Lees ook van Thijs Goverde:

Donderkat

Donderkat vs. kettingzaag

Donderkat op de vlucht

Donderkat game over!

De glanzende stad

De meesterdief trilogie

Het teken van de heksenjagers

De ongelofelijke Leonardo

Het bloed van de verraders

Meer informatie:

www.uitgeverijholland.nl

www.thijsgoverde.nl

Voor Hannah en Leonie

1

DENK GOED NA (VOORDAT JE EEN TORPEDO AFVUURT)

Het begon, zoals gewoonlijk, met een knal.

Een knal die we niet konden horen, dit keer. We konden hem wel voelen, want onze boot schommelde zachtjes heen en weer in het water.

Onze boot is een grote, gele onderzeeër die ‘Tsaar Peter’ heet.

Daar wonen we sinds een half jaartje. We zitten ondergedoken - letterlijk - omdat mijn moeder de meest gezochte terrorist ter wereld is.

Nou moet ik wel even iets uitleggen: ze is niet, zoals de meeste terroristen, één of andere godsdienstige gek die zichzelf wil opblazen om maar zoveel mogelijk mensen pijn te doen. En ook geen politieke schurk die burgers vermoordt om de regering verdrietig te maken.

Nee hoor, ze blaast nooit mensen op. Zelfs geen dieren. Ze laat alleen dingen ontploffen. Meestal gebouwen. Wapenfabrieken, bijvoorbeeld, en kantoren van bankiers die hun geld verdienen met moord, roof, slavernij en dierenmishandeling. Vooral aan de Doggersbank heeft ze een hekel. Omdat dat de meest schurkachtige bank ter wereld is, maar vooral omdat ze boos is op de directeur, meneer Dogger. Dat is onze oude achterbuurman en (om een lang verhaal kort te maken) hij heeft al een paar keer geprobeerd om gehakt van ons te maken.

Letterlijk.

Zijn vriend, meneer Smek, heeft een mjamburgerfabriek... nou ja, dat is een nogal onsmakelijk verhaal, dus dat ga ik niet helemaal vertellen.

In ieder geval: mama blaast alleen gebouwen op van mensen zoals Smek en Dogger. Mensen die echt honderd procent schurk zijn.

Daar kan niemand iets op tegen hebben, zou je zeggen.

Maar de schurken denken daar anders over.

Wie onze moeder gevangenneemt, krijgt van hen een slordige vijftien miljoen. Nou, dat willen de meeste mensen wel hebben.

Daarom hebben we altijd een paar torpedo’s aan boord. Voor noodgevallen.

Mijn ouders zijn tegen het doodschieten en opblazen van mensen. Maar het doodschieten en opblazen van ons gezin, daar zijn ze nog veel erger tegen. Dus als het hard tegen hard gaat, zullen ze droevig maar vastberaden alles en iedereen uit het water knallen.

Daar zijn die torpedo’s voor.

Ze zijn dus niet bedoeld voor dertienjarige jongetjes die zich een beetje vervelen en die van ontploffingen houden.

Is dat verschil een beetje duidelijk? Is het iets heel ingewikkelds, of onbegrijpelijks? Nee hè?

Toch heeft mijn broer Michael er kennelijk verschrikkelijk veel moeite mee. Hij kán maar niet van de schietknop afblijven. Nu had hij weer een rots opgeblazen, die een halve kilometer verderop in zee stond. Dat was die knal van daarnet.

‘Nou?’ zei ik tegen hem. ‘Heb je nou je zin? Een beetje geschommel en dat is alles.’

‘Mja,’ gaf hij toe, ‘dat valt wel een beetje tegen. Misschien moet ik iets opblazen wat dichterbij is...’

‘Misschien,’ zei ik, ‘moet je met je poten van de torpedo’s afblijven. Die dingen zijn niet om mee te spelen, dat heeft papa al wel honderd keer gezegd.’

