Puntig, praktisch en poëtisch. Zo kun je dit psalmendagboek omschrijven. In 366 stukjes worden alle psalmen behandeld, ook de ‘lastige’ en onbekende psalmen. De teksten zijn kort. In weinig woorden wordt veel gezegd.

Een dagboek dat je raakt, inspireert en aan het denken zet. Ga op reis met de psalmendichters en ontdek Het geheim van de Hoogste.

Annemarie van Heijningen-Steenbergen (1977) is spreker, schrijver en columnist.

Van Annemarie van Heijningen-Steenbergen verschenen eerder bij Uitgeverij Boekencentrum:

Ik kan het niet loslaten - Over piekeren, perfectionisme en slapeloze nachten

Voor jou wil ik de allerbeste mama zijn - Belevenissen van een niet-perfecte moeder

Voor U wil ik de allerbeste dochter zijn - Belevenissen van een niet-perfecte gelovige

Refomeisje

HET GEHEIM VAN
DE HOOGSTE

Psalmendagboek

Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Bedankt voor de aankoop van dit ebook. We hopen dat je er enthousiast over bent. Graag wijzen wij je erop dat het niet toegestaan is om dit ebook aan iemand door te geven of digitaal te verspreiden. Dit ebook is voorzien van een watermerk waardoor het op jouw naam staat en kopieën naar jou terug verwijzen.

Ontwerp omslag: Reprovinci

Omslagbeeld: Christa Rosier, bij Psalm 91

Lay-out en dtp binnenwerk: JetOntwerp

ISBN 978 90 239 7920 3

NUR 707

© 2015 Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden

Wie zetelt in het gehéim van de Hóogste,

in de schaduw van de Almáchtige

overnacht,

zegt tot de ENE:

mijn tóevlucht en mijn bastión,

mijn Gód:

ik weet mij véilig in hém!

(Psalm 91:1, 2 Uit de Groninger Bijbel,
een speciale versie van de Naardense Bijbel)

VOORWOORD

SPRANKELENDE PSALMEN

Twee jaar lang bevond ik mij in het gezelschap van de psalmdichters en hun uitleggers. Het was een avonturenreis. We zweefden samen over toppen van geloof en daalden af naar valleien van vertwijfeling. We hebben schatten verzameld, goud gedolven, parels gezocht.

Ingehouden adem bij de fonkelnieuwe schittering van eeuwenoude woorden. Verrassende ontmoetingen met God en met Zijn Zoon.

Persoonlijke vreugde om wat ik leren mocht. Persoonlijke dank om wat ik door mag geven.

Nu is de beurt aan jou. Ik wens je alvast een goede reis.

PSALMEN MOET JE PROEVEN

In dit dagboek heb ik mij beperkt tot de psalmen. Het te lezen bijbelgedeelte is soms dagen achtereen hetzelfde. Ik heb daar bewust voor gekozen. Psalmen moet je proeven. Daar is tijd voor nodig. Neem de woorden op je lippen, laat ze smelten op je tong, laat ze dalen in je hart.

NIET ALTIJD LICHT VERTEERBAAR

Wie van hapklare brokken houdt, zal zich van tijd tot tijd verslikken in de ruige taal. Wraakzucht en vervloekingen, wat kunnen wij daarmee? Deze vraag en andere vragen komen aan bod in de zogenaamde Psalmenweetjes: korte achtergrondinformatie bij de psalmen, aan het begin van iedere maand.

BIJ U IS DE BRON

De bronnen die ik ter hand heb genomen (zie pagina 391) hadden zelf hun bronnen, die op hun beurt ook weer bronnen gebruikten. Van overlevering tot overlevering, tot je uitkomt bij de Bron: het door God geïnspireerde Woord. Levendwaterval. Wonderwel.

Als je dorst hebt, mag je drinken.

ANNEMARIE

WAT JE EVENTUEEL KUNT LEZEN OP BIJZONDERE DAGEN

BIDDAG: 4 juni

DANKDAG: 12 februari

GOEDE VRIJDAG: 20 februari

PASEN: 17 juni, 9 september en 13 oktober

HEMELVAART: 19 februari, 21 april, 28 en 29 september

PINKSTEREN: 21 maart en 29 november

JANUARI
PSALMENWEETJE

DRIE INVALSHOEKEN

Het psalmenboek is een gebedenboek, te lezen vanuit drie verschillende invalshoeken. Een psalm is: een gebed van de dichter, een gebed van Jezus Christus, een gebed van de gemeente.

De dichter. 73 psalmen staan op naam van David, twee zijn geschreven door Salomo, één psalm is van Mozes, twaalf psalmen komen van Asaf, twaalf worden toegeschreven aan de kinderen van Korach (een zangersfamilie) één psalm is van Heman en één is van Etan. De dichters van de overige psalmen zijn onbekend.

Jezus Christus. Achter de woorden van een mens schuilt een biddende Hogepriester, Die de psalmen bidt op een manier zoals wij dat niet kunnen.

De gemeente. De Kerk met een grote K: alle mensen die in Jezus geloven.

Psalmen met een driedubbele laag. Mysterieus. Majestueus. Het bidden van een psalm verbindt je niet alleen met mensen die duizenden jaren geleden hebben geleefd, maar ook met Christus Zelf. In elke psalm ontmoet je Hem.

1 JANUARI

LEES PSALM 1

… maar die zijn vreugde vindt in de wet … (Psalm 1:2)

Welzalig. Veelbelovend eerste woord. Een jubeltoon. Welzalig. Lees: gelukkig in het kwadraat. Weggelegd voor ieder mens die vreugde vindt in de wet. De wet is geen woord om van te schrikken. Naast praktische handvatten voor het leven die de wet ons biedt, is de wet vooral ook het Woord. De woorden van God die je de richting wijzen naar Jezus. God, Jezus, het Woord en de wet: je kunt ze niet van elkaar scheiden. Zij vloeien in elkaar over. Like the law.

Vreugde vinden in de wet is simpelweg wandelen met God. Dat Hij een plaats heeft in je denken en je doen. Daar word je blij van.

2 JANUARI

LEES PSALM 1

Want hij zal zijn als een boom, geplant aan waterbeken, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, waarvan het blad niet afvalt; al wat hij doet, zal goed gelukken. (Psalm 1:3)

Twee soorten mensen in deze wijsheidspsalm: liefhebbers van God of liefhebbers van het kwaad. De toon is gezet. Er is geen grijs gebied. Neutraliteit is niet mogelijk. Je bent voor of tegen.

Ik loop nog even mee met die ene, die wandelt met God en niet met zondaars. God heeft het voor het zeggen in zijn leven. Hij is als een boom, geplant aan waterbeken. Zijn leven is geen triomftocht vol zichtbare successen. Maar hij draagt vrucht en hij groeit. Tegen de verdrukking in. Hij is niet omver te krijgen. Zijn wortels reiken naar de bron.

Heer, zo wil ik zijn.

‘Gelukkig is de mens die zich niet mengt

met spotters die God welbewust weerstaan,

maar die zijn wet met vreugde overdenkt

en dag en nacht zijn rechte weg wil gaan.’

(ARIE MAASLAND)

3 JANUARI

LEES PSALM 2

… en de vorsten spannen samen (…) Laten wij (…) Hun touwen van ons werpen! (Psalm 2:2-3)

‘Geen God, geen meester.’ In het verlichtingsdenken van vroeger en nu klinkt de echo van het begin van deze psalm: weg met Zijn beknellende banden en boeien. Hoeveel conflicten er op aarde ook zijn, wanneer het gaat over God en Zijn Zoon Jezus, spannen de vorsten samen. De handen worden ineengeslagen. Verdeeldheid wordt verbroedering. Met zijn allen tegen God. Frappant.

En ergens ook weer niet. Mensen die God niet kennen, weten niks van het geheim van het rijk van God. In het geloof is alles andersom. Wie zwak is, is machtig. Wie geboeid is (door God), is vrij. De koning blijkt een knecht. Je moet het willen zíen.

4 JANUARI

LEES PSALM 2

Kus de Zoon … (Psalm 2:12)

David zingt over zijn eigen omstreden koningschap: van alle kanten zijn ze tegen hem. Tegelijk voorzegt hij met dit lied, al eeuwen van tevoren, het omstreden koningschap van Jezus Christus: van alle kanten zijn ze tegen Hem. Zinloos verzet. Mission impossible. Deze Messias-Koning is uitgekozen door God Zelf. Sterker nog: Hij is de Zóón. Het beste wat je kunt doen, is je aan Hem te onderwerpen: kus de Zoon.

Wie de toevlucht neemt tot Hem, wordt aan het slot van deze psalm hoogstpersoonlijk zalig verklaard. Welzalig, weer dat woord. Het zal nog vaker klinken. De belofte zindert in de lucht. God gunt ons het beste.

5 JANUARI

LEES PSALM 3

Ik lag neer en sliep; ik ontwaakte, want de HEERE ondersteunde mij. (Psalm 3:6)

Je zou zo kunnen slapen! Tegenstanders, vijanden, ellende op ellende. Een normaal mens doet geen oog dicht in zo’n geval. Maar David slaapt. Net als Petrus, eeuwen later, in de nacht voor hij onthoofd zou worden (Hand. 12). Wat is hun geheim? Kunnen wij dat ook leren, jij en ik?

Het moet mogelijk zijn. Slapen terwijl je leven op zijn kop staat. De stress even laten voor wat het is. Je hoofd neerleggen. Je ogen sluiten. Het geheim? Dat God waakt terwijl jij slaapt. Je leven is van Hem. Inclusief je problemen. Ontspanning van de bovenste plank. Haalbaar voor iedere christen die werkelijk leert los te laten.

Geest van God, ik wil Uw leerling zijn.

‘Ik durf gerust in slaap te vallen,

want ook al zijn ze met z’n allen

alleen nog maar op jacht naar mij –

als ik ontwaak, bent U erbij.’

(ARIE MAASLAND)

6 JANUARI

LEES PSALM 3

Want U hebt al mijn vijanden op de kaak geslagen ... (Psalm 3:8)

Prachtige psalmen. Met een reikwijdte van de eeuwigheid en een intensiteit van hier tot aan de hemel.

Dominee Poort citeerde in de tunnel van het bestralingsapparaat deze psalm. Voor hem waren de kankercellen in zijn hoofd vijanden. Hij bad dat God ze op hun kaken zou slaan en hun tanden zou breken.

Zo kun je bidden. God, laat ze kapot gaan, laat ze verdwijnen, mijn somberheid, mijn angsten, mijn ziekte, mijn onzekerheid, mijn … vul maar in. Vijanden zijn het. Niet alleen van jou, maar ook van God. Wat voor strijd je ook moet leveren, de woorden uit de psalmen zijn maatwerk. Speciaal voor jou.

7 JANUARI

LEES PSALM 4

Velen zeggen: Wie zal ons het goede doen zien? (Psalm 4:7)

David was blij dat hij niet hoefde te leven volgens het pluk-de-dag-principe. Hij hoorde mensen om zich heen vragen: wie zal ons het goede doen zien? ‘Het goede’, dat was voor hen koren en nieuwe wijn in overvloed. Zoiets als: eten, drinken en vrolijk zijn. Hiermee is niets mis. Maar David wist dat uitsluitend opgaan in het materiële je leven zo plat maakt als een pannenkoek en zo diep is als een bodemloze put. Het biedt geen perspectief.

Een christen wil meer dan het tastbare: verhef over ons het licht van Uw aangezicht. Gods nabijheid geeft meer blijdschap in het hart dan wie of wat ook.

Het is fijn om christen te zijn.

8 JANUARI

LEES PSALM 4

In vrede zal ik gaan liggen en weldra slapen ... (Psalm 4:9)

Slapen is iets bijzonders. Een prachtig cadeau van God. Volgens David is slapen méér dan je ogen dicht doen en wegzakken. Spreek in uw hart wanneer u op uw slaapplaats ligt, en wees stil. Je bed: de plek waar je de dag nog even kunt overdenken voor je in slaap valt. In stilte nog wat overleggen met God tot je insluimert. Intieme gesprekjes.

Laat je laatste gedachte een biddende gedachte zijn. Waarschijnlijk is je eerste gedachte de volgende morgen ook een biddende gedachte. Op die manier is slapen thuiskomen bij God. Je te ruste leggen in de palm van Gods hand.

9 JANUARI

LEES PSALM 5

… ’s morgens leg ik mijn gebed voor U neer en zie ik naar U uit. (Psalm 5:4)

Een tekst als een schilderijtje. Achter dit simpele zinnetje, dit bescheiden gebed, schuilt een onverzettelijk vertrouwen. Ik zie ze voor me, de rij ontelbaren die dit gebed hebben gebeden. Chronisch zieken, eenzamen, vluchtelingen, gevangenen. ’s Morgens leg ik mijn gebed voor U neer en zie ik naar U uit.

David bad deze woorden. Jezus bad deze woorden. Jij en ik bidden vandaag deze woorden. En het einde van de rij is nog niet in zicht. Steeds meer mensen zullen zich aansluiten. Tot het een schare is die niemand tellen kan en de dag aanbreekt dat uitzien overgaat in zien. Met eigen ogen. Hem.

10 JANUARI

LEES PSALM 5

… U omringt hem met goedgunstigheid als met een schild. (Psalm 5:13)

Geloven is: ondanks je vijanden vastbesloten zijn om, net als David, dicht bij God te blijven. Onze vijand is doorgaans van een ander kaliber dan de vijand van David destijds was. Een gevoel van mislukking kan zich aan je opdringen. Verleidingen en valkuilen. Fouten en falen. En dan toch volhouden. Blijven vertrouwen op Gods belofte: goedheid en zegen.

In onze strijd zijn we omringd door Gods goedheid als met een schild. Om-ringd. Dat is zelfs méér dan een schild. Een schild beschermt aan één kant. Maar Gods goedheid is als een beschermende ring om ons heen. Leven in Gods ring van goedheid. Veilig plekje.