www.uitgeverijholland.nl
www.davegoldstein.nl

Kiezen

+-+-+-+-+

‘Wat kies je? De rest van je leven een grote snottebel aan je neus hebben, of de rest van je leven geen seks meer?’

‘Wat zijn dat nou voor vragen!’

‘Pap, kies nou gewoon.’

Papa schudt z’n hoofd maar begint dan toch serieus na te denken over de vraag, want hij kijkt altijd naar het plafond als hij nadenkt. Alsof daar de antwoorden op staan geschreven.

‘Potverdomme, een mug,’ zegt hij, ‘weet dat beest niet dat het november is? Ze horen allang weg te zijn.’

‘Niet doodslaan! En kies nou eerst even, je bent bijna klaar.’

‘Eh, geen seks meer. De kans op seks lijkt me toch al niet zo groot als je de hele tijd een grote snottebel hebt, toch?’

Als een tijger die zijn prooi van achteren besluipt, beweegt hij zich richting de mug. Pas als hij onder de mug staat, beseft hij dat hij niets heeft om ’m mee dood te slaan.

‘Liefie, geef even dat kussen,’ zegt hij fluisterend.

Ik vraag me af of muggen oren hebben.

‘Absoluut niet,’ zeg ik en houd het kussen stevig vast.

‘Daniëlle, dat beest heeft me de hele nacht lek zitten prikken, eigenlijk verdient hij een langzame dood, maar ik ben in een goede bui, dus ik zal het snel doen. Geef nou even.’

‘Wacht, die mug is van jouw slaapkamer boven via de trap en de gang naar beneden gevlogen? Je weet 100 procent zeker dat het dezelfde mug is? En stel dat er allemaal bloed op het kussen komt, ben je dan blij?’

Nu kijkt hij afwisselend naar de mug, het kussen en naar mij.

‘Wijsneus.’

Ik glimlach. Deze strijd heb ik gewonnen. Om eerlijk te zijn win ik elke strijd. Mijn vader houdt nou eenmaal te veel van me.

‘Als ik op school ben, kan je rustig je moordneigingen in praktijk brengen, goed? Maar nu het laatste dilemma: elke dag een clownsneus op als je naar buiten gaat, of elke dag andijviestamppot eten?’

‘Jezus.’

‘Nou?’

De mug is inmiddels weg, want papa speurt het hele plafond af. Zouden muggen ook weleens gewoon op de grond gaan zitten? Is dat hun geheim?

‘Eh, doe mij die clownsneus maar, ik loop toch al m’n leven lang voor paal.’

Ik begin te lachen en doe m’n telefoon weg. Zelf zou ik voor stamppot hebben gekozen.

Papa vraagt of dat nou ‘in’ is op school, die dilemma-vragen.

Ik leg ’m voor de honderdste keer uit dat het woord ‘in’ niet gebruikt wordt, net zoals ‘cool’ en ‘vet’ trouwens, maar inderdaad, iedereen doet het nu. Vooral tijdens geschiedenis en wiskunde, want daar mogen we onze telefoons gebruiken. En ja, ik wist al langer wat het woord ‘dilemma’ betekent.

‘Dan heb ik een dilemma voor jou,’ zegt papa. Hij gaat er goed voor zitten. Ik luister. ‘Stel je bent machinist op een trein en de remmen gaan stuk. Verderop op het spoor zijn vijf mensen aan het werk, dus je bent op weg om vijf mensen dood te rijden.’

‘Fijn.’

‘Wacht, je hebt namelijk een keuze. Voordat je die vijf mensen bereikt, kun je de trein namelijk van spoor laten wisselen, met een simpele druk op de knop. Moet ik het tekenen?’

‘Ik ben dertien, niet vijf of zo.’

‘Mooi. Op dat andere spoor is maar één persoon aan het werk. Wat doe je?’

‘Huh? Van spoor wisselen natuurlijk. Dan gaat er maar één persoon dood, in plaats van vijf, toch?’

‘Klopt, en dat is heel lief van je. Hoewel, niet zo lief voor die ene persoon, maar goed. Maar let op, die ene persoon, dat is je beste vriendin. Wat doe je nu?’

Fuck. Dat is typisch m’n vader. Altijd van die stomme dingen bedenken.

‘Die zou nooit op dat spoor staan, Sasha is bang voor treinen. Waarom staat mevrouw Möller van Duits er niet?’

