. Kon hij haar dankbaar zijn om wat hij had moeten doorstaan, dankbaar omdat het haar verlossing betekende? Was het de pijn van de zweep en het brandmerken waard?

Hij had zich al neergelegd bij zijn slavenbestaan omdat hij wist dat God goede plannen met hem had gehad. Dat had hem ook kunnen overkomen zonder haar leugen. Als het voor haar een zegen was dat hij zo veel pijn had gehad, en als de gevolgen ervan zo goed waren, was hij ook blij dat het was gebeurd.

‘Yeshua heeft een veel hogere prijs betaald dan ik,’ zei David. ‘Dat heeft Hij voor ons allebei gedaan. Voor iedereen.’

Met open mond en grote ogen keek ze hem aan. ‘Ja.’

‘Elohim weet altijd een manier te vinden om onze zonden voor iets goeds te gebruiken.’ Hij liet een lok van haar zijdezachte haar tussen zijn vingers door glijden en dankte God voor alle goede dingen die waren gebeurd.

‘Hij wil ons veranderen als we Hem toelaten.’ Met een gelukkige glimlach sloeg ze haar armen om hem heen. Hij voelde haar zachte lichaam en rook haar geur. ‘Hij kan ons beter maken.’

David knikte en grijnsde.

‘Wat is er?’ Ze keek hem uitdagend aan.

‘Als we willen dat Hij ons verandert, moeten we flexibel zijn.’

Ze haalde haar schouders op. ‘Natuurlijk.’

‘Als Hij bijvoorbeeld wil dat jij nu gaat liggen, zou je Hem moeten gehoorzamen.’ David duwde haar terug op haar kussen.

Ze giechelde. ‘Ik denk dat dat jouw wil is, David, niet die van Jahweh.’

Met een brede grijns leunde David over haar heen. ‘We hebben allemaal geleerd blij te zijn met Elohims wil.’ Hij kuste haar. ‘Kun jij leren blij te zijn met de mijne?’

Alethea keek David stralend aan. ‘Het is wonderbaarlijk hoe God ons verandert, maar het is ongelooflijk hoe jij het onderwerp van een gesprek weet te veranderen.’

Einde

Soli Deo Gloria

Dankwoord

De eerste en belangrijkste persoon die ik wil bedanken is mijn hemelse Vader. U kende dit verhaal al voordat het idee ook maar in me was opgekomen. Dank U wel voor uw luisterend oor als ik U steeds opnieuw lastigviel over een woord, een zin, een alinea of een hoofdstuk. Dank U wel dat U me elke keer als ik vastzat liet zien hoe ik weer verder kon. Tijdens het schrijven van dit verhaal hebt U me naar de juiste mensen gebracht die me konden helpen een betere schrijver te worden. Dit zijn die mensen:

Mijn beste vriendin en uitgever Wendy Chorot, die dit verhaal geboren heeft zien worden en het heeft zien opgroeien tot het werk dat het nu is. Jij hebt de reis samen met mij gemaakt, van de wanhopige dalen tot de opwindende toppen en je hebt nooit willen uitstappen. Je bent mijn steun en toeverlaat geweest en je hebt ervoor gezorgd dat ik David en Alethea – en jouw lievelingspersonage Titus – nooit in de steek heb gelaten.

Dank je wel Karsten, Whitney, Aaron en Chelsea. Bedankt voor jullie opofferingen en steun terwijl ik zo veel tijd achter mijn computer doorbracht.

Ik wil ook mijn impresario Joyce Hart bedanken omdat ze gelooft in mijn werk en zo veel van dit verhaal houdt.

Bedankt, American Christian Writers en alle online groepen die te maken hebben met ACFW. Door jullie ben ik enorm gegroeid als schrijver.

Als laatsten, maar zeker niet als minsten, wil ik de mensen van HEWN bedanken, zowel HIS/HisWriters’ groepen als RWA en al mijn geweldige, kritische collega’s.

Verklarende
woordenlijst

Abba
vader

amphora
vat waarin de wijn rijpt

atrium
open vertrek in een Romeins huis, binnenplaats

Aucella
vogeltje (koosnaampje)

Elohim
God (de God aller goden)

Eloi
Elohim

gladius
klein zwaard

gymnasium
sportruimte

impluvium
iets verlaagde bak in de vloer van het atrium waarin regenwater werd opgevangen

Jahweh
God (Mozaïsche benaming)

Jahweh-Shammah
Naam van God: ‘De HEER is er’ (Ezechiël 48:35)

keffiyeh
traditioneel hoofddeksel gedragen door mannen ter bescherming tegen kou, zon, stof en zand

latrina
toilet

Liberalia
Romeins feest ter ere van Liber Pater en Liberia (Romeins godenechtpaar, beschermers van de oogst)

Medusa
monsterlijke vrouw met slangen op haar hoofd, uit de Griekse mythologie

mpampas
kooswoord voor pappa

palla
bovenkleed voor vrouwen

peristilium
open binnenhof met tuin, omgeven door zuilen

sarcophagus
stenen bak waarin druiven worden geperst

sistrum
muziekinstrument met ratelende metalen schijfjes

stola
omslagjurk voor vrouwen

tablinum
studiezaal

Yeshua
Jezus

{1} Achter in dit boek is een woordenlijst opgenomen.