I Moskou

Stalin: Stalin.
Beria: Koud?
Stalin: Stalin.
Beria: Ongerust?
Stalin: Stalin.
Beria: Waarover Stalin?
Stalin: Joden.
Beria: Welke joden Stalin?
Stalin: Hitler.
Beria: Ik weet het niet. Ik weet het echt niet, Stalin.
Stalin: Joden.
Beria: Ja Stalin, ik hoor wat u zegt. Het wordt uitgezocht. Het zal niet lang meer duren en dan zal ik u kunnen vertellen hoe de joden Hitler ertoe brachten dat hij aftrad. Het wordt uitgezocht.
Stalin: Tijd.
Beria: Zo snel mogelijk.
Stalin: Stalin.
Beria: U hoeft zich geen zorgen te maken.
Stalin: Joden.
Beria: De onderzoekscommissie bestaat uit joden maar zij staan onder strikt toezicht.
Stalin: Joden.
Beria: Natuurlijk zijn er veel goede joden, joden die onze kant staan, het zijn er elke dag meer.
Stalin: Joden.
Beria: Ik doe wat ik kan. Wij staan op het punt om geheime afgezanten naar Duitsland te sturen.
Stalin: Joden.
Beria: Joden. Goede joden. De beste joden die wij konden vinden, Stalin.
Stalin: Koud.
Beria: Het is koud, Stalin, ik zal er iets aan laten doen.
Stalin: Joden.
Beria: U heeft gelijk. Maar u kunt gerust zijn. Daar komt de onderzoekscommissie om verslag uit te brengen.

(De onderzoekscommissie komt in een rij binnen, de voorzitter voorop.)

Beria: De commissie heeft een voorlopig rapport voor u, Stalin. Wilt u het horen?
Stalin: Koud.
Beria: U hoort het. Stalin wil graag snel uw rapport horen. Begint u maar.
Stalin: Joden.
Voorzitter: Het zijn de joden, Stalin, u heeft volstrekt gelijk. Ons onderzoek is gesplitst in drie delen. Het eerste deel behelst de zo precies mogelijke reconstructie van de gebeurtenissen met betrekking tot het aftreden van Adolf Hitler. Het tweede deel is een onderzoek van de geschiedenis van de joodse samenzwering. Het derde deel is het in kaart brengen van de huidige toestand van de joodse samenzwering. Het eerste deel is nu grotendeels voltooid.
Beria: Komt u sneller bij wat belangrijk is.
Voorzitter: Eind 1934 was Hitler onbedreigd aan de macht. Toen het jaar bijna voorbij was, vlak voor kerstmis, maakte hij op de radio bekend dat hij afgetreden was en dat Martin Heidegger hem had opgevolgd. Zodra Hitler uitgesproken was klonk het geluid van applaus. Daarna begon Heidegger aan zijn eerste grote radiotoespraak. Wij hebben de grammofoonopnames van de toespraken bestudeerd en twijfelen er niet aan dat het inderdaad de stemmen waren van Hitler en Heidegger. Wij vonden ook geen aanwijzingen in het stemgeluid van Hitler dat hij verward of halfbedwelmd was. Een dag later sprak Heidegger zijn tweede grote toespraak uit. Dat is de toespraak waarin hij Walter Benjamin benoemde tot vice-kanselier. Volgens betrouwbare getuigenverklaringen was Benjamin aanwezig bij de gesprekken die in december tussen Heidegger en Hitler plaatsvonden. Wij weten niet hoeveel afzonderlijke gesprekken Heidegger en Hitler met elkaar voerden. Walter Benjamin was in die tijd ook in voortdurend contact met andere joden, met name Adorno, Horkheimer, Marcuse, en nog een aantal anderen.
Stalin: Hitler.
Beria: Stalin wil weten hoe zij Hitler tot aftreden brachten.
Stalin: Joden.
Beria: Wat de joden met Hitler deden, dat wil Stalin weten.
