SIMONE ARTS

PLAN C

Dit boek kan gekozen worden door de Kinderjury 2016
www.kinderjury.nl

Omslag en illustraties © Sam Loman

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

© Simone Arts, 2015

ISBN e-boek 9789025113179

ISBN gebonden boek 9789025113131

NUR 283

Uitgelachen worden doet zeer. Nageroepen worden doet ook zeer. Oma missen doet verschrikkelijk zeer. Maar vanmiddag werd ik in elkaar geslagen. Ik weet niet waarom. De pijn verbaasde me. Die was zo erg, dat al die andere pijnen even verdwenen.

Toen ik daarnet thuiskwam, was dat binnen één tel weer over. Opa was bloedserieus zijn sokken aan het wassen in de braadpan. M’n moeder stond er heel hard bij te lachen.

Toen ze mij zagen binnenstrompelen, schrokken ze allebei. Ik zei dat ik gevallen was en ik vroeg of er iets mis was met de wasmachine.

‘Met de wasmachine?’ Wazig staarde opa in de braadpan.

Vroeger regelde oma het hele huishouden. Opa was bij zijn schapen en alles ging goed (behalve op school). Nu gaat het allemaal hartstikke mis.

‘Ik denk dat we hulp nodig hebben,’ zeg ik, terwijl ik zo goed en zo kwaad als het gaat een natte handdoek om mijn vuist draai. De ene klap die ik terug kon geven, was niet genoeg om de hele groep pestkoppen weg te jagen, maar wel goed raak bij één van hen! ‘Ceessie, hou op,’ zegt opa knorrig.

‘Oop, toe nou…’ Ik heb een kloppend gevoel in mijn hoofd, mijn voet en mijn ribben en rommel met mijn niet-zere hand in een lade op zoek naar paracetamol. Ik kan er geen vinden.

‘Nee! Je weet hoe ik erover denk.’

‘Gewoon iemand die af en toe komt schoonmaken en zo. Meer niet,’ probeer ik nog.

‘Ik wil geen vreemden in mijn huis. Moet jij zo niet eens naar bed?’ ‘Het is pas vier uur, oop.’

M’n moeder moet zich aan het aanrecht vasthouden van het lachen, zo’n goeie grap vindt ze het weer.

Oma zei altijd: ‘Overal is wel wat.’ Toch vraag ik me soms af, heel soms, waarom ík nou zo’n moeder moest krijgen en zo’n opa en een oma die doodging. Dan bedenk ik hoe relaxed het zou zijn om op te groeien in een normaal gezin. Om niet de boodschappen te hoeven doen en de was en de vaat en… alles eigenlijk.

Maar dan zie ik opa weer een dutje doen in zijn stoel. En dan komt m’n moeder weer thuis met vrolijke verhalen over haar werk en dan is het weer goed. Wij horen bij elkaar. Ze hebben me nodig.

We gaan het doen

Als we thuiskomen, wil ik meteen Fem bellen.

Gelukkig is ze nog op.

‘Hoe was de bijeenkomst?’ vraagt ze meteen.

Ik vertel haar alles.

Fem is niet zo gauw stil, maar nu wel, in ieder geval toch een paar tellen. ‘Ik weet gewoon niet wat ik moet zeggen. Wat zielig allemaal.’

‘Ja. Maar toch ook niet. Vaak komt het goed.’

‘En…?’ Fem vist naar de beslissing die mijn ouders en ik onderweg naar huis hebben genomen.

‘We gaan het doen, Fem!’

‘Goed zeg! Wanneer?’

‘Dat weten we nog niet precies.’

‘Je komt in ieder geval nooit meer alleen in een leeg huis thuis na school.’

Ik grijns van oor tot oor. Nooit meer het enige kind in huis.

Het lijkt me heerlijk.

Stil

Ik heb de rebound, pass de bal naar Sky die natuurlijk vrij staat en sprint achter hem aan naar de andere kant van het veld.

Niemand kan zo hard rennen als Sky. Hij is onze guard en soms lijkt het net of hij vliegt. Hij is al lang weer aan de overkant en speelt de bal rond. Eerst naar Guus. Die wordt goed verdedigd, dus hij speelt de bal terug. Dan passt Sky naar Filip. Hij is de tweelingbroer van Fem en lenig als een kat, maar wel een stuk kleiner dan zijn zus. Ik weet met een schijnbeweging de bucket in te komen voor de rebound, maar hij kan niet schieten. Fem en ik zijn centers, we spelen achterin, bewaken de basket en proberen zoveel mogelijk te scoren.

Onze tegenstanders zijn de jongens van een team boven ons. Zij trainen na ons, maar vinden het leuk om tegen ons een partijtje te doen.

We hebben nog maar tien seconden en staan twee punten achter.

Ik ren naar de basket en mijn verdediger loopt automatisch mee. Ik maak een schijnbeweging weg van de basket, strek mijn arm en roep Sky. Hij ziet het en passt de bal. Mijn verdediger staat alweer voor mijn neus. Ik maak een schijnbeweging naar links, hij trapt erin, ik buig gauw wat naar rechts, schiet en… hoppa, gelijkspel.

Niet gek, voor een partijtje tegen een stel dat een kop groter en twee jaar ouder is dan wij!

‘Kom er even bij, jongens!’ roept Debbie. Zij is onze trainster en ze noemt ons altijd ‘jongens’, ook al zijn we met drie jongens en twee meiden.

We bedanken de tegenstanders, graaien onze bidon van de bank en gaan in een kring rond Debbie zitten. ‘Jullie hebben goed gespeeld. Ik ben trots op jullie.’ Tevreden kijkt ze ons aan.

Ik lurk aan mijn bidon en blaas een pluk haar uit mijn bezwete gezicht. Ik word gelukkig van basketballen, echt waar. ‘Luister. Ik heb eens even het wedstrijdschema bekeken. We moeten nog vier wedstrijden spelen. Wie regelt voor de zekerheid een wisselspeler uit een ander team?’

Sky steekt zijn vinger op.

‘Vraag T.T.,’ zegt Fem. Ze trekt aan Sky’s arm. ‘Please, vraag T. T.!’

T.T. (we spreken het altijd in het Engels uit) heet eigenlijk Toni. Hij is een jaar jonger dan wij, dus hij speelt in een ander team, maar hij is zo verschrikkelijk goed, hij heeft talent. Daarom staat T.T. voor ‘Toni Talent’. Later wil hij prof worden in Amerika, bij de New York Knicks of de Chicago Bulls.

‘Twee van de vier wedstrijden moeten we sowieso kunnen winnen,’ gaat Debbie verder.

Fem heeft Sky inmiddels losgelaten. ‘Van de Jumpers kunnen we zeker winnen.’

‘Van de blunders zul je bedoelen,’ zegt Guus.

We grinniken.

‘Van de Hotshots ook,’ vult Filip aan.

‘Stel,’ zegt Debbie, ‘dat we die andere twee óók winnen… Dan zijn we regiokampioen.’

Wij brullen het uit van trots, tot Sky vraagt: ‘Tegen welke andere twee teams moeten we dan nog meer?’

‘B.L.V.,’ weet Guus. ‘En die lomperiken van Ares.’

Op weg naar huis hebben we het nergens anders over: we willen per se kampioen worden. Maakt niet uit hoe.

‘Ik wil écht niet nog een keer tweede worden,’ zegt Filip. ‘Met één puntje verschil.’

‘Net als vorig jaar,’ kreunt Fem. ‘Wat was dat erg zeg!’

‘We gaan gewoon iedere dag trainen,’ zegt Sky. ‘Na school, op het pleintje!’

‘En ik ga alle wedstrijden Amerikaans basketbal nóg een keer kijken op internet,’ neemt Guus zich voor. ‘Daar leer je ook veel van.’

‘Met T.T. gaan we zeker winnen,’ vindt Fem.

‘Je bent verliefd op hem,’ plaagt haar broer. ‘Op een kleuter nog wel!’

‘Je bent zelf een kleuter als je zo kinderachtig doet,’ snauwt Fem en meteen gaat ze door: ‘Voor de laatste wedstrijd nodigen we ieieieieiedereen uit. Zullen we een fanclub oprichten?’

‘Dan zit de hele tribune vol met óns publiek!’ Sky ziet het ook helemaal voor zich.

‘Met spandoeken zeker,’ lacht Guus.

Lachend nemen we afscheid van Fem en Filip. Over mijn schouder kijk ik hen na. Fem fietst met losse handen, druk pratend tegen haar broer, die rustig naast haar fietst.

‘Ga je vandaag niet naar je moeder?’ vraag ik aan Sky als hij de straat waar zijn moeder woont, voorbij fietst. Hij knikt. ‘Jawel, maar ik wil eerst even aan mijn vader gaan vertellen dat we misschien kampioen worden.’

De ouders van Sky wonen vlak bij elkaar. ‘Er zit precies genoeg ruimte tussen hun voordeuren om ervoor te zorgen dat ze geen ruzie meer gaan maken,’ zegt Sky altijd.

De vader en moeder van Guus staan samen in de keuken. Ze zien ons aankomen en zwaaien. Ik zwaai terug, terwijl Guus zijn fiets in de schuur zet. Hij snuift met zijn neus in de lucht. ‘Volgens mij gaan wij iets heel lekkers eten vandaag! Tot morgen, kampioen!’

Ik bloos en fiets het laatste stuk in mijn eentje.

Het schemert en het is mistig en muisstil op straat. Bij elk huis waar ik langs kom, bedenk ik welke gezinnen er wonen en hoe ze nu met z’n allen gezellig aan tafel zitten te eten en te praten over de dag. De kinderen over school, de grote mensen over werk. Guus over kampioen worden…

Ik zet mijn fiets voor het huis. De oprit is leeg. Ik haal mijn konijn Dunk uit haar hok en neem haar mee naar binnen. Het is hier nog stiller dan buiten en koud. Daarom doe ik meteen de tv aan en zet ik de verwarming hoog. Dan zie ik dat er een briefje op tafel ligt.

Dag schat,

Ik heb een vergadering die tot acht uur duurt. Papa is rond half acht thuis. In de oven staat nog een hapje van gisteren. Warm dat maar op. Kus mam

Ik schep wat eten uit de ovenschaal op een bord en kruip even later met mijn bord op schoot op de bank. Ik zap van Nederland 1 helemaal tot aan CNN in Amerika, maar geen enkele zender kan me boeien.

Naast de boekenkast ligt mijn basketbal. Ik mag eigenlijk niet binnen basketballen, maar als ik mijn eten op heb en er nog steeds niks leuks op televisie is, kan ik het toch niet laten.

Ik maak achtjes tussen mijn benen en ik doe wat dribbeloefeningen. Eerst dribbel ik heel hoog en rustig, dan dribbel ik heel laag bij de grond en snel. Ik kan ook om de beurt met links en rechts dribbelen. Het gaat heel goed.

Tot het misgaat.

Mijn bord ligt in scherven op de vloer en Dunk is zo geschrokken van het geluid dat ze op het vloerkleed piest.

Telefoon

‘Met Diede.’

‘Dag, met Jacob van pleegzorg. Is je vader of moeder ook in de buurt?’

‘Ja. Krijgen we een pleegkind?’

Jacob lacht. ‘Zou je dat zo graag willen?’

‘Zeker weten!’

‘Misschien, heel misschien heb ik goed nieuws. Maar dat wil ik toch echt eerst met je ouders bespreken.’

Met tegenzin geef ik de telefoon aan mijn moeder.

Jacob steekt meteen een hele monoloog tegen haar af. Het enige wat mijn moeder zegt, is:

‘Ach.’

‘Tjee.’

‘Gossie.’

‘Tsss.’

‘Ik begrijp het.’

‘Ja, logisch.’

Ze eindigt met: ‘Ik ga het nu meteen bespreken. Je hoort het morgen van me, Jacob. Dag!’

‘Krijgen we er een?’ vraag ik. ‘Jongen of meisje? Hoe oud? Wanneer?’

Mijn moeder geeft geen antwoord. Ze schenkt een kop thee voor zichzelf in. ‘Jij ook?’

Ik schud mijn hoofd. Ik wil iets wéten, niet iets drínken. We gaan aan de keukentafel zitten, waar mijn vader de krant zit te lezen.

‘Vertel,’ zegt hij.

‘Tja,’ aarzelt mijn moeder. ‘Ik weet het niet.’

Ik ben een soort van allergisch voor dit soort getreuzel. Van ongeduld trommel ik keihard met mijn vingers op tafel.

Mijn moeder legt haar handen op de mijne, zodat ik wel moet stoppen en zegt met een diepe zucht: ‘We moeten het niet doen.’

Huh?

‘Ze voldoet totaal niet aan onze voorwaarden.’

‘Het is dus geen kind tussen de acht en de tien zonder lichamelijke handicap of extreme psychische problemen,’ zeg ik. ‘Precies,’ zegt mijn moeder. ‘Het is een meisje van acht waar werkelijk van alles mis mee is.’

‘Wat dan?’ vraag ik.

Mijn moeder houdt het vaag. Ze kletst zich er onderuit. Ze wil het gewoon niet zeggen.

Is het dan zo erg?

’s Avonds, als ik zeker weet dat mijn ouders denken dat ik al lang slaap, sluip ik op mijn tenen mijn bed uit. Zo zacht als een muisje ga ik op de bovenste tree van de trap zitten. Door de traptreden heen zie ik mijn ouders beneden op de bank zitten. Mijn vader heeft zijn arm om mijn moeder heen geslagen. Ze vertelt hem over het meisje en noemt haar steeds ‘dat arme kind’. Dat klinkt alsof ze zielig is en geloof me, dat ís ze ook. Ik zit me daar boven aan de trap loeikwaad te maken op haar ouders. Wat een stelletje debielen!

Ik slaap die nacht nauwelijks, gedachten aan het zielige meisje dat niet mijn pleegzusje wordt, blijven maar door mijn hoofd spoken. Ik hoop dat pleegzorg heel snel een goed pleeggezin voor haar vindt, want o… wat moet zij zich ellendig en alleen voelen.

Deal

‘Cola?’ vraag ik aan Fem, terwijl ik de sleutel in het slot steek.

Fem knikt en haalt Dunk uit haar hok.

We laten haar rondhuppen over de tafel, wat eigenlijk niet mag van mijn ouders, drinken een glas cola, wat we allebei eigenlijk alleen in het weekend mogen, en doen wie het hardst kan boeren.

‘Foei Dunk,’ zeg ik tussen twee boeren door, ‘je mag niet op de stapel post.’ Dunk heeft volgens mij haar lange oren voor de sier; luisteren doet ze er in ieder geval niet mee. Ze tjoept op de stapel, die onmiddellijk gaat schuiven en Fem kan haar nog net op tijd in haar nekvel grijpen, anders zou ze zó met alle enveloppen en kranten op de grond zijn gegleden. Ik raap de boel bij elkaar en wil het terug leggen op tafel, maar één envelop trekt mijn aandacht.

‘Hé.’

‘Wat?’

‘Post van pleegzorg.’ Ik houd de envelop omhoog.

‘Maak eens open,’ zegt Fem. ‘Misschien staat er wel in wanneer je een pleegbroertje of –zusje krijgt.’

Het telefoontje van Jacob is inmiddels alweer een week geleden.

‘Ze bellen als ze iemand in de aanbieding hebben,’ zeg ik, maar toch scheur ik de brief open.

‘In de aanbieding? Het zijn toch geen… geen “spullen”,’ zegt Fem. Ze lacht, maar klinkt ook een beetje verwijtend.

‘Zo lijkt het soms wel,’ zeg ik. ‘Alsof je een nieuwe auto uitzoekt. Welk kleurtje? Welke extra’s? Klant is koning, zo stom. Alsof die kinderen zelf niks te willen hebben.’ Ik leg de envelop terug op tafel. ‘Dit is niks bijzonders.’

Dan horen we de auto van mijn ouders de oprit oprijden.

Ik haal Dunk van tafel en zet snel de fles cola terug in de koelkast.

‘Gezellig dat je er bent, Fem,’ roept mijn moeder vanuit de hal. Ze komt binnen met twee volle boodschappentassen. ‘Ik ga eens heerlijk uitgebreid koken vandaag.’

‘Dan schenk ik alvast een wijntje in,’ zegt mijn vader. ‘Dat hebben we wel verdiend.’

‘O ja?’ zeg ik. ‘Want?’

Terwijl mijn moeder in de keuken gaat rommelen, speelt mijn vader met Fem en mij een spel. Hij negeert mijn vraag. Fem wint en gaat daarna naar huis.

‘Jullie doen raar,’ zeg ik, als ik haar heb uitgezwaaid.

Mijn vader en moeder kijken elkaar aan op een manier waar ik niet zo goed tegen kan. Als een pasgetrouwd stel in een kwijlfilm.

‘Wat is er nou?!’ roep ik.

‘Wij zijn vandaag,’ begint mijn vader.

En tegelijkertijd zegt mijn moeder: ‘Wij hebben vandaag...’ Ze moeten er allebei hard om lachen.

‘Jullie zijn of hebben vandaag,’ concludeer ik. ‘Dan is nu alleen nog de vraag wiewatwanneerwaaromenhoe.’ Dat heb ik op school geleerd en toevallig onthouden.

Mijn vader nipt van zijn wijn.

Mijn moeder rommelt in haar handtas.

Opeens weet ik het. Ik wapper met de envelop van pleegzorg. ‘Heeft het hier iets mee te maken?’

Mijn moeder knikt.

‘Jacob belde weer,’ vertelt mijn vader. ‘Hij zoekt een pleeggezin voor een jongen.’

‘Een jongen,’ herhaal ik.

‘Vind je dat niet leuk?’ vraagt mijn moeder.

‘Het maakt me niets uit.’ Ik had me voorgesteld dat ik een zusje zou krijgen, dat is alles.

‘Hij is opgevoed door zijn oma en opa,’ gaat mijn vader verder. ‘Een half jaar geleden is zijn oma helaas overleden. Zijn opa kan de zorg niet in zijn eentje aan.’

‘Hij kan toch gewoon een hulp nemen die komt schoonmaken? En een oppas?’ Ik zie zo gauw het probleem niet.

Mijn moeder schudt haar hoofd. ‘Dat kost veel geld. Bovendien…’ Ze aarzelt.

‘Het ligt allemaal nogal gevoelig,’ gaat mijn vader verder.

‘Wij gaan daar verder niet over,’ vindt mijn moeder. ‘Die jongen heeft hulp nodig. Dáár gaat het ons om.’

Oké, ik snap het. Ik ben niet gek. Ik mag gewoon niet wéten wat er precies aan de hand is. Irritant. Drammen heeft nu geen zin, dat weet ik maar al te goed. Ander onderwerp dan maar.

‘Komt hij bij mij op school?’ vraag ik.

Mijn moeder knikt. ‘Ik heb de directeur vanmiddag even gesproken. Hij mag naar groep 8b.’

‘Is hij ouder dan ik?’

Ze knikt.

‘Maar we zouden toch een pleegkind nemen dat jonger is? Ik bedoel: hij voldoet dus ook niet aan onze voorwaarden, net als dat meisje.’

‘We hebben overlegd of het wel kon; een jongen in huis nemen die ouder is dan jij. Het is niet ideaal, maar juist omdat hij verder wél aan al onze voorwaarden voldoet, willen wij het graag met hem proberen. Als jij het ook wilt.’

Ik denk aan de indrukwekkende bijeenkomst bij pleegzorg en aan groep 8b. Ik weet niet uit mijn hoofd hoeveel kinderen er in 8b zitten, maar het is algemeen bekend dat het de grootste groep van de hele school is.

‘Past hij daar nog wel bij?’

‘De directeur en meester Jan willen voor hem graag een plekje creëren.’

‘Dat zal niet groter zijn dan een paar centimeter tussen de verdorde planten in de vensterbank, gok ik.’

Mijn ouders lachen even, maar dan vraagt mijn vader bloedserieus: ‘Dus we doen het?’

Ik voel een leuke, spannende kriebel in mijn binnenste. ‘Tuurlijk!’

En mijn ouders zeggen: ‘Deal.’

Inderdaad, alsof we een nieuwe auto gaan kopen. Maar van de aanschaf van een nieuwe auto laat je moeder vast het eten niet aanbranden.

M’n juf heeft – zonder dat ik het wist – gebeld naar een of andere instantie en nu mag ik niet meer thuis blijven wonen.

Ze halen me hier weg.

Omdat ik daar veel baat bij heb, zeggen ze.
Omdat ik me ‘in een andere setting’ beter zou kunnen ontwikkelen.

Nou, die kloteschool met die klote, kinderachtige kinderen zal ik in ieder geval niet missen. Echt niet!

Maar wie zegt dat ik op een andere school niet uitgelachen word en gepest?

En wie zegt dat ik me in een wildvreemd gezin wel goed kan ontwikkelen?

En wie zorgt er voor opa en m’n moeder, als ik weg ben? Ik kán helemaal niet weg!

Vrijdag

De volgende dag kan ik niet wachten om naar school te gaan. Niet omdat school van de ene op de andere dag fan-ties-tas is, maar omdat ik het spannende nieuws Zet Es Em aan de anderen wil vertellen.

Wij lopen altijd met z’n allen naar school.

Ik vertrek in mijn eentje en bel een paar huizen verder eerst aan bij Guus. Het huis van Guus is precies hetzelfde als het mijne, alleen woont hij er met wat meer mensen. Guus heeft twee kleine zusjes. Die vindt hij zelf vaak hartstikke irritant, maar ik vind ze juist lief. Als ik vanuit mijn slaapkamerraam helemaal naar links kijk, kan ik nog net een stukje van zijn achtertuin zien. Zijn zusjes spelen daar vaak op een kleedje met barbies en zo. Heel schattig. Het stukje dat we met z’n tweeën lopen, praten we bijna altijd over basketbal. Over onze eigen wedstrijden, of die van de NBA.