‘Ik speel er niet mee,’ zei Michael, ‘ik oefen ermee. Als we een keer worden aangevallen, dan moet er toch iemand aan boord zijn die weet hoe de torpedo’s werken?’

‘Dat bent zo,’ gaf Kwetter hem gelijk. Kwetter is een vriendin van ons, die uit het verre land Boegoe-Boegoe komt. Het leven is daar heel anders dan bij ons: hard en gevaarlijk. Maar Kwetter heeft zich snel aangepast: ze zat zich samen met ons in de commandokamer te vervelen, omdat onze halve uurtjes al op waren. We mogen per persoon maar een half uurtje computeren namelijk.

Kwetter praat een beetje vreemd en haar vel is knaloranje. Maar dat is niet het raarste aan haar. Het raarste aan haar is dit: ze is verliefd op Michael.

Hij is trouwens ook op haar, maar hij doet alsof het niet zo is. Aan de ene kant is dat sneu voor Kwetter, aan de andere kant zeg ik: als je zo stom bent om verliefd te worden op Michael, dan is het verder allemaal je eigen schuld.

‘Luister nou eens, Michael,’ zuchtte ik. ‘Al dat oefenen van jou, dat heeft geen enkel nut. Want we hebben geen torpedo’s. Ze zijn op. Alweer. Omdat jij er voortdurend mee zit te “oefenen”.’

Somber keek Michael uit het raampje. Daar was niets te zien. Alleen een hoop blauw. ‘Ik verveel me,’ mompelde hij.

Op dat moment kwamen mijn ouders de commandokamer binnen. Mama glimlachte op de manier die zij alleen kan.

Er zijn moeders die tegen hun kinderen schreeuwen als ze boos zijn. Anderen geven straf, of gooien borden stuk. De mijne glimlacht alleen maar, en dat is veel erger. De glimlach van mama neemt je ziel in een wurggreep tot je denkt dat je van binnen doodgaat. Ik heb volwassen kickboksers in elkaar zien zakken tot kermende hoopjes ellende als mama op volle kracht naar hen glimlachte. Michael en ik kunnen er beter tegen, wij zijn het zo’n beetje gewend tenslotte, maar een lolletje wordt het nooit.

‘Dag lieverds,’ zei mama. ‘Zijn jullie met de torpedo’s aan het spelen?’

Ik deed een stapje opzij. Kwetter ook.

‘Ik...’ stamelde Michael. ‘Ik eh...’

‘Die dingen groeien niet op mijn rug, jongen,’ zei papa streng.

Opgelucht wendde Michael zich tot papa. Papa keek gewoon boos. Dat is een stuk minder erg dan die glimlach.

‘Je kunt toch gewoon nieuwe kopen,’ verdedigde Michael zich. ‘We hebben geld zat.’

Mijn vader is bankrover, had ik dat al verteld? Hij berooft alleen schurken hoor, dus dat zit wel goed, maar hij berooft ze wel grondig. Wij hebben, zeg maar, krankzinnig veel geld.

‘Nee,’ zei papa, ‘we hebben geen geld zat. Ik heb geld zat. Het is míjn geld dus het zijn míjn torpedo’s. Maar het gaat me niet om het geld. Het gaat om...’ Hij slikte moeilijk. ‘Om die mensen. Het soort mensen waar ik zaken mee moet doen. Denk je dat ik die torpedo’s gewoon bij de supermarkt kan kopen? Neenee, daarvoor moet ik in schimmige steegjes op zoek naar het ergste soort tuig in de wereld. Het soort lui dat de meest verschrikkelijke moordwapens verkoopt aan iedereen. Aan ie-der-een. Als je naar zo’n figuur toeloopt, en je zegt: “Hallo, ik wil graag duizend jonge poesjes doodschieten,” dan zegt-ie niet: “Uit m’n ogen, gemenerik!” Nee, dan zegt zo’n griezel: “Ik heb hier precies het goede geweer voor u, voor een heel redelijke prijs.” Gewetenloze gluiperds, dat zijn het. Als ik ook maar een minuut met zo’n kerel heb gepraat, voel ik me zo vies dat ik onder de douche moet.’