Stalin: Stalin.
Beria: Stalin wil weten of het hem ook makkelijk zou kunnen overkomen. Daar gaat het om. Vertelt u verder over Hitler.
Voorzitter: Meteen na kerstmis vertrok Hitler naar München. Hij liet een woning bouwen in de omgeving van die stad. Aan het begin van de daaropvolgende herfst verhuisde hij naar die woning. Hij had de woning zelf ontworpen. Tijdens de bouw spraken Heidegger en Hitler nog een aantal malen met elkaar. Op het bouwterrein en waarschijnlijk ook op andere plaatsen. Benjamin was bij een aantal van die gesprekken aanwezig. Een jaar geleden werd Hitler begraven. Heidegger was bij de begrafenis aanwezig. Wij hebben een foto van zijn gezicht en ook een foto van hem toen hij na afloop van de begrafenis een tijdlang alleen op een bank zat, bij de uitgang van de begraafplaats. Wij weten niet waar Benjamin was tijdens de begrafenis. Er is nog veel wat wij niet weten over de machtsovername. Daarom willen wij ook twee geheime afgezanten naar Duitsland sturen. Man en vrouw. Allebei joods. Wij hopen dat zij met de leiders van Duitsland kunnen praten.
Stalin: Joden.
Voorzitter: Zij zullen doen alsof zij gevlucht zijn.
Stalin: Joden?
Voorzitter: Om vertrouwen te wekken.
Beria: In Duitsland moet niemand zich zorgen maken om vrijuit tegen hen over de joodse samenzwering te spreken.
Voorzitter: Een grondige voorselectie heeft een goede mannelijke kandidaat opgeleverd. Zijn naam is Salomon Maimon. Hij is tweeëntwintig jaar oud. Nadat hij afgewezen was voor de toneelschool studeerde hij een jaar lang aan de universiteit. Bij zijn tweede poging slaagde hij voor het toelatingsexamen maar werd in het tweede jaar van de toneelschool gestuurd wegens onvoldoende resultaten. Hij heeft een tijdlang als schoonmaker gewerkt. Daarna werkte hij als poppenspeler. Hij kreeg een speciale ontheffing van het theaterverbod om in het openbaar poppenkastvoorstellingen te mogen geven. Beide ouders zijn van joodse afkomst. Tussen de voorouders van zijn moeder bevindt zich ook een neger. Hij kan geen Hebreeuws lezen maar kent enkele zegeningen en korte gebeden uit het hoofd. Een gebed bevat soms ook een of meer zegeningen. Losse zegeningen worden uitgesproken voordat iemand een gebod uitvoert of iets eet of iets voor het eerst ziet en in andere omstandigheden van dezelfde aard.
Beria: U hoeft mij niet uit te leggen wat joden doen.
Voorzitter: Maimon gebruikte de tekst van die zegeningen soms in de poppenkast. Kunnen wij hem binnenroepen?
Beria: Roep hem binnen.
Commissie: Salomon Maimon!

(Salomon Maimon komt binnen.)

Beria: U weet waarom u hier bent. Staat u gemakkelijk? U bent een jood?
Voorzitter: Hij is een jood.
Beria: Hij kan al spreken?
Voorzitter: Mijn verontschuldigingen. Natuurlijk kan hij spreken.
Maimon: Ja, dank u.
Beria: U heeft een jaar op de toneelschool gezeten?
Maimon: In het begin van het tweede jaar werd ik van de school weggestuurd.
Beria: Stalin, dit is Maimon.
Stalin: Maimon.
Maimon: Dank u.
Beria: Jij krijgt een kleine rol in de geschiedenis. Weet je waarom?
Voorzitter: Ik heb het hem meerdere malen uitgelegd.
Maimon: Hij heeft het mij uitgelegd.
Beria: De opdracht is geheim. Je mag er met niemand over spreken.