‘Hoe gaat ’ie?’ vraag ik zonder Guus aan te kijken. Ik trek gauw mijn sjaal wat hoger voor mijn gezicht. Dan ziet hij mijn rooie kop hopelijk niet.

We lopen het tuinpaadje af naar de stoep en steken allebei onze hand nog even op naar zijn moeder, die voor het raam staat.

‘Goed.’

‘Ik moet je zo wat vertellen.’

‘Dat de New York Knicks gisteren hebben gewonnen, zeker?’ Ik schud mijn hoofd. Ik ben helemaal vergeten te kijken, gisteren! Nou ja, ik had ook wel wat anders aan mijn hoofd. ‘Als de anderen er ook zijn, oké?’

Guus knikt.

In de verte zien we Sky al onze kant op sprinten.

En als we tweehonderd kilometer (nou ja, het líjken kilometers vanochtend, maar het zijn natuurlijk maar meters) verderop bij het kruispunt aankomen, staan Fem en Filip al op ons te wachten.

‘Hé,’ zeg ik, ‘ik heb goed nieuws.’

Ik flap het er meteen uit: ‘Wij krijgen gezinsuitbreiding!’

Denk maar niet dat dat stelletje slaapkoppen meteen doorheeft wat ik bedoel!

‘Gaan jullie een kind adopteren?’ oppert Filip.

‘Nee.’

‘Ik weet het,’ zegt Sky. ‘Dunk krijgt jonkies!’

Ik klap zowat dubbel van het lachen. ‘Van wie dan? Zou ze ’s nachts stiekem op date gaan met Meneer Konijn?’

‘Komt er een student in huis wonen? Op de zolder of zo?’ Goed bedacht van Guus, maar… nee dus!

‘Denk nou even na, stelletje sufferds!’ roept Fem. ‘Ze krijgen een pleegkind, natuurlijk!’

Hè hè.

‘Wanneer?’ vraagt Guus.

Ik haal mijn schouders op. ‘Mijn ouders hebben straks overleg met pleegzorg. Vanavond weten we meer.’

Ik kan me totaal niet concentreren op school en de dag duurt maar en duurt maar. Als het eindelijk tijd is, wil ik natuurlijk het liefst zo snel mogelijk naar huis om te horen of er al meer bekend is. Maar ik weet dat mijn ouders gewoon moeten werken en daarom ga ik mee basketballen op het plein. We doen allemaal extra ons best en het gaat heerlijk. Ik wil net een lay up gaan maken, als Fem plotseling ophoudt me te verdedigen en heel overdreven ‘Haiiii!’ zegt. Ze sprint naar Sky en port hem in zijn zij. Ik maak mijn lay up af en draai me om. Ah.

Toni staat te kijken.

‘Hé T.T., doe je mee?’ vraagt Sky.

Toni knikt.

‘Enne… wil je onze wisselspeler zijn de komende vier wedstrijden?’

‘Met jou erbij worden we zeker kampioen,’ fleemt Fem.

‘Ik doe mee!’ zegt Toni en hij geeft haar een high five.

Ik zou op zo’n moment blozen van top tot teen, maar Fem dus niet. Ze lacht hem stralend toe.

Ik loop naar de kant en ga op het schoolpleinmuurtje zitten. Ik voel me opeens een beetje te veel.

‘Ik wil ook wel wisselen,’ zegt Guus. ‘Dan kun jij nog doorspelen.’

‘Hoeft niet hoor,’ zeg ik. Ik doe alsof ik moet hoesten en verberg mijn knalrode gezicht in mijn handen.

Een poosje kijk ik naar T.T. en mijn team. Ik ben wel trots op ze, hoor! Ik ga mijn pleegbroer zeker uitnodigen om te komen kijken naar onze wedstrijden.

Precies als ik dat denk, word ik op mijn schouder getikt.

Het is mijn moeder.

‘Hij komt vrijdagmiddag al wennen,’ zegt ze. ‘Ga je mee?’

Koudwatervrees

Mijn ouders willen nu opeens slaapkamermeubels gaan kopen. Niet alleen voor mijn pleegbroer, maar ook voor mij. Ze hebben bedacht dat ik voortaan op zolder ga slapen.

Dat vind ik een beetje een minpunt. Ik ben ontzettend gehecht aan mijn slaapkamer; ik slaap er al mijn hele leven.

‘Als je een “echt” broertje of zusje had gekregen, had je waarschijnlijk ook op de zolder moeten slapen,’ meent mijn moeder. Ze rijdt de auto de parkeerplaats van een woonwarenhuis op.

‘Dit is extra werk,’ zeg ik. ‘Als we alleen een nieuwe slaapkamer op zolder hoeven te maken, zijn we zo klaar. Nu halen we twee kamers overhoop.’

‘Klopt,’ zegt mijn vader.

Maar het moet toch.

‘We kunnen die jongen niet in zijn eentje op de bovenste verdieping laten slapen,’ zegt mijn moeder. En ze sust: ‘Je mag zelf bepalen hoe je het op zolder hebben wilt.’

Dat is dan wel weer leuk!

Ik kies gele verf en gordijnstof met een streepje en een lekker zacht, harig kleed voor op de grond voor mijn bed. Ik mag ook wat sierkussens uitzoeken van mijn moeder en mijn vader komt ineens met het idee om een basket boven de deur te hangen en een speciale, zachte basketbal voor binnen erbij te kopen.

‘Dan houden we tenminste nog wat servies over.’

Ik kijk hem nepkwaad aan en zeg: ‘Daar zijn de jongensspullen!’

We kopen zwarte meubels. Een bed, nachtkastje, kledingkast, bureau en een stoel. Ik vind een dekbedovertrekset met een print van een walvissenstaart erop. Die nemen we ook mee.

Terwijl mijn vader afrekent, zeg ik zachtjes tegen mijn moeder: ‘Wat nou als hij maar twee maanden blijft? Dan hebben we al die spullen voor niks gekocht!’

‘Zeg, heb jij nu opeens last van koudwatervrees?’ Mijn moeder slaat haar arm om me heen.

‘We gaan er gewoon voor. Toch?’

Onderweg naar huis vraag ik me af hoe het zal zijn om een soort van lange-termijn-logé in huis te hebben die een jaar ouder is. Ik hoop dat we het goed met elkaar kunnen vinden, dat het over een poosje echt voelt alsof hij mijn oudere broer is. Een oudere broer… man, hoe relaxed is dat?!

Heel even, nog niet eens een half minuutje, maak ik me ook een beetje zorgen. Stel je voor dat hij niet helemaal spoort. Dat zou kunnen; hij heeft niet bepaald een normale kindertijd gehad. Misschien is hij wel doodsaai geworden door die opvoeding van zijn opa en oma.

Wat moet ik dan?

Ik zet die gedachten gauw weer van me af. Pleegkinderen willen juist graag ‘gewoon’ zijn, net als kinderen die wel thuis bij hun ouders wonen. Hij vindt het vast leuk om mij als zusje te krijgen en bij ons verder op te groeien.

’s Avonds kan ik maar niet in slaap komen. Dit is de laatste avond, denk ik de hele tijd. Dit is de laatste avond dat ik in deze kamer slaap.

Ik staar eindeloos naar de pasfoto van mijn pleegbroer die mijn ouders van Jacob hebben gekregen.

Een liefie

Mijn vader heeft meteen een paar dagen vrij genomen om de slaapkamers te schilderen. Hij fluit de hele dag hard en vals. En op donderdag blijven we niet over, want dan serveert hij tussen de middag wentelteefjes.

Met z’n allen zitten we aan tafel: Sky, Guus, Filip, Fem en ik. ‘Mag ik hem eens zien?’ vraagt Fem met volle mond.

Ik wijs naar de koelkast, waar de pasfoto met een magneetje aan hangt te bungelen.

‘Niemand gaat geloven dat jullie broer en zus zijn,’ zegt Sky. ‘Hoezo niet? Fem en ik lijken toch ook niet op elkaar?’ zegt Filip.

‘Gelukkig niet.’ Fem steekt haar tong uit.

‘Fem, Filip, neem nog een wentelteefje,’ zegt mijn vader vrolijk.

‘Houdt hij van basketbal?’ vraagt Guus aan hem.

‘Weet ik niet,’ zegt mijn vader. ‘Hij heeft volgens mij nog nooit bij een sportvereniging gezeten.’

‘Zielig,’ vindt Fem. De jongens zitten alweer aan tafel, maar zij staat nog steeds bij de foto. ‘Ik vind hem een liefie.’

De jongens joelen.

‘Ik dacht dat jij op T.T. was,’ lacht Sky.

‘Nou en? Dan kan ik hem toch nog wel een liefie vinden?’

Mijn vader en ik grijnzen naar elkaar.

Na het eten laat ik eerst iedereen mijn nieuwe slaapkamer zien en daarna mijn oude.

‘Wel een beetje kaal,’ meent Sky. ‘Misschien kun je nog een poster ophangen?’

Dat vind ik een goed idee.

‘Ik zou een zitzak kopen,’ zegt Guus. ‘Daar kun je lekker in chillen.’ Hij kijkt me aan en terwijl ik knik, voel ik dat ik weer eens vuurrood word. Waarom gebeurt dat toch telkens? Nou ja, dat weet ik natuurlijk wel. Guus is… Ik vind hem… Laat maar.

‘Je moet een dartbord ophangen!’ roept Filip. ‘Dan kunnen we darten. De jongens tegen de meisjes!’

‘Wat zijn we weer eerlijk,’ zucht Fem. ‘Kom op, we moeten naar school.’

Ik kan aan niks anders meer denken dan aan mijn pleegbroer. Zou hij ook van wentelteefjes houden? En van taco’s? Zou hij grappig zijn? Hoe zou zijn stem klinken? Zou hij veel praten of juist weinig?

’s Avonds werk ik mijn hele vragenlijst af als mijn vader onder de douche staat.

‘Houdt hij ook van strips, net als Guus?’ vraag ik in de richting van het beslagen douchescherm.

‘Geen idee,’ zegt mijn vader. ‘We zullen het allemaal wel zien.’

Zulk soort wazige antwoorden, daar moet ik het maar mee doen.

Hier is hij dan

Op vrijdagmiddag sprint ik zo hard als ik kan in mijn eentje van school naar huis. De anderen blijven basketballen op het plein.

‘Zal ik met je meegaan?’ vroeg Fem nog. ‘Ik ben zo benieuwd.’

Guus wilde ook mee, maar ik had thuis afgesproken alleen naar huis te komen. ‘Nee, dat wordt te druk.’

Denk je eens in dat je op een vrijdagmiddag wordt voorgesteld aan je ‘nieuwe’ vader en moeder en zusje en dat je dan ook nog eens kennis zou moeten maken met haar vrienden! ‘Dat is niet te doen,’ zei ik.

‘Komt de koning soms langs?’ vraag ik als ik ben uitgehijgd. Mijn moeder is naar de kapper geweest, er staat een versgebakken appeltaart op het aanrecht en alles glimt en glanst alsof… alsof de koning straks langskomt, dus.

‘Ja,’ grinnikt mijn vader terwijl hij een stapel spellen op tafel neerzet. ‘Hij komt een potje rummikub spelen.’

‘Je hebt gel in je haar, pap!’

‘Cool, toch?’ Mijn vader probeert er stoer bij te kijken.

‘“Cool” is ouderwets, pap. Je moet “swag” zeggen.’

‘O ja. Swag, toch?’

Ik haal mijn schouders op en ga naar boven om iets anders aan te trekken. Dat is wel nodig, na die sprint. Ik kleed me wel tien keer om. Ik probeer mijn haar eerst los, maar doe het dan toch maar weer in een staart en ik oefen voor de spiegel: ‘Ik ben Diede. Je pleegzus.’ Het voelt echt gek om het te zeggen, alsof het over iemand anders gaat.

‘Dit is dus mijn slaapkamer. Het ruikt hier inderdaad nog naar verf. Hou jij ook van basketbal?’ Ik draai weg van mijn spiegelbeeld, raap de bal op en schiet hem richting de basket boven de slaapkamerdeur. Mis.

Ik schrik me een ongeluk als opeens het geluid van de bel door het huis snerpt.

Hij is er!

Ik sla de helft van de traptreden over en sta binnen drie tellen beneden in de gang. Mijn vader doet de deur open. Tussen zijn benen door zie ik sneakers die ooit wit moeten zijn geweest en een wijde, vale broek.

‘Dag kerel,’ zegt mijn vader. ‘Dag Jacob! Kom gauw binnen!’ ‘Welkom in je nieuwe huis!’ roept mijn moeder. Haar stem klinkt raar hoog.

Mijn pleegbroer antwoordt niet, maar Jacob wel. ‘Hier is hij dan,’ zegt hij. ‘Vol goede moed, hè jongen?’

De jongen zwijgt.

Mijn ouders doen een stap opzij en dan sta ik plotseling tegenover hem.

Hij is iets groter dan ik en nogal mager. In elk geval magerder dan op de pasfoto. Volgens mij is hij al een tijdje niet bij de kapper geweest. Zijn krullen hangen in slierten voor zijn gezicht. Als ik het zo eens goed bekijk, hangt eigenlijk alles aan hem. Zijn oude jas hangt te groot over zijn schouders, zijn te grote broek hangt op zijn schoenen en zijn mondhoeken hangen ook. Hij lijkt wel een zwerfkind.

Ik voel een hand van mijn vader en van mijn moeder in mijn rug. Ze duwen me naar voren. Voorzichtig steek ik mijn hand uit.

Zijn hand voelt koud en slap. Hij kijkt me nauwelijks aan terwijl hij zijn naam mompelt. ‘Ik ben Cees.’

Laatste avond

Ik zit samen met mijn moeder op de bank. Er is een suffe, maar gezellige spelshow op tv en de haard is aan. Mijn vader schildert boven nog gauw een muurtje. Mijn moeder schenkt alvast wat te drinken voor hem in. En voor haarzelf en voor mij.

Het is de laatste avond dat we met z’n drietjes zijn.

Morgen komt Cees definitief bij ons wonen.

Ik begin automatisch te plussen en te minnen.

Plus: Ik vind het spannend dat ik een pleegbroer krijg.

Plus: Ik vind het gezellig dat ik niet meer enig kind zal zijn.

Min: Vanaf morgen kunnen we nooit meer plassen met de deur open, kan ik nooit meer keihard en vals zingen of na school in mijn neus peuteren, omdat er verder toch niemand thuis is.

Vanaf morgen is Cees er voor altijd.

‘Ik vond hem wel een tikkie raar,’ zeg ik. Ik denk terug aan vanmiddag.

Na het handen schudden bij de voordeur gingen we naar binnen. Jacob kreeg een kop koffie en een stuk taart.

Cees kreeg ook een stuk taart.

‘Wil je er thee bij of limonade?’ vroeg mijn moeder.

Cees wees naar de kop koffie van Jacob. ‘Zwart, graag.’

Zijn stem klonk lager dan ik dacht.

Mijn moeder trok even haar wenkbrauwen op. ‘Koffie dus,’ zei ze. ‘Zwart.’ Ze leek oma’s Pietje wel.

Ik nam niks, ook geen taart. Ik was veel te zenuwachtig. Ik wist zeker dat ik mijn tong zou verbranden als ik thee zou nemen, een knoertharde boer zou moeten laten als ik cola nam en limonade leek opeens zo kinderachtig.

Bovendien vond ik het niet zo… smakelijk om te eten en te drinken terwijl hij naast me zat.

‘Hij was volgens mij best zenuwachtig. Dat snap ik wel.’

Mijn moeder knikt. ‘Logisch.’

‘Hij stonk ook een beetje,’ zeg ik. ‘Daar kan hij natuurlijk niks aan doen,’ voeg ik er gauw aan toe, want ik hoor zelf ook wel dat ik klink als een verwend prinsesje.

‘Hij lijkt een beetje verwaarloosd,’ zegt mijn moeder. ‘Daar gaan we wat aan doen!’

‘En hij slurpte van zijn koffie.’

‘Er is gewoon niet zo goed voor hem gezorgd de afgelopen...’

Mijn moeder slikt en herhaalt het dan nog maar eens een keer: ‘Er is gewoon niet zo goed voor hem gezorgd.’

‘Volgens mij was hij wel blij met zijn nieuwe kamer. Ik denk dat ik een briefje onder zijn kussen ga leggen. Vind je dat een goed idee?’

‘Een briefje?’

‘Dan schrijf ik dat ik het fijn vind dat hij mijn pleegbroer wordt.’

‘Wat lief van je!’ Mijn moeders ogen worden opeens een beetje nattig.

‘Heb je medelijden met hem?’ vraag ik.

Ze schudt heel hard haar hoofd.

‘Met wie?’ vraagt mijn vader, die ook naar beneden komt.

‘Met Cees.’

‘Dat is ook helemaal niet nodig. Hij gaat het hier hartstikke goed krijgen.’

Daar proosten we op.

Voor de laatste keer kijk ik mijn zolderkamer rond. Ik zie alle spullen staan die op zolders horen te staan: dozen vol ouwe troep, dekens, spinnenwebben en daartussen mijn bed en mijn stoel. Het is hier donker en een beetje muffig, niet te vergelijken met dat moderne hok waar ik vanaf vanavond in moet gaan slapen.

Ik heb een plastic tas van de supermarkt in mijn handen om er wat spullen in te doen. Onder mijn bed vind ik een paar sokken. Ik ruik eraan. Die kunnen nog wel, maar de broek die op de grond ligt, laat ik hier. Die is echt te smerig.

Een hele poos, ik weet niet precies hoe lang, sta ik met mijn knuffelkonijntje in mijn handen. Het mist een oog en zijn staartje valt er bijna af. M’n moeder heeft het voor me gekocht, vlak voordat ik geboren werd. ‘Van mijn eigen zakgeld,’ zegt ze er altijd trots bij, als het weer eens ter sprake komt. Ik twijfel of ik het zal meenemen. Ik ben natuurlijk geen baby meer en het is, behalve kapot, ook een nogal viezig ding. Maar het heeft ook - hoe noemde Jacob dat ook alweer? - ‘emotionele waarde’. Ik besluit het ergens in mijn nieuwe kamer te verstoppen, zodat niemand het ziet en prop het in mijn tas. Dan draai ik me om en ga naar beneden.

In de woonkamer zit opa zoals gewoonlijk in zijn stoel.

De oude klok aan de muur tikt de tijd vooruit en mij weg.

Tik – tik – tik

Time-to-go.

Tik-tik-tik.

Time-to-go.

M’n moeder is er niet.

Ze is aan het werk.

Dat is maar beter ook.

Ze is erg slecht in afscheid nemen.

Ze zou aan me gaan hangen.

Ze zou gaan krijsen als een peuter.

Jacob staat op het matje bij de deur op me te wachten.

Ik loop naar opa toe.

‘Ik moet gaan,’ zeg ik.

Opa knikt. Hij geeft me een envelop en wijst naar de foto aan de muur boven de kachel. We staan er allemaal op. Hij en oma. M’n moeder en ik.

‘Ik heb er ook een voor jou laten maken.’

Opa heeft nog nooit iets voor me hoeven regelen, maar hij kan het dus blijkbaar best. Zie je nou wel, we zijn hier niet allemaal gek!

Hij steekt zijn grote, eeltige handen naar me uit. Ik leg de mijne erin.

‘ Tot gauw, Ceessie,’ zegt hij krakerig. Zijn lippen trillen.

‘Ik kom zo snel mogelijk terug,’ beloof ik. ‘Hou vol, oop.’

Hoe lang duurt even’?

Cees staat de volgende ochtend al om tien uur voor de deur. Met Jacob en één tas.

Jacob gaat meteen weg.

Cees drinkt weer koffie.

‘Zullen we even naar boven gaan?’ vraag ik zo gewoon mogelijk.

Cees haalt zijn schouders op. ‘Best.’

Met stijve passen loop ik voor hem uit naar boven.

‘Jouw kamer of de mijne?’

Cees gaat zijn eigen slaapkamer binnen en loopt direct naar het raam om naar buiten te kijken.

‘Dat is het platdak van de bijkeuken,’ zeg ik onnozel, ‘daar is het schuurtje en dat hok is van Dunk. Mijn konijn.’

‘Moet hij altijd in dat hok zitten?’

‘Nee joh,’ zeg ik gauw. ‘Als je wilt, nemen we haar straks even mee naar binnen. Ze is een meisje, trouwens.’

Hij reageert niet, draait zich om en gaat op zijn bed zitten.

‘We kunnen nog wel een keer een zitzak voor je kopen als je wilt? Daar kun je lekker in chillen als je een boek wilt lezen.

Hou je van lezen? Of hou je van sport? Of allebei?’

‘Gaat wel.’

Wat heb ik nou aan zo’n antwoord? Hij maakt het me wel lastig om een gesprek op gang te houden! Ik sta een tijdje van mijn ene been op mijn andere te wiebelen in de hoop dat hij iets gaat zeggen of dat mij nog iets te binnen schiet, maar er komt niks. Het lijkt wel of we allebei op slot zitten.

‘Ik eh… ga weer even naar beneden,’ zeg ik daarom maar. Cees knikt.

‘Zo,’ zegt mijn vader opgewekt als Cees na een half uur ook weer naar beneden komt. Hij wijst naar de spellen die nog steeds op tafel liggen. ‘Heb je zin om een spelletje te doen?’ Cees knikt maar wat.

We spelen monopolie. Het is saai, want ook mijn ouders zitten op slot. Volgens mij weten we gewoon allemaal niet zo goed hoe en waar we moeten beginnen.

‘Het viel zeker niet mee hè, om vanochtend afscheid te nemen,’ vraagt mijn moeder dan uiteindelijk toch met haar liefste stem.

Cees haalt zijn schouders op.

