Met illustraties van Hélène Jorna

Omslagontwerp en illustraties © Hélène Jorna

Omslagtypografie © Ingrid Joustra

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

© 2017 Gonneke Huizing

ISBN boek 9789025113841

ISBN e-boek 9789025113926

NUR 282

e-boek: booqlab.com

De vrouwtjespanda blijft stokstijf staan. Ze snuffelt met haar neus in de lucht. Datgene wat ze ruikt herkent ze niet. Het is een zware, dreigende geur. Welk gevaar ligt op de loer? Ze zou het liefst teruggaan naar haar jong, maar de honger drijft haar verder.

De zon brandt op haar dikke vacht en de warmte maakt haar loom. Het zou fijn zijn om in de schaduw te liggen en te spelen met de kleine.

Dan zet ze weer sloom haar ene poot voor de andere. Haar logge lijf wiegt bij elke stap heen en weer. Opnieuw blijft ze staan. Minutenlang.

Zien kan ze niet zo goed, maar ruiken des te beter. Die geur, die vreemde geur verontrust haar. Zacht beweegt ze haar neus in een poging zoveel mogelijk van die onbekende lucht op te snuiven.

Weer zet ze een stap. En dan gebeurt het. Een messcherpe pijn snijdt door haar poot.

Ze maakt een hard blaffend geluid en probeert haar poot los te trekken. Maar hoe ze ook rukt, de poot zit muurvast.

Een panda is geen hond!

‘Moet je horen!’ Olaf stoot zijn zusje aan, dat naast hem op de bank zit te gamen.

Hij zit te lezen in het boek dat oma hun voor hun negende verjaardag heeft gegeven.

Het is een boek over de pandabeer. Ze kregen het omdat ze over drie dagen naar China gaan. Hun vader is daar al een paar weken. Hij maakt een documentaire over de pandabeer. Het is de eerste in een reeks over dieren overal ter wereld.

‘Wat moet ik horen?’ Lola kijkt een beetje verstoord op. ‘In China leeft de pandabeer,’ leest Olaf voor.

‘Weet ik allang.’ Lola buigt zich weer over haar spelletje.

‘In 1936 nam een Amerikaanse vrouw vanuit China een pandabeer mee naar Amerika. Ze deed alsof de panda een hond was en noemde haar nieuwe huisdier Su Lin.’

‘Cool! Dat wil ik ook wel,’ zegt Lola. Ze trekt het boek half uit Olafs handen om naar de foto te kunnen kijken. ‘Kijk nou, wat lief!’ Ze aait met haar vinger over de kop van een babypanda.

‘Een panda kan geen huisdier zijn,’ zegt Olaf.

‘Hoezo niet?’ vraagt Lola. ‘En een hond dan, die kan toch ook een huisdier zijn?’

‘Ja, maar, maar…’

‘Nou dan.’

‘Pfff, een panda is toch zeker geen hond!’ zegt Olaf een beetje verontwaardigd.

Samen buigen ze zich nu over het boek.

‘Su Lin was nog maar acht weken toen hij gevangen werd,’ leest Lola hardop voor.

‘Nou en?’

‘Dan kon hij vast nog wel goed wennen.’

Olaf zegt niets. Hij stelt zich voor dat in de hoek van de kamer een mand zou staan voor Su Lin. ‘In je mand!’ zou hij zeggen.

En dan zou Su Lin naar zijn mand waggelen, zich daar oprollen en hem met de kop tussen zijn voorpoten droevig aankijken.

‘Jij vindt dat toch ook niets, oma,’ vraagt Olaf aan oma die net de kamer binnenkomt, ‘als mensen een panda als huisdier houden?’

Oma schiet in de lach. ‘Wie heeft een panda als huisdier dan?’

‘Een Amerikaanse mevrouw bijna honderd jaar geleden. Lees maar.’ Olaf houdt oma het boek voor.

‘Nou ja,’ zegt oma als ze het gelezen heeft. ‘Ik moet er niet aan denken. Zo’n wild beest in mijn huis.’

‘Ze zijn niet wild, ze zijn lief,’ zegt Lola.

‘O vast,’ geeft oma toe, ‘maar waar haal je elke dag zo’n veertig kilo bamboe vandaan?’

‘Waarvoor?’ vraagt Lola verbaasd.

‘Dat moeten ze per dag zo ongeveer eten,’ zegt oma.

‘Wow,’ zegt Lola. ‘Da’s veel. Hoe zou die vrouw aan al dat bamboe gekomen zijn voor Su Lin?’

‘Misschien gaf ze hem gras of sla,’ zegt Olaf.

‘In elk geval is het een hele zorg, zo’n panda in huis,’ zegt oma.

‘Waar zou die eigenlijk moeten poepen en plassen?’ vraagt Olaf.

‘In de tuin!’ stelt Lola voor.

‘Jakkes, een tuin vol pandapoep.’ Oma haalt haar neus op. ‘En jullie maar scheppen!’

‘Wíj? Echt niet. Zíj! Zij wil een panda!’ Olaf wijst op zijn zusje.

Lola steekt haar tong uit. ‘Dan doe ik het wel alleen, hoor!’

‘Die panda ging trouwens al best wel snel in de dierentuin wonen,’ leest Olaf verder voor.

‘Dat snap ik,’ zegt oma. Ze lacht. ‘Nog drie nachtjes en dan gaan jullie de panda in het echt zien,’ gaat ze verder.

