WAT RIJMT ER OP HUWELIJK?

Van Yvonne Kroonenberg verschenen eerder:

Alle mannen willen maar één ding (1986)
Alles went behalve een vent (1989)
Kan ik hem nog ruilen? (1991)
Zij houdt van hem. Hij ook (1993)
Nog één man om het af te leren (verzamelbundel, 1995)
Het zit op de bank en het zapt (1997)
Nee, dan die van mij (verzamelbundel, 2000)
Meneer als ik u zie heb ik zo’n zin in ruzie (2002)

Yvonne
Kroonenberg

Wat rijmt er op
huwelijk?

2004
Uitgeverij Contact
Amsterdam / Antwerpen

De titel van dit boek verwijst naar een aforisme van A. Roland Holst. ‘Het geeft te denken dat huwelijk alleen rijmt op “gruwelijk” en “afschuwelijk”.’ Kort. Aforismen, Den Haag, Boucher, 1967

© 2004 Yvonne Kroonenberg
Omslagontwerp Via Vermeulen/Natascha Frensch
Foto auteur Ronald Hoeben
ISBN 9789025433536
D/2004/0108/851
NUR 301

www.boekenwereld.com

De mannenfluisteraar

Een van mijn beste vriendinnen is hondenfluisteraar. Zijzelf is enig, maar ik heb een hekel aan dat woord. Er valt niks te fluisteren tegen dieren, bovendien berust haar kennis niet op wat ze zegt, maar op wat ze waarneemt. Wanneer ze een hond op het spreekuur krijgt, stelt ze vragen aan de baas en kijkt onderwijl naar de hond. Aan zijn houding, zijn staart en oren ziet ze meer dan de eigenaar van de hond haar kan vertellen.

Ik zou ook graag een diepgaand inzicht hebben in de hondenziel, maar ik heb geen aanleg voor de taal van dieren. Ik kan het alleen met mannen. Die kunnen ook niet zelf uitleggen wat eraan schort.

‘Wat is er?’ vragen talloze vrouwen aan hun man als ze hem zien fronsen, mokken of simmen. Meestal krijgen ze geen antwoord. Het is geen onwil, hij begrijpt de vraag domweg niet. Wat zou er moeten zijn? Zijn auto staat geparkeerd, hij heeft geen ontslag gekregen en hij is niet impotent. Hij wantrouwt de vraag ook. Doet hij iets niet goed, misschien? Heeft zijn vrouw iets te klagen?

Ik weet niet hoe het komt dat ik begrijp wat er in mannen omgaat. Ik was niet van plan over te lopen naar het vijandelijke kamp, maar ineens bleek dat ik precies kon uitleggen wat ze bezielt.

Een vriendin van mij heeft een romance met een getrouwde man. Zij wordt niet geplaagd door morele overwegingen, ze houdt van spanning. Ze nodigt hem uit voor geheime ontmoetingen, ze verzint geloofwaardige leugens voor hem, die hij aan zijn vrouw kan vertellen zodat hij een nacht kan blijven slapen.

Ik ken mannen die van zo’n minnares zouden smullen, maar deze getrouwde man heeft geen talent voor overspel. Hij is een keer in dronkenschap met mijn vriendin in bed beland en sindsdien heeft hij spijt. Hij zou maar het liefst weer een trouwe echtgenoot worden, maar dat durft hij niet. Hij is bang dat de minnares dan wraak neemt en alles aan zijn vrouw vertelt, dus hobbelt hij maar zo’n beetje mee in het bedrog. Hij maakt afspraken met haar, komt niet opdagen en liegt dan achteraf dat zijn zoontje ziek was geworden en dat hij met hem naar de dokter moest.

‘Waarom vertelt hij mij leugens?’ jammert mijn vriendin geregeld.

‘Omdat hij jou een engerd vindt,’ leg ik uit. ‘Ken je die film niet, waarin een man ten onder gaat aan een fatale vrouw? Daar lijk jij op.’

‘Helemaal niet!’ protesteert ze. ‘Ik ben niet eng. Ik ben spannend. Dat vindt hij leuk, hij heeft het zelf gezegd.’

Hij heeft wel meer tegen haar gezegd. Dat zijn vrouw hem niet begrijpt, dat hij al jaren geen seks meer met haar heeft en dat hij alleen vanwege zijn zoon bij haar blijft. Dat is allemaal niet waar. Hij zegt die dingen omdat hij bang is. Het zijn kindertjes die hij uit de slee gooit om de wolven op afstand te houden.

‘Jij bent de wolven,’ zeg ik tegen mijn vriendin, ‘laat die man toch met rust. Je wordt zijn dood nog eens.’

Ik wou dat mijn vriendinnen net zo goed naar mij luisterden als er wordt geluisterd naar de hondenfluisteraar. Die wordt op haar woord geloofd, ik krijg altijd tegenspraak. In plaats van de eenvoudige opdracht uit te voeren en de man terug te sturen naar zijn huwelijk, wil zij haar relatie uitdiepen.