‘Over een paar weken zie je je opa weer,’ troost mijn vader. ‘En je mag hem altijd bellen, dat weet je.’

Cees gaat er niet op in, gooit met de dobbelstenen en moet naar de gevangenis.

Als de telefoon gaat, ren ik opgelucht van tafel. Het is Fem! ‘Ik ben even boven!’ roep ik en ik storm met de telefoon de trappen op naar de zolder.

‘T.T. kwam gisteren ook weer mee basketballen. Hij is zó goed!’ tettert Fem in mijn oor. ‘Maar vertel eens over je pleegbroer. Ik ontplof bijna van nieuwsgierigheid.’

Ik vertel haar alles en als ik klaar ben, moeten we allebei heel diep zuchten.

‘Ik hoop dat hij snel went,’ zegt ze dan.

‘Ik ook,’ zucht ik. ‘We moeten hem even tijd geven.’

‘Hoelang duurt “even”, weet je dat?’

‘Nee, dat verschilt per kind en per situatie.’

‘Als het niet lukt, gaan we over op plan B,’ zegt Fem kordaat.

‘Dan kom je gewoon gezellig bij ons wonen!’

Heus

’s Avonds eten we mijn lievelingseten, taco’s. Dat wil zeggen, pap, mam en ik eten taco’s, Dunk smikkelt van verse brokjes in haar hok en Cees eet een boterham met pindakaas. Hij heeft zich gedoucht en toen dezelfde kleren aangetrokken als hij aanhad toen hij kwam. Hij ruikt nog steeds muf. Volgens mij zit die stinklucht in zijn kleren.

‘Wat is jouw lievelingseten, Cees?’ vraagt mijn moeder.

Het duurt eeuwen voor hij antwoord geeft.

‘Friet met gehaktballen en appelmoes.’

Mijn moeder glimlacht. ‘En wat vind je nog meer lekker?’

‘Snert.’

‘Hou je van wentelteefjes?’ vraag ik.

Hij schudt zijn hoofd.

‘Maar wel van koffie met appeltaart,’ zeg ik. Het is lollig bedoeld, maar niemand lacht.

‘Ik wil zo snel mogelijk bij opa op bezoek,’ zegt hij zacht.

Ik zie mijn ouders naar elkaar kijken.

‘We hebben met Jacob en je opa afgesproken dat je één keer per maand op bezoek gaat. Dat is een normale regeling voor pleegkinderen,’ zegt mijn vader.

Cees propt het laatste stuk van zijn boterham in zijn mond en schuift zijn stoel naar achteren. ‘Mag ik van tafel?’

Wij zijn nog lang niet klaar met onze taco’s.

‘Heb je al genoeg gegeten?’ vraagt mijn moeder. ‘Zal ik nog een boterham voor je smeren?’

Cees schudt zijn hoofd. ‘Ik ben een beetje moe.’

Hij staat op en loopt naar boven. Pas als we horen dat hij zijn slaapkamerdeur dicht doet, gaan we verder met eten en beginnen we te praten. Heel zachtjes.

‘Heeft hij heimwee?’ vraag ik.

‘Zou best kunnen,’ antwoordt mijn vader.

‘Morgen neem ik hem mee naar de stad voor nieuwe kleren,’ zegt mijn moeder. ‘Dan heeft hij wat afleiding.’

‘Ik heb morgen een wedstrijd,’ zeg ik.

‘Dat weet ik,’ gaat mijn moeder er tegenin. ‘Maar dit is even belangrijker. De kleren die hij nu aanheeft, zijn té groot, té vaal en té vies.’

‘Ja maar…’ Ik hoor mezelf sputteren en wéét dat ik me aanstel. Maar ik wil me helemaal niet aanstellen! Ik wil gewoon dat mijn ouders komen kijken!

‘Ik denk ook dat het goed is om met hem naar de stad te gaan,’ komt mijn vader tussendoor, ‘en even quality time met hem te hebben. Hij moet duidelijk nog aan ons wennen.’ ‘Ik vind hem zo stil. Er valt geen gesprek met hem te voeren!’ Het floept zó mijn mond uit.

‘Zoals ik al zei,’ mijn vader kijkt streng naar me, ‘hij-moetnog-even-wennen. Stel je eens voor dat jij zomaar op een zaterdagochtend in een ander gezin gedropt zou worden en daar voor onbepaalde tijd zou moeten blijven. Dan zou je het ook fijn vinden als je geholpen zou worden je nieuwe leven op poten te zetten.’

Klopt. Dat wéét ik ook allemaal wel.

‘Het komt allemaal goed,’ zegt mijn vader.

‘Heus.’ Heus, m’n neus. ‘Hij doet niks, hij zegt niks, hij lust niks,’ zeg ik vol ongeduld. ‘Als ik naar een pleeggezin zou moeten, zou ik in ieder geval wel mijn bést doen om gezellig te zijn.’ Mijn vader somt op: ‘Hij deed met ons een spel, hij heeft meegegeten en hij zei ook wat, al was het niet veel. Hij heeft volgens mij ontzettend zijn best voor ons gedaan, vandaag.’ ‘Ik snap best dat het ook moeilijk voor jou is, Diede,’ sust mijn moeder. ‘Maar papa heeft gelijk. We hebben A gezegd tegen pleegzorg, nu moeten we ook nog B zeggen. Laten we hem wat tijd en ruimte geven en goed op hem letten.’

Ik neem nog één taco en daarna sjok ik de trap op naar boven. Ik voel koude lucht om mijn enkels als ik voorbij de kamer van Cees loop. Ik buk en gluur door het sleutelgat. Hij heeft het raam open gedaan en zit in de vensterbank met zijn benen naar buiten. Zou hij mijn briefje al hebben gevonden? Vanuit het zolderraam kijk ik uit over de punten van de daken en de donkere lucht. Ik mis het uitzicht dat hij nu heeft.

De afgelopen dagen fantaseerde ik dat we, nadat ik hem mijn kamer had laten zien, op mijn bed zouden gaan zitten kletsen. Dat we elkaar meteen van alles te vertellen zouden hebben en dat het na een paar uur al zou zijn alsof we elkaar al ons hele leven lang kenden.

Ik probeer uit alle macht wél te gaan slapen en niet te fantaseren, maar dat is moeilijk. Andersom gaat vanzelf:

In mijn gedachten klimt Cees uit het raam, loopt weg en komt niet meer terug. Na school ben ik alleen, met Dunk.

Of Cees blijft en ik voer plan B uit. Gezellig naar Fem.

Hoe dan ook: Op een moment dat niemand ons ziet, geeft Guus me zacht een zoen. In mijn onderbuik kriebelt het opeens aan alle kanten.

Vlak voordat ik voel dat ik eindelijk in slaap ga vallen, worden we ook nog kampioen!

Blunders

Vandaag moeten we uit tegen de Jumpers. Bijna iedereen heeft wel iemand van zijn familie op de tribune zitten, zelfs de ouders van T.T. zijn er, terwijl hij alleen maar onze wisselspeler is.

In de auto hadden we het over Cees. Iedereen had medelijden met hem en wilde hem graag zien.

‘Hij zei niks over het briefje,’ zeg ik.

Fem haalt haar schouders op. ‘Misschien heeft hij het nog niet gevonden.’

‘Dat kan.’ Ik klink geloof ik niet zo overtuigend. ‘Ze hadden hem nu ook mee kunnen nemen naar de wedstrijd,’ mopper ik verder. ‘Dan had hij toch ook afleiding gehad?’

Ja, dat had gekund, volgens de anderen.

‘Maar het is wel prettig als hij morgen in normale kleren naar school kan,’ zegt de vader van Fem en Filip in het achteruitkijkspiegeltje tegen mij. ‘Toch?’

Als ik na twee minuten spelen een supergemakkelijke pass mis, word ik van alle kanten verbaasd aangekeken. Als ik het een paar minuten later voor de zoveelste keer doe, sist Sky in mijn oor: ‘Word ’es wakker, joh! Zíj horen de blunders te maken, niet jij!’

Hij heeft gelijk, denk ik, en ik probeer me uit alle macht te concentreren.

De Jumpers zijn allemaal een stuk kleiner dan wij, zelfs dan Sky. We moeten met onze ogen dicht nog wel van ze kunnen winnen!

Fem is de reuzin van deze wedstrijd en ik ben ook bijna een kop groter dan mijn tegenstander die zowat verdrinkt in zijn veel te grote groene wedstrijdshirt.

Pas op, hij heeft de bal! Ik spreid mijn armen, zet een stap naar voren in zijn richting en houd mijn ogen strak op de bal gericht. Die moet ik zo snel mogelijk zien te onderscheppen. Het jochie maakt zich heel even nog kleiner dan hij al is en springt dan als een kikkertje omhoog. Hij gaat schieten! Ik strek me uit en spring om hem tegen te houden. Hij duwt de bal keihard tegen mijn handen aan, zodat het net lijkt of ik hem tegenhoud.

Ik zei dus: ZODAT HET NET LIJKT ALSOF.

Ik bedoel dus eigenlijk: in feite doe ik helemaal niks.

Er wordt gefloten.

Debbie protesteert langs de lijn, maar de scheidsrechter negeert haar. Het amfibietje mag twee vrije worpen nemen en scoort beide keren.

Aan het einde van de eerste helft staan we tien punten achter en dat komt door mij. Balend slof ik naar de kant. De anderen staan in een kringetje om Debbie heen. Ze legt de tactiek voor de tweede helft uit.

Ik zou wel eens willen weten welke tactiek ik kan gebruiken om Cees tot het einde van de wedstrijd uit mijn hoofd te krijgen. Om er niet aan te denken dat hij ladingen nieuwe kleren krijgt en met mijn ouders ergens koffie drinkt en er misschien opeens zomaar op los kletst over van alles.

‘Diede?’ Debbies stem klinkt streng.

‘Sorry,’ mompel ik.

Ik zie dat iedereen zijn vinger in de lucht heeft.

‘Ik vroeg daarnet: Wie wil er kampioen worden?’

‘O! Ik ook! Natuurlijk!’ Ik prik mijn vinger zo hoog mogelijk de lucht in.

Debbie geeft me een klein knikje als antwoord.

We doen keihard onze yell: BOUNCE ’80 KAMPIOEN!

En dan begint de tweede helft, zonder mij. Debbie heeft me gewisseld voor T.T. die nog beter in vorm lijkt dan normaal.

Ons team speelt nu echt goed.

Ik denk niet aan Cees.

Ze zijn in supervorm!

Ik denk niet aan Cees.

Kijk ze rennen! Kijk ze aanvallen!

Ik WIL niet aan Cees denken.

Binnen een paar minuten staan we nog maar vijf punten achter. Debbie vraagt een time out aan.

‘Mag ik weer in het veld?’ vraag ik.

Debbie schudt haar hoofd. ‘Ga zo door, jongens,’ zegt ze tegen de anderen. ‘We kunnen nog winnen!’

Als we nog één minuut moeten spelen, staan we één punt achter. Vertwijfeld kijkt Debbie me aan. ‘Ben je er klaar voor?’

Wat voor kledingsmaak zou Cees hebben? Zou hij van hoodies houden? Of meer van geruite houthakkersbloezen? Wat hij gister aanhad, leek nog het meest op een omatrui. Zo’n zelf gebreide. Zou hij ook nieuwe schoenen krijgen? De mazzelaar.

‘Diede!’ Debbie pakt me bij mijn schouders en draait mijn gezicht naar het hare.

O, verdorie, zat ik wéér aan hem te denken!

‘Ja,’ zeg ik. ‘Natuurlijk ben ik er klaar voor!’

‘Luister. Weet je nog dat je laatst tijdens het partijtje aan het einde van de training zo’n mooie schijnbeweging maakte en daarna scoorde?’

Ik knik.

‘Dat moet je nu weer doen. Dan winnen we.’

Ik adem eens heel diep in en uit, gooi mijn spieren los, geef een low five aan T.T. die naar de kant komt gerend en sprint het veld in.

‘Kom op, Diede!’ hoor ik de vader van Sky vanaf de tribune roepen.

Sky heeft de bal. Hij wil rond passen, maar twee verdedigers dringen om hem heen. Holy, gaan we het zo doen, denk ik paniekerig.

Fem sist. Ik weet wat dat betekent. Ze loopt weg van de bucket en vraagt met haar handen om de bal. De truc lukt. Zowel haar eigen verdediger als de mijne vliegen op haar af. Nu sta ik vrij.

Filip aapt zijn zus na. En ja: zijn verdediger en die van Guus zitten meteen boven op zijn lip. Guus staat nu ook vrij en rent naar Sky. Sky passt de bal tussen de benen door van de verdediger naar Guus. Wat een mooie actie! De ouders en de vriend van Debbie op de tribune klappen en fluiten op hun vingers.

‘Hier!’ roep ik. Als ik nu de bal krijg, hoef ik helemaal geen schijnbeweging te maken, want er is geen verdediger te bekennen. Ik kan de bal zó in de basket leggen.

Guus geeft een bounce pass. Nét te zacht. Is niet erg, denk ik terwijl ik een sprintje trek om de bal alsnog te pakken. Dan doe ik toch gewoon een lay up?

De Jumpers mogen dan bekend staan als klein en traag, maar voor deze wedstrijd hebben ze blijkbaar een soort metamorfose ondergaan. Op het moment dat ik de bal vast heb, staan er meteen twee verdedigers om me heen. Ik mag niet meer dribbelen, dus ik moet nu schieten of passen. Dan vanaf deze afstand maar die schijnbeweging. Hoe ging die ook alweer? Ik worstel met de bal voor mijn borst.

‘Scoren!’ roepen Debbie en T.T. vanaf de zijlijn. ‘Toe nou!’

‘Hierheen!’ gilt Fem ook. ‘Ik sta vrij!’

Ik weet het, ik weet het, maar ik kan geen kant op. Zien ze dat dan niet? Ik…

Dan snerpt het fluitsignaal door de zaal.

De wedstrijd is voorbij.

We hebben verloren.

Peen

‘Wat wil je mee voor in de pauze?’ vraagt mijn moeder de volgende ochtend aan Cees. Ze gaat niet mee naar school om hem te brengen, want dat wil hij niet. Hij zit aan tafel en slurpt van zijn koffie. Zijn nieuwe kleren zijn best mooi en hij stinkt gelukkig niet meer.

Met een vragend gezicht houdt mijn moeder een mueslireep en een liga omhoog.

‘Liever een appel,’ zegt Cees.

Mams gezicht klaart op. Een kind dat uit zichzelf fruit eet, is voor alle moeders natuurlijk een feest! Ze doet de koelkast open, kijkt in de groentelade en zegt met een spijtig gezicht: ‘De appels zijn op. Ik zal straks nieuwe kopen. Houd je van granny smith of wil je liever elstar?’

‘Heb je een peen?’ vraagt Cees.

‘Een winterpeen? Voor in de pauze?’

Ik moet bijna om lachen om al die gezichten die mijn moeder binnen een paar seconden kan trekken.

‘Maar dat is toch helemaal niet lekker?’

Cees haalt zijn schouders op.

Ze pakt een winterpeen uit de koelkast en wil hem in stukken snijden.

‘Hoeft niet,’ zegt Cees. Hij pakt zijn jas van de kapstok en laat de wortel in zijn binnenzak glijden.

We vertrekken samen van huis.

‘Nog bedankt voor je briefje,’ zegt Cees opeens.

‘Graag gedaan.’

Cees zegt niks meer.

‘Ik haal Guus altijd op,’ vertel ik. ‘Hij woont een paar huizen verderop.’

Cees blijft op de stoep staan, als ik het tuinpaadje op loop.

De voordeur vliegt al open voordat ik heb aangebeld. De zusjes van Guus springen als puppy’s tegen me op. ‘Waar is je nieuwe broer, Diede?’

Guus trekt ze van me af en duwt ze weer de gang in. ‘Hij is haar pleegbroer,’ verbetert hij. Zijn vader en moeder komen ook de gang in.

‘Cees staat daar,’ wijs ik.

Met z’n zessen lopen we naar hem toe.

Cees laat zich bekijken door Guus’ zusjes en schudt de handen die naar hem worden uitgestoken, maar hij kijkt hen niet aan. Zouden zijn opa en oma hem niet hebben geleerd hoe het hoort? Of zou hij te verlegen zijn?

Met z’n drieën lopen we verder.

Het is knettermoeilijk om een gewoon gesprek te voeren met iemand die je nog maar net kent én met iemand op wie je... – vooral als zij ook niks zeggen.

Sky komt uit een zijstraat gerend. ‘Hoi! Is er soms iemand dood? Moeten we één minuut stil zijn?’ lacht hij hijgend.

Ik haal opgelucht adem. ‘Cees, dit is Sky,’ zeg ik. ‘Onze guard. Sky, dit is Cees.’

Cees knikt en zwijgt.

Ik zie Sky en Guus even veelbetekenend naar elkaar kijken. Dan beginnen ze te kletsen over de wedstrijd tegen de Jumpers.

‘T.T. was goed in vorm, hè?’

‘Hij gaat later voor de NBA basketballen, wedden?’

Cees gaat steeds langzamer lopen, tot hij een meter of tien achter ons is.

Fem en Filip staan al bij het kruispunt als we aankomen. Ik zie Fem al nieuwsgierig naar Cees gluren.

‘Mooie schoenen!’ roept ze bewonderend tegen hem.

Filip houdt het met een opgestoken hand bij ‘hoi’.

Cees zwijgt en knikt.

Ik ben blij als we op school bij de koffiekamer zijn en meester Jan mijn zwijgende pleegbroer met de winterpeen in zijn jaszak meeneemt naar zijn lokaal.

Op mijn vorige school heb ik geleerd om zo snel mogelijk ongezien te verdwijnen en dat komt ook op mijn nieuwe school goed van pas. Vandaag sta ik, één tel nadat de bel is gegaan, buiten in de frisse lucht.

Ik ga niet met Diede en haar vrienden naar huis. Ik ben moe van al die nieuwe gezichten en verhalen over basketbal snap ik toch niet.

Ik heb een ander plan.

Ik gok dat het vanaf hier een uur lopen is en dat ze in mijn pleeggezin om zes uur gaan eten. Dat betekent dat ik één uur overhoud voor een bezoekje aan opa of aan m’n moeder op haar werk. Ik zal moeten kiezen.

Zo hard als ik kan, ren ik weg.

Als het voetgangersstoplicht aan het eind van de straat op rood staat, ga ik naar m’n moeder, als het op groen staat, ga ik naar opa, neem ik me voor.

Het staat op rood.

Keizer

Als Fem en ik na school thuiskomen, zit mijn moeder aan tafel te lezen in een of ander tijdschrift. De theepot staat te dampen op een theelichtje, de koektrommel en drie mokken staan ernaast. Ik knipper even met mij ogen. Je zou er zo een tv-commercial van kunnen maken!

‘Waar is Cees?’ vraagt mijn moeder meteen.

‘Hoi mam. Hoe was je dag?’ zeg ik heel overdreven. Iemand moet hier toch opvoeden?

Ze lacht. ‘Heel nuttig! Ik heb de ramen gezeemd en ik heb lang met Jacob gebeld. Waarom is Cees er nog niet?’

Ik haal mijn schouders op.

‘Hebben jullie niet op elkaar gewacht?’

‘Hij was al weg toen we buiten kwamen,’ zegt Fem.

Ik zie dat mijn moeder het niet leuk vindt; ik baal er zelf ook een beetje van. Het zou toch gezellig zijn geweest als Fem en Cees en ik boven op mijn kamer hadden kunnen chillen en kletsen.

Mam schenkt thee voor ons in. ‘Ging het wel goed met hem op school?’

Ik haal mijn schouders op. De hele dag was het Cees-dit en Cees-dat. De hele school wilde alles van hem weten. Helemaal zenuwachtig werd ik er van. Cees zo te zien niet; hij negeerde alles en iedereen en hield zijn kaken op elkaar. Nadat ik hem bij de koffiekamer aan meester Jan had voorgesteld, heb ik hem niet meer gezien. Nou ja, twee keer. Eén keer toen ik iets moest kopiëren. Hij zat op de gang te werken. Alleen. ‘Met mij ging het wel goed,’ zeg ik. ‘Over twee weken hebben we citotoetsen. Wil je me helpen met oefenen?’

‘Ja hoor.’

Ik vertel niks over de pauze, toen ik zag dat Cees helemaal alleen tegen de muur geleund stond. Hij at niet van zijn peen.

Filip had gevraagd of hij mee wilde basketballen.

Hij schudde zijn hoofd.

‘Echt niet?’

‘Misschien een andere keer.’ Daarna had hij zijn hoofd de andere kant opgedraaid.

Cees komt pas om kwart over zes thuis. Zijn schoenen en zijn broek zijn vies. Er zitten zwarte randjes onder zijn nagels.

Pap, mam en ik zitten al aan tafel en springen tegelijk op als hij binnenkomt. Drie prachtige rebounds.

‘Waar was je?’ vraagt mijn vader.

‘Je nieuwe broek,’ kermt mijn moeder.

Ze zijn allebei bleek van bezorgdheid.

Mijn hart klopt in mijn keel. Ik houd niet van verdwijntrucs. Mijn moeder draait de kraan open en geeft Cees de handzeep.

Mijn vader schept een bord vol eten voor hem op. ‘Waar was je?’ vraagt hij nog een keer.

Cees haalt zijn schouders op.

‘Was je naar je opa?’

Hij reageert niet.

‘Cees!’ Mijn vader klinkt nu precies zoals een strenge vader klinkt. En Cees doet precies zoals een dwars kind doet; hij klemt zijn lippen stevig op elkaar. Echte vader-tegen-echtezoon. Raar.

‘Je moet het vertellen,’ dramt pap.

‘Ik moet niks.’ Cees zegt het zó kalm en duidelijk, alsof hij de koning, nee de keizer is. Alsof niemand ook maar iets over hem te zeggen heeft.