‘Daar gaat het niet om, dat snap je heus wel. Denk even na.’

Jaja, nadenken, alsof dat allemaal maar zo makkelijk is. Als ik goed kon nadenken, had ik wel een 9 gehaald voor Frans, in plaats van een 6,9. Dan had ik wel een krentenbol gekocht in plaats van die Tony-reep. Misschien had ik dan wel de televisie eerder uitgedaan vannacht. Volgens papa is Netflix van rampzalige invloed op m’n leven, maar hij heeft wel zelf die televisie gekocht voor m’n verjaardag. Kan ik het helpen dat…

‘Hallo?’

‘Ik kan niet kiezen, ik weet het niet.’

‘Dus je laat vijf onschuldige mensen doodgaan?’

‘Ja hallo, ik kan toch niet m’n beste vriendin vermoorden?’

‘Dat is jouw keuze. Niet kiezen is ook een keuze.’

‘Ik had het over een snottebel, jij komt met een massamoord aan!’

Papa begint hard te lachen. Ik hou ervan als hij lacht om mij. Soms maak ik domme grapjes, dan zegt hij dat ik te veel m’n best doe. Dan ga ik ’m kietelen en dan moet ie wel lachen, maar dat is toch minder leuk. Papa is de laatste tijd erg vrolijk, gelukkig.

‘Kom, ik breng je naar school, ik moet toch die kant op. Ik zal vandaag nog wat andere dilemma’s voor je bedenken voor die app van je.’

‘Het is geen app, het staat op Instagram. Maar laat maar, jouw dilemma’s zijn stom.’

Papa doet alsof ie me gaat slaan en ik doe alsof ik wegren. Papa kan nog geen mug doodslaan.

Gym

+-+-+-+-+

Donderdag, blokuur gym. Als ik ooit in de hel beland, dan zal die bestaan uit een eeuwigdurende gymles. Eerst duizend jaar aan de ringen, dan een paar duizend jaar rondjes lopen en dan tien minuten basketbal, het enige dat ik nog een beetje leuk vind omdat ik ooit per ongeluk raak gooide. Een miljoen jaar bokspringen daarna, denk ik.

Ik ben een meisje-meisje, kan ik het helpen. Sasha is een jongens-meisje, ze zit op voetbal en zo. Ze noemt mij motorisch gestoord en daar zit wat in, maar eigenlijk bedoelt ze dat ik gewoon lui ben. Dat ik geen goddelijk sportlichaam heb, helpt ook niet echt mee.

‘Goed, we beginnen met de warming-up. Drie rondjes, en niet lopen maar rennen! Hup!’

De gymleraar klapt in z’n handen. Van niemand anders krijgt hij applaus.

Als ik écht geen zin heb, dan zeg ik dat ik ongesteld ben. Daar begon ik al in de eerste klas mee, toen ik merkte dat sommige andere luie meisje-meisjes dat ook deden. Ik was nog lang niet ongesteld, dat gebeurde pas een half jaar geleden. Ik heb er ook helemaal geen last van, maar beweer nu al twee jaar dat ik verschrikkelijke buikkrampen heb. Papa moest een keer op school komen omdat ze het vreemd vonden dat ik voor de derde keer in een maand ongesteld was. Van papa mag ik zo min mogelijk liegen, maar als ik het doe, dan moet ik het wel goed doen, vindt hij. Blijf altijd bij hetzelfde verhaal, anders moet je veel te veel onthouden.

‘We zeggen gewoon dat mama er ook altijd last van had, toen ze een meisje was, goed?’ zei papa toen, ‘dat vinden ze vast logisch.’

‘Je mag hier mama niet voor gebruiken, dat is niet eerlijk.’

‘Ze zou het een prachtige leugen hebben gevonden, geloof me. Maar niet te vaak doen hè?’

Ik knikte toen maar. Weet ik veel of mama dat prachtig had gevonden.

‘Heb je het al gehoord?’ vraagt Levy hijgend. Binnen twee rondjes heeft hij me ingehaald en hij moet flink inhouden om naast me te kunnen snelwandelen. Levy zit op atletiek, dat zal het zijn.

‘Wat?’ vraag ik.

‘Lilly is er niet,’ zegt Levy.

‘Nou en?’ Ik kijk snel om me heen en zie Lilly inderdaad niet.

‘Ze zal wel last van haar buik hebben, of ze is gewoon ziek.’

‘Nee, Lilly is niet ziek, haar moeder is ziek. Ze ligt in het ziekenhuis.’

Ik stop met lopen. Levy stopt ook, maar kijkt achterom en rent dan door. ‘Ik vertel het je straks wel,’ roept hij, en hij sprint naar de eindstreep. Zijn eindstreep, ik moet nog een rondje. De moeder van Lilly? Ziekenhuis? Wacht, ken ik de moeder van Lilly eigenlijk wel?

Ik besluit te gaan sprinten en doe net alsof ik achter Levy ben geëindigd. Niet dat de gymleraar me zou geloven, maar die let toch niet op.

‘Levy, wat bedoel je? Waarom ligt ze in het ziekenhuis? Heeft ze een ongeluk gehad?’

‘Nee, ze heeft eh... eh… je weet wel.’

‘Wat?’

‘Gewoon. Wat eh, wat jouw moeder ook heeft gehad, oké? Het gaat heel slecht.’

Ik ben stil. Waarom weet Levy van mijn moeder? Ik was negen toen het gebeurde, ik ben juist naar een middelbare school gegaan waar bijna niemand me kende, omdat ik niet zielig gevonden wilde worden. Op de basisschool was ik zielig, althans dat vond iedereen.

‘Kanker? De moeder van Lilly heeft kanker?’

Levy kijkt me aan alsof ik zojuist het meest verschrikkelijke woord in de wereld heb uitgesproken. Hij kijkt naar beneden en besluit z’n veter vast te maken die niet los zit.

‘Ja, dat ja,’ zegt hij zacht.

‘Oh. Hoe weet je dat eigenlijk? En hoe weet je dat van mijn moeder?’

‘Weet ik veel. Van Sasha gehoord of zo, dat maakt toch niet uit?’

Verdomme, Sasha, waarom vertel je dat soort dingen nou?

Ik kijk om me heen en zie Sasha aan de overkant rennen, bij de andere voetballers.

‘Maar waarom vertel je me dit eigenlijk? Ik kan er ook niets aan doen, hoor.’

Ik maak aanstalten om weg te lopen.

Levy staat op. ‘Ik dacht dat je misschien met haar kon praten of zo, ik weet het niet.’

‘Ja hallo, omdat ik de kankerexpert ben? Wat denk jij nou, dat ik haar zou kunnen helpen of zo? Moet ik nou naar dat ziekenhuis toe om te zeggen dat alles goed komt? Als zij hetzelfde heeft als mijn moeder, dan komt het niet goed, Levy! Ga lekker zelf naar haar toe, jij bent toch gek op haar?!’

Ik zie Levy schrikken en ik sla m’n hand voor m’n mond. Wat heb ik nou weer gezegd?

Ik ren naar het hoogspringkussen en verschuil me achter de houten bak. Er flitsen allemaal beelden door m’n hoofd. Lilly, Sasha, ziekenhuis, papa, oma, zelfs die ene aflevering van Teenwolf schiet voorbij. Ik voel tranen opkomen. Wat krijgen we nou, ik huil nooit!

Geen beelden van mama.

Al tijden niet.

Ik ben haar aan het vergeten.

Levy kijkt voorzichtig om het hoekje en ik snauw tegen ’m dat ie weg moet gaan. Hij twijfelt even, maar gaat dan weg. Ik trek m’n knieën omhoog en sla m’n armen om m’n benen. Zo blijf ik zitten, tot het begint te regenen.

Mama

+-+-+-+-+

Op m’n kamer bekijk ik een foto van mama. Ze staat op een rots in de zee, met twee armen in de lucht. Ze lijkt iets te roepen. ‘Het leven is moooooiiiiiiiii’… klik. Of misschien ‘neem die foto nouuuuuu, straks komt er een haaaaaiiiiiii’… klik.

Haar ogen zijn verborgen achter een grote rode zonnebril en ik probeer me voor te stellen dat ik de zonnebril afzet en haar recht in haar ogen kijk.

Het lukt me niet, ik durf niet voor haar te staan.

Ik weet niet meer hoe haar ogen eruitzagen, of hoe ze rook. Ik herinner me alleen maar de witte muren en de geur van het ziekenhuis.

Als ik naar foto’s of filmpjes kijk van mama, dan herinner ik me de foto’s en filmpjes, maar niet mama zelf. Ik weet dat ze bruine ogen had, want dat zie ik op elke foto. Ik weet ook hoe ze klinkt, want dat hoor ik op de filmpjes. Ik weet zelfs hoe ze lachte.

