Vergelijkbare bijbelstudies van Uitgeverij Boekencentrum:

Pieter L. de Jong: Jezus en de mensen met geld. Bijbelstudies over bezit en rijkdom

Arjan Markus: Heel het leven. 10 regels voor discipelschap

Stefan Paas, Gert-Jan Roest & Siebrand Wierda: Geloven in de marge. De eerste brief aan Korinte

Stefan Paas, Gert-Jan Roest & Siebrand Wierda: Eten met Jezus. Bijbelstudies over maaltijden in Lucas

Stefan Paas & Siebrand Wierda: Ontworteld. Bijbelstudies over Daniël 1-6

Stefan Paas & Siebrand Wierda: Zinvol leven. Prediker

Bernhard Reitsma: Onvoorstelbaar. Bijbelstudies over de gelijkenissen van Jezus

Bernhard Reitsma: Adembenemend. Nieuwe bijbelstudies over de gelijkenissen van Jezus

André F. Troost: Kom tot rust. Het bijbelboek Hebreeën: medicijn tegen keuzestress

H.J. van der Veen: In Zijn spoor. Bijbelstudies over discipelschap

Stefan Paas & Gert-Jan Roest: Komedie in vier bedrijven. Bijbelstudies over Jona

In gesprek

Bijbelstudies over ontmoetingen met Jezus

Ds. H.J. van der Veen

Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Bedankt voor de aankoop van dit ebook. We hopen dat je er enthousiast over bent. Graag wijzen wij je erop dat het niet toegestaan is om dit ebook aan iemand door te geven of digitaal te verspreiden. Dit ebook is voorzien van een watermerk waardoor het op jouw naam staat en kopieën naar jou terug verwijzen.

www.uitgeverijboekencentrum.nl

ISBN 978 90 239 7935 7

NUR 707

Ontwerp omslag: Mulder van Meurs

Lay-out en dtp binnenwerk: Gerard de Groot

De bijbelteksten in deze uitgave zijn ontleend aan de Herziene Statenvertaling, © 2010 Stichting HSV

© 2015 Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. 

Opgedragen aan

mijn kinderen en kleinkinderen

Woord vooraf

Iemand heeft uitgerekend, dat er in de Bijbel 132 gesprekken van de Heere Jezus staan beschreven. Van deze ontmoetingen vinden er 6 plaats in de tempel, 4 in de synagoge en 122 tijdens de dagelijkse gang van het leven (bron: J.K. Johnson, Why Christians Sin, Discovery House 1992).

In dit boekje denken wij na over zeven ontmoetingen van de Heere Jezus. De gesprekspartners zijn stuk voor stuk boeiende personen. Zo ontmoeten wij de onwetende Nicodemus, de Samaritaanse vrouw, de Syro-Fenische vrouw, de op heterdaad betrapte vrouw in de tempel, de nieuwsgierige Herodes Antipas, de stervende moordenaar aan het kruis en de twijfelende Thomas.

In deze gesprekken komen verschillende thema’s aan de orde: leven, dorst, kruimels, vrijspraak, spot, paradijs en twijfel. Het bestuderen van deze onderwerpen levert voldoende gespreksstof op.

Graag wil ik de leden van de Bijbelkring in Sliedrecht hartelijk bedanken voor hun betrokkenheid op deze bijbelstudies. Hun vragen en opmerkingen heb ik dankbaar verwerkt in dit boekje.

Gerrit van den Toren en Sija-lize Blijleven wil ik hartelijk bedanken voor hun toewijding. Zij hebben de tekst grondig gelezen en van commentaar voorzien. Hun veelkleurige bijdragen hebben dit boekje verrijkt.

Het is mijn gebed dat de lezers zullen ontdekken dat de Heere Jezus ook met hen in gesprek gaat. Hij spreekt ons immers aan. En terwijl Hij dat doet, probeert Hij ons hart te raken en ons leven te veranderen.