Ik wou dat ik dat zo kon, bedenk ik, maar aan de gezichten van mijn ouders te zien, vinden zij zijn toon minder prettig. ‘Wij willen graag met je overleggen wat je na school doet,’ legt mijn vader nog een keer, wat kalmer, uit.

‘Dan kunnen we daar namelijk rekening mee houden,’ vult mam aan.

Cees haalt zijn schouders op. ‘Hoeft niet.’

‘Maar… je eten dan?’ Mijn moeders gezicht is een groot vraagteken.

‘Ik weet hoe een magnetron werkt,’ antwoordt Cees.

Mijn vader neemt een hap lucht. ‘Cees, ik vind het ontzettend knap dat je op je twaalfde al zo zelfstandig bent.’

Ik ben verbijsterd. Hallo, ik ben een jaar jonger en volgens mij minstens zo zelfstandig! Ik weet geloof ik al sinds mijn vierde hoe de magnetron werkt. Dat leer je vanzelf als je regelmatig na school alleen thuis bent.

‘Het gaat erom,’ vertelt hij verder, ‘dat wíj nu verantwoordelijk voor je zijn. Als er wat met je gebeurt, worden wíj daarop aangesproken. Daarom willen we graag weten waar je bent.’ Cees kijkt naar het hok van Dunk in de tuin. ‘Ik liep gewoon wat rond om de weg te leren kennen en toen verdwaalde ik een beetje. Meer niet.’

Mijn bed is anders.

Het kraakt niet en het matras is knoerthard.

Het eten is ook anders.

Kruidiger, denk ik. Pittig.

En mijn pleegouders en pleegzusje hebben andere manieren.

Ze zijn heel modern.

Kortom: niets is hetzelfde als thuis en ik moet het allemaal maar gewoon vinden en leuk en fijn.

Ik zit op mijn slaapkamer in de vensterbank, voel de wind, ruik de weilanden in de verte en probeer me vrij te voelen. Vrij en ook ‘bevrijd’. Bevrijd van zorgen om m’n moeder en oop. Het lukt voor geen meter.

In de tuin, onder mijn bungelende voeten, zit Dunk helemaal alleen in haar hok. Als een soort gevangene. Ze heeft niks te willen. Alles wat er met haar gebeurt, wordt bepaald door anderen: wanneer ze voer krijgt en water, wanneer haar hok verschoond wordt, wanneer ze op het gras los mag lopen, wanneer ze mee naar binnen mag…

Het klinkt misschien stom, maar ik wéét hoe ellendig dat konijn zich voelt.

En ik kan er nu al niet meer tegen.

B zeggen

We maken het elke dag zo gewoon en zo gezellig mogelijk. We geven Cees tijd en ruimte, zoals mijn ouders dat noemen. En structuur. Dat woord heeft mama er nog aan toegevoegd. Het betekent dat we elke dag op hetzelfde tijdstip eten en naar bed gaan.

Elke dag eten we om zes uur. Elke dag moet ik om acht uur naar bed. En elke dag mag Cees dan nog een half uurtje opblijven, want hij is een jaar ouder. We zeggen B, zoals mijn moeder dat noemt.

In het begin was ik daar best pissig om. Iedere avond sloop ik de zoldertrap af (vierde tree overslaan wegens pieieieieiepkrrrrraaak!) en ging op de bovenste tree zitten van de trap naar beneden. Dan zag ik ze op een rijtje op de bank zitten.

Mama, Cees, papa.

Met een kop thee.

En het achtuurjournaal.

Daarna zetten ze de tv uit en vroegen ze dingen aan Cees over school en zijn opa. Hij gaf altijd één-woord-antwoorden. ‘Ja’, ‘nee’, ‘goed’, dat soort dingen. Soms zei hij ‘geen idee’. En heel af en toe gebruikte hij drie woorden: ‘weet ik niet’ of ‘zou best kunnen’. Daar had ik dus niks aan. Daarom bleef ik voortaan maar in mijn bed. Ik was blij met mijn nieuwe kamer, maar ik miste het uitzicht wel.

En ik miste Guus. We liepen natuurlijk nooit meer met z’n tweetjes naar school. Altijd was Cees erbij. Gelukkig fietsen we het laatste stuk na de basketbaltraining wel altijd samen naar huis.

‘Hoe gaat het met je pleegbroer?’ vroeg hij een keer.

‘Hij doet zijn best,’ antwoordde ik opgewekt.

‘Dat is geen antwoord op mijn vraag,’ zei hij en hij keek me aan met zijn bruine ogen en ik kon meteen niks meer zeggen.

‘Je lijkt Cees wel,’ lachte hij. Hij was even stil en zei toen: ‘Ik vind het heel knap wat jullie voor hem doen.’

Als ik daaraan terugdenk, gaat het gewoon en gezellig doen opeens vanzelf.

Als ik niet meereken dat Cees:

nog steeds zwarte koffie slurpt

winterpenen mee naar school blijft nemen zonder ze in de pauze op te eten

na school vaak meteen verdwijnt ‘om de weg te leren kennen’ en pas rond etenstijd thuiskomt

als hij thuis is, meestal in zijn slaapkamer zit met het raam wagenwijd open (ook als het regent!) en

nooit iets over zichzelf vertelt

ben ik best wel aan hem gewend.

Daarom durf ik op zaterdagochtend na het ontbijt op zijn slaapkamerdeur te kloppen om te vragen of hij morgen naar onze wedstrijd tegen de Hotshots wil komen kijken. Pap en mam zijn weg; weekendboodschappen doen.

Ik voel al aan de tocht bij mijn tenen dat hij in het open raam zit.

Cees zegt niks, dus ik klop nog een keer.

Weer niks.

Heel voorzichtig open ik de deur op een kier.

‘Mag ik binnenkomen?’

Hij schudt zijn hoofd en slaat zijn armen om zich heen, alsof hij zich wil verstoppen in zichzelf.

‘Is er iets?’ vraag ik sullig. Natuurlijk is er iets, dom kippetje! Dat zie je toch zo!

Weer schudt hij zijn hoofd.

Dan zie ik zijn schouders schokken.

‘Huil je?’

En dan wordt mijn fantasie opeens werkelijkheid: Cees klimt uit het raam, springt op het platte dak van de bijkeuken, gaat op zijn buik op de rand liggen, laat zich naar beneden zakken en sprint weg.

Rare gast

‘Cees!’ gil ik. ‘Wat doe je?’

Hij kijkt niet op of om.

Guus wel.

Die staat in zijn eigen tuin een van zijn zusjes te duwen op de schommel en trekt vragend zijn schouders omhoog.

‘Cees gaat weg!’

Meteen stopt hij met duwen en rent ook weg.

Wat moet ik doen, denk ik paniekerig, wat moet ik doen?

De bel gaat.

Guus staat voor de deur.

‘Ik zag hem de straat uit rennen,’ hijgt hij, ‘maar ik kon hem niet meer inhalen.’

‘En nu?’ piep ik.

‘Waar zijn je ouders?’

We bellen mijn vader op zijn mobiel. Vanuit de slaapkamer klinkt de ringtone. Mijn moeder heeft haar mobiel niet aanstaan, maar toch spreek ik de voicemail in.

Ik leg aan Guus uit dat het er uitzag alsof Cees een boef was die uit de gevangenis ontsnapte.

De telefoon gaat.

‘Mam?’

‘No darling. Here’s the guard speaking.’

Sky vraagt of we komen basketballen op het schoolplein.

‘Oefenen voor morgen,’ zegt hij.

‘Ik heb andere dingen aan mijn hoofd.’ Ik vertel Sky wat er is gebeurd.

‘Wat een rare gast!’

‘Ik voel me verantwoordelijk voor hem.’

‘En niet voor de wedstrijd?’

‘Jawel. Ik…’

‘Nou dan. Zie je zo!’ Hij hangt op.

‘Ik weet het even niet meer,’ zeg ik tegen Guus.

‘Hier blijven wachten heeft geen zin,’ vindt hij. ‘Zullen we een briefje schrijven voor je ouders en naar het schoolplein gaan?’

Dat doen we.

Guus slaat losjes zijn arm om me heen.

Als ik niet zo bezorgd was geweest, had ik dat natuurlijk helemaal holadiejee holadiejoo gevonden.

‘Hij komt wel weer terug,’ zegt hij. Hij klinkt als een wijze, oude man.

Ik moet er ondanks alles toch om grinniken.

‘Hij wilde toch graag bij jullie wonen?’

Ik schud mijn hoofd. ‘Er was geen ander gezin voor hem beschikbaar.’

Guus haalt zijn schouders op. ‘Het is bij jullie in ieder geval beter voor hem dan thuis.’

Dat vindt pleegzorg, denk ik. Maar wat vindt Cees?

Opa zit in zijn stoel te slapen als ik na ruim een uur stevig doorlopen binnenkom. Zijn mond hangt open en hij snurkt. Zo te zien heeft hij zich al een paar dagen niet geschoren.

‘Oop?’

Hij schrikt wakker en grijpt naar zijn hart.

‘Rustig maar,’ zeg ik. ‘Ik ben het.’

Hij pakt mijn handen en houdt ze even vast.

‘Je voelt koud,’ zeg ik verbaasd.

Bijna moet ik janken.

Ik ben weer thuis.

Eindelijk.

‘Wat doe je hier, Ceessie?’ Opa kijkt me streng aan. ‘Je moeder zei vanochtend nog dat je pas over veertien nachtjes zou komen.’

Die reactie had ik niet verwacht.

‘Gewoon, even bijpraten.’ Ik zeg het zo luchtig mogelijk. ‘Zal ik de afwas doen?’

Opa pakt me bij mijn bovenarm. ‘Nee, nee, dat hoeft niet.’

‘Het hoeft wel, oop. Er staat een hele berg vieze vaat.’

‘Ik doe het straks zelf.’ Zijn stem klinkt knorrig.

‘Zullen we ook samen even de post doen?’ Ik denk aan de stapel post op de tafel bij mijn pleeggezin. Die is nog niet de helft zo hoog van wat hier allemaal ligt en daar klagen Diedes ouders al wel eens over.

‘Volgens mij hebben de schapen ook honger. Ik hoor ze mekkeren.’

‘Ja ja.’

‘Je hebt hulp nodig, oop.’ Ik heb het al tig keer gezegd en iedere keer is opa’s antwoord hetzelfde.

‘Ceessie…’

Ik wil het niet meer horen. ‘Laat me nou maar. Het is geen moeite.’ Hij sloft achter me aan naar de keuken en kijkt toe, terwijl ik een sopje in de gootsteen maak. ‘Ze hebben je de afgelopen tijd wel goed opgevoed, zie ik.’

‘Nee hoor, dat had oma al gedaan,’ antwoord ik.

Opa’s gezicht betrekt.

Meteen heb ik spijt.

‘Wil jij ook een kop koffie?’ vraag ik zo aardig mogelijk. ‘Ik zet zo wel even een kan.’

Hoofdpijn

‘Ik was blij dat ik bij jullie mocht blijven eten, gisteren,’ zeg ik tegen Fem in de kleedkamer.

‘Is Cees uit zichzelf thuisgekomen?’

‘Mijn vader heeft hem opgehaald bij zijn opa.’

‘Was hij boos op hem?’

‘Eerder andersom.’

‘Hè? Je ouders zijn juist zo lief voor hem?!’

Ik haal mijn schouders op.

‘Het hoort erbij, zeggen ze. Pleegkinderen kunnen soms dwars zijn.’

‘Lekker dan. Sloven ze zich voor niks zo uit.’

‘Maar kinderen die gewoon bij hun ouders wonen, kunnen ook soms dwars zijn.’ Nu praat ik 100% mijn ouders na.

‘Da’s toch anders,’ vindt Fem.

‘Vind ik eigenlijk ook. Maar vanochtend heeft Cees beloofd dat hij straks komt kijken. Kom, we gaan inlopen.’

Zo stoer mogelijk lopen we de kleedkamer uit en we sprinten het veld op. De wedstrijd begint al vóór het fluitsignaal, heeft Debbie ons geleerd. ‘Als je wilt winnen, moet je dat uitstralen van de eerste tot de laatste seconde dat je in de sporthal bent.’

Wij willen niet alleen winnen, wij móéten winnen.

De warming up gaat heerlijk. We doen lay ups, oefenen de give & go en een backdoor drill en even denk ik helemaal niet meer aan thuis en aan Cees.

Een minuut of drie voordat we moeten beginnen, roept Debbie ons bij zich. Ze legt uit wat onze tactiek wordt. ‘We beginnen met een 1-2-2-opstelling en een zone-verdediging. Komen ze daar doorheen, dan ga je meteen over op man-toman. Let dus op elkaar.’

We doen onze yell: BOUNCE ’80 KAMPIOEN en lopen naar onze positie op het veld. Gewoontegetrouw werp ik een blik op de tribune. De ouders van Fem en Filip en allebei de ouders van T.T., de vader van Sky, de moeder van Guus met één van zijn zusjes, met in iedere hand een barbie, en mijn moeder.

Mijn vader en Cees zijn er niet.

Ik voel een steek ergens van binnen. Dit is de tweede wedstrijd van het seizoen die mijn vader mist!

Mijn moeder pakt haar mobiel, zie ik. Ze belt vast naar huis om te vragen waar ze blijven. Haar gezicht staat zorgelijk.

‘Diede!’ gilt Fem.

Ze springt omhoog en mept de bal keihard mijn kant op.

De wedstrijd is begonnen!

De Hotshots zijn niet goed, wel fel. Ze duwen, tackelen en trekken voortdurend aan onze shirts, vooral bij Fem en mij. ‘Volgens mij denken ze dat ze de Boksshots heten,’ hijgt Sky tijdens een time out.

Iedereen moet keihard lachen. Ik doe mee voor de vorm, maar voel me bepaald niet vrolijk. Ik heb een schram op mijn arm, mijn schouder doet nog zeer van een stomp die een Hotshot me gaf en pap en Cees zijn er nog steeds niet.

‘Gaat het wel goed met je?’ vraagt Debbie.

Ik knik.

‘Jij mag zo meteen twee vrije worpen nemen. Leg ze er allebei in, afgesproken?’

‘Tuurlijk,’ zeg ik. ‘Vrije worpen mis ik toch nooit.’ Het is geen opschepperij. Het is waar. Een lay up gaat bij mij best nog wel eens fout, maar vrije worpen kan ik goed. Ik heb er een vast ritueel voor en dat werkt altijd.

Eerst focus ik me op mijn rechtervoet. Die moet precies goed staan, één centimeter voor de vrijeworplijn in de bucket. Dan dribbel ik drie keer laag met de bal. Ik kom overeind, richt de bal op de onderkant van het vierkant op het bord achter de basket. Dan dribbel ik nog twee keer hoog. De tweede keer veer ik iets door mijn knieën, kom omhoog met een sprongetje en gooi de bal met een keurig boogje… naast.

Vanuit mijn ooghoeken zie ik T.T. opspringen van de bank. Hij gaat warmlopen. Dat betekent dat Debbie van plan is hem te wisselen. Maar voor wie dan? Sky en Guus spelen de sterren van de hemel vandaag, Fem heeft een kop als een tomaat van het harde werken maar is wel scherp en Filip… Die is gewoon relaxed. Zou hij eruit moeten? Dat denk ik. Debbie wil vast meer vuur bij hem zien.

Ik vergis me, ík moet eruit.

Als mam en ik thuiskomen, zit pap aan de keukentafel met de map voor zich waar alle papieren van Cees in zitten. ‘Heb je gewonnen?’ vraagt hij.

‘Waarom kwamen jullie niet kijken?’

‘Cees heeft hoofdpijn. Hij ligt in bed.’

‘Nou en? Dan kon jíj toch komen kijken?’

‘Ik wilde hem niet alleen laten.’

‘Jullie hebben mij zo vaak alleen gelaten!’ Ik geef een hele opsomming: na schooltijd, als er een ouderavond was, als ze boodschappen gingen doen… ‘Maar nooit bij een basketbalwedstrijd!’

Ze geven me gelijk. ‘Soms lopen de dingen anders dan je zou willen.’

Zeg dat wel!

Woest stamp ik de trap op naar boven en draai de deur van mijn zolderkamer op slot.

Als ik in bed lig, heb ik één seconde medelijden met Cees: hij zit overduidelijk niet zo goed in zijn vel als ik dacht.

En ik heb één seconde medelijden met mijn team. We hadden met veel meer punten kunnen winnen.

Maar de rest van de middag heb ik toch vooral medelijden met mezelf, hoe stom dat ook is.

We doen debiel

‘Is Cees er ook?’ vraagt Fem als we samen naar huis lopen.

Ik schud mijn hoofd. ‘Ik zag hem weer de andere kant op gaan.’

‘Waar gaat hij toch altijd heen?’

‘Wandelen, zegt hij, maar dat geloof ik eigenlijk niet. Hoe dan ook, wij hebben in ieder geval het huis voor onszelf!’

‘Je bent blij dat hij niet meteen naar huis komt, hè.’

Ik knik.

‘Volgens mij vind je het allemaal niet zo leuk als je van tevoren dacht.’

Ik haal mijn schouders op.

‘Ik vind Filip soms al afschuwelijk,’ zegt Fem. ‘Maar ja, dat is mijn éígen broer. Dat is toch anders dan een…’

Ik laat Fem niet uitpraten en zeg hetzelfde voor de zoveelste keer: ‘We moeten allemaal even wennen. Het komt vast goed.’

Ook Fem herhaalt wat ze al vaker heeft gezegd: ‘Hoe lang duurt dat “even” wennen dan volgens jou?’

Tja, dat vraag ik me zo vaak af als ik in bed lig en door het dakraam naar de sterren staar, omdat ik weer eens niet kan slapen.

‘Hij is nu al drie weken bij jullie, dan moet hij zich inmiddels toch een klein beetje thuis voelen?’

We kletsen de hele middag over school, basketbal en T.T., we drinken cola, knuffelen met Dunk en hebben het gigagezellig.

‘Tussen jou en Guus raakt het binnenkort aan, dat zie je zo,’ zegt Fem dan opeens.

‘O ja?’ Ik word binnen twee tellen rood-roder-roodst.

Ze lacht plagerig. ‘Hij kijkt altijd zo lief naar je. En dan bloos jij heel zoet. Net als nu!’

Ik sla mijn handen tegen mijn warme wangen.

‘Ik ben wel blij dat jullie verder niet zo achterlijk klef doen. Twee van die verliefde debielen in de klas of op het basketbalveld zou ik niet trekken!’

‘Maak er maar vier van,’ plaag ik terug en ik knipper overdreven met mijn ogen, terwijl ik kir: ‘Pass de bal naar mij, T.T! Ik sta vrij, T.T! Vrij voor jou, T.T!’

Fem giert van het lachen en zegt met een vervormde stem: ‘O Guus, ik vind je zo lief! Ik hou zoveel van jou! Ik kan niet zonder jou!’

Opeens staat Cees in de keuken. We schrikken ons rot.

‘Wat doen jullie?’ zegt hij kwaaiig.

‘We doen gewoon gek,’ antwoordt Fem.

‘Wat?’

‘We doen debiel. Dwaas. Knotsknetter. Crazy. Je weet wel!’

Een ogenblik kijkt Cees haar aan alsof hij haar gaat vermoorden. Dan loopt hij langs ons naar de trap en gaat naar zijn kamer.

Fem schudt haar hoofd. ‘Waarom doet ’ie nou zo raar?’

‘Weet ik veel.’ Wist ik het maar.

Oma

‘Ik blijf liever hier.’

We staan allemaal al met onze jas aan buiten als Cees dit zegt.

Mama is duidelijk teleurgesteld. ‘Joh, ga nou gezellig mee. Het is daar heel erg mooi en je kunt er heerlijk naar buiten.’ We gaan op bezoek bij mijn oma, helemaal aan de andere kant van het land.

‘Oma heeft altijd heerlijke verse vlaai,’ vindt mijn vader. ‘Ik heb er nu al zin in. Kom!’ Hij houdt het achterportier open voor Cees en mij. Cees stapt in, duidelijk met tegenzin.

Ik geef Dunk nog snel even een winterpeen en dan gaan we. ‘Mijn moeder heeft een heel lief blauw parkietje,’ vertelt mam, ‘dat kan praten.’

‘Hij zit zeker de hele dag in een kooi,’ hoor ik Cees mompelen.

‘Toevallig niet,’ zeg ik. ‘Meestal fladdert hij door de woonkamer of zit hij bij mijn oma op haar hoofd. Hij is al tien jaar oud, maar daar merk je niks van.’

Cees is helemaal in de hoek van de bank gekropen, zo ver mogelijk bij mij vandaan en kijkt strak voor zich uit. Als we langs een kinderboerderij komen, na een minuut of twintig, schiet hij opeens rechtop.

‘Wat is er?’ vraag ik.

‘Niks,’ zegt hij, maar hij blijft naar de kinderboerderij kijken totdat die niet meer te zien is.

Oma heeft inderdaad vlaai. En voor iedereen koffie, behalve voor mij natuurlijk.

‘Wie heeft jou al zo jong koffie leren drinken?’ vraagt ze een beetje streng.

‘Mijn oma.’

‘O?’ Ze is duidelijk verrast.

Ik word er een beetje ongemakkelijk van. Als ze nou maar geen domme vragen gaat stellen.

‘Hoe oud is jouw oma?’

Dus toch.

‘Ze is dood gegaan toen ze 62 was.’

‘Ach. En hoe lang is dat geleden?’

‘Kort geleden.’

Mijn oma knikt. ‘Dat is waar ook. Dat hebben je… pleegouders me verteld.’ Ze legt met een blik vol medelijden haar hand op zijn pols. ‘Je mag tegen mij ook gerust “oma” zeggen, Cees.’

Ze bedoelt het goed, maar Cees trekt zijn arm onmiddellijk terug.