Voorzitter: Hij heeft er met niemand over gesproken. Hij heeft de afgelopen maanden bij mij thuis gewoond en hij heeft zich van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat op zijn opdracht voorbereid.
Stalin: Jood.
Beria: Je hebt gewerkt als schoonmaker?
Voorzitter: Hij werkte korte tijd voor de stadsreiniging van Moskou tot hij toestemming kreeg poppenkastvoorstellingen te geven.
Beria: Veegde je straten?
Voorzitter: Nee, hij maakte huizen schoon. Als iemand alleen in zijn huis sterft stuurt de stad schoonmakers om het huis leeg te halen en te reinigen. Ook het huis van iemand die in een ziekenhuis of een gevangenis sterft en daar door niemand bezocht is.
Beria: Laat hem zelf spreken. Maimon, is het moeilijk werk?
Maimon: De huizen van de doden zijn vaak erg vol. Het kost soms een hele dag om alles weg te gooien wat weggegooid moet worden.
Beria: Wat wordt niet weggegooid?
Maimon: Sieraden, horloges, eten dat nog in de verpakking zit, meubels en kleren als ze er nog goed uitzien. Kamerplanten als ze nog in leven zijn.
Beria: Als een schoonmaker iets ziet liggen wat hij zelf goed kan gebruiken, mag hij het dan voor zichzelf houden?
Maimon: Als het anders weggegooid zou worden mag de schoonmaker het houden.
Beria: Heb je veel dode lichamen gezien?
Maimon: Ik heb geen enkel dood lichaam gezien. Het lichaam wordt weggehaald voordat de schoonmakers op weg gestuurd worden.
Beria: Hij is mislukt op de toneelschool. Hij vond het vast niet erg dat wij het theater afgeschaft hebben.
Stalin: Stalin.
Beria: Voorlopig afgeschaft. Voorlopig! In de toekomstige wereld zullen wij het theater weer invoeren en zal iedereen die dat wil, zelfs meneer Maimon, een volmaakte toneelspeler kunnen zijn.
Voorzitter: Stalin wil ons het grootste geschenk geven, de toekomstige wereld. Terwijl wij nog leven zullen wij er binnen mogen gaan.
Stalin: Vissen.
Beria: Niemand hoeft werk te doen wat hem beschaamt omdat iemand anders het werk beter kan doen maar iemand hem iets te doen wil geven. Wie wil kan ’s ochtends vissen en ’s middags jagen.
Voorzitter: Of omgekeerd.
Beria: Zegt u altijd het eerste wat u invalt?
Voorzitter: Ik zal proberen voorzichtiger te spreken. Ik dank u voor uw goede raad.
Beria: Ik gaf u geen goede raad.
Stalin: Stalin.
Beria: Het theater in de Sovjet-Unie was het beste theater in de wereld. Juist daarom hebben wij het afgeschaft. Soms is een groot verdwijnen nodig om ruimte te maken voor dat wat komt. Ik ben altijd nieuwsgierig wat al die plotseling werkloze toneelspelers zijn gaan doen. Als zij goed kunnen zingen en dansen vinden zij soms werk in een film.
Stalin: Stalin.
Beria: Reusachtige afbeeldingen of standbeelden van Stalin in optochten ronddragen is een voor de hand liggende vervanging van theater. Toch horen de optochten alleen hij de tussentijd.
Stalin: Stalin.
Beria: De muziekfilm is het soort film dat het meest helpt om de toekomstige wereld dichterbij te brengen. Een muziekfilm wordt eerst vertoond aan Stalin: Terwijl Stalin de film bekijkt wordt er een film gemaakt van Stalins gezicht. De film laat zien wanneer Stalin lacht, wanneer hij bezorgd of verveeld kijkt. De film van Stalins gezicht wordt naar de regisseur van de muziekfilm gestuurd. De regisseur kan de film daarna aanpassen. Stalin houdt van muziekfilms waarin de hoofdrolspelers aan danswedstrijden deelnemen en na afloop niemand meer weet wie er gewonnen heeft. Stalin houdt ook van dansnummers waarin de dansers als vanzelf samen een figuur vormen. Bijvoorbeeld als de dansers naar elkaar toe en van elkaar weg dansen als een bloem die open en dicht gaat. Het werkt het best als de dansers in het donker dansen en lichtgevende kostuums dragen of als er kleine lampen op hun hoofden en armen vastgemaakt zijn. Maar het belangrijkste van de muziekfilm is de muziek. Daarom is het moeilijk goede muziekfilms te maken voordat de geluidsfilm uitgevonden is. Het is niet altijd mogelijk te vertrouwen op de pianist of de violist.