Sliedrecht, juni 2015

Ds. H.J. van der Veen

In gesprek met Jezus

De Heere Jezus ontmoet tijdens Zijn rondwandeling op aarde verschillende mensen. Hij gaat in gesprek met geleerde en eenvoudige mensen, gezonde en zieke, rijke en arme, machtige en eenvoudige mensen. Hij gaat niemand uit de weg.

Jezus gaat met iedereen anders om. Hij is soms scherp, soms is Hij teer. Hij is soms direct en recht op de man af, soms juist afwachtend en voorzichtig.

Jezus spreekt mensen aan op hun eigen niveau. Eenvoudige mensen begrijpen direct wat Hij bedoelt. Geleerden zijn onder de indruk van de diepgang van Zijn woorden. Hij verstaat de kunst om de diepste dingen eenvoudig te verwoorden.

In het begin van het Evangelie roept de Heere Jezus mensen op tot bekering (Mattheüs 4: 17). Die oproep blijft niet in de lucht hangen, maar krijgt een vervolg in een gesprek onder vier ogen. De uitkomst van het gesprek is vaak dat mensen zich bekeren.

Tijdens het gesprek legt Jezus de loopplank uit naar het hart van Zijn gesprekspartners. Zij zetten op hun beurt de deur van hun hart voor Hem open, zodat Hij hun leven kan binnenwandelen.

De Heere Jezus gebruikt vaak concrete voorbeelden uit het dagelijkse leven om een gesprek met de mensen aan te knopen. Hij is daarbij op zoek naar een aanknopingspunt of een inspreekpunt, zodat Hij met het Evangelie kan doordringen in het hart van de hoorder.

Gaandeweg het gesprek boort Jezus een diepere laag aan. Hij daalt af van het concrete naar het geestelijke, van het alledaagse naar het bijzondere. Er vindt tijdens het gesprek een dieptepeiling plaats. Jezus wil het hart van Zijn gesprekspartner bereiken. Hij is op zoek naar zijn behoud.

De Heere Jezus geeft lang niet altijd direct antwoord op vragen die Hem gesteld worden. In plaats van antwoord te geven stelt Hij dan een wedervraag. Zijn wedervraag schept ruimte om het onuitgesproken verlangen achter onze vragen te proeven.

Jezus neemt in Zijn gesprekken vaak het initiatief.

Hij verlegt daarbij het accent van de vragende mens naar de bevraagde mens.

Wij mogen natuurlijk met al onze vragen bij Hem komen, maar wij moeten niet vergeten, dat Hij ook nog een paar vragen voor ons heeft. Hij wil ons op onze vragen antwoord geven, maar Hij verwacht ook antwoord op Zijn vragen.

Jezus geeft op de vragen van mensen vaak een verrassend antwoord.

Op de vragen van beneden, geeft Hij antwoorden van Boven. Hij plaatst daarmee het gesprek in het licht van Gods Woord. De vragende mens ontmoet dan een antwoordende God. En Hij blijkt het eerste, het laatste en het hoogste Woord te hebben.

Een ontmoeting met de Heere Jezus brengt vaak een keerpunt in het leven van mensen. De liefde van de Heere Jezus en de kracht van de Heilige Geest bewerken die verandering. Soms wordt die verandering direct zichtbaar, soms pas jaren later.

Een gesprek met de Heere Jezus is geen monoloog, waarin Hij alleen aan het woord is. Het is ook geen dialoog, waarin ruimte is voor hoor en wederhoor. Een gesprek met Jezus is een trialoog, waarin de Heilige Geest als de grote Derde werkt in het hart van de gesprekspartners van Jezus.

Literatuur

Dr. J.H. Bavinck, Mensen rondom Jezus, Kok Kampen 1960.

Simon J. Kistemaker, The conversations of Jesus, learning from His encounters, Baker Book Grand Rapids 2004.

L.M. Vreugdenhil, Ontmoetingen met Jezus, bijbelstudies over geloof en discipelschap, Boekencentrum Zoetermeer 1991.

1. Leven

Jezus in gesprek met een geleerde man

Jezus antwoordde en zei tegen hem: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Als iemand niet opnieuw geboren wordt, kan hij het Koninkrijk van God niet zien.