Hij wil graag Pietje zien. Dat kan. Oma schuifelt naar de kooi voor het raam. Het is een mooi ding, op krullerige pootjes en met een mooie glimmende knop bovenop. Ze doet het deurtje open en steekt haar magere hand naar binnen. Pietje gaat er meteen op zitten en begint te praten.

‘Pietje mag naar buiten. Pietje mag los!’

We moeten allemaal lachen, behalve Cees.

‘Hij begrijpt niet wat hij zegt,’ legt mijn oma uit.

‘Ik heb hem deze zinnetjes vroeger geleerd door ze elke keer als ik hem uit zijn kooi haalde, tegen hem te zeggen. Nu kan hij de klanken nabootsen.’

Cees knikt. Hij mag Pietje op zijn hand houden. Daarna wil Pietje op zijn hoofd zitten. De hele tijd.

Vroeger zat Pietje de hele tijd bij mij, maar ik zie aan Cees dat hij het zo leuk vindt, daarom probeer ik niet jaloers te worden.

‘Lusten jullie nog koffie?’ vraagt oma.

Pietje doet haar krassend na: ‘Koffie? Koffie? Koffie?’

Ze staat op om de kan te halen.

Cees-met-vogel-op-zijn-hoofd loopt achter haar aan de gang in. ‘Waar is het toilet?’

‘Naast de voordeur,’ antwoordt mijn oma. ‘Laat Pietje maar even in de woonkamer want mijn keukendeur staat o- … Pietje!’

Vroeger was ik thuis de grappenmaker. Als we met z’n vieren thuis aan tafel zaten, wist ik vaak niet meer van ophouden. Ik kreeg iedereen aan het lachen.

Toen ik klein was, trok ik gekke bekken en maakte ik gekke geluiden. Daar moest ik zelf zo hard om lachen dat de rest vanzelf meedeed.

De laatste jaren deed ik vooral gekke stemmetjes en zo. Of ik vertelde een mop. Mijn moeder snapte die niet altijd, maar ze werd er wel vrolijk van.

Thuis was ik altijd vrolijk.

En eerlijk!

Ik vond een keer een euro op straat. Die wilde ik naar het politiebureau brengen, zodat de arme eigenaar hem daar weer kon ophalen. Opa en oma vertelden dat dat niet hoefde, omdat het bedrag daarvoor te klein was. Ik mocht het geld in mijn spaarpot doen en kreeg een ijsje.

Mijn spaarpot is nooit vol geraakt, maar toch wil ik straks als ik thuis ben even kijken hoeveel er in zit. Als het genoeg is – wat ik niet denk – koop ik een nieuw parkietje voor Diedes oma.

Toen we gisteren daar waren en Pietje per ongeluk door het open keukenraam was weggevlogen, kreeg ik opeens een soort jaloers gevoel. Daarna miste ik oma zo verschrikkelijk, dat het pijn deed van binnen.

Pfff, wat is het ver lopen zeg. Misschien moet ik eerst een busabonnement kopen en als ik geld overhoud, nog een vogeltje.

Cito

Fem en Guus zijn heel slim.

Filip is een middenmoter, maar Sky vindt leren moeilijk.

Ik hang een beetje tussen Filip en Sky in. Ik vind leren soms moeilijk, ben nog nooit de beste in iets geweest, maar ook niet de slechtste. Onder al mijn overgangsrapporten staat ‘net voldoende’. Ik ben de zesjesprofessor, zeg ik altijd.

‘Dat is ook knap, hoor,’ grapt Guus dan lief. ‘Je moet het maar kunnen, altijd een zes halen!’

Ik vind het zelf een beetje saai, maar heb het nogal altijd liever dan de score die ik vandaag terugkrijg voor een van de Cito-toetsen: de laagste.

‘De laagste?’ vraagt Fem verbaasd.

Ik kan het even niet hebben, maar dat heeft ze niet in de gaten. ‘Meestal heb je daar toch wel een voldoendetje voor,’ zegt de professor-in-tienen-en-hoogste-scores.

‘Nou en?’ snauw ik.

De juf komt bij mijn tafel staan. ‘Jammer hè, Diede,’ zegt ze. ‘Hoe komt het, denk je?’

Ik haal mijn schouders op.

‘Had je slecht geslapen, de nacht van tevoren?’

Ik lieg. ‘Nee.’

‘Gaat het thuis wel goed?’

Ik lieg nog eens. ‘Ja.’

Mijn moeder was de hele zondag druk in de weer. Eerst zocht ze uren op internet naar een nieuw parkietje voor oma. Toen bleek dat Cees weer eens verdwenen was en waren ze daar weer druk mee. Maandag konden ze me ook niet helpen, want toen was er opeens een nieuw probleem. Mijn moeders portemonnee bleek leeg.

‘Hè?’ zei mijn moeder verbaasd, terwijl ik aan mijn ontbijt zat en Cees aan zijn koffie. ‘Waar is dat briefje van twintig nou gebleven?’

Ik kreeg van schrik een kop als een boei.

Cees slurpte de laatste slok uit zijn mok en stond op. Hij trok zijn jas aan, pakte een appel van de fruitschaal, stopte hem in zijn jaszak, mompelde iets van een groet en was weg.

‘Diede,’ zei mam streng.

‘Wat?’ zei ik. Dacht ze soms dat ik…?

Ja, dat dacht ze. Omdat ik een rooie kop kreeg, zeker. Alsof ik er wat aan kan doen dat ik wereldkampioen blozen ben!

‘Ik heb het niet gedaan!’ riep ik. ‘Waarom zou ik?’

‘Dat zou ik ook wel eens willen weten,’ antwoordde ze.

‘Er is vast ingebroken.’

Mijn moeder schudde haar hoofd. ‘Er is verder niks weg en er zijn ook geen sloten geforceerd of iets dergelijks.’

‘Dan heb je zaterdag meer boodschappen gedaan dan je dacht.’

‘Ik heb niks bijzonders gekocht. En trouwens, ik heb gepind in de supermarkt. Dat geld had echt gewoon nog in mijn portemonnee moeten zitten.’

‘Misschien heeft pap het er vanochtend vroeg uitgehaald. Voor iets.’

‘Dat zou hij dan gezegd hebben,’ meende mijn moeder.

Dat leek mij ook logisch.

‘Misschien is het het raam uitgevlogen, net als Pietje.’

‘Niet grappig, Diede.’

Ik nam een hap lucht. ‘Dan was het Cees.’

‘Ik vind het nogal wat om hem zomaar te beschuldigen,’ zei mijn moeder. ‘Het past niet bij zijn profiel.’

‘Bij het mijne wel dan?!’ riep ik kwaad. Zonder mijn moeder te groeten ging ik naar school.

’s Middags bleef ik zo lang mogelijk basketballen op het schoolplein. T.T. was er ook en wilde de hele tijd met me wisselen, maar dat wilde ik niet.

‘Ja maar, ik sta op jouw positie tijdens de wedstrijden,’ zei hij.

‘Ik dacht dat jij een allrounder was,’ zei ik.

Daar had hij niet van terug, maar Fem wel.

‘Laat hem nou ook even, Diede,’ zeurde ze.

‘Wat héb jij vandaag toch tegen mij,’ gilde ik en ik rende weg. Toen ik thuiskwam, zaten pap en mam en Cees al aan tafel. Ik kreeg op mijn kop omdat ik te laat was. Verder werd er alleen maar – hoe zeg je dat? – over koetjes en kalfjes gesproken. Niet over het geld en alweer niet over de cito’s.

Ik vond het zo oneerlijk allemaal; ik heb er bijna de hele nacht wakker van gelegen en ik kon me totaal niet concentreren tijdens die toets. Maar dit vertel ik allemaal niet tegen de juf; veel te ingewikkeld.

Het wordt nog veel erger

Ik was eraan gewend dat we zo’n beetje na elkaar opstonden en de badkamer bezetten, maar sinds Cees er is, staan we er steeds vaker met z’n drietjes tegelijk in, zodat hij na ons kan. Vanochtend is het weer zo. Ik sta onder de douche en mijn ouders staan allebei bij de wastafel. Mijn moeder poetst haar tanden. ‘Boesj bje biet be bang?’ vraagt ze.

Watte?

‘Douche je niet te lang?’ vertaalt mijn vader. ‘Het is al best laat.’

Hij maakt zijn gezicht wit met scheerschuim. ‘Misschien moet ik Cees over een tijdje scheerles geven. Is hij al wakker, trouwens? Hij moet ook opschieten.’

Mijn moeder gaat hem wekken.

Ik wil me gaan afdrogen, maar ik ben vergeten een handdoek te pakken.

‘Wie wil er even een handdoek voor me pakken?’ vraag ik en ik doe de deur van de douchecabine alvast open. Op dat moment komt Cees zijn slaapkamer uit.

Irritant! Ik schrik me rot en trek de deur weer keihard dicht. Het glas rammelt ervan en mijn moeder gilt. Voortaan doe ik alle deuren achter mijn kont dicht. En op slot!

Maar het wordt allemaal nog veel erger.

Ik had verwacht dat we elke ochtend met z’n vieren zouden ontbijten, maar Cees houdt het tot nu toe bij koffie. Die drinkt hij iedere morgen zo langzaam als, als… nou ja, iets wat Heel Erg Langzaam gaat, en dat doet hij dus ook vandaag.

‘Je moet nu echt naar school, Cees,’ zegt mijn moeder. Ze geeft hem zijn peen.

Ik sta met mijn jas en schoenen aan bij de deur. Ik heb een hekel aan te laat komen. En ik niet alleen, maar Guus, Sky, Fem en Filip ook.

Ik ben nog nooit zo laat vertrokken van huis als vandaag. Onderweg zijn Cees en ik stil. Ik weet nog steeds niks te zeggen en ik krijg het gevoel dat hij meestal niks wil zeggen.

Als ik het tuinpad van Guus op loop om aan te bellen, wacht hij niet. Hij loopt gewoon door. En best hard. Als hij in dat tempo nou eens een keer zijn koffie dronk…

‘Hee!’ roep ik.

Hij draait niet om.

Guus’ moeder doet de deur open. ‘Het is al bijna half negen,’ zegt ze. ‘Ik heb hem maar vast vooruit gestuurd. Hard rennen, dan haal je hem misschien nog wel in!’

Als ik bij het plein aankom, zie ik Fem, Filip en Sky in een kring staan, samen met nog heel veel andere kinderen.

De bel gaat, maar niemand gaat naar binnen.

Wat is er aan de hand?

Op een drafje ren ik er naartoe.

‘Pak hem, Guus!’ hoor ik. ‘Sla hem op zijn bek!’

Sla hem op zijn bek?

Is Guus aan het vechten?

Dat bestaat niet. Guus is de aardigste jongen die ik ken en dat zeg ik niet omdat verlie… dinges. Niemand heeft ooit met hem gevochten. Hij kan helemaal niet boos worden. Dat dacht ik tenminste. Maar ik heb het mis.

Meester Jan heeft inmiddels in de gaten dat er iets gaande is en duikt de kring in.

‘Opzij!’ brult hij. ‘Aan de kant allemaal!’

Iedereen gaat opzij en even later loopt hij met alle kinderen achter zich aan de school in. Zijn ene hand houdt hij stevig om de bovenarm van Guus geklemd en de andere om die van Cees.

Hij spoort niet

De neus van Guus bloedt verschrikkelijk en is zo dik als een aardappel. Bleek en zielig zit hij op zijn stoel in de klas. Onze juf en meester Jan staan om hem heen. Samen met alle kinderen. Meester Jan vindt het verstandig als hij even naar de Eerste Hulp gaat en belt zijn ouders.

Onze juf zegt dat we allemaal moeten gaan zitten en begint met de les. Ik kan me niet concentreren, want ik voel me afschuwelijk. Het liefst zou ik heel hard gaan huilen. Zal ik even naar de wc gaan? Ach laat maar, daar kan ook iedereen me horen. Ik kijk naar Guus, schuin voor me. Ik wil dat hij ook naar mij kijkt, maar dan moet hij zich omdraaien en dat doet vast en zeker veel te veel pijn.

Even later zie ik zijn moeder en mijn ouders tegelijk het schoolplein op komen lopen. Mijn ouders slaan allebei een arm om haar heen en lopen druk pratend met haar richting de ingang van de school. Wat zouden ze zeggen? Dat Cees nog even moet wennen?

Fem zit naast me. Ook zij kijkt naar buiten. ‘Ik zou me kapot schamen als ik hen was,’ fluistert ze meer tegen zichzelf dan tegen mij.

Ik zeg dus niks terug, maar kijk gauw naar de redactiesommen in mijn boek. Rekenen lijkt opeens verdacht veel op Chinees.

Even later gaat de deur open en komen Guus’ moeder en mijn ouders de klas in. Mijn vader groet de juf en loopt meteen naar Guus toe. Voorzichtig bekijkt hij zijn neus. Zijn moeder geeft hem een knuffel. Mijn moeder bijt op haar nagels.

De hele klas is in rep en roer, hoe hard onze juf ook roept dat het stil moet worden en dat we snel rekenen af moeten maken.

‘Zijn neus is gebroken!’ roepen er een paar.

‘Cees heeft hem ook in zijn maag gestompt!’

‘En geschopt!’

Dan ziet mijn moeder mij zitten. Vragend kijkt ze me aan.

Ik haal mijn schouders op.

Ik was te laat.

Ik weet van niks.

Toen meester Jan na de vechtpartij met hen naar binnen liep, wilde ik achter hem aan gaan, maar dat mocht niet. Guus loopt het lokaal uit, met zijn moeder, mijn ouders en onze juf achter zich aan.

‘Lekkere pleegbroer heb jij,’ zegt Filip tegen mij.

Die opmerking komt hard aan, ook al snap ik best dat hij het zegt. Filip is mijn vriend, maar ook die van Guus.

‘Heb jij het hele gevecht gezien?’ vraag ik. ‘Waarom gingen ze vechten? Wie begon?’

‘Cees begon!’ brult de hele klas. Ze staan allemaal op van hun stoelen en gillen en schreeuwen en bootsen het gevecht na met veel nepklappen en –trappen.

Met z’n vijven lopen we naar huis, T.T. loopt ook mee.

‘Wordt het toch nog even gezellig,’ lacht Fem.

We hadden afgesproken om vandaag met z’n allen bij Sky te gaan lunchen en daarna te gaan basketballen op het schoolplein om te oefenen voor de wedstrijd komend weekend, maar Guus is er nu natuurlijk niet.

En ik heb ook totaal geen zin.

‘Ik mag die Cees echt niet meer,’ zegt Filip boos.

‘Dat zei je vanochtend ook al,’ antwoord ik.

‘Ik heb het geprobeerd,’ gaat Filip door, ‘maar nu heeft hij het echt verknald!’

Fem doet iets wat ze volgens mij nog nooit heeft gedaan: ze geeft haar broer gelijk.

‘Sorry Diede, maar ik ben het ook eens met Filip,’ zegt Sky.

‘Die gast spoort niet. Hoe kun je nou ruzie krijgen met Guus?’

Ik zucht.

‘Ga je naar Guus toe?’ vraagt Sky.

Ik haal mijn schouders op.

Ik weet niet of ik durf.

‘Ik zou het doen als ik jou was,’ zegt Fem. Tegen mij klinkt ze als een strenge juf, maar tegen de jongens gaat ze poeslief verder: ‘Zullen wij straks dan toch gaan basketballen op het pleintje? T.T. telt voor twee, dus dan zijn we met precies genoeg.’ Ze zou zichzelf eens moeten zien en horen. Ze zou er misselijk van worden, net als ik.

De waarheid

Guus’ moeder doet open. ‘Je moeder zit in de woonkamer,’ zegt ze.

Ik loop achter haar aan en zeg hoi tegen mijn moeder.

‘Hoe kon dit nou gebeuren, Diede?’ vraagt ze met een zucht.
‘Weet ik veel. Hoe gaat het met Guus?’

‘Wel goed,’ antwoordt zijn moeder. ‘Ga maar even kijken. Hij is boven.’

Bij iedere trede word ik nerveuzer. Zou hij boos op me zijn? Voor het eerst van mijn, van ons leven? Guus hangt in zijn zitzak met een Donald Duck. Zijn gezicht is opgezwollen en rood, uit zijn neusgaten steken witte dingen.

‘Hi,’ zeg ik.

‘Hi,’ zegt hij.

‘Mag ik binnenkomen?’

Hij knikt.

Ik ga op het puntje van zijn bureaustoel zitten. ‘Hoe gaat het?’

Hij haalt zijn schouders op.

‘Heb je veel pijn?’

‘Nee. Ik heb pijnstillers gekregen van de dokter.’

‘Is het… ernstig?’ Ik wijs naar zijn neus.

‘Gekneusd. Ik mag zaterdag niet mee basketballen.’

Ook dat nog!

‘Wat verschrikkelijk,’ zeg ik zacht. ‘Sorry, Guus.’

‘Jij kunt er toch niks aan doen?’

Ik haal mijn schouders op. Ik heb mijn hele leven lang gezeurd en gezanikt om een broertje of zusje. Een pleegkind leek me geweldig. Ik heb A gezegd. En B. En nu gebeurt er dit.

‘Waarom gingen jullie vechten?’

‘Hij kwam voorbij gelopen toen we onderweg waren naar school. Wij groetten hem, maar hij zei niks terug. Toen vroeg ik hem waarom hij alleen was. Of jij soms ziek was.’

‘En toen?’

‘Toen zei hij weer niks en toen zei Sky dat hij normaal moest doen. Hij draaide zich om, keek hartstikke agressief uit zijn ogen. Toen zei ik dat we het alleen maar goed bedoelen, dat hij rustig moest blijven en wat Sky zei, dat hij normaal moest doen. Toen gaf hij me een klap.’

Ik geloof dat mijn ogen bijna uit mijn gezicht ploppen. ‘Wááát?’

‘Hij begon te rennen, ik ging hem achterna, maar ik kreeg hem pas op het schoolplein te pakken.’

‘Ik vind het heel goed van je,’ zeg ik zacht.

Guus kijkt me vragend aan.

‘Jij doet tenminste iets terug,’ leg ik uit. ‘Mijn ouders roepen de hele tijd maar dat hij “nog even moet wennen” en ik… ik… ik wil wel iets doen, maar ik weet gewoon niet wát! Ik had gehoopt dat het leuk zou zijn om een pleegbroer te hebben.’

‘Het is heel simpel,’ zegt Guus rustig.

‘O ja?’

‘Je moet hem gewoon de waarheid vertellen.’

Jij weet niks van mij

Mijn vader zit aan de tafel met Jacob te bellen. Zijn haar zit helemaal in de war, omdat hij er telkens zijn handen doorheen haalt. Hij heeft een diepe frons tussen zijn wenkbrauwen en wallen onder zijn ogen.

Mijn moeder is tegelijk met mij weggegaan bij Guus, maar ze ging niet naar huis. Ze heeft nog een gesprek met meester Jan. De jas van Cees hangt aan de kapstok. Hij is dus thuis.

Mooi zo.

Ik loop de trap op.

Ik ga precies doen wat Guus zei.

Ik ga hem de waarheid vertellen.

Ik klop op zijn deur.

Nu komt alles goed.

Hij gaat zijn excuses aanbieden aan Guus en daarna gaan we op mijn bed zitten kletsen en vertelt hij me alles over zijn leven en is het voortaan net of we echt broer en zus zijn.

Cees beantwoordt mijn klop niet. Daarom klop ik voor de zekerheid nog eens, iets harder nu, en stap dan meteen naar binnen.

Ik zie precies wat ik had verwacht: een rommelig bed (ligt daar nou een… knuffel?), een bureau met een schrift en een schoolboek, het raam open en Cees zittend op de vensterbank.

‘Ik wil met je praten,’ zeg ik. Fout. ‘Ik moet met je praten. Nu.’

Heel even kijkt Cees me aan, dan draait hij zijn hoofd weer weg. Hij zegt niks.

‘Ik snap best dat jij het moeilijk hebt en zo, maar…’ Mijn stem slaat over en opeens moet ik knipperen met mijn ogen.

Ik wil nu geen kinderachtige huilbui, verdorie!

‘Waarom heb je Guus geslagen?’

Ik krijg geen antwoord, dat had ik kunnen weten, en dat maakt me nog bozer.

‘Guus heeft nog nooit gevochten. Nu is zijn neus gekneusd en kan hij zaterdag niet meedoen aan de wedstrijd en kunnen we vanmiddag ook niet oefenen, want hij is er niet en ik ben er niet.’

Het is net of Cees me niet hoort, alsof hij met zijn gedachten mijlenver weg is. Hij knippert niet eens met zijn ogen.

Ik loop wat verder de kamer in. Ga dichterbij hem staan.

Hij kijkt niet op of om.

Nog een stap.

Nog een.

Nu sta ik zo dichtbij hem, dat ik hem kan aanraken. Ik neem me voor hem vast te pakken als hij het zo meteen weer in zijn hoofd haalt om naar beneden te klimmen en weg te rennen.

‘We willen kampioen worden, wist je dat? En dat gaat lukken ook, als we in vorm zijn, tenminste.’

Geen reactie.

Maar ik schraap mijn keel en geef niet op!

‘Ik vind het gewoon niet kunnen, hoe jij doet,’ zeg ik met een trillip. ‘Wij willen jou alleen maar helpen, terwijl jij… Ik weet natuurlijk helemaal niet hoe jij bent opgevoed, maar…’

Bliksemsnel draait Cees zich om.

Ik wil het niet, maar toch deins ik terug.

‘Je hebt gelijk,’ zegt hij. ‘Jij weet niet hoe ik ben opgevoed. Jij weet niks van mij.’

Meer niet. Dan kijkt hij weer naar buiten en negeert me volledig. Ik denk dat hij daarmee zeggen wil: flikker op.