‘Oh,’ zei Michael. ‘Op die manier.’

‘Ja,’ zei papa. ‘Op die manier.’

‘Ik snap natuurlijk wel,’ zei mama vriendelijk, ‘dat je het leuk vindt om dingen op te blazen. Dat is ook leuk. Maar je moet wel nadenken bij wat je doet. Weet jij bijvoorbeeld, wat je daarnet overhoop hebt geknald?’

Michael haalde zijn schouders op. ‘Gewoon, een rots of zo.’

‘Weet je dat heel zeker?’ Met mama’s glimlach had je een steen kunnen splijten. Zo hard en zo scherp was-ie. Het deed al pijn als je ernaar keek - Michael kromp in elkaar en mompelde blozend: ‘Het was echt geen walvis of zo.’

Drie weken terug heeft hij namelijk een walvis getorpedeerd. Gewoon, om te zien of hij iets kon raken wat bewoog. Mama was woedend geweest. Ze had zo hard naar hem geglimlacht, dat hij drie dagen zijn kamer niet uit durfde te komen.

‘Was het geen dier? Weet je dat heel zeker?’

‘Ja mama,’ piepte Michael. ‘Ik heb op de sonar gekeken en alles... ik weet het heel zeker!’

‘Waar,’ vroeg mama ijzig, ‘denk jij dat koraalriffen van gemaakt zijn?’

‘Koraalriffen?’ vroeg Michael zo onschuldig mogelijk. ‘Uh... steen? Toch? Dacht ik? Koraalsteen?’

Wat een liegbeest! Hij wist wel beter, daar was ik zeker van, maar aan zijn gezicht zag je niks. Hij trok werkelijk een heel, heel dom hoofd. Niet echt moeilijk voor hem, zou ik zeggen, maar hij deed het zó goed dat ik toch een beetje onder de indruk was. ‘Koraal,’ zei mama, ‘is gemaakt door miljoenen piepkleine beestjes. Die beestjes hebben geen botten zoals jij en ik, en daarom maken ze een soort huisje van kalk voor zichzelf. Botjes aan de buitenkant, zeg maar. Al die buitenskeletjes groeien aan elkaar vast en dat is een koraalrif. Daar zitten dus heel, heel erg veel piepkleine beestjes in. Duidelijk tot zover?’

‘Ooooh, zit dat zo!’ zei Michael met zijn onschuldigste hoofd.

‘Ja,’ zei mama, ‘zo zit dat. En er zitten niet alleen beestjes in het koraal zelf. Nergens leven zoveel vissen, schelpen, zeesterren enzovoort bij elkaar als rond een koraalrif. Kortom: een koraalrif is geen rots die je zomaar even kunt opblazen zonder dat iets of iemand er last van heeft.’

Alsof hij nu pas begreep waar het hele gesprek heen ging stamelde Michael: ‘Je... je denkt toch niet dat ik een koraalrif heb getorpedeerd?’

Mama keek hem strak aan. ‘We gaan kijken,’ zei ze. ‘Natuurlijk gaan we kijken - koraalriffen zijn prachtig om te zien! De kleuren zijn wonderbaarlijk mooi, niet alleen die van het koraal maar vooral die van de talloze vissen die er wonen en die her en der voorbijschieten als wolken van blauw en geel en zilver. De vormen zijn grillig, maar harmonieus, en overal is leven in de meest uiteenlopende gedaanten. Een koraalrif, dat is de natuur in haar grootste glorie. Behalve als er net een of andere boerenhork een torpedo op heeft afgeschoten, natuurlijk. Kortom: we gaan kijken.’

En dat gingen we.

Papa zette zijn kapiteinspet op, wreef zich in de handen en voer de Tsaar Peter naar het rif.

Daar zagen we een droevig schouwspel.

2

STERF, AMATEUR!

Het rif was prachtig hoor, daar niet van. Nu eens zacht glooiend als een duinlandschap, dan weer ingewikkeld als de takken van een braamstruik in de winter. Maar er zat een groot gat in. Een lelijk gat met ruwe, scherpe randen en overal brokstukken.

Mama glimlachte genadeloos naar Michael.

Ik hoop dat je trots bent op jezelf, bedoelde ze. Met je stomme torpedo.

Maar Kwetter riep: ‘Kijkt eens!’

Twintig meter naar links zat nóg een gat. En vijftien meter verder nog een.

‘Die zijn niet van mij!’ riep Michael opgelucht. ‘Ik heb maar één torpedo afgeschoten, dus... ja...’

Op dat moment begon de Tsaar Peter vervaarlijk te schommelen.

‘Wat is dat?’ schrok papa.

‘Het voelt,’ zei ik, ‘alsof er dichtbij een torpedo is ontploft. Weet je nog, Michael, die keer dat je...’

‘Zullen we het niet meer over die walvis hebben?’ vroeg Michael met een gepijnigd gezicht. ‘Dat was per ongeluk.’

‘Oh,’ zei ik, ‘was dat per ongeluk. Daarom zei je zeker: “Haha, die stomme walvis zwemt hier nog geen twintig meter vandaan, wedden dat ik hem in één keer kan raken?”’

‘Ja, nee, van tevoren was het wel mijn bedoeling om hem te raken, maar achteraf had ik er enorme spijt van. Dus het was zeg maar achteraf per ongeluk.’

‘Dat hebt ik ook heel vaak,’ zei Kwetter behulpzaam. ‘Ik hebt zelfs helemaal nooit van tevoren per ongeluk. Altijd achteraf. Dus Michael hebt niet...’

‘Lieve schatten,’ onderbrak mama, ‘hoe boeiend ik jullie gesprek ook vind - en vergis je niet, dat idee van achteraf-per-ongeluk interesseert me enorm - we hebben nu iets anders aan ons hoofd. Aangezien er hier met torpedo’s wordt geschoten en zo. Het lijkt me hoog tijd om terug te schieten.’

Ze had het nog niet gezegd, of Michael was al naar de lanceerinstallatie gestormd. Ik heb hem wel vaker zien rennen - zien rennen voor zijn leven, zelfs - maar dat hij zó hard kon, daar had ik geen idee van. Zijn hoofd was rood van opwinding. ‘Mag ik?’ vroeg hij ademloos. ‘We worden aangevallen, toch? Dan mag het toch?’

‘Jongen,’ zei papa streng, ‘hier word ik niet blij van. Mensen opblazen mag wel uit zelfverdediging, maar je mag het niet leuk vinden.’

‘Wat maakt dat nou uit,’ grijnsde Michael.

‘Dat maakt álles uit, jongen,’ zei papa ernstig. ‘Niet op dit moment, misschien, maar later wel. Besef je wel dat je mensen dood gaat maken? Mensen met een vader, die ooit dacht: mijn kindje zal een goed mens worden, dat het geluk met zich meedraagt. Daar werkte die vader keihard voor. En dan dat kindje zelf! Zo vol hoop, zo vol dromen! Het is opgegroeid, het heeft liefde en angst en vreugde gekend... aan dat alles zul je een einde maken, wanneer je op die knop duwt. Mag je dat? Wil je dat?’

‘Nou en of,’ zei Michael, en hij drukte op de knop.

Er gebeurde niets.

Michael drukte nog eens. En nog eens.

Niets. En niets.

‘Waarom gebeurt er niets, Michael?’ vroeg mama ijzig. ‘Zijn de torpedo’s misschien toevallig... op?’

‘Denk het wel, mama,’ mompelde Michael zwakjes.

‘Zijn ze misschien toevallig op, omdat er een jongetje mee heeft zitten spelen?’

‘Oefenen,’ piepte Michael benauwd.

Er was een tweede ontploffing. De onderzeeër schudde weer.