Johannes 3: 3

Lezen: Johannes 2: 23 - 3: 21

Inleiding

Wie naar Jeruzalem gaat, bezoekt ongetwijfeld de Joodse wijk Mea Shearim. In dit stadsgedeelte wonen uitsluitend orthodoxe Joden. Na het avondeten lopen de mannen over straat. Ze dragen een zwarte jas, een wit overhemd en een zwarte hoed. Ze zijn op weg naar de synagoge om daar te bidden en de Thora en de Talmoed te bestuderen. Ze hebben haast, want volgens de traditie mogen ze niet lui zijn in het bestuderen van Gods Woord.

Elke keer als ik een orthodoxe Jood over straat zie lopen, zie ik Nicodemus voor me. De evangelist Johannes stelt hem aan ons voor: ‘En er was een mens uit de Farizeeën; zijn naam was Nicodemus, een leider van de Joden. Deze kwam ’s nachts naar Jezus’ (Johannes 3: 1 en 2a).

Het portret

De Bijbel schildert in een paar woorden het portret van deze gesprekspartner van de Heere Jezus. Nicodemus is een Jood. Hij draagt echter een Griekse naam. Zijn naam betekent ‘overwinnaar’. Hij is een leidinggevende man in de tempel van Jeruzalem en behoort tot de partij van de Farizeeën. Farizeeër betekent ‘afgezonderde’. Nicodemus houdt zich verre van ‘de menigte die de wet niet kent’ (Johannes 7: 49). Samen met ongeveer 6000 andere mannenbroeders wijdt hij zich in afzondering aan het bestuderen van het Woord van God. De Heere Jezus spreekt hem tijdens deze ontmoeting aan als ‘de leraar van de Israël’ (vers 10).

Nicodemus bekleedt niet alleen een kerkelijk ambt, maar ook een publieke functie. Hij maakt deel uit van het Sanhedrin. Vanwege zijn positie is hij een officiële vertegenwoordiger van het Jodendom bij de Romeinse overheid en neemt hij deel aan het overleg tussen staat en kerk.

Op het moment dat wij deze geleerde en invloedrijke man ontmoeten is hij op weg naar Jezus. Hij heeft gehoord van het wonder, dat Jezus in Kana heeft gedaan. Daar veranderde Hij 600 liter water in wijn (Johannes 2: 1 - 10). Hij heeft gezien hoe de Heere Jezus het tempelplein schoonveegde (Johannes 2: 13 - 17). En hij heeft gehoord van de raadselachtige woorden, die Jezus heeft gesproken (Johannes 2: 18 - 25). Dit optreden van de Heere Jezus maakt Nicodemus nieuwsgierig. Op een nacht trekt hij de stoute schoenen aan en gaat op pad om Jezus onder vier ogen te spreken.

Het startpunt

Onderweg denkt Nicodemus goed na over de openingszin van dit gesprek. Zodra de deur voor hem opengaat, steekt hij van wal: ‘Rabbi, wij weten dat U van God gekomen bent als leraar, want niemand kan deze tekenen doen die U doet, als God niet met hem is’ (Johannes 3: 2). Hij neemt een respectvolle, eerbiedige houding tegenover de Heere Jezus aan en verschilt hierin van de andere Joodse leiders, die Hem vijandig gezind zijn vanwege de tempelreiniging (zie Johannes 2: 18).

Nicodemus past aan het begin van het gesprek een beproefde methode toe. Hij deelt eerst een complimentje uit en hoopt de Heere Jezus hierdoor gunstig te stemmen. Als dat het geval is, kan Nicodemus de volgende stap zetten. Hij verpakt zijn persoonlijke vraag in een meer algemene vraag. Hij zegt niet: ‘Ik wil graag weten wie U bent.’ Nicodemus verschuilt zich echter achter anderen: ‘Wij weten dat U van God gekomen bent.’ Nicodemus probeert op deze manier zelf nog even buiten schot te kunnen blijven. Maar Jezus prikt hier doorheen.

De confrontatie

Nee, de Heere Jezus laat zich niet verleiden tot een boeiende theologische discussie over het laatste nieuwtje uit de keuken van de theologie. Hij neemt direct de leiding van het gesprek in handen. Zonder de gebruikelijke welkomstwoorden zegt Hij tegen Nicodemus: ‘Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Als iemand niet opnieuw geboren wordt, kan hij het Koninkrijk van God niet zien.’ (vers 3). Hij houdt het doel van Zijn komst voor ogen, want Hij is gekomen om te zoeken en zalig te maken wat verloren is. De Heere Jezus is niet onder de indruk van de kwaliteiten van Nicodemus. Nicodemus behoort, ondanks zijn kerkelijke positie en zijn politieke status, tot de verloren schapen van het huis Israël. Hij veegt zijn diploma’s en getuigschriften, zijn afkomst en zijn status, zijn positie in kerk en samenleving direct van tafel en legt de vinger meteen op de zere plek. Als een vurige pijl dringen de woorden van Jezus door in het hart van Nicodemus: ‘U moet opnieuw geboren worden.’

Opnieuw geboren

Het Griekse woord voor ‘opnieuw geboren worden’ betekent eigenlijk ‘van bovenaf geboren worden’. Nadat wij uit onze aardse moeder geboren zijn, moeten wij uit onze hemelse Vader geboren worden. Deze tweede geboorte is het werk van de Heilige Geest. Hij wekt ons op uit onze geestelijke dood en Hij schenkt ons geestelijk leven.

De Heere Jezus zegt in dit gesprek drie maal de woorden: ‘Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u’ (vers 3, 5 en 11). In het Grieks staat het zo: ‘Amen, Amen, Ik zeg u.’ Het is alsof de Heere Jezus zegt: Dit is vast en zeker: u moet opnieuw geboren worden! Zo wijst Jezus Nicodemus niet alleen op de noodzaak (vers 3), maar ook op de mogelijkheid van de wedergeboorte (vers 9).

Wedergeboorte

Het woord ‘wedergeboorte’ komt verschillende keren in de Bijbel voor.

In Johannes 3: 3 wijst dit woord ons op de noodzaak van de wedergeboorte.

Jezus wijst ons hier op de geestelijke doodstaat van de mens.

In Johannes 3: 5 wijst het woord ons op de mogelijkheid van de wedergeboorte. De Heilige Geest wil ons van dood levend maken.

In 1 Petrus 1: 3 wordt gesproken over de troost van de wedergeboorte.

De Heere Jezus heeft ons wedergeboren doen worden tot een levende hoop.

De wedergeboorte geschiedt door middel van het Woord van God (1 Petrus 1: 23). Het Woord van God is het zaad van de wedergeboorte.

In Titus 3: 5 wordt gesproken over ‘het bad van de wedergeboorte’. De Heilige Geest reinigt ons vuile hart van alle zonde en ongerechtigheid. Het is aannemelijk dat hier gedacht wordt aan de Heilige Doop. De Heilige Geest belooft ons bij de Heilige Doop dat Hij ons hart wil reinigen (Efeze 5: 26).

Jezus roept ons op om Hem te volgen ‘in de weg van de wedergeboorte’ (Mattheüs 19: 28). Nadat wij gestorven zijn, zullen wij op de jongste dag opgewekt worden en het eeuwige leven binnengaan.

Pasen vormt de grond voor onze opstanding.

Een onwetende leraar

Nicodemus begrijpt het nog steeds niet. Hij vraagt om tekst en uitleg: ‘Hoe kan een mens geboren worden als hij oud is? Hij kan toch niet voor de tweede keer in de schoot van zijn moeder ingaan en geboren worden?’ (vers 4). Deze verbaasde reactie onthult de onwetendheid van Nicodemus.

De Heere Jezus neemt de moeite om het Nicodemus nog een keer uit te leggen. Hij antwoordt hem in vers 5 geduldig: ‘Als iemand niet geboren wordt uit water en Geest, kan hij het Koninkrijk van God niet binnengaan.’