Er is weer wat

De volgende dag lopen we na school met z’n vijven richting huis. Fem heeft gelukkig sorry gezegd, maar ze kan vanmiddag niet afspreken. Sky en Filip kunnen ook niet afspreken en Guus is vandaag een dag thuisgebleven, dus het laatste stuk loop ik alleen.

De fietsen van papa en mama staan voor het huis. Zouden ze allebei thuis zijn?

Ik loop de tuin in, haal Dunk uit haar hok, kijk omhoog en zie de voeten van Cees. Ik snap nog steeds niet hoe hij altijd zo snel na schooltijd wegkomt.

Mijn ouders zijn inderdaad allebei thuis.

Ze zitten tegenover elkaar aan tafel. Mijn vader heeft zijn armen over elkaar heen geslagen. Hij kijkt zorgelijk.

Mijn moeder ook.

O jee.

Er is weer wat.

Ik denk aan hoe ze een paar weken geleden nog zo verliefderig naar elkaar keken, toen ze me vertelden dat ze Cees in huis wilden nemen.

Wat zou hij nu weer uitgespookt hebben?

‘We hadden een gesprek op school,’ zegt mam.

‘Ik heb jullie helemaal niet gezien.’

‘Jij had gym. We hebben gepraat met de directeur en de zorgcoördinator.’

Zou Cees zich ook misdragen in de klas?

‘Daar ging het gesprek niet over.’ Mijn vader vertelt wat ik dus totaal niet had zien aankomen: ‘men’ maakt zich zorgen om mij op school. Om mij?

Hij strekt zijn armen naar me uit. Het is honderd jaar geleden dat ik voor het laatst bij hem op schoot zat en nu gaat het toch weer vanzelf. Sommige dingen verleer je blijkbaar nooit: zwemmen, fietsen, op schoot zitten…

‘Je bent vaak bleek en moe, je zit voortdurend te dagdromen en je cito’s zijn onvoldoende.’ Mijn moeder somt het hele riedeltje op en vraagt: ‘Komt het door Cees?’

Ik denk aan mijn pleegbroer, die een verdieping boven ons zijn benen uit het raam laat bungelen, uitkijkend over weilanden en die niet wil dat ik ook maar iets van hem weet.

‘Moet Cees weg?’ Ik schrik van mijn eigen vraag. Zijn mijn cijfers meer waard dan de toestand van Cees?

‘Hoe kun je dat nou zo aan dat kind vragen?’ Boos kijkt mijn vader mijn moeder aan. Ik krijg een aai over mijn bol en een troostend ‘welnee, liefje’, maar hij kijkt me niet aan en ik heb wel eens gehoord dat mensen liegen als ze iets zeggen zonder je aan te kijken.

‘Blijf ik zitten?’ Dát zou ik dus echt verschrikkelijk oneerlijk vinden!

‘Hopelijk niet,’ antwoordt mijn vader weer en nu kijkt hij me wél aan. ‘Het kan toch een keer gebeuren dat je niet zo lekker in je vel zit? Iedereen heeft wel eens een periode waarin dingen wat minder goed gaan. Toch?’

Ik knik aarzelend. Waar gaat dit gesprek naartoe?

‘Dus het heeft niks met Cees te maken?’ Mijn moeder klinkt een beetje smekend, alsof ze eigenlijk zeggen wil: Zeg alsjeblieft dat het niks met hem te maken heeft. Alsjeblieft, alsjeblieft!

‘Ja. Nee. Weet ik veel!’ roep ik kribbig.

‘Wat kunnen we voor je doen, zodat je je wat beter voelt?’ vraagt mijn vader.

‘En zodat je weer wat beter gaat scoren,’ vult mijn moeder aan. Scoren?

‘Kom maar kijken bij basketbal,’ zeg ik meteen bijdehand. ‘Dan zul je zien hoe goed ik kan scoren!’

Gelukkig, we kunnen weer even lachen met z’n drieën, ook al bedoelde mijn moeder natuurlijk iets anders.

Ik vergelijk mezelf weer eens met Dunk in haar hok in de tuin beneden me en ik bedenk dat mensen te vaak alleen maar andere mensen en dieren bij zich houden uit egoïsme.

Dunk wil natuurlijk helemaal niet in haar uppie in een hok wonen, al mag ze nog zo vaak mee naar binnen. Als ze zou kunnen praten, zou ze zeggen dat ze het liefst andere konijnen om zich heen wil hebben om wie ze geeft. Ze zou smeken om familie en om vrijheid.

Net als ik.

Heeft iemand mij gevraagd of ik weg wilde bij mijn familie? Of dat wel goed was voor mijn familie? Of ík op deze manier geholpen wilde worden?

Oké, ze hebben voor de vorm gevraagd of ik hier wilde gaan wonen, in dit dorp, bij deze mensen, in dit huis, dit hok.

Maar ‘nee’ zeggen was geen optie.

Mijn juf wilde me zonodig helpen, want dan zou ze zich geen zorgen meer hoeven te maken en het gepest niet meer hoeven aan te zien. Als ik weg zou zijn, zou haar klas rustiger worden en zou zij haar werk beter kunnen doen. Ze deed het dus niet voor mij, ze deed het voor zichzelf.

Jacob wilde me helpen, simpelweg omdat het zijn werk is. Het gaat hem niet om mij, het gaat hem om zijn salaris.

Diede en haar ouders wilden me helpen, waarschijnlijk uit idealisme of zoiets. Mensen vinden het ‘knap van je’ of ‘mooi’ als je iets doet voor een ander. Ze hebben mij in huis genomen voor een schouderklop en uit egoïsme, dus.

Ik maak hier alles kapot. Ik begreep zelf eerst niet hoe het kwam, ik deed het allemaal niet expres, het gebeurde gewoon. Maar nu snap ik het. Ik pas hier niet. Diede en haar ouders zijn op zich heel aardig, maar ze zijn geen familie.

Ik hoor bij opa en bij m’n moeder.

Voor Dunk heb ik al een plannetje bedacht. Nu wordt het tijd dat ik er voor mezelf ook een verzin. Een bevrijdingsplan, Plan C!

Kop vol Cees

Het is zaterdag.

Vandaag moeten we uit tegen B.L.V. Debbie is bij een wedstrijd van hen gaan kijken en beweert dat we absoluut kunnen winnen, als we ons best maar doen.

Pap en mam gaan allebei mee om te kijken en het wordt vast een geweldige wedstrijd!

Dit bedenk ik me allemaal als ik net wakker geworden ben en vanuit mijn bed prachtig scoor.

Ik trek mijn wedstrijdtenue aan en daar overheen mijn joggingpak. Ik huppel de trap af naar beneden.

Mijn ouders zijn ook al op. Cees nog niet.

‘Hoe laat moet hij gaan?’ vraagt mijn vader. Cees gaat vandaag praten met iemand die hem kan helpen. Een soort psycholoog. Jacob, meester Jan en mijn ouders hebben bedacht dat dat goed voor hem is.

‘Over drie kwartier al,’ zucht mijn moeder. ‘Precies als wij weg moeten met Diede.’

Mijn vader knikt en loopt langs me heen naar boven om Cees wakker te gaan maken.

Drie kwartier later stappen we alle vier in de auto. Mijn goede humeur is verdwenen. De afgelopen 45 minuten heb ik een vader om me heen gehad met zijn mond in een streep van ergernis en een chagrijnige moeder, omdat Cees te laat, te sloom en te slordig beneden kwam.

We zetten hem af aan het begin van de straat waar hij moet zijn en rijden snel door naar de sporthal, waar we de anderen zullen ophalen.

De spanning neemt pas af als Sky en Fem bij ons instappen en Sky moppen gaat tappen.

We rijden achter de auto van Guus aan, die samen met zijn moeder meegaat om te kijken, wat ik geweldig van hen vind. Het verband mocht er gisteren af, maar zijn neus is nog erg gevoelig en heeft zo’n beetje alle kleuren van de regenboog. We liggen in een deuk als hij en Filip achterstevoren op de achterbank gaan zitten en gekke bekken trekken.

Zelfs mijn moeder kan dan weer lachen, gelukkig.

Ook mijn vader wordt weer helemaal vrolijk, want we spelen de sterren van de hemel. Helaas duurt de pret maar kort.

In de pauze tussen de eerste en tweede helft – we staan maar twee punten voor, dus het is een bloedspannende wedstrijd – tikt mijn vader me plotseling op mijn schouder

‘We moeten weg. Cees is niet naar de psycholoog gegaan, hij is weer eens verdwenen. De vriend van Debbie komt zo, Sky, Fem en jij kunnen met hem meerijden.’ Hij trekt een sprintje naar de uitgang. Mijn moeder is blijkbaar al naar de auto, want ik zie haar niet meer op de tribune.

Met een gevoel alsof er een zak zand in maag zit, begin ik aan de tweede helft. Ik zie Debbie fronsend naar me kijken als ik een domme fout maak. En nog één en nog één. Drie op een rij, dat levert zes vrije worpen op voor B.L.V. en ja hoor, ze zijn allemaal raak. Hun achterstand wordt steeds kleiner, we eindigen in gelijkspel en ik loop met tranen in mijn ogen naar de kleedkamer.

Bah, wat baal ik van mezelf!

In de auto zijn we stil. De vriend van Debbie zingt keihard en zo vals mogelijk mee met de radio; hij wil ons opvrolijken, maar dat lukt niet. Als hij zegt dat het ‘toch allemaal maar een spelletje is’ daalt de stemming helemaal tot het vriespunt.

‘De eerste helft was hartstikke goed,’ sust Debbie. ‘We kunnen het best. We moeten het alleen de tweede helft óók zien vol te houden.’

‘Ik hield het ook vol,’ zegt Sky bozig.

Debbie knikt.

‘Ik ook,’ zegt Fem, ‘alleen…’

Vragend kijkt Debbie over haar schouder naar ons.

Fem haalt haar schouders op. ‘In de tweede helft kon ik de bal niet meer zo goed overspelen.’

Ik staar naar buiten en hoor hoe toch gezegd wordt wat niemand uitspreekt. Weilanden en boerderijen. Ik heb niet goed gespeeld. Andere auto’s, een tankstation en een bedrijventerrein. Ik was er niet bij met mijn kop. Woonwijken met speeltuinen. Ik kon me totaal niet focussen. We zijn er bijna. Ik had weer eens een kop vol Cees.

Ik word gek

Ik haal opgelucht adem als we bij ons huis aankomen. Pap en mam zijn zo te zien nog niet thuis, want de auto staat niet op de oprit. Ik ben dus alleen en vandaag vind ik dat voor de verandering eens hartstikke prima.

Om mijn moeder een plezier te doen, prop ik mijn basketbaltenue alvast in de wasmachine en daarna loop ik naar het hok van Dunk.

Ik ben van plan die lieve Dunkie gezellig mee naar binnen te nemen en haar helemaal plat knuffelen. En ik ga een groot glas cola leeg drinken. Of twee. En chips eten. En lekker lang douchen met de deur open. Ja, ik ga mezelf heerlijk verwennen, dan verdwijnt die zak zand in mijn maag misschien vanzelf.

Niet dus.

Dunk is verdwenen.

Ze zit niet in haar ren op het gras en ook niet in het hokje erboven. Maar het deurtje zit gewoon dicht en ik kan ook geen gat in het gaas ontdekken.

‘Dunk!’ gil ik.

‘Duhunk!’

Ik kijk overal in de tuin, achter alle bloempotten en onder de tuinstoelen. Ik kam het schuurtje uit, gooi papa’s gereedschap door elkaar en check alle emmers, maar zie nergens keuteltjes, laat staan Dunk zelf.

Ik krijg een soort waanbeelden van Dunk ergens gevangen in een konijnenhok van een ander kind. Ik zie haar voor me, plat gereden op straat met veel bloed en smurrie, als hoofdgerecht op de menukaart van een restaurant, als bontmuts van een rijke kakmadam.

Ik word, geloof ik, gek.

Nee, ik word zeker weten gek!

De zak zand in mijn maag verandert in een klont cement die naar buiten wil en ik ren huilend naar de wc.

Natuurlijk waren ze boos op me toen ik thuiskwam. Laaiend zelfs. Kan me niet schelen; ik ben eigenlijk net zo kwaad als zij. Ik wil namelijk helemaal niet naar die stomme spiegoloog. Ik ben NIET gek.

Maar ja, ik heb alles braaf aangehoord: bij het ene oor ging het erin, bij het andere er weer uit.

En ik heb ook sorry gezegd.

Goed zo, Cees.

Brave jongen!

Maar over Dunk heb ik mijn kop gehouden, hoe moeilijk dat ook was.

Ze hadden eens moeten zien hoe blij ze was, samen met dat andere konijn. Het was meteen dik aan tussen die twee, haha!

Een plan

Vandaag is Cees voor het eerst naar zijn opa, zoals dat was afgesproken met pleegzorg. Het is zijn maandelijkse bezoekdag. Mijn ouders hoefden hem niet te brengen; hij heeft een OV-chipkaart gekregen.

In huis is het relaxed, eindelijk kunnen we weer eens gaan plassen met de deur open en dat soort normale dingen en toch ben ik totaal niet blij. Mijn konijn is namelijk nog steeds niet terug.

‘Zullen we Dunk nog een keer gaan zoeken?’ vraag ik aan mijn ouders.

‘We hebben nog een hele lange to-do-list voor vanmiddag.’ ‘Hoezo?’ vraag ik. ‘Het is zondag, hoor.’

Gelukkig mag ik Guus, Fem en Filip en Sky wel uitnodigen. We gaan met z’n allen naar mijn kamer en gooien over met de zachte basketbal.

‘Onvoorstelbaar dat Dunk nou ook nog weg is,’ vindt Fem.

‘Tja,’ zegt Filip. ‘Dat was te verwachten.’

‘Doe effe normaal!’ gilt Fem.

‘Denk jij dat Cees…’ Sky maakt zijn zin niet af.

Guus knikt.

‘Ik weet het niet,’ zeg ik. ‘Misschien heeft een bontboef haar gestolen?’ Dat woord heb ik gisteravond in bed zelf bedacht. Mijn vrienden schudden hun hoofd.

‘Denken jullie allemaal dat…?’

Filip knikt.

Sky knikt.

Guus knikt.

Fem bijt even op haar lip.

Dan knikt ze ook.

‘Hij zegt van niet,’ zeg ik.

‘Smoesjes,’ zegt Filip.

‘Je moet het wel eerst bewijzen, voordat je hem gaat beschuldigen,’ vindt Fem.

Ik ben het weer eens helemaal met haar eens. ‘Maar hoe doe ik dat?’

‘Dat is heel simpel,’ zegt Guus.

Allemaal kijken we naar Guus en hij kijkt naar mij. Ik bloos volgens mij tot mijn navel, maar dat kan me nu niet zoveel schelen. Ik geloof dat ik begrijp wat hij bedoelt!

‘Ik moet iets terug jatten,’ zeg ik langzaam.

Guus knikt glimlachend.

Daarna gaan we naar het schoolplein om een potje te basketballen. We doen voorzichtiger dan ooit, want Guus speelt voor het eerst weer mee.

‘Over twee weken moeten we tegen Ares!’ gilt Fem, terwijl ze met een grote boog om hem heen loopt. ‘Het wordt hoog tijd voor onze fanclub. We gaan winnen!’

We spelen een mooi partijtje en overleggen ondertussen wie we gaan uitnodigen: de hele klas, de juf, familieleden en buren.

‘Mijn zusjes nemen vast weer al hun barbies mee,’ denkt Guus. ‘Die moeten natuurlijk ook allemaal zien hoe wij kampioen worden.’

We moeten er allemaal om lachen en ik het hardst, want die barbies hebben me op een idee gebracht. Ik heb opeens een plan! Nu alleen nog even bedenken wanneer ik het ga uitvoeren…

Ik zit verstopt achter een bosje rozenbottels met een hart dat zo hard bonkt, dat het zeer doet in mijn oren. Ongeveer honderd meter bij me vandaan hangen de sukkels uit mijn vorige klas tegen een bankje. Als ze me zien, slaan ze me natuurlijk weer in elkaar.

O jee, ze komen deze kant op!

En ik ben al zo laat!

Ik ben veel te lang thuis gebleven, de bus was al lang weg. Daarom besloot ik te gaan lopen. Had ik dat nou maar niet gedaan!

Was ik nou maar gewoon nóg langer gebleven, dan had ik nog een eitje kunnen bakken en had ik tijd gehad om op te zoeken hoe lang een moederkonijn bij haar jonkies moet blijven.

Dan had ik gewoon opgebeld en gezegd dat ik een bus later zou nemen. Of twee. Of drie. Of geen. Ik had een goede reden om niet terug te gaan: opa is ziek. Hij is kortademig en als hij hoest – wat hij de hele dag doet – loopt hij rood aan en lijkt het net of hij stikt.

Volgens mij heeft hij ook koorts.

‘Wat is er nou met hem?’ M’n moeder vroeg het wel honderd keer. Ik weet niet wat opa heeft. Griep of een longontsteking of zo?

Hij wilde natuurlijk niet naar de dokter en de dokter mocht ook niet bij ons langskomen.

‘Ik word vanzelf weer beter,’ bromde hij. ‘Die dokter heeft wel wat anders aan z’n hoofd dan verkouden oude mannen op te zoeken.’

Als ze me nou maar niet zien, als ze me nou maar niet… O nee, ze hebben me gezien!

Rennen!

Dat kon er ook nog wel bij

‘We wachten buiten wel op je,’ zegt Fem.

Ik schud mijn hoofd. ‘Hoeft niet. Ga maar vast naar huis.’ Debbie heeft me gevraagd of ik na het douchen nog even naar de kantine kom voor een gesprekje. Ik heb er geen goed gevoel over, hoewel de training best lekker ging.

‘Echt niet?’

‘Nee. Ik weet niet hoe lang het gaat duren. Ga maar.’

Ik zwaai mijn teamgenoten uit alsof ze op wereldreis gaan en stap dan met knikkende knieën de kantine in.

Debbie zit aan een tafeltje in de hoek met haar trainingsmap en magneetbord voor zich.

De map ligt open bij een pagina waar mijn naam boven staat. Voor de rest is hij gevuld met een schema waarin bovenaan heel veel plussen staan maar in de onderste helft heel veel minnen.

‘Diede,’ zegt ze, ‘hoe vind je zelf dat het gaat tijdens de trainingen en de wedstrijden?’

Als een juf of meester op school aan je vraagt hoe je zélf vindt dat het gaat, weet je dat zij in ieder geval vinden dat het niet goed gaat. Zou dat anders zijn bij trainers en coaches? Nee dus.

Ik zeg dat het wel goed gaat; soms niet zo goed als ik zou willen, bijvoorbeeld de laatste wedstrijd tegen B.L.V., maar toch. Debbie knikt, schuift de map naar me toe, legt haar hand op mijn onderarm en zegt: ‘Gezien je prestaties van de afgelopen tijd, twijfel ik of ik je in de basisopstelling ga zetten tijdens de wedstrijd tegen Ares.’

Ze wil mij wat meer rust geven, omdat ze ziet dat ik dat nodig heb. ‘Het is niet niks, als je zomaar van de ene op de andere dag een pleegbroer krijgt!’

Kortom: Debbie wil T.T. in de basisopstelling en mij op de bank.

Dat kon er ook nog wel bij.

Rustig blijven, rustig blijven. Ik zeg het wel honderd keer tegen mezelf, terwijl ik mijn kamer nog een keer doorzoek en mijn tas weer leeg kieper. Mijn nieuwe kleren rollen over de vloer. En de foto van opa en oma, m’n moeder en mij. Maar mijn knuffelkonijntje niet.

Voor de zoveelste keer kijk ik onder mijn bed en til ik het matras op, maar ik weet zeker dat het daar niet lag.

RUSTIG BLIJVEN.

Het lukt weer eens niet.

Mijn hele plan loopt in de soep!

Het konijntje lag in een van mijn bureaulades die me nu allemaal, ik trek ze één voor één woest open, leeg en hol aangapen.

Ik kan pas weg als ik mijn knuffelkonijntje weer heb gevonden. Ik móét het vinden.

Op zoek

‘Fijn dat jij het voor me wilt bewaren.’ Ik haal de plastic tas waarin het knuffelkonijn van Cees zit uit mijn rugzakje en geef hem aan Fem.

‘Was het gemakkelijk om te jatten?’ vraagt ze nieuwsgierig. ‘Heel gemakkelijk! Toen hij gisterochtend voor school beneden koffie dronk en mijn ouders al naar hun werk waren, heb ik het gedaan. Ik moest trouwens wel even zoeken. Hij had het in zijn bureaula verstopt.’

We hebben bij ons geluncht en zijn nu, zoals gewoonlijk, op weg naar het schoolplein om te gaan basketballen. Ik wilde vandaag eigenlijk mijn fiets meenemen, maar dat doe ik anders nooit. Mijn moeder zou het verdacht kunnen vinden, dus ik heb hem thuis gelaten.

‘Ik belóóf jullie, nee ik zwéér dat ik vanavond thuis nog zal oefenen met mijn lay ups en mijn vrije worpen. Bounce ’80 kampioen! En doe de groeten aan T.T.’ Ik geef iedereen een high five en loop richting de stoplichten. Onderweg haal ik het papier met de route en het adres uit mijn kontzak.

Ik heb vandaag een ander doel dan trainen en eerlijk gezegd vind ik dat helemaal niet erg, maar dat weet niemand. Ik heb de balen van dat hele basketbal na het gesprek van afgelopen maandag. Net zoals ik de balen heb van school en van al het gedoe met Cees. Maar het ergste van alles is Dunk. Ik wil haar terug!

Ik heb gisteren op school bedacht dat Cees haar best eens naar de boerderij van zijn opa zou kunnen hebben gebracht. Daarom heb ik ’s middags stiekem in de map van pleegzorg het adres opgezocht.

Het is een vreselijk eind lopen, de zon schijnt als een gek en na een half uur puf ik van de hitte. Gelukkig heb ik mijn bidon, gevuld met lekker koud water, in mijn rugzak.

Het eerste deel van de route ken ik wel, omdat we dat stuk ook altijd rijden als we naar oma gaan. Daarna loop ik één keer verkeerd, waardoor ik pas anderhalf uur later aankom. Ik loop het erf op van een klein, verzakt boerderijtje. Er staan veel bloemen in de tuin. Het is best een vrolijk gezicht vind ik, maar ik denk dat het onkruid is. Zulke bloemen groeien bij mijn oma namelijk ook langs de kant van de weg.

De gordijnen, ze waren ooit rood gok ik, zijn allemaal dicht. Ik loop naar de voordeur en haal een paar keer diep adem.

Dan druk ik op de bel.

Er gebeurt niks.

Nog een keer.

Weer niks.

Maar ik geef het niet op. Ik ga gewoon achterom, wat kan mij het schelen.

Naast de achterdeur staan drie paar klompen. Een paar hele grote gele, een paar iets kleinere gele en een paar rode. Zouden die rode van Cees’ oma zijn geweest?

De deur staat op een kier. Zachtjes duw ik hem wat verder open. Het is hartstikke donker binnen en het stinkt er enorm. Tien keer erger dan Cees stonk toen hij voor het eerst bij ons kwam.

Ik probeer zoveel mogelijk door mijn mond te ademen en ga naar binnen.

‘Hallo?’

Geen antwoord.

Nu moet ik kiezen: weggaan of de twee deuren opendoen die uitkomen op deze bijkeuken.

Ik kies voor het laatste.

Achter de eerste deur zit een heel smerig toilet. Ik moet er bijna van kokhalzen.

Achter de tweede deur is de keuken. Op tafel staan aan een kant twee borden waarvan al duidelijk gegeten is. Een clubje vliegen geniet er nog van na.

De andere kant van de tafel is bezaaid met post. Niet net zoals bij mij thuis keurig op een stapel, maar alles door elkaar. Reclame, enveloppen; niet normaal veel.

Het aanrecht staat vol vieze vaat en in de hoek staat een koffiezetapparaat met een volle pot koffie.

Logisch.

Cees is nergens te zien en zijn opa is hier ook niet. Er is wel weer een deur. Zachtjes duw ik de klink naar beneden.

Ik kom in een muffe, stoffige halfdonkere kamer en zie een slapende oude man in een stoel zitten. Hij heeft een stoppelbaard en er zit een gat in een van zijn sokken. In zijn handen met zwarte randjes onder de nagels ligt een ingelijste foto.

Ik houd mijn hoofd schuin om te zien wie er op staan.

Zwanger

Zo snel en zo zacht als ik kan, loop ik het huis weer uit. Ik struin het erf af, maar vind nergens een konijnenhok en geen spoor van Dunk. Ook niet van Cees.

Ik ben een beetje van slag door wat ik daarnet heb gezien. Wat een chaos, wat een viezigheid. Ik snap nu pas goed wat mijn moeder met ‘verwaarloosd’ bedoelde! En die foto…

Ik herkende Cees meteen.

Wie zijn opa en oma waren, was ook onmiddellijk duidelijk. Maar er stond ook een jonge vrouw op.

Zou Cees een oudere zus hebben?

Of zou het zijn moeder zijn?

Waarom vertelt hij dat soort dingen niet gewoon? Waarom doet hij zo geheimzinnig over zijn familie?

En waar is Dunk als ze niet bij Cees’ opa is?

De terugweg gaat veel sneller dan de heenweg, omdat ik nu in één keer goed loop. Voor ik het weet, ben ik de ingang van de kinderboerderij voorbij waar Cees zo lang naar keek toen we naar oma reden.

Waarom deed hij dat?

Ik besluit even te gaan kijken en sta nog maar net op het terrein of een jongen in een overall begint tegen me te praten. ‘Welkom op onze kinderboerderij!’ roept hij. Hij klinkt als een spreekstalmeester in een circus die de leeuwen aankondigt. Hij is, hoe zeg je dat? Geestelijk gehandicapt of zo. ‘Ik werk hier!’

‘Leuk.’

‘Ja, hart-stik-ke leuk!’

‘Succes,’ zeg ik maar.

‘Dank je wel! Ik wens je een hele fijne middag!’ Hart-stik-ke gelukkig loopt hij weg.

‘Dag,’ zeg ik nog en dan houd ik mijn adem in. Daar loopt Cees! In eenzelfde soort overall als de gehandicapte jongen, met een hooivork in zijn handen! Werkt hij hier ook?

‘Hij houdt dus echt van dieren,’ mompel ik.

Ik wil niet dat hij me ziet, dus ik duik snel een stalletje in.

Er is een smal stuk looppad en achter een laag betonnen muurtje een dierenverblijf. Ik zie drie cavia’s een wit konijn en…

‘Dunk!’

Ze herkent me meteen, gaat op haar achterpootjes zitten en beweegt haar toffeekleurige oortjes geconcentreerd heen en weer.

‘O, Dunkie,’ fluister ik.

Dan pas zie ik dat er een vrouw binnen is. Zij werkt hier ook, want ze heeft precies zo’n overall aan als Cees en de spreekstalmeesterjongen. En ze heeft een boerenzakdoek om haar haren geknoopt.

‘Mag ik er even in?’ Ik wijs naar de ren.

De vrouw knikt. ‘Maar over vijf minuutjes gaan ze lekker naar buiten.’

Met grote stappen loop ik naar Dunk. Het witte konijn en de drie cavia’s schieten bij me weg, maar zij niet.

Ik buk om haar op te tillen.

‘Ho ho!’ roept de vrouw in de overall. ‘Dat mag niet!’

‘Jawel hoor,’ zeg ik. ‘Dit is namelijk mijn konijn.’

‘Je blijft er vanaf,’ zegt de vrouw hard. ‘Ze is zwanger!’

‘Zwanger?’

De blik in haar ogen wordt nu weer wat zachter. ‘Over een paar weken heeft ze een hele grote familie en hebben wij hier eindelijk weer eens kleine konijntjes om te knuffelen!’

Ik mis hem zo

De vrouw loopt mijn kant op en komt dichtbij me staan. Iets te dicht als je het mij vraagt. Met haar is hetzelfde aan de hand als met de jongen bij de ingang.

‘Ze moet hier blijven, hoor,’ zegt ze. ‘Met die jonkies. Moeders en kinderen horen bij elkaar te blijven!’ Ze klinkt vastbesloten, maar ook een beetje droevig.

‘Hoe kwam ze hier dan?’ vraag ik.

‘Met de bus,’ giechelt de vrouw nu. Ik denk dat ze het helemaal voor zich ziet hoe Dunk in haar eentje vrolijk de bus instapte en hier naartoe kwam gereden.

‘Nou ja, met Cees met de bus.’

Zie je wel: Cees!

‘Je bedoelt je collega Cees?’

De vrouw knikt en knikt en grijnst van oor tot oor, zoals een klein meisje doet als je vraagt of ze samen met je in de draaimolen wil. Ja, hoi hoi hoi! In de draaimolen!

Maar dan, binnen een tel, is ze één en al verdriet. Er komen dikke tranen in haar ogen en haar mond gaat hangen, precies zoals Cees’ mond op de dag dat hij bij ons kwam.

‘Ik zie hem veel te weinig,’ zegt ze met een zielig stemmetje.
‘Ik mis hem zo.’

Wacht eens even. Opeens beginnen die trage hersens van me te werken. Ik bekijk het gezicht van de vrouw nog eens goed. Ze lijkt op de vrouw van de foto. Zou Cees hier soms werken met een andere reden dan liefde voor dieren?

‘Ben jij soms familie van Cees?’ vraag ik voorzichtig.

Ze knikt nu heel zielig.

‘Ben je… zijn zus?’

De vrouw kan net zo hard nee schudden als ze ja kan knikken. Nee, nee, nee, ze is niet zijn zus. Nee hoor. Dat niet. Nee. Ze komt nog dichterbij me staan. Ze stapt zowat bovenop Dunk en haar neus raakt bijna de mijne.

Ze kijkt me doordringend aan. Haar ogen lijken precies op die van Cees. ‘Als ik niet zijn zus ben, wat ben ik dan?’

Zo’n raar raadsel heb ik nog nooit gehoord.

‘Eh… zijn tante?’

Weer heftig nee-geschud.

‘Nicht?’

‘Kijk nou eens goed, meisje.’

Ik kan nog maar één ding bedenken, maar dat lijkt me onmogelijk. Ik bedoel, ik had nooit gedacht dat mensen die... dat mensen zoals zij…

‘Ben je dan zijn…’

‘Ja!’ roept ze blij. ‘Zie je wel dat je het weet!’ Ze legt haar handen op mijn schouders en rammelt me door elkaar.

‘Ik ben zijn moeder!’

De raampjes van het knaagdierenstalletje staan open, daardoor hoor ik hen praten.

Ik hoor precies wat ze zeggen en herinneringen aan de kinderen in mijn klas op mijn oude school flitsen door mijn hoofd.

Op mijn oude school wist iedereen het van mijn moeder.

Altijd moesten ze me ermee hebben.

‘Ceessie, Ceessie,’ riepen ze dan, ‘je moeder is creezie!’ Daarna schopten ze mijn schenen blauw, dat stelletje losers.

Nu weet Diede het ook.

Dan zullen haar vrienden het vanavond wel weten. Die vertellen het natuurlijk aan hun familie en morgen aan de kinderen in de klas en voor je het weet, zijn de hele school en het hele dorp op de hoogte en begint alles opnieuw.

Ik moet vandaag nog weg bij Diede. Dan maar zonder knuffelkonijntje.

Dat moet heftig zijn

Ineens staat Cees achter me. ‘Wat doe jij in mijn kamer?’

Ik stond net de foto te bekijken. Volgens mij is het dezelfde als zijn opa in zijn handen hield. Cees heeft hem op zijn nachtkastje staan.

Ik schrik me kapot. ‘Sorry. Ik eh… Zullen we even gaan zitten?’ Ik knik naar zijn bed alsof het een tafel met stoelen is. Cees gaat zitten.

Ik ook.

‘Zodra Dunks jonkies oud genoeg zijn om zonder hun moeder te leven, wil ik haar terug,’ begin ik.

Ik dacht hem te verrassen met deze uitspraak, maar Cees vertrekt geen spier. ‘Goed.’

‘Beloof het.’

‘Ik beloof het.’

‘Zweer het!’

‘Goed, ik zweer het.’

‘Je opa zat vanmiddag te slapen in een stoel in de woonkamer.’ Ah, dit werkt beter!

Cees veert rechtop alsof hij door een wesp wordt gestoken. ‘Opa? Bedoel je… opa?’

Ik vertel hem over vanmiddag.

‘Hij had een fotolijstje in zijn handen. Is dat dezelfde foto?’ Ik wijs naar zijn nachtkastje.

‘Ja.’

‘Hou je veel van je opa?’ Ik flap het eruit, ik durf hem amper aan te kijken.

Cees knikt.

‘En van je moeder?’

‘Waarom vraag je dit allemaal? Waarom heb je dit vanmiddag allemaal gedaan?’

‘Om erachter te komen wie jij bent. Ik kan niet met jou in een huis wonen als ik niks van je weet en als jij zo… vreemd doet. Waarom doe je zo?’

‘Ik maak me zorgen.’

Nu is het mijn beurt om te knikken, want je hoeft geen geleerde te zijn om dit te begrijpen. ‘Weten mijn ouders het wel? Van je moeder, bedoel ik?’

‘Ja.’

‘Weten ze ook dat jij zo bezorgd bent?’

‘Geen idee.’

‘Dat moet je ze vertellen, vind ik.’

Cees haalt zijn schouders op.

‘Als jij anderen niks vertelt, kunnen ze jou ook niet helpen.’ ‘Mijn oma was de enige die me hielp. Alle anderen,’ hij trekt een vies gezicht en maakt een wegwerpgebaar met zijn handen. ‘Heb jij er ooit over nagedacht of iemand mij wel eens heeft gevraagd wat ik wil?’

Ik knik. ‘Jacob heeft je toch gevraagd of je hier wilt wonen? En je bent nog te jong om over je eigen leven te beslissen.’ ‘Te jong? Belachelijk!’ Cees spuugt de woorden bijna uit.

Ik zucht. Ik probeer al de hele middag te begrijpen hoe het is om Cees te zijn. Zo jong en dan met zo’n opa, en zo’n moeder, en zo’n huis…

‘Weet jij waar mijn…’ Cees maakt zijn zin niet af. ‘Laat maar. Wil je alsjeblieft weggaan?’

Ik heb geen idee hoe laat het is, maar volgens mij zit ik nu al uren in de vensterbank.

Het waait en het miezert, ik ril van de kou en moet telkens gapen. Ik moest zo lang wachten, omdat de ouders van Diede vanavond pas laat naar boven kwamen. Ik hoorde ze een tijd smoezen in de badkamer en daarna gingen ze naar Diede. Zo te horen sliep zij ook nog niet, want ze zijn heel lang bij haar boven gebleven. Volgens mij hebben ze met z’n drietjes gebasketbald. Waarschijnlijk hebben ze het over mij gehad.

Maar nu is het doodstil in huis. Ze liggen vast allemaal te pitten. Tijd om te vertrekken!

Of zal ik ook gaan slapen? Ik kan altijd nog weglopen natuurlijk. Als ik mijn knuffelkonijntje weer terug heb, bijvoorbeeld.

Nee, laat ik toch maar nu gaan.

Morgen vertelt Diede natuurlijk aan iedereen over mijn moeder en dan gaan ze me vast weer pesten.

Ik moet er niet aan denken.

Wacht, ik moet nog even mijn spaarpotgeld neerleggen en er een briefje bij schrijven. Dan ga ik echt.

Ik ben weggelopen en ik kom niet meer terug.

In mijn spaarpot zat jammer genoeg niet genoeg geld voor het geleende briefje van twintig en een nieuwe parkiet. Dit is alles wat ik heb.

Sorry.

Bedankt en tot ziens groetjes,

Cees

Waar is Cees?

Het is pas half zes in de ochtend, maar ik ben al aangekleed en beneden. Het briefje van Cees ligt voor me op tafel. Ik lees het telkens weer opnieuw, probeer in de letters een soort schatkaart te zien, probeer eruit te ontcijferen waar Cees nu is.

‘Hij is vast weer naar zijn opa,’ denkt mijn moeder. Ze werd wakker, een paar uur geleden en kon niet meer slapen, ging naar beneden, dronk een kopje thee, keek even bij mij op zolder en toen ook nog even bij Cees. Ze ontdekte dat hij weg was en een briefje had achtergelaten. Nu zijn we alle drie op en is mam radeloos en pap woest.

‘Wat denkt die gozer wel? Dat hij kan gaan en staan waar hij wil met zijn twaalf jaar? We hebben alles voor hem gedaan wat we konden!’

‘Dat is niet waar,’ zeg ik. ‘ We hebben niet álles gedaan.’

‘O nee?’

‘We hebben niet aan hem gevraagd wat hij écht wil.’

‘Onzin,’ zegt mijn vader. ‘Vanaf dag een hebben wij gevraagd wat hij wil. Eten, kleding, spelletjes… hij had overal inspraak in.’

Ik zucht. Waarom is het soms zo moeilijk om met grote mensen een gesprek te voeren? Waarom willen volwassenen altijd gelijk hebben?

‘Ik bedoel,’ zeg ik, ‘wat hij wil voor zijn opa en zijn moeder. Cees maakt zich zorgen.’ Ik vertel wat ik heb ontdekt en wat hij me vertelde. Mijn moeders mond zakt ervan open. Mijn vaders boze blik verandert in een nadenkgezicht.

‘We moeten hem gaan zoeken,’ eindig ik mijn verhaal. ‘Ik denk ook dat hij bij zijn opa is.’

We stappen in de auto en rijden een poosje later het stikdonkere erf op van de oude boerderij.

We bellen aan en hoewel het buiten koud is, merk ik toch dat ik klamme handen heb van de zenuwen. Stel nou dat Cees hier niet is, waar is hij dan?

Het duurt verschrikkelijk lang voordat we iemand horen in de gang. Het raampje in de voordeur wordt opengedaan en we zien het slaperige, tandeloze gezicht van Cees’ opa en daarachter zijn moeder met een bezem als een soort wapen in haar handen.

‘Wat motten jullie?’ kraakt opa. Hij begint te hoesten en loopt paars aan.

Daarna wordt het allemaal heel erg.

Mijn moeders ogen rollen bijna uit haar hoofd als ze de troep in de keuken ziet. Mijn vader legt kort uit wat er aan de hand is en dan flipt de moeder van Cees. Krijsend klampt ze zich aan mijn moeder vast. ‘Waar is Cees!’ schreeuwt ze. ‘Wat ben jij nou voor moeder? Die lui van pleegzorg hebben tegen me gelogen! Ze zeiden dat jij een slimme vrouw was!’

En tegen mij gilt ze: ‘Als ik Cees niet terugkrijg, krijg jij Dunk niet terug!’

De opa van Cees zegt niet zo veel. ‘Ceessie,’ mompelt hij alleen. ‘Ceessie.’ Hoestend doet hij de deur open voor Jacob, die door mijn vader uit zijn bed gebeld is.

Ik weet niet zo goed hoe ik moet omschrijven wat ik voel. Ik ben heel helder en totaal verdoofd tegelijkertijd. Ik ben beland in een jankscène uit een dramatische film en ik zit erbij als een slappe dweil. Is dit nou wat mensen een ‘shock’ noemen?

Dan hoor ik mezelf iets zeggen. Het klinkt alsof mijn stem van heel ver komt. ‘Misschien is hij bij Dunk.’

Ik schrik me helemaal kapot als opeens de staldeur opengaat.

M’n moeder stormt naar binnen, oop er achteraan, Diede, mijn pleegouders en Jacob…

Ik zet Dunk – mijn kruikje van vannacht – voorzichtig op de grond en duw mezelf omhoog. Ai, wat ben ik stijf, na uren tegen de muur op die kouwe grond te hebben gezeten.

‘Ceessie,’ zegt opa. Hij ziet bleek en houdt zijn hand tegen zijn borst. Het lijkt wel of hij jankt.

M’n moeder jankt zeker weten. Met grote stappen banjert ze de knaagdierenren in en klemt zich aan me vast alsof ze me jaren niet heeft gezien. Dan draait ze zich met gespreide armen om naar de rest alsof ze mij tegen hen wil beschermen. ‘Het is míjn kind!’ gilt ze.

O jeetje

Jacob rijdt achter ons aan met Cees, zijn opa en moeder. Met z’n allen gaan we terug naar ons huis.

Mama sprint meteen naar binnen om koffie te zetten. Ik ren naar Guus, die verbaasd zijn huis uit komt om naar school te gaan.

‘Hoi!’

‘Wat is er?’

O jeetje, wat kijkt hij weer lief! Ik ga er helemaal van bibberen.

‘Cees weer?’

Ik knik.

Guus slaat een arm om me heen.

‘Je moet gaan,’ snuf ik. (O, wat dom, wat dom! Ik had mijn mond moeten houden.) ‘Anders kom je te laat.’

Hij laat me los.

(Eigen schuld, dikke bult.)

‘Ik kom straks nog wel even langs,’ zegt hij. Hij draait zich om, loopt weg, draait zich weer om, komt weer naar me toe, drukt een kusje op mijn wang, draait zich nog een keer om en loopt naar school.

Huh? Wacht even. In mijn hoofd herhaal ik nog eens een keer wat er gebeurde: loslaten, omdraaien, weglopen, terugkomen, kusje, omdraaien, weglopen. Loslaten, omdraaien, weglopen, terugkomen, KUSJE, omdraaien, weglopen!

Kusje!

(Zou Fem toch gelijk hebben gehad, toen ze voorspelde dat Guus en ik binnenkort eh... je weet wel?)

(Ik hoop het !!!)

Met z’n allen drinken we koffie, zelfs ik. Een bodempje maar, de rest van de mok vult mijn moeder met warme melk.

‘Hoe nu verder?’ vraagt Jacob. Het klinkt als het startschot voor wat een ernstig gesprek moet worden.

‘Diede vertelde ons,’ begint mijn vader, ‘dat wij iets vergeten zijn.’

‘Ondanks al onze goede inspanningen,’ vult mijn moeder aan. Ze heeft het dossier van Cees inmiddels op tafel gelegd. Jacob pakt zijn laptop erbij.

‘We hadden,’ zegt mijn vader tegen Cees, ‘aan jou moeten vragen wat jíj wilt.’

Ik ben toch terug gekomen. Plan C is mislukt. Logisch, want het was een slecht plan. Ze konden natuurlijk makkelijk raden dat ik bij opa zou zijn óf op de kinderboerderij. Waar had ik anders heen gemoeten?

Opa en m’n moeder waren eerst nogal boos. Niet op mij, maar op Diedes ouders. Ik zei dat dat nergens voor nodig was. Die lui doen hun best voor me, ook al heb ik er niet om gevraagd.

Ze keken hun ogen uit, toen ze hier binnenkwamen. Opa was zoals altijd nogal wantrouwend, maar m’n moeder vond het allemaal even prachtig.

‘Mooi zeg,’ fluisterde ze. ‘En zo modern.’ Aan Diedes moeder vroeg ze: ‘U hebt hier zeker personeel rondlopen?’ Ze meende het serieus en ik zag Diedes moeder met moeite haar lach inhouden.

Goed zo, dacht ik. Waag het niet! We zijn wel genoeg uitgelachen de afgelopen jaren.

Nu zijn opa en m’n moeder weg en drinken we koffie en vragen ze aan me wat ik wil.