‘Ik hoop dat je trots bent op jezelf,’ zei mama. ‘Ik zou zeggen: laat dit een les voor je zijn, zodat je in de toekomst niet meer zo dom doet. Behalve dan dat onze toekomst helaas buitengewoon kort zal zijn. Dankzij jou.’

‘We moeten het hem vergeven, schat; hij wist niet wat hij deed,’ zei papa. ‘Het is niet goed om dood te gaan terwijl je ruzie hebt. Kom, omhels elkaar! En wees niet bang, de dood is geen einde maar een nieuw begin...’

‘Hè ja, aan dat soort flauwekul heb ik nou echt behoefte,’ snauwde mama. ‘In mijn laatste minuten wil ik echt...’

‘Waarom denkt jullie allemaal dat wij doodgaat?’ vroeg Kwetter nieuwsgierig.

De Tsaar Peter schudde.

‘Omdat de anderen torpedo’s hebben, en wij niet,’ legde ik uit.

‘Maar misschien bent het wel niet torpedo’s. Misschien bent het wel iets anders. Als het torpedo’s bent, waarom bent er dan niet een heleboel water in de boot?’

We keken elkaar allemaal aan.

‘Is er niet,’ vroeg mama na een tijdje, ‘ergens een soort schermpje of zo, of een wijzertje? Waarop je kunt zien of je geraakt bent door een torpedo?’

‘Dat klinkt eigenlijk heel logisch,’ zei papa. ‘Ja, ik neem aan dat er wel zo’n wijzertje is. Daar ergens.’ Hij wees op de wand van de commando-kamer. Het was een tamelijk grote wand, van onder tot boven propvol met schermpjes, lampjes, wijzertjes, knopjes en hendeltjes.

Ik rende op de wand af en zocht het juiste wijzertje. Dat was een makkie, want bij elk wijzertje stond geschreven wat je erop kon zien.

Boven het eerste schermpje stond: BL.VSP. Er flitsten groene en rode lampjes op, waaraan je kon zien hoe het ging met de BL.VSP. Helaas wist niemand van ons wat een BL.VSP. was.

Volgende wijzertje dan maar. Daarboven stond: ∆Ω TOILETTEN. Ik had geen idee wie of wat ∆Ω was, maar als-ie in de plees thuishoorde was hij op dit moment niet zo belangrijk.

‘Dit schiet niet op,’ zei mama. ‘Pak de handleiding er eens bij, schat.’

Papa kreunde. Hij had een hekel aan de handleiding, want daarvan kreeg hij pijn aan zijn rug. Het was een gigantisch boekwerk, zwaarder dan je in je eentje tillen kunt. En alles was ook zo ingewikkeld mogelijk uitgelegd. Alsof de makers niet wilden dat je het snapte. Op de voorkant stond trouwens: ‘Handleiding. Heb je tien jaar training gehad in het besturen van duikboten? Nee? Blijf dan overal met je domme fikken vanaf en ga iets anders doen. Echt, dit is te moeilijk voor je. Dit wordt een ramp. Afblijven. Serieus.’

Ik bedoel maar.

Zuchtend en steunend sleurde papa het enorme pak papier uit de kast.

Hij sloeg het open en bladerde naar de T.

‘T... T... T... Torpedo’s, aha, daar hebben we ze. Even kijken: Torpedo’s, afschieten van -.’

‘Dat stukje ken ik al uit mijn hoofd,’ zei Michael. ‘Daar staat het niet bij.’

‘Nee,’ zei papa, ‘dat dacht ik al. Hmmm... hmmm... Aha! Torpedo’s, geraakt worden door -. Even kijken, ja hoor, hier staat het: wat te doen als u geraakt wordt door een torpedo. Oh, wat een lekker kort hoofdstukje! Dit staat er: “Als u geraakt wordt door een torpedo moet u niet in de handleiding gaan zitten kijken, stomme idioot die u er bent! Terugschieten! Nu! U wordt aangevallen, begrijpt u dat niet?” Tja, daar hebben we niet veel aan, ben ik bang.’

Er ging opnieuw een schok door de duikboot.

We dromden met z’n allen om de handleiding heen.

‘Staat er nergens wat al die schermpjes en wijzertjes betekenen?’ vroeg ik gejaagd. ‘Is er niet een handig lijstje van, of zo?’

‘Kijk ook eens naar die ∆Ω TOILETTEN,’ drong mama aan. ‘∆Ω is iets wetenschappelijks namelijk, dat betekent “toename van elektrische weerstand”. Ik ben toch zó benieuwd wat dat met de wc’s te maken zou kunnen hebben!’

‘Hoe graag wil je dat precies weten?’ vroeg mijn vader ongeduldig.

‘Nou, als het betekent dat soms de wc’s onder stroom staan, dan wil ik dat best wel graag weten ja, voordat ik er weer op ga zitten.’

‘Wat bent het toch ingewikkeld,’ zuchtte Kwetter. ‘Dat leven in een duikboot. Bij ons in Boegoe-Boegoe staat de wc’s nooit onder stroom. Wij heeft geeneens stroom. Wc’s heeft wij trouwens ook niet.’ Ze zuchtte nog eens, helemaal in de greep van de heimwee.

Terwijl de anderen flauwekul uit stonden te kramen, waren Michael en ik hard aan het werk. We ploegden de hele handleiding door, tot we een lijstje vonden met alle schermpjes en wijzertjes. Maar helaas: het stond vol onbegrijpelijke afkortingen, van ‘aft pr. crtl.’ tot ‘Z.P. ∆V’

Onderaan de bladzijde stond in piepkleine lettertjes:

Al onze wijzertjes en schermpjes hebben onbegrijpelijke afkortingen. Dat is om spionnen in de war te brengen - slim he? Als u geen spion bent maar gewoon een amateur, die deze boot eerlijk gekocht heeft, dan mag u alle afkortingen opzoeken in deze handleiding. Alleen hoop ik dan wel dat u niet toevallig op dit moment aangevallen wordt, want dan is het wel een beetje laat om nog aan die drieduizend pagina’s te beginnen. Hahaha! Eigen stomme schuld! Moet u maar geen amateur wezen! Mwoehahaha! Sterf, amateur, sterf!

Michael en ik keken elkaar aan. Wat een onsympathiek boekwerkje was dit, zeg!

‘Wij hebben slecht nieuws,’ zei Michael.

‘We zullen die hele handleiding door moeten lezen,’ vulde ik aan.

‘Oh’ zei mama, ‘nou, begin dan maar bij ∆Ω TOILETTEN.’

‘Niks ervan,’ zei papa. ‘We beginnen bij de A en we gaan door tot de Z. In de goede volgorde. Anders raken we in de war en dan duurt het nog veel langer. Lezen maar!’

3

HET LIJKT WEL EEN TV-RECLAME

We begonnen. We lazen en lazen, terwijl de boot maar bleef schudden. Zo kwamen we steeds meer aan de weet over de Tsaar Peter. Zoals dat we zonnepanelen aan boord hadden (belachelijk, zei papa, die dingen doen het geeneens onder water). En waarom je de staafmixer niet kon gebruiken als het licht in de badkamer aan was (heb ik me al vaak afgevraagd, zei mama). Eén ding vonden we niet: het schermpje waarop je kon zien of je geraakt was.

Totdat...

‘Dit ga je niet leuk vinden, pap,’ zei ik.

‘Wat niet?’

‘Ik heb het goede schermpje gevonden. Drie keer raden welk schermpje het is.’ Ik wierp een schuine blik op mama.

Papa slaakte een diepe, diepe zucht. Hij leek opeens een heel stuk kleiner te worden, alsof hij een ballon was die leegliep. ‘Zeg maar niks meer,’ mompelde hij. ‘∆Ω TOILETTEN, zeker?’

Wij knikten.

‘Kijk kijk,’ zei mama tevreden. ‘Ik had dus gelijk. Zo zie je maar weer, lieve kinderen! Jullie vader...’