Het woord ‘water’ kan twee dingen betekenen.

Het wijst allereerst naar de samenstelling van ons lichaam: wij bestaan voor 70% uit water. De moeder, uit wie wij geboren zijn, is broos en vergankelijk; zij is slechts water. En wij zijn, wonder boven wonder, uit haar vruchtwater geboren.

Het woord wijst vervolgens naar het water van de Heilige Doop. Het doopwater verwijst niet alleen naar de onreinheid van ons hart, maar ook naar de reiniging door de Heilige Geest. De Heilige Geest belooft bij de Heilige Doop dat Hij ons opnieuw geboren wil laten worden.

Met deze uitleg probeert Jezus verbazing op te roepen: ‘Verwonder u niet dat Ik tegen u gezegd heb: U moet opnieuw geboren worden. De wind waait waarheen hij wil en u hoort zijn geluid, maar u weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat; zo is het met iedereen die uit de Geest geboren is.’ (Johannes 3: 7 - 8).

De reactie van Nicodemus maakt duidelijk, dat er bij hem nog steeds geen lampje is gaan branden. Hij vraagt zich vertwijfeld af: ‘Hoe kunnen deze dingen gebeuren?’ (vers 9). Op dat moment grijpt de Heere Jezus Nicodemus stevig vast en zegt tegen hem: ‘Bent u de leraar van Israël en weet u deze dingen niet?’ (vers 10). Het is alsof Hij zeggen wil: ‘Zelfs nadat Ik het u nu twee keer helder en duidelijk uitgelegd heb, snapt u er nog niets van!?’

Gebrek aan bijbelkennis

Is dit verwijt van de Heere Jezus terecht? Kan Nicodemus dit weten? Wordt er in het Oude Testament al over deze dingen gesproken? Ja natuurlijk!

In Ezechiël 18: 31 en 32 staat: ‘Werp al uw overtredingen, waarmee u overtreden hebt, van u af en maak u een nieuw hart en een nieuwe geest. Waarom zou u sterven, huis van Israël? Ik schep immers geen behagen in de dood van een stervende, spreekt de Heere HEERE, dus bekeer u en leef!’

En in Ezechiël 36: 25 - 27 wordt daaraan toegevoegd: ‘Ik zal rein water op u sprenkelen en u zult rein worden. Van al uw onreinheden en van al uw stinkgoden zal Ik u reinigen. Dan zal Ik u een nieuw hart geven en een nieuwe geest in uw binnenste geven. Ik zal het hart van steen uit uw lichaam wegnemen en u een hart van vlees geven. Ik zal Mijn Geest in uw binnenste geven. Ik zal maken dat u in Mijn verordeningen wandelt en dat u Mijn bepalingen in acht neemt en ze houdt.’

Geleerde mensen hebben soms niets van God geleerd. Een professor in de theologie moet soms het abc van het christelijke geloof nog leren. Het gevaar is bovendien aanwezig dat het geloof ‘een voet te hoog’ zit: het zit wel in ons hoofd, maar niet in ons hart. De Heilige Geest wil niet alleen verstandelijke kennis in ons hoofd, maar bovenal bevindelijke kennis in ons hart geven.

Punt en lijn

Het woord ‘wedergeboorte’ kan op twee manieren worden gebruikt:

De Dordtse Leerregels gebruiken het woord wedergeboorte als een punt. Dit belijdenisgeschrift legt de nadruk op het begin van het geloofsleven. Zoals de geboorte van een kind het begin is van het aardse leven, zo is de wedergeboorte het begin van het geestelijk leven. De Dordtse Leerregels gebruiken het woord wedergeboorte in engere zin, als levendmaking.

Deze gedachte bewaart ons voor activisme. Want hoe kan iemand, die geestelijk dood is, zichzelf het leven geven? De Heilige Geest verwekt nieuw leven in ons dode hart.

Calvijn en Guido de Brès gebruiken het woord wedergeboorte als een lijn. Wedergeboorte is bij hen synoniem aan de levensheiliging. De wedergeboorte strekt zich uit over het hele leven met God. De Nederlandse Geloofsbelijdenis gebruikt het woord wedergeboorte in ruimere zin, als levensheiliging.

Deze gedachte bewaart ons voor passivisme. Want het is uitgesloten, dat iemand die geestelijk leven gekregen heeft, niet tot eer van God leeft. De Heilige Geest leert ons heilig te leven.

Keerpunt

En zo beëindigt de Heere Jezus het gesprek. In gedachte zie ik Nicodemus naar huis gaan. Het is nog donker. Niet alleen op straat, maar ook in zijn hart. De vraag dringt zich op: Heeft deze ontmoeting tussen Jezus en Nicodemus winst gebracht? Op het eerste gezicht niet. Maar drie jaar later blijkt het gesprek tussen Jezus en Nicodemus een keerpunt in zijn leven te betekenen.

Deze verandering voltrekt zich in drie fasen:

In Johannes 3 wordt het zaad van de wedergeboorte in het hart van Nicodemus gezaaid.

In Johannes 7 is het zaad ontkiemd en heeft het wortel geschoten. Nadat de tempelpolitie een poging heeft ondernomen om Jezus te arresteren, ontstaat er in de Joodse Raad een heftige discussie. Tijdens dat dispuut neemt Nicodemus Jezus in bescherming: ‘Nicodemus, die ’s nachts bij Hem gekomen was, die één van hen was, zei tegen hen: Veroordeelt soms onze wet de mens, als zij hem niet eerst hoort en kennis genomen heeft van wat hij doet? Zij antwoordden en zeiden tegen hem: Bent u soms ook uit Galilea?’ (Johannes 7: 50 - 52).

In Johannes 19 draagt het zaad van de wedergeboorte vrucht in zijn leven. Nicodemus gaat samen met Jozef van Arimathéa naar Pilatus toe en zij vragen hem of zij het lichaam van Jezus van het kruis mogen afnemen en begraven: ‘En Nicodemus (die eerst ‘s nachts naar Jezus toe gekomen was) kwam ook en bracht een mengsel van mirre en aloë mee, ongeveer honderd pond. Zij namen dan het lichaam van Jezus en wikkelden het in linnen doeken, met de specerijen, zoals het de gewoonte van de Joden is bij het begraven.’ (Johannes 19: 38 - 42).

Dit is de laatste keer dat Nicodemus in de Bijbel wordt genoemd. Samen met Jozef van Arimathéa wikkelt hij het lichaam van Christus in de doeken en legt hij de Heere Jezus in het graf. De man, die Hem ooit in het verborgene had opgezocht gebruikt nu geen welsprekende woorden meer, maar toont met deze liefdevolle handeling openlijk zijn geloof. Hij zal ongetwijfeld gedacht hebben: Jezus is gestorven, omdat ik van nature geestelijk dood ben.

En weer later zal hij begrepen hebben: Jezus staat op uit de doden, opdat ik door de kracht van Christus opgewekt wordt tot nieuw leven.

Bijbelgedeelten

Psalm 85

Psalm 119: 169 - 176

Ezechiël 36: 22 - 32

1 Petrus 1: 1 - 12

1 Petrus 1: 13 - 25

Titus 3: 1 - 11

Gespreksvragen

Lees Johannes 2: 23 - 3: 21 aandachtig door.
Waar verwonder jij je over? Wat roept vragen bij jou op?

Herman Horne schreef in zijn 100 jaar oude boek Jesus: the Master Teacher deze zin: ‘Jezus kwam niet om vragen te beantwoorden maar om ze te stellen; niet om de ziel van de mens in slaap te sussen maar om hem wakker te schudden’.
Herken je dit in het leven van Nicodemus en in je eigen leven?
Durf jij in het gesprek met iemand de confrontatie aan te gaan?
Waarom doe je dat wel/niet?

Welke gedachten komen er bij jou boven als je denkt aan de uitdrukking ‘opnieuw geboren worden’ of ‘wedergeboorte’?
Welke nieuwe aspecten kom je tegen in het blokje ‘wedergeboorte’?

Neem het blokje over ‘punt en lijn’ nog eens goed door.
Welke opvatting spreekt je het meeste aan? Waarom?
Hoe heb je dat in je eigen leven ervaren?

De Dordtse Leerregels spreken in Hoofdstuk III/IV paragraaf 12 over wedergeboorte als levendmaking:
‘Dit nu is de wedergeboorte, de vernieuwing, nieuwe schepping, opwekking uit de doden en levendmaking, waarvan zo heerlijk in de Schrift gesproken wordt en die God zonder ons in ons werkt. … Het is een volstrekt bovennatuurlijke, zeer krachtige en tegelijk zeer tedere, wonderbare, verborgen en onuitsprekelijke werking, die naar het getuigenis van de Schrift… niet zwakker of geringer van aard is dan de schepping of opwekking van de doden; zozeer dat allen, in wier harten God op deze wonderbare wijze werkt, volstrekt zeker en krachtdadig wedergeboren worden en werkelijk geloven.’
Geef deze zin in eigen woorden weer.
Wat spreekt je in deze zin aan?

De Nederlandse Geloofsbelijdenis spreekt in Artikel 24 over wedergeboorte als levensheiliging:
‘Wij geloven, dat dit ware geloof, in de mens voortgebracht door het horen van het Woord Gods en door de werking van de Heilige Geest, hem doet wedergeboren worden en maakt tot een nieuwe mens. Het doet hem leven in een nieuw leven en bevrijdt hem van de slavernij der zonde. Daarom is er geen sprake van, dat dit rechtvaardigende geloof de mensen onverschillig zou maken voor een vroom en heilig leven.’
Hoe zou je deze zin uitleggen aan iemand die niet kerkelijk opgevoed is?

In het klassieke doopformulier staat deze zin:
‘Als wij gedoopt worden in de naam van de Heilige Geest, verzekert ons de Heilige Geest door dit heilig sacrament, dat Hij in ons wonen wil om ons tot lidmaten van Christus te heiligen. Zo wil Hij ons toe-eigenen wat wij in Christus hebben, namelijk de afwassing van onze zonden en de dagelijkse vernieuwing van ons leven…’
Wat zegt deze zin over de wedergeboorte?
Wat betekent deze belofte voor je dagelijkse leven?

Nicodemus beschikte over veel verstandelijke kennis en over weinig geestelijke kennis.
Herken je dat in je gemeente en in je persoonlijke leven?
Hoe kun jij je kennis van God vergroten?

Lees het blokje ‘keerpunt’ goed door.
Beschrijf aan de hand van Johannes 3, 11 en 19 het proces zoals dat zich in het hart van Nicodemus heeft voltrokken.
Herken je dit proces in je eigen leven?

Leestip

Chaim Potok: Uitverkoren

In zijn oeuvre beschrijft de Amerikaans-Joodse schrijver op onovertroffen wijze de wereld van vrome chassidische joden in Brooklyn, New York. In het boek Uitverkoren gaat het ook over een gesprek, of eigenlijk juist over het niét voeren van een gesprek. We worden voorgesteld aan Reuven Malter en Daniel Saunders, twee Joodse scholieren waarvan de één uit een streng chassidisch milieu komt en de ander een liberale opvoeding heeft gehad. Er ontstaat een bijzondere vriendschap tussen hen. Het contrast tussen de twee milieus is echter zeer groot. De vader van Daniel, een belangrijk leider in de orthodoxe gemeenschap, geeft zijn zoon een zwijgende opvoeding. Dit verwart Reuven. Zelf geniet hij juist van de gesprekken die hij met zijn eigen vader heeft. Langzaam maar zeker wordt de kracht van een zwijgende opvoeding Reuven duidelijk. Het is een verhaal met prachtige zinnen, die nog lang nagalmen als je het boek hebt dichtgeslagen.