‘M’n opa kan het niet alleen,’ zeg ik.

Het voelt als een olifant optillen.

Of basketballen.

Het is iets wat ik totaal niet kan: mijn gevoelens uiten bij andere mensen dan mijn familie.

‘Hij is ziek. En hij kan niet schoonmaken. Koken. Wassen. Voor m’n moeder zorgen. Dat deed oma allemaal.’

Stukje bij beetje gaat de olifant de lucht in. Figuurlijk dan.

‘Ik moet thuis helpen.’ Dat waren twee olifanten en er komen er nog tien bij: ‘Ik wil veel vaker naar huis dan één keer per maand. Het moet.’

Ze vragen of m’n moeder misschien gelukkiger zou zijn als ze in een instelling zou wonen. Ik zie haar al zitten, helemaal alleen in zo’n steriel wit kamertje met uitzicht op een blinde muur tussen allemaal andere gehandicapten. Ze zou sterven van ellende.

Ze proberen me gerust te stellen. Ze zeggen dat mijn beeld niet klopt, dat het tegenwoordig heel anders is, gezellig, met goede begeleiding en heel veel momenten voor bezoek.

En ze stellen nog honderdduizend andere vragen.

Diede heeft er gelukkig maar één: ‘Koffie?’ Ze glimlacht naar me en vult mijn beker bij.

Ik glimlach terug.

(Proef-)konijn

‘Ga zitten.’ Ik wijs naar mijn bed en haal de plastic zak uit mijn schooltas.

Cees kijkt rond. Hij is voor het eerst op mijn slaapkamer.

‘Leuk hier,’ zegt hij. ‘Die basket is ook mooi.’

Ik haal mijn schouders op.

‘Het is toch je lievelingssport?’

‘Jawel.’ Ik vertel hem over het besluit van Debbie. ‘Ik presteerde niet goed genoeg de afgelopen tijd.’

‘Maar vind je het nog leuk?’

Ik haal mijn schouders op. ‘Op zich wel.’

‘Daar gaat het om,’ zegt Cees. Hij wijst naar een oefentoets met redactiesommen op mijn bureau.

‘Alweer een toets?’

‘Helaas wel. Waar sliep jij in je ouwe huis?’

‘Ook op zolder.’

‘Had je dan liever deze slaapkamer willen hebben?’

Hij schudt zijn hoofd. ‘Het is hier anders dan thuis. Dat is goed.’

‘Is het bij ons nog steeds niet “thuis”?’ Ik durf hem niet aan te kijken terwijl ik de vraag stel.

‘Jawel,’ zegt Cees. Hij klinkt nog wat aarzelend. ‘Hier is steeds meer “thuis”. Maar bij m’n opa en…’

‘Ik snap het wel,’ onderbreek ik hem.

‘Ik heb gewoon twee thuizen.’

Ik knik. ‘Dat heeft Sky ook. Bij zijn moeder en bij zijn vader. Ik… heb iets voor jou. Van jou, eigenlijk.’ Ik haal het knuffelkonijn uit de tas en geef het aan Cees. Ik vertel wanneer ik het heb gejat en waarom. ‘Sorry. Ik had het niet moeten doen.’

Cees friemelt wat aan het konijn. ‘Ik moet ook sorry zeggen,’ zegt hij dan. ‘Voor heel veel dingen.’

Ik haal mijn schouders op en klap mijn laptop open. Cees heeft zijn knuffel terug en over een paar weken heb ik Dunk terug, klaar. Genoeg gezeurd en gemopperd en gepiekerd; nu gaan we het eindelijk leuk hebben, mijn pleegbroer en ik!

Ik laat hem een filmpje zien van The World’s Best Basketball Moves.

Halverwege komt Guus de trap op.

‘Hoi Diede! Hoi… Cees?’

Ik knik dat alles oké is en klop naast me op het dekbed. Met z’n drieën kijken we verder. Daarna doen we lay ups en passen we naar elkaar over.

Dan zegt Cees opeens: ‘Ik ga het op school vertellen, denk ik.’

Ik weet niet wat ik hoor.

‘Ik word doodmoe van dat geheimhouden.’

‘Weet je het zeker?’ vraag ik.

Cees knikt.

‘Wat bedoel je?’ Guus weet natuurlijk nog van niks. Hij wordt meteen Cees’ proefkonijn.

‘Mijn moeder heeft een verstandelijke beperking,’ zegt Cees. Ik zie dat hij het doodeng vindt om het te vertellen, maar Guus is een prima proefkonijn.

Kalm gaat hij met zijn handen door zijn krullen. Dan zegt hij: ‘Zo hé. Dat is heftig.’

Cees knikt. ‘En m’n opa is een beetje mensenschuw. Hij wil geen hulp en zo.’

‘En je vader?’

Cees haalt zijn schouders op.

‘En je oma is eh…’ begint Guus.

‘Ja,’ zeggen Cees en ik tegelijk.

‘Dus daarom…’

‘Daarom woon ik hier,’ zegt Cees.

We zijn alle drie even stil.

‘Denken jullie,’ Cees’ stem klinkt nu heel zacht, ‘dat ze me zullen gaan pesten als ik dit allemaal op school vertel? Dat ze me gaan uitschelden en gaan roepen dat ik gek ben?’

‘Als ze dat doen, sla ik ze op hun muil,’ zegt Guus.

Cees grijnst en geeft hem een boks. ‘Daar ben je goed in!’

Vanaf mijn bed werp ik de bal richting de basket.

Raak, een driepunter!

‘Ha oop, met mij!’

‘Ceessie!’

‘Voel je je alweer wat beter, oop?’

‘Ja hoor, Ceessie. Hoe ging het vandaag op school?’

‘Goed. Ik heb het verteld, oop. Van jou en ma.’

‘Ceessie…’

‘Het was goed, oop. Iedereen snapt het nu beter.’

‘Als je ze maar niet…’

‘Dat doen ze niet, oop.’

‘Als jij het zegt, Ceessie.’

‘Verder nog nieuws, oop?’

‘Nee. Of ja, toch! Er was hier net een dame. De moeder van een medewerker van de kinderboerderij.’

‘O, waarom?’

‘Ze komt hier misschien schoonmaken!’

‘Wat fijn!’

‘Misschien, zei ik, Ceessie. Misschien. Volgens mij is ze lang niet zo proper als je oma.’

‘Niemand is zo proper als oma.’

‘Zeg dat wel. Weet je het nog, Ceessie?’

‘Tuurlijk! Nooit met lege handen naar de keuken. Drie keer per dag tandenpoetsen. Schoenen uitdoen bij de deur…’

We lachen.

Ik ben vrolijk en oop ook.

‘Woensdag ga ik ma weer helpen op de kinderboerderij.’

‘Da’s goed, Ceessie.’

‘En zondag kom ik vroeg bij je langs, want ’s middags moet Diede basketballen. Ze wordt misschien kampioen.’

FrambLoos

Woensdagmiddag met wentelteefjes op het menu!

Ik klets met Fem over de fanclub. ‘Heel misschien komt oma. Toch, pap?’

Mijn vader knikt en klutst een ei met wat melk, kaneel en suiker, want we lusten er allemaal nog wel een of twee of drie.

‘Mijn tante komt ook,’ zegt Fem.

‘En ons neefje Luc,’ vult Filip aan, ook al praatte hij over iets heel anders met de jongens.

‘Ik ken nog een raadsel met een “Luc” erin,’ vertelt Cees met een grijns. ‘Tussen A en B ligt een smalle weg met veel bochten van exact tien kilometer lang. Jan vertrekt ’s morgens om acht uur precies met zijn motor vanuit A en rijdt met een constante snelheid van 180 kilometer per uur richting B.’

Fem concentreert zich; die wil er natuurlijk niet intrappen. Bovendien eet T.T. vanmiddag ook bij ons en bij hem wil ze helemáál niet afgaan.

Sky zit bij voorbaat al te hikken van het lachen. Guus ziet het ook. Hij knipoogt naar me en natuurlijk word ik weer zo rood als een framboos.

Fem knijpt me onder de tafel in mijn bovenbeen. Ze weet het van de kus en vindt het ‘megaromantisch’.

‘Luc vertrekt op datzelfde tijdstip vanuit B met zijn auto richting A. Hij rijdt maar liefst 240 kilometer per uur. Rara, waar zullen Jan en Luc elkaar ontmoeten?’

‘Nou?’ roept Filip. ‘Weet je het al, Fem?’

‘Doe effe rustig,’ zegt Fem. ‘Ik zit te rekenen!’

Cees zegt: ‘Zal ik het vertellen?’

‘Jaaaa!’ roepen we allemaal.

‘In het ziekenhuis!’ Opeens kijkt hij een beetje verlegen, maar Fem lacht gelukkig heel lief terug.

‘Nou ik, nou ik!’ roept Sky. ‘Twee gekken lopen samen een rondje…’

Er valt een keiharde stilte.

Allemaal kijken we verschrikt naar Cees. Zelfs pap draait zich even om van de koekenpan op het fornuis.

‘En dan?’ vraagt Cees doodgewoon.

Aarzelend gaat Sky verder: ‘Zegt de ene gek tegen de andere: “Lekker windje, hè?” Zegt de andere gek: “Zal ik er nog eentje laten?”’

Filip en T.T. beginnen zachtjes te grinniken. Guus schudt hikkend zijn hoofd. Fem zuigt haar wangen naar binnen om niet te hoeven lachen en ik voel mijn mondhoeken ook omhoog kruipen.

‘Getverdemme,’ zegt Cees. ‘Wat een gore mop! Heb je er daar nog meer van?’

Dat hoef je Sky maar één keer te vragen. Hij vertelt de ene mop na de andere, flauwe, schuine en vieze, net zo lang tot we allemaal kramp in onze kaken hebben van het lachen, óók Cees.

‘We moeten nu echt naar het schoolplein om nog wat te trainen,’ zegt Fem dan.

‘En we moeten nog redactiesommen oefenen!’ roept Filip.

‘Ik ga naar de kinderboerderij,’ zegt Cees, ‘en naar m’n moeder.’

Ik pak twee winterpenen uit de koelkast en geef ze aan hem. Eén voor Dunk. En de ander voor de witte vader van haar ongeboren kindertjes.

Toets

En dan is het vrijdag: toetsdag.

Gistermiddag na school heb ik nog heel lang geoefend en nu weet ik zeker dat ik het ken. Bijna zeker. Bijna helemaal. Ik moet gewoon rustig de opgave doorlezen, dan eerst gaan rekenen op een kladblaadje, daarna controleren of het goed is en ten slotte pas het antwoord invullen op de toets.

Ik ben al nerveus als we naar school lopen. ‘Ik hoop maar dat we meteen gaan rekenen, dan ben ik er vanaf,’ zucht ik.

‘Je haalt vast een goed cijfer,’ zegt Fem. ‘Je hebt zo hard geleerd!’

‘Zij heeft het gisteravond een keertje doorgekeken,’ zegt Filip, ‘en ze gaat gewoon weer een tien halen. Wedden?’

‘Diede gaat ook een tien halen!’ roept Fem. ‘Dat durf ík te wedden!’

‘Ik weet wat,’ zeg ik. ‘Als ík een tien haal, worden wíj kampioen!’

Iedereen begint te joelen.

Wat heb ik nou weer gezegd…

Na de korte pauze deelt de juf de toets uit. Met stijve vingers zet ik mijn naam erboven en ik staar naar de miniverhaaltjes voor mijn neus. Tien stuks. Ik adem diep in en begin te lezen. De eerste snap ik niet, maar de tweede wel. En de derde ook. Zo gaat ’ie goed.

Ik ben als laatste klaar, Fem als eerste.

‘Makkelijk toch?’ vraagt ze.

‘Ik weet niet.’

We bespreken samen de toets. Ik weet nog van zeven sommen welke uitkomst ik had. ‘Die had ik ook!’ roept Fem. ‘En 318 kilometer en 2.021.’

Ik heb geen idee meer of ik dat ook had ingevuld. Ik weet nog wel dat ik ergens liters heb ingevuld en ergens anders grammen. Fem zegt dat dat goed is.

Zou ik dan toch voor het eerst van mijn leven een tien halen?

‘Na het weekend krijg je meteen je cijfer,’ belooft de juf.

Na het weekend?

Dan hebben we de laatste wedstrijd al gespeeld…

Als m’n moeder iets in haar hoofd heeft, heeft ze het niet in haar kont, zegt opa altijd. En dat klopt.

Ze zit aangekleed en wel met het kookschort van oma om haar middel aan de keukentafel als ik zondagochtend binnenstap. De keuken is schoon en het ruikt naar koffie.

‘Daar is m’n kind,’ zegt ze blij.

‘Ha ma. Wat doe je?’

‘Ik maak een spandoek en jij moet me helpen.’

Ze tovert een laken te voorschijn en tilt een pot verf en een kwast de lucht in.

Opa komt de keuken in. Hij heeft zich geschoren en een net pak aangetrokken.

‘Goedemorgen oop.’

‘Mogge, Ceessie!’

‘Ga je vandaag op stap?’ vraag ik. ‘Je ziet er zo netjes uit!’

Opa knikt. M’n moeder lijkt op hem. Wat hij in zijn hoofd heeft, heeft hij ook niet…

‘Waarheen dan?’

Hij zucht eens diep en zegt: ‘We gaan op stap met de bus. Ik ga het proberen.’ Hij herhaalt het wel drie keer: ‘Ik ga het proberen.’

‘En we nemen een spandoek mee,’ giechelt m’n moeder. ‘Help nou even! Ik hou het laken strak en jij moet de letters erop verven.’

Topvorm

Voor elke wedstrijd ben ik wel een beetje zenuwachtig, maar vandaag ben ik Ontzettend Verschrikkelijk Gruwelijk zenuwachtig. Ik krijg geen hap door mijn keel bij het ontbijt. Ik kan alleen maar denken aan de slechte prestaties die ik de afgelopen tijd geleverd heb; ik ben bepaald niet in topvorm. De tribune zal bommetjevol zitten: de hele klas komt kijken, we hebben allemaal veel familie uitgenodigd, zelfs oma komt.

Ik moet wel tien keer naar de wc.

Ik heb het ijskoud.

Ik check mijn tas nog eens en nog eens en nog eens.

Ik huppel op en neer.

Ik wou dat ik Dunk even kon aaien.

Ik houd het niet meer uit.

‘Ik ga vast,’ zeg ik tegen mijn moeder.

Ik ben veel te vroeg bij de sporthal. De parkeerplaats is nog helemaal leeg. Zou de deur wel open zijn? Ja, dat wel. Binnen is het stil, mijn voetstappen klinken hol op de plavuizen.

In de kantine worden door de bardame net de lichten aan gedaan. Ik steek mijn hand op en krijg een duim en een knipoog terug.

In de hal is het ijskoud. De lichten zijn al aan en de beheerder is bezig de baskets klaar te zetten.

‘Mag ik een bal pakken?’ vraag ik.

‘Tuurlijk! Heb je er een beetje zin in?’

‘Ja,’ zeg ik, maar ik heb vooral zin in dat het achter de rug is. Ik begin te dribbelen. Trek een paar sprintjes, pivotteer, doe de Uden-step en oefen de lay up. Als ik even sta uit te hijgen, hoor ik plotseling applaus.

Ik draai me om.

Het is Debbie. Ze steekt haar duimen op.

‘Ik ben heel goed uitgerust,’ bluf ik. ‘Mag ik alsjeblieft toch in de basisopstelling?’

Fanclub

Eén voor één komen ze binnen, met hun hele familie:

Mijn BFF en de langste van ons team, Fem en haar lenige tweelingbroer Filip met hun ouders, tante en neefje.

De snelste guard die we ons maar kunnen wensen, Sky met zijn vader en moeder die vandaag gewoon gezellig tegen elkaar doen en zijn kleine broertje.

Guus natuurlijk, met zijn ouders, zusjes en zijn opa en oma. Bijna de hele klas komt en de juf heeft zelfs haar man meegenomen! Ze hebben ratels en vlaggetjes bij zich en de zusjes van Guus natuurlijk barbies.

T.T. is er met zijn moeder.

Voor het handjevol aanmoedigers van onze tegenstander Ares is nauwelijks ruimte.

We laten onze fanclub achter en gaan naar de kleedkamers om ons om te kleden, lopen in onder luid gejuich en voelen ons net de voetballers van Oranje op een WK. Over vijf minuten gaan we beginnen. Debbie roept het hele team bij elkaar om de tactiek te bespreken. In een kringetje met onze armen om elkaar heen geslagen luisteren we geconcentreerd naar haar verhaal. Ze wil dat we meteen man-to-man gaan verdedigen en iedere bal onderscheppen.

‘En,’ zegt ze en ze kijkt om de beurt naar T.T. en naar mij, ‘ik wil toch met de oude basisopstelling beginnen. Maar als het niet werkt, wissel ik direct.’

Ik bijt op mijn lip om mijn grijns in te houden en doe zo hard als ik kan mee aan onze yell: BOUNCE ’80 KAMPIOEN!

Terwijl ik naar mijn plaats in het veld ren, kijk ik nog één keer naar de volle banken met joelende en klappende mensen die allemaal voor ons gekomen zijn. Ik zwaai heel even naar pap en mam en oma. Dan gaat de deur open. Er komen drie personen binnen, met een enorm spandoek.

Niet alleen opa is op van de zenuwen door al die mensen in de zaal, Diede is het ook. Ik zie het aan haar.

Het hele team staat klaar voor de sprongbal. De wedstrijd gaat beginnen! Fem knalt als eerste met haar hand tegen de bal. Wat kan die meid hoog springen! Ares schrikt er van; net goed!

Diede schiet snel als een raket naar de bal toe, Sky neemt hem van haar over en ze gaan hun eerste aanval in.

Ik ben geen sportverslaggever, dat is wel duidelijk, want het gaat me allemaal veel te snel. Laat ik dit zeggen: het is gaaf om te zien hoe ze met z’n allen zo supersnel zijn en zo rustig tegelijk.

Die Debbie lijkt me ook een goeie coach. Ze laat T.T. een paar minuten spelen, niet als wissel voor Diede, maar voor Filip. Meteen scoort hij twee punten. Baf! Baf! Alsof het niks is! Zo vliegt de eerste helft vliegt voorbij en Bounce ’80 staat dik voor.

Ares kan wel inpakken!

In de pauze tussen de eerste en tweede helft vraag ik aan opa hoe het met hem gaat. Hij ziet er een beetje zweterig uit.

‘Best,’ zegt hij. ‘Best.’

‘Veel mensen hier hè,’ zeg ik.

‘Dat kun je wel zeggen, Ceessie.’

De tweede helft is veel spannender dan de eerste, want Ares wordt opeens verschrikkelijk sterk. Hebben ze toverdrank in hun bidons gedaan of zo? Een halve minuut voor het einde van de wedstrijd staat het zelfs gelijk! En Diede heeft wel vier P’s, oei oei oei!

Nu maakt ze een lay up, maar ze wordt gehinderd. Ze krijgt ze een P tegen, wat een geluk! Dat betekent dat ze twee vrije worpen mag gaan nemen. Twee kansen om twee punten voor te komen op Ares…

Het wordt doodstil in de zaal.

Iedereen houdt volgens mij zijn adem in.

Mijn moeder heeft een punt van het spandoeklaken in haar mond gestopt, zo spannend vindt ze het.

‘Ma,’ fluister ik. Ik stoot haar aan en wijs naar haar mond. ‘Niet doen. Da’s vies.’

De ouders van Diede knijpen in elkaars handen.

Ik vind ze echt heel aardig.

Ik bof maar met hen.

En Bounce ’80 boft met Diede want… ze scoort twee keer!

Bounce ’80 is kampioen!

Simone Arts

Ik ben geboren in 1975, in een dorp in Noordoost-Brabant. Ik haalde mijn gymnasiumdiploma en ging Nederlandse Taal- en Letterkunde studeren. Eerst een jaar in Nijmegen, toen een poos in Utrecht en ten slotte nog een jaar in Amsterdam. Nu woon ik in Soest, samen met mijn vriend en drie dochters. Ik werk als trainer, kinderboekenauteur en Schoolschrijver. Lezen ontspant en ontwikkelt je tegelijkertijd. Eten stilt de honger en geeft je energie. Leesvoer is goed eten, lezen is lekker! Heb je een vraag aan mij of een vraag over mijn boeken? Kijk op mijn website voor meer informatie. Je kunt me via de site ook een mailtje sturen.

www.simonearts.nl

Een optreden van Jade! Sterre kan het bijna niet geloven dat het haar moeder is gelukt de beroemde zangeres in hun kleine theater te krijgen. Nu nog de zangsolo binnenhalen van de eindmusical, dan kan haar laatste schooljaar niet meer stuk. Er is wel een probleempje: Sterre kan goed zingen maar haar zenuwen verpesten altijd alles...Haar beste vriendin Doreen heeft daar geen last van en ze kan ook nog eens waanzinnig mooi zingen. Je zou er jaloers van worden...

ISBN 9789025111762

Sinds de dood van het moeder is niets meer normaal in het leven van Bien. Haar vader is er nooit, thuis is het een bende en op haar nieuwe school durft ze niet te praten over wat er met haar moeder is gebeurd. Veel liever krabbelt ze haar opschrijfboekje vol met woorden van verlangen, maar ook haar geheime feestplan, en niet te vergeten haar superleuke overbuurjongen Levi.

ISBN 9789025112189

Sinds ze op de middelbare school zit, heeft Sterre het gevoel dat ze in een achtbaan zit die alleen maar naar beneden dendert. Ze moet erg wennen aan het huiswerk en de klas waarin ze niemand kent. Net als ze zich afvraagt of het ooit nog leuk gaat worden, komt er uit onverwachte hoek ineens applaus voor Sterre.

ISBN 9789025112486