Maar ik voel het niet.

Het is niet echt.

De vrouw op de foto’s is een actrice die m’n moeder speelt. Ik wil geen foto’s of filmpjes, ik wil ze niet nodig hebben.

‘Dani, ik ben thuis! Ben je boven?’

Snel schuif ik alle fotoboeken onder het dekbed, alsof ik iets doe wat niet mag.

‘Jaaaa!’ roep ik zo vrolijk mogelijk, ‘ben huiswerk aan ’t doen!’ Wat zeg ik nou weer? Ik doe nooit huiswerk in m’n kamer. Altijd beneden aan de eettafel, omdat het gezelliger is en omdat papa me dan kan helpen als ’t nodig is.

Ik hoor papa naar boven komen en pak snel een boek en ga heel geconcentreerd lezen.

‘Dag jongedame, hoe is het met u?’ Hij gaat op het bed zitten en geeft me een kus.

‘Goed hoor, en met u, meneer?’ Ik kijk niet op van m’n boek.

‘Uitstekend, dank u. Zeg, wat een interessant boek, dat wordt vast een groot leesverslag. Heb je hulp nodig?’

Kut. Nu pas zie ik dat ik een boek van Barbapapa in m’n handen heb, en nog ondersteboven ook.

‘Toevallig wel,’ zeg ik snel. ‘Ik heb wat moeite om het thema en motief te begrijpen. Wil je me daarmee helpen?’ Mijn blik zegt: ‘Kom maar op.’

‘Aha,’ zegt papa. Zijn blik zegt: ‘Goed, daar kom ik.’ Shit.

Hij pakt het boek, legt het op z’n schoot, en tikt op de kaft.

‘Dit boek, jongedame, gaat over een geweldige vader – ja hij lijkt op mij, klopt, dank u – die voor alles een oplossing heeft. Zijn gedaanteveranderingen staan symbool voor het speelse gemak waarmee hij het fascistische regime altijd weer te slim af is. Zijn gezin is een afspiegeling van de onderdrukte maatschappij die…’

‘Pap.’

‘Ja?’

‘Doe maar weer normaal, jij wint. Ik was Netflix aan het kijken, goed?’

‘Aha, betrapt!’ roept papa triomfantelijk en hij duwt z’n wijsvinger op m’n voorhoofd. Ik laat me vallen en maak me klaar voor een grote kietelbui en begin al te gillen.

‘Hey, wat is dit?’ vraagt papa, en hij pakt van onder het dekbed de foto van mama.

Hij slaat het dekbed om en ziet alle fotoboeken liggen.

‘Oh, niks,’ zeg ik en steek m’n handen de lucht in: kietel me dan.

Maar het moment is voorbij. Papa bekijkt de foto van mama op de rots en is stil.

‘Dat is Barbamama,’ zeg ik, ‘voor m’n onderzoek naar de onderbedrukte maatschappij.’

Papa glimlacht. Hij pakt een fotoboek, kijkt er even in, en pakt dan de volgende.

‘Kijk hoe lief,’ zegt hij en hij laat een foto van een baby zien. Blijkbaar ben ik dat. Hij had net zo goed een foto van een andere baby kunnen laten zien, alle baby’s lijken op elkaar.

Papa bladert door het babyboek en kijkt af en toe naar mij, op zoek naar de baby. Om ’m te helpen zet ik m’n meest lieve en onschuldige blik op.

‘Bijna,’ zegt hij. ‘Nu nog even huilen en je broek onderpoepen. Dan ben je m’n kleine meisje weer. En vergeet niet te kwijlen.’

Hmm. Dat kwijlen gaat nog wel lukken.

‘Niet doen,’ zegt papa, zonder op te kijken en hij bladert verder.

‘Waar heb je mama voor ’t eerst gezien?’ vraag ik plotseling. Papa stopt met bladeren.

‘Dat verhaal ken je toch?’ vraagt hij.

Ik schud onschuldig van nee. Hij weet dat ík weet dat híj weet dat ík weet dat hij het verhaal al tientallen keren verteld heeft.

Maakt niet uit, ik win toch wel weer, hij gaat het verhaal vertellen van de ‘openingszin’, alsof het de eerste keer is.

Toen papa mama voor ’t eerst zag, zei hij tegen haar:

‘Deed het pijn, toen je uit de hemel kwam vallen?’