Stalin: Jood.
Beria: Stalin stelt altijd de goede vraag. De pianist of de violist die in de bioscoop onder of opzij van het projectiescherm zit en die muziek maakt terwijl er in de film gezongen en gedanst wordt. In kleine dorpen is er soms niemand die op een muziekinstrument kan spelen en wordt een blinde zwerver gevraagd om te zingen terwijl de film vertoond wordt. Het is makkelijker om grappige films te maken. Een zwerver loopt door een straat. Duizenden politieagenten verschijnen aan het uiteinde van de straat. Zij blijven een moment stil staan. Een politieagent wijst naar de zwerver. De zwerver kijkt naar de politieagenten. Daarna begint hij te rennen. Hij rent door een straat en de politieagenten rennen achter hem aan. Zo snel als hij kan pelt hij bananen en gooit de schillen over zijn schouder. De politieagenten glijden uit over de schillen. De bananen propt hij in zijn mond. Hij kan niet sneller eten. Net op tijd bereikt hij de rand van de stad. De politieagenten mogen niet verder en blijven teleurgesteld staan. De zwerver gooit de laatste banaan ongeschild in de lucht, zo hoog als hij kan. Als de grappen snel op elkaar volgen, wie heeft er muziek bij nodig? Maar waar hebben wij grappige films voor nodig als wij muziekfilms kunnen maken? Maimon, kan je zingen?
Voorzitter: Hij kan niet zingen. Hadden wij iemand moeten zoeken die ook kan zingen?
Stalin: Jood.
Beria: Stalin overweegt de wet van de joden te gebruiken als tekst voor de laatste grappige film. Om de joden te eren.
Voorzitter: Hoe kunnen de joden dankbaar genoeg zijn?
Beria: Niemand houdt zo veel van muziek als Stalin. Daarom schrikt hij als hem de Duitse oorlogsverklaring toegezongen wordt in plaats van op papier overhandigd. Soms vraagt hij midden in de nacht om muziek. Iemand brengt hem een grammofoonplaat die hij tientallen keren achter elkaar afdraait. Soms belt hij ook midden in de nacht een dichter op. Naast zijn telefoon ligt een lijst met telefoonnummers van dichters. Soms belt hij een dichter op en zegt niets terwijl de dichter zegt hoe hij heet en nog eens zegt hoe hij heet en ingespannen luistert. Ik heb een groot aantal dode dichters telefoonnummers laten geven. Ook dichters die lang voor de uitvinding van de telefoon gestorven zijn. Ze staan op Stalins lijst. Sinds een jaar staan ze ook gewoon in het telefoonboek van Moskou.
Stalin: Muziek.
Beria: De allereerste muziekfilm gaat over een jonge vrouw die op het platteland opgroeit. Als haar moeder ziet hoe mooi zij geworden is reist zij met haar dochter naar de stad. Zij kopen nieuwe kleren en elke avond gaan moeder en dochter naar het theater. In het theater ziet een hoge rechter de dochter en vraagt haar ten huwelijk. Zij zegt: nu begint het leven. Na het huwelijk woont zij in een groot huis, ver van de stad. Zij vlucht weg. In de stad danst zij op feesten en in restaurants. Zij gooit alle glazen kapot. Eerst vraagt zij beleefd: mag ik uw glas? Later pakt zij het glas zonder te vragen en werpt het tegen de grond. Een man drinkt uit een van de schoenen waarin zij gedanst heeft. Plotseling schreeuwt zij: het geluid is uitgevonden; wie wil nu nog met mij trouwen?
Voorzitter: Ik heb samen met mijn vrouw de film gezien. Zij kon niet stoppen met huilen.
Beria: Zij houdt van films waarover zij kan huilen?
Voorzitter: Zij houdt ook van films over dieren.
Beria: Sinds de uitvinding van de geluidsfilm zijn alle films over dieren muziekfilms.
Voorzitter: Ik hoop dat u het mij niet kwalijk neemt als ik zeg dat mijn vrouw de grappige dierenfilms liever had.
Stalin: Jood.
Beria: Is het moeilijk een jood te worden?
Voorzitter: Heel moeilijk.
Beria: Dan heb jij mooi geluk gehad, Maimon, vind je niet?
Voorzitter: Hij heeft geluk gehad.
Beria: Maimon, weet je hoe je overgrootvader eruitzag?
Maimon: Ik weet van geen enkele grootvader hoe hij eruitzag.
Beria: Als ik een foto van een overgrootvader in mijn hand had, wil je hem zien?
Maimon: Het is een foto. Een gezicht zoals elk ander gezicht.
Beria: Een gezicht met jouw mond. Ik heb het over de vader van de vader van je moeder. Hij handelde in kleren en hij was een bedelaar. De vader van je overgrootvader handelde in kleren en leende geld uit en was een bedelaar. Zijn zoon, je grootvader, handelde niet meer in kleren maar in olie en vet en hij was een bedelaar. Je overgrootvader woonde in een dorp. In het dorp woonden nog twee andere joodse families die nog armer waren dan jouw familie. De niet-joden wezen je overgrootvader aan als degene die aansprakelijk was voor de joden in het dorp. Als een arme joodse reiziger in het dorp overnachtte en ‘s ochtends vroeg weg ging zonder voor zijn slaapplaats en zijn eten te betalen dan werd de rekening naar je overgrootvader gebracht. Al een joodse reiziger in het dorp stierf dan betaalde je overgrootvader de kosten van de begrafenis. Op een dag kwam een groot aantal joodse reizigers aan in het dorp. Het waren er misschien zeven of acht en ze waren allemaal arm. Sommigen van hen zagen er ziek uit. Je overgrootvader sloot zich op in zijn studeerkamer Hij trok alle gordijnen dicht en deed de deur op slot. Hij zei tegen zijn vrouw dat ze de buren moest vertellen dat hij naar het buitenland was vertrokken. Je overgrootvader was een rijk man,je overgrootmoeder zag er goed uit.
Voorzitter: Zijn overgrootvader was niet echt rijk.
Beria: Ik heb wel eens een overgrootmoeder gezien die er beter uitzag dan die van hem. Hij heeft de oren van zijn overgrootmoeder.
Maimon: Een gezicht met mijn mond, een ander gezicht met mijn oren, wat dan nog? Neemt u mij niet kwalijk dat ik dit zeg.
Beria: Natuurlijk niet, maar stel, ik had een brief van je overgrootmoeder.
Maimon: Het is een brief.
Beria: De brief is gericht aan je grootvader, de vader van je moeder.
Maimon: Aan hem, niet aan mij.
Beria: Zal ik de tekst van de brief voorlezen? Zou je je echt niet ontroerd voelen als je het papier en het handschrift van je overgrootmoeder ziet? Je overgrootmoeder schrijft aan je grootvader dat hij het bedelen niet moet opgeven, zelfs als hij zo rijk wordt als de rijkste man van het land.
Voorzitter: Hij is een zeerjonge man, hij heeft nog niet zoals u en ik een gevoel voor dit soort zaken ontwikkeld. Als ik een avond niets anders te doen heb doe ik niets liever dan brieven van mijn ouders en grootouders te lezen en hun foto’s te bekijken.