‘Je hebt geen relatie,’ zeg ik onverbiddelijk, ‘je hebt het klokhuis van wat eens een appel was. De appel is op. Klaar! Heb je me begrepen? Ga maar een andere zoeken.’

Ik weet al deze dingen zo goed doordat ik zelf geregeld mannen heb ontvoerd. Ik dacht dat ze blij waren dat ze mij hadden ontmoet. Ik was veel liever dan hun eigen vrouw, enthousiaster in bed en lang niet zo zeurderig. Ik vergat dat je een langdurige verhouding niet met een nieuwe liefde mag vergelijken. Die wedstrijd wint de nieuwe liefde altijd. Tot die zelf verandert in een langdurige verhouding. Dan pas blijkt dat niemand ermee opgeschoten is. Meestal stapte ik op tegen de tijd dat er iets te zeuren viel, en twee van de drie mannen die ik had geschaakt zijn toen teruggekeerd naar hun echtgenote. Dat was een goede beslissing. De derde ging naar de volgende minnares. Hij zette de plaat domweg opnieuw op. Hij gaat het nooit leren.

De meeste mannen zijn er niet serieus op uit om vreemd te gaan. Ze fantaseren wel over andere vrouwen, ze dromen over alle vrouwen die ze tegenkomen en die niet afstotelijk lelijk zijn, maar veel verder gaat de onderneming niet. Ze vinden het te veel soesa. Als ze hun zin zouden doen, zouden ze met iedereen naar wie ze nieuwsgierig zijn een keer naar bed willen, even onder de douche de schuld wegspoelen en dan naar huis, de krant lezen en ’s avonds naast hun eigen vrouw in slaap vallen.

Minnaressen hebben daar geen begrip voor. Als ze met een man hebben gevrijd, willen ze de nabespreking.

‘Ben je verliefd op mij?’ vragen ze al gauw. Daar schrikken mannen van. Ze vermoeden dat het antwoord verstrekkende gevolgen gaat hebben, dus houden ze de zaak nog even in beraad.

‘Ik vind je heel erg lekker,’ proberen ze. Dat is het verkeerde zinnetje.

Ze zouden beter de waarheid kunnen spreken: ‘Nee, ik ben niet verliefd, ik wilde alleen een hapje proeven van de verboden vrucht. Hij was heerlijk. Dankjewel!’ Maar als ze dat zouden doen, komt er geen tweede traktatie. Daarom bazelen ze maar wat en denkt de minnares dat ze iets moois meemaakt.

Verleden week was mijn vroegere buurman bij mij op bezoek. Hij is ooit eens iets begonnen met een getrouwde vrouw. Hij dacht dat het een briljant idee was, lekker vrijblijvend, spannend en zonder het gewicht van vaste verkering.

In het begin was het inderdaad leuk. Ze stuurden stiekem e-mails en eens in de vier weken zagen ze elkaar. Dan hadden ze drie uur lang de tijd om de liefde gestalte te geven.

Maar mijn buurman heeft er inmiddels genoeg van. ‘Ze wil steeds meer,’ klaagde hij.

‘Wat wil ze dan?’ vroeg ik, want eens in de vier weken seks lijkt mij schamel. Maar de seks was het probleem niet.

‘Ze wil over de relatie praten.’ De weerzin stond op zijn gezicht. ‘We gaan altijd naar een motel dat langs de snelweg ligt. Zodra we arriveren, rennen we naar de kamer, gaan als beesten tekeer, nemen nog even een bad en dan moet zij weer weg. Wat valt daar nou over te praten?’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Als je er niks meer aan vindt, maak je het uit,’ zei ik harteloos. ‘Dat is niet zielig, want ze heeft nog een man om haar te troosten.’

Hij keek mij hulpeloos aan. ‘Maar de seks is zo lekker.’

Het is heel eenvoudig om mannenfluisteraar te worden. Je moet alleen goed leren luisteren naar de betekenis van de signalen en leren kijken naar de lichaamshouding.

Ik nam de buurman van hoofd tot voeten op. Hij hield zijn kopje scheef, de oren leken wat te hangen en als hij een staart had gehad, stond die tamelijk laag.

Voorlopig is die vriendin nog de baas.

Cijferen

Ik had twee tienermeiden op bezoek. De een was veertien, de ander vijftien. Ze rookten een ontstellende hoeveelheid sigaretten, hingen op de bank en ze keken televisie. Ze voerden gesprekken over jongens, kleren en spullen, waarbij ze gebruik maakten van niet meer dan twintig woorden:

‘Hebbie die gast gezien?’

‘Hee joh, vet gaaf!’

‘En daar. Zo’n auto wil ik.’

‘Hee, wat hebbie?’

‘Nieuw.’