‘Jammer dat jij niet meegaat!’ Lola slaat haar armen om oma heen. ‘Ik ga je missen.’

‘Ik jullie ook!’ Oma zucht een keer diep.

‘Ga dan toch gewoon mee.’ Olaf zegt het een beetje boos. Als hij eraan denkt dat ze oma vier weken niet zullen zien, krijgt hij een gek gevoel in zijn buik. Zolang is hij nog nooit zonder oma geweest. Oma die al voor hen zorgt vanaf hun geboorte, omdat mama dood is.

‘Daar hebben we het over gehad, lieverds.’

Olaf weet het wel. Oma’s oudste kind Fien woont in een instelling. Fien is al veertig, maar ze heeft het verstand van een peuter. Bovendien kan ze niet lopen. Oma gaat elke dag bij haar op bezoek. Ze slaat nooit een dag over.

‘Jullie kunnen het prima zelf,’ zegt oma.

‘Weet ik,’ zegt Olaf.

Oma en papa hebben het zo geregeld dat er steeds een stewardess bij hen is, totdat papa hen ophaalt van het vliegveld in China, maar toch… Hij zou willen dat oma meeging.

ECHT WAAR…

Su Lins flessenmoeder

Panda’s kunnen mensen herkennen en liefde voor hen voelen.

Toen Su Lin een poosje in de dierentuin woonde zag hij de vrouw, die hem uit China had meegenomen en hem maanden de fles had gegeven, weer terug. De panda was zó blij dat hij pardoes over een hek sprong, regelrecht in zijn flessenmoeders armen.

Hoe de panda aan zijn zwarte vlekken komt

‘Oma, één verhaaltje,’ bedelt Lola.

Het is de avond voor hun grote reis. Ze hebben hun koffer gepakt en met z’n tweeën nog weer gelezen in het pandaboek dat te groot en te zwaar is om in de koffer mee te nemen.

‘Het is bijna tien uur,’ moppert oma. ‘Jullie moeten nodig slapen. Morgen is het vroeg dag.’

‘We kunnen echt niet slapen, oma,’ zegt Olaf een beetje bedrukt.

‘Maar van jouw verhaaltjes altijd wel,’ vleit Lola.

Oma kent heel veel verhalen, die ze zomaar uit haar blote hoofd vertelt.

‘Vooruit, één verhaaltje dan,’ geeft oma toe. Ze pakt de stoel en zet die tussen hun bedden in.

Olaf gaat zo liggen dat hij oma goed kan zien. Zijn lieve, lieve oma, die hij straks een maand moet missen. Hij krijgt bijna tranen in zijn ogen als hij daaraan denkt.

‘Weten jullie hoe de panda aan zijn zwarte vlekken komt?’ vraagt oma.

Lola kijkt verbaasd.

‘Zo worden ze gewoon geboren,’ zegt Olaf.

Oma schudt geheimzinnig haar hoofd. ‘Niks ervan,’ zegt ze. ‘Luister maar.’

En ze begint te vertellen.

‘Heel, heel lang geleden, toen de bamboebossen nog niet door de mens gekapt waren, leefde in het zuiden van China de pandabeer. Het was werkelijk een prachtig dier met een vacht zo wit als sneeuw. Nergens was een zwart vlekje te bekennen. De witte beren dwaalden door de bergen en deden niets of niemand kwaad. Noch het vee van de boeren, noch de boeren zelf. Hooguit probeerden ze wel eens wat honing van de bijen te stelen, maar dat vonden de boeren niet erg. De panda’s voedden zich vooral met bamboe, heel veel bamboe dat daar in overvloed groeide en ze leidden een gelukkig leven.

Elke dag trok het meisje Losang samen met haar drie zusjes de bergen in om de geiten te hoeden. Losang was dol op de witte beren en de witte beren waren dol op haar. Vaak speelde ze met hen. Dan rolde ze met de jonge beertjes over de grond en zocht de lekkerste bamboehapjes voor hen uit.

Op een dag gebeurde er iets verschrikkelijks. Terwijl Losang aan het spelen was met een pandajong, sloop er een luipaard door de bergen. Hij had een verschrikkelijke honger, want hij was er al dagen niet in geslaagd een prooi te pakken te krijgen.

Toen zag hij de sneeuwwitte babypanda.

Losang was net op weg gegaan naar haar zusjes die een eindje verderop de geiten aan het hoeden waren, toen ze een enorm gebrul hoorde, gevolgd door een klaaglijk gejammer.

Met een ruk draaide ze zich om en zag het luipaard. ‘Nee, niet doen!’ Ze brak een stok af en rende vervaarlijk schreeuwend en woest zwaaiend met haar stok terug naar de babypanda, in de hoop het luipaard zo te verjagen.

Haar zusjes, gealarmeerd door haar geschreeuw, kwamen aangerend. Samen probeerden ze het jong uit de klauwen van het luipaard te redden, maar tevergeefs. Het luipaard doodde hen allemaal.

Toen de witte beren zagen wat er gebeurd was, waren ze diep- en diepbedroefd.

Ze hielden een begrafenis ter ere van de vier dappere meisjes. De witte panda’s droegen een zwarte band om hun poot ten teken van rouw. Maar ze moesten zo erg huilen dat de tranen op de band druppelden en de zwarte verf uitliep.