Stalin: Jood.
Beria: Maimon, je bent voorbereid voor je opdracht?
Voorzitter: De leden van de commissie hebben hem zo goed mogelijk voorbereid. Wij hebben hem geleerd hoe hij op onverwachte momenten in een gesprek een lange pauze kan nemen en soms zacht kan lachen zonder duidelijke aanleiding. Hij kan ook ontspannen in een stoel zitten.
Beria: Kan hij iemand zijn mond laten houden met zijn handen?
Voorzitter: Wij dachten niet dat het nodig zou zijn voor het uitvoeren van zijn opdracht. Bovendien hadden wij niet genoeg tijd daarvoor.
Stalin: Tijd.
Beria: Stalin heeft wel een moment tijd om het hem te leren. Maimon, let op. Wij hebben geen tijd voor iets ingewikkelds. Bijna niemand heeft daar ooit tijd voor. Twee klappen. Stalin?
Stalin: Tijd.
Beria: De klap naar de hals en de klap naar de maag. Beide zijn voldoende om iemand zijn mond te laten houden.

(Stalin staat op uit zijn stoel en gaat voor Beria staan. Hij slaat een aantal malen met zijn gebalde vuist naar Beria’s adamsappel, zonder hem te raken. Daarna een paar keer een vuistslag naar Beria’s maag. Daarna kort achter elkaar met rechts naar de hals en met links naar de maag. Beria beweegt niet.)

Beria: Maimon, heb je het begrepen?
Voorzitter: Hij heeft het begrepen, Stalin.
Maimon: Dank u, Stalin.
Stalin: Tijd.
Beria: Tijd staat aan onze kant.
Stalin: Tijd.
Beria: Als Stalin nog meer tijd gehad zou hebben had hij je misschien ook de knie tussen de benen geleerd.
Voorzitter: Stalin heeft altijd te weinig tijd.
Stalin: Stalin.
Voorzitter: Stalin?
Beria: Stalin is geen koning.
Voorzitter: Ik ben het niet gewend zo dicht bij Stalin te staan.
Beria: Stalin is niet bang om elke nacht dezelfde droom te dromen.
Voorzitter: Natuurlijk niet. Mijn verontschuldigingen.
Stalin: Joden.
Beria: Dromen joden?
Voorzitter: Niet vaak. Ik zou u niet kunnen zeggen wanneer ik voor het laatst wakker werd en mij een droom herinnerde.
Beria: Gaat u verder met uw verslag.
Voorzitter: Wij hebben ook een geschikte vrouwelijke kandidaat. Natalia Gontsjarova heeft les gehad van de rabbijn van Birobidjan. Zij is vijfentwintig jaar oud, voltooide de toneelschool en ging daarna bij het stadstheater van Kiev werken. Geen hoofdrollen maar goede ondersteunende rollen. Na het theaterverbod werkt zij als verkoopster in een winkel.
Stalin: Jodin.
Beria: Spoedig jodin.
Voorzitter: Al jodin. Zij is al jodin. Vlak voordat ik hierheen kwam kreeg ik bericht van de rabbijn om mij te zeggen dat zij al jodin was.
Beria: Er is haar toch niets overkomen?
Stalin: Jodin.
Beria: Jonge jodin, al.
Stalin: Goed?
Beria: Zij is zeer overtuigend, heel goed. Zij wekt makkelijk gevoelens op, grote aantallen tegelijk.
Stalin: Kus.
Beria: Kuddes gevoelens, Stalin.
Voorzitter: Ze wacht buiten.
Beria: Maar Stalin kan gerust zijn. Maimon zal zich niet laten meeslepen door zijn gevoelens. Hij zal zich niet laten afleiden van het uitvoeren van zijn opdracht. Maimon?
Voorzitter: Hij heeft een grote natuurlijke aanleg om zich niet te laten meeslepen. En hij is ook verder getraind. Zij is ook getraind en getest. In de laatste weken hebben wij hen bijna elke dag in omstandigheden gebracht waarin zij in paniek zouden kunnen raken of overweldigd zouden kunnen worden door medelijden.
Beria: U heeft hen wekenlang getest? Stalin kan vertrouwen in hen hebben? Zij hebben een belangrijke opdracht. Dat weten zij? Maimon?
Maimon: Ik weet dat de opdracht belangrijk is.
Beria: Als Stalin de toekomstige wereld heeft laten beginnen kan iemand zich ‘s ochtends overgeven aan liefde en middags aan woede en ‘s avonds aan medelijden. Hoe groot moet iets zijn dat aan Stalin herinnert?
Voorzitter: Zo groot als de wereld?
Beria: Als Stalin zou sterven, hoe groot zou zijn graf moeten zijn?
Voorzitter: Voor of na het begin van de toekomstige wereld?
Beria: Denkt u dat dat een goede vraag is? Wat zou u op Stalins grafsteen schrijven? Hier ligt Stalin?
Stalin: Kus.
Beria: Stalin wil weten hoe zij eruitziet.
Voorzitter: Ze staat al te wachten. Ze kan zo binnen komen.
Beria: Stalin vraagt hoe zij eruitziet.
Voorzitter: Heel goed. Wij hebben haar gezien. Op haar lippen hoeft geen honing.
Beria: Kunt u duidelijker spreken?
Voorzitter: Zij heeft geen honing op haar lippen nodig, zelfs als haar lippen stukgekust zijn.
Stalin: Kus.
Voorzitter: Ik heb haar niet gekust. Geen van ons heeft haar gekust.
Stalin: Tijd.
Beria: Stalin heeft helaas geen tijd om haar te zien.
Stalin: Niet zien.
Beria: Stalin wil haar liever niet zien. Maar zij moet goed zijn. Als zij niet goed is kan alles mislukken. Heeft u dat begrepen?
Voorzitter: Wij hadden dat begrepen. Zij is echt erg goed.
Stalin: Niet zien.

(Stalin staat op, loopt weg. De commissie buigt en zwaait vaarwel. Maimon zwaait ook.)

Voorzitter: Stalin is een gevoelig man.
Beria: Roep haar binnen.
Commissie: Natalia Gontsjarova!

(Natalia Gontsjarova komt binnen.)

Beria: Kom binnen.
Voorzitter: Kom binnen.
Beria: U bent bijna jodin?
Gontsjarova: Vorige week zei de rabbijn dat ik klaar was.
Beria: Mooi zo. De rabbijn weet waar hij het over heeft.
Voorzitter: Zij is jodin.
Beria: Ik denk dat het goed is om de twee nu alleen te laten.
Voorzitter: De commissie zou graag dan nog het einde van haar voorlopige rapport voordragen.
Beria: Is het kort?
Voorzitter: Een paar regels.
Beria: Goed.
Voorzitter: Wie wil spreken?
Lid commissie: Dit is de geschiedenis van het joodse volk als konijnen. Warmte stroomt in het bloed naar de oren en verdwijnt door de huid in de lucht.
Voorzitter: Dat was het.
Beria: Warme joden?
Voorzitter: Iets minder warm dan die van gisteren maar toch warm en zonnig. Midden in de nacht misschien welkom onweer en een korte en hevige regenbui. De volgende ochtend weer licht en warm.
Beria: Is dat een joodse grap?
Voorzitter: Mijn verontschuldigingen. Ik had het niet zo bedoeld. Echt niet. Ik weet niet waarom ik zoiets zeg.
Beria: Waar is uw grap nu?
Lid commissie: Hij kan zichzelf wel op zijn hoofd slaan als een wekker.

(Beria loopt weg, de voorzitter achter hem aan, de overige commissieleden achter de voorzitter aan. Gontsjarova loopt naar Maimon toe. Zij gaan naast elkaar op de grond zitten.)