‘Die wou ik ook. Ga ik nog kopen.’

‘Hee kijk es.’

‘Zóóo hee!’

Om de drie zinnen riepen ze: ‘Mááleh!’ Dat was tienerbargoens voor: ‘Doe normaal hé!’

Ze sabbelden op hun tongpiercing, friemelden aan hun navelpiercing en verveelden zich.

Ik verveelde me helemaal niet, integendeel! Ik had het gevoel dat ik in een terrarium met exotische reptielen zat te turen.

Na een tijdje merkten ze dat ik zat te luisteren. ‘Mááleh!’ gierden ze en vroegen toen of ik verliefd was op mijn verloofde.

‘Heel verliefd,’ beaamde ik.

‘Zullen we het uitrekenen?’ boden ze aan.

‘Graag,’ zei ik. Ik had geen idee wat ze gingen berekenen, maar ze hadden een pen nodig en papier en schreven mijn naam op. Toen het woord LOVE.

‘Hoe heet jouw vriend?’

‘Ad,’ antwoordde ik.

‘Hoe schrijf je dat?’

Na een poosje meldden ze de uitkomst: ik was voor 12 procent verliefd op Ad. Dat vond ik niet zo bemoedigend.

‘Zou het helpen als je Adriaan opschrijft?’ vroeg ik.

Het scheelde 135 punten, ik was ineens voor 147 procent verliefd.

‘Dat kan hoor!’ verzekerden ze mij ernstig, ‘het gaat tot meer dan honderd.’

De berekening kwam tot stand door van iedere letter van de twee namen van de geliefden en van het woord LOVE te noteren hoe vaak hij voorkwam. Dan moest je het eerste cijfer bij het laatste optellen en zo naar het midden toewerken tot je een getal overhield. Dat was je liefdespercentage.

Vroeger werden er geen percentages berekend. Je plukte een madeliefje en trok de bloemblaadjes er een voor een uit, terwijl je mompelde: hij houdt van mij, hij haat me, hij houdt van mij, hij haat me. Het laatste bloemblaadje bepaalde hoe de zaken lagen. Dat is voor een modern mens niet wetenschappelijk genoeg. Getallen moeten we zien, percentages.

Alle nieuwsfeiten en ontwikkelingen in de samenleving, alle krantenberichten worden ondersteund door statistieken. Daarin komt tot uitdrukking om hoeveel mensen, hoeveel criminelen, hoeveel ziektegevallen het gemiddeld gaat. Voor iemand die niet op de hoogte is van de achtergrond van het onderwerp hebben de cijfers niet veel betekenis. Ik weet niet of een wachtlijst van 30 procent een ontoelaatbare kwestie is of een hele verbetering. Maar als er statistieken bij een bericht worden gegeven, heb je het gevoel dat het gaat om een betrouwbare weergave van feiten.

Ik werd een poosje geleden opgebeld door een collega die lezingen geeft over kunstgeschiedenis en erotiek. ‘Weet jij hoeveel procent van de mensen vreemdgaat?’ vroeg hij.

‘Nee,’ antwoordde ik peinzend, ‘ik heb wel een paar boeken in de kast staan waar het in wordt vermeld. Er is een verschil tussen mannen en vrouwen, geloof ik. Hoe dat kan, vergeet ik steeds. Er is ook iets te zeggen over de percentages van vreemdgaan en zwanger worden. Zal ik het voor je opzoeken?’

‘Nee, laat maar,’ wimpelde hij af, ‘ik dacht dat jij die dingen gewoon uit je hoofd wist. Verleden week vroeg iemand het. Ik heb maar wat gezegd, 40 procent of zo. Daar nam hij genoegen mee.’

‘Doe maar 68 procent,’ raadde ik aan, ‘dat komt waarschijnlijk dichter bij de waarheid en het staat geleerder.’

Voor cijfers hebben de mensen ontzag. Getallen geven zekerheid. Soms is dat ten onrechte. Ik ken een jurist die arbeidsongeschikt is verklaard omdat hij niet kon ophouden met cijferen. In plaats van zijn werk te doen zat hij de dagen van het jaar te sorteren. Er waren mooie data en lelijke. Op de mooie mocht hij alcohol drinken van zichzelf. Dat waren bijvoorbeeld de dagen waarop alle getallen twee keer voorkwamen: 30-03-03 of 16-10-06. Op 30 maart 2003 was hij dus dronken en op 16 oktober 2006 zal hij het zijn. Intussen heeft hij dorst. Daarom heeft hij nog een andere categorie mooie dagen. Dat zijn de data waarvan je de cijfers kunt optellen tot een uitkomst van 7: 05-07-04 15-06-04. Daarvan zijn er veel meer. Misschien is de jurist niet alleen aan cijferdrift ten onder gegaan.

Rekenneurose is een tamelijk algemeen verschijnsel. Iedere psycholoog heeft er een paar in zijn cliëntenbestