De Afghaanse Jabir is illegaal in Nederland. Vanaf zijn twaalfde is hij al op zoek naar een nieuw thuis en dat lijkt hij te vinden in het naaiatelier van kunstenares Elna. Als hij de opdracht ontvangt om een trouwjurk te ontwerpen, lijkt het leven hem toe te lachen.

Maar dan vraagt Elna hem samen te werken met Ramin, een oude bekende die meer van hem weet dan hem lief is.

Hoe kan hij kiezen voor zichzelf, in een land waar niemand voor hem kiest? Wat is de weg van de liefde in plaats van de haat?

Mirjam van der Vegt woont met haar gezin in Utrecht Kanaleneiland, waar ze de actualiteit uit dit boek van dichtbij ervaart. Eerder schreef ze de romans Schaduwvlucht en De laatste patiënt. Ook is ze auteur van de veelgelezen Stiltelijn. www.mirjamvandervegt.nl

‘Een unieke inkijk in het leven van een vluchteling. Op indringende wijze weet Mirjam van der Vegt de gedachten en gevoelens te verwoorden van mensen die een lange weg hebben afgelegd. Dit boek neemt je mee op een reis die maar weinigen van ons echt kennen.’ – Rien van der Toorn, socioloog, trainer en directeur Cross Cultural Impact

Mirjam van der Vegt

Het naaiatelier

Novelle

MOZAÏEK, ZOETERMEER | BCB, HARDERWIJK

Bedankt voor de aankoop van dit ebook. We hopen dat je er enthousiast over bent. Graag wijzen wij je erop dat het niet toegestaan is om dit ebook aan iemand door te geven of digitaal te verspreiden. Dit ebook is voorzien van een watermerk waardoor het op jouw naam staat en kopieën naar jou terug verwijzen.

Het naaiatelier is een uitgave van Uitgeverij Mozaïek in samenwerking met de Brancheorganisatie voor het Christelijke Boeken- en Muziekvak (BCB) ter gelegenheid van de Week van het Christelijke Boek 2016.

Omslagontwerp: Studio Vrolijk

Omslagbeeld: Elmarie Bouma

Lay-out en dtp binnenwerk: Geert de Koning

Foto auteur: Eljee

ISBN 978 90 239 7849 7

NUR 301

© 2016 Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden

What if

I fall?

Oh, my

darling,

what if

you fly?

ERIN HANSON

Voor Elmarie

en alle ‘kwartels’

De binnenplaats

Afghanistan

Sinds de dag dat mijn moeder en mijn zusje werden weggestuurd uit het grote familiehuis, is er die vreemde ruimte in mijn hart die steeds maar groter wordt. Het helpt als ik beweeg. Al rennend spring ik over het open riool midden in de stad. Heen en weer, totdat ik op de bazaar{1} beland: een oase van kleuren en geluiden waarin ik oplos.

Vandaag worden de kippen geslacht en daar wil ik niet bij zijn. Mijn moeder zong als ze de beesten aan hun poten oppakte, omdat ze geloofde dat ze dan eerder wegzakten in die vreemde slaap waardoor ze zo stil bleven liggen. ‘Je hoeft alleen maar het goede lied te kiezen, jongen,’ hield ze me steeds voor, als het me weer niet lukte. Nu wonen mijn moeder en ik niet meer bij elkaar en mijn ooms en tantes – bij wie ik ben achtergebleven – zingen niet.

De kippen worden geslacht vanwege het feest waar oom Malik het al maanden over heeft. In het naaiatelier hangen de jurken voor de bijeenkomst van morgen al een paar dagen klaar. Het zijn mijn jurken. Ik heb ze ontworpen en in elkaar gezet, al mag niemand dat hardop zeggen.

Mijn neef Ramin zal ooit eigenaar zijn van naaiatelier Malik en wie dat nog niet doorheeft, komt daar gauw genoeg achter. Toen een klant onlangs vroeg om een jurk van mijn hand, was mijn oom opgestaan en had ieder woord met nadruk uitgesproken. ‘Wij verkopen alleen jurken van Malik. Voor iets anders bent u hier verkeerd.’ Hij pakte Ramin bij zijn schouders en was verdergegaan: ‘Alle ontwerpen komen van mijn zoon, begrijpt u dat goed.’

De mensen kijken als ik door de smalle steegjes richting de bazaar ren. Het kan niet anders of mijn moeder en zusje weten dat ik de jurken heb gemaakt. Waarschijnlijk hebben zij de geruchten gevoed dat de mooiste jurken uit het atelier gemaakt zijn door Jabir, het wonderkind dat mocht blijven na de dood van zijn vader en de verbanning van zijn moeder.

Waarom zou die oude vrouw anders zo naar me knipogen? ‘Nog één nachtje, jongen.’ En waarom krijg ik een warm naanbrood mee uit de vlammen van de tandoor van de bakker en zegt hij dat zijn vrouw me gauw een keer wil spreken?

Vandaag is het naaiatelier vanwege alle voorbereidingen gesloten. Toch glip ik bij thuiskomst het pand, dat aan het huis vastzit, binnen. Oom Malik is er niet en de jurken hangen op de paspoppen tegen de achterwand. Ik wilde dat ze daar voor altijd konden blijven, want dan wordt het oog niet getrokken naar de scheuren in het gordijn, de plankenvloer vol gaten en het raam dat al tijdenlang kapot is. Voor elke jurk blijf ik een poos staan. Een lichte buiging, een kleine danspas, precies zoals ik mijn vader vroeger soms zag doen als hij voor mijn moeder stond. Een heel klein draadje steekt nog ergens uit. Waar is mijn schaar? Ik hang hem altijd op dezelfde plek, maar de muur met de spijker erin is leeg. Hij ligt niet op de lange pastafel. Ook niet bij de naaimachines en op de vloer eronder.

Het is de schaar van mijn moeder. Er is geen betere.

Als ik mijn hoofd stoot tegen de onderkant van de tafel, klinkt zijn lach. Oom Malik.

‘Verstoppertje aan het spelen?’

Vlak voor de jurken maak ik me zo groot mogelijk; ze zijn mijn achterwacht. ‘Mijn schaar. Ik zoek mijn schaar.’

‘Ah…’ Oom Malik laat een stilte vallen. Dan: ‘Je blijft morgenavond uit het zicht. Begrepen?’

‘Mijn schaar.’ Ik steek mijn hand uit.

‘Ramin. Ik vermoed dat Ramin…’

Ik weet genoeg. De kippen worden altijd op het binnenplein geslacht, dus stuif ik de brandende zon in, de muren van de galerij flitsen langs me heen. Midden op het plein sta ik stil. Mijn tantes hurken in de schaduw. Ze plukken de dode kippen al; de veren liggen overal rondom hen verspreid. Mijn zusje Noor en ik mochten ze altijd oprapen. Meestal gaf ik die van mij aan Noor, die er verentooien van maakte. Maar het enige wat ik nog van mijn familie heb, is de schaar.

Ramin maakt zich los uit de schaduw. Grijnzend gooit hij iets in de lucht. ‘Ha Jabir, miste je iets?’ Vangen lukt niet. De schaar valt op de veren, die opdwarrelen. Ik grijp het handvat beet, maar laat het ook direct weer los. De schaar zit vol bloed.

Ramins lach schalt hol over de binnenplaats: ‘Je kunt er uitstekend kippen mee slachten.’

Zijn aanhoudende gelach weerklinkt steeds luider; niet alleen hierbuiten, maar ook binnen in mij. Heel stil blijven zitten nu, met dichte ogen. Maar deze keer lukt het niet. Alle veren op de grond zijn rood. Ramin is rood. Alles is rood.

Ik pak de schaar en sta op. De vrouwen gillen en gooien de kippen aan de kant. Ramin is sterker dan ik.

{1} Achter in deze roman is een verklarende lijst van Afghaanse woorden en namen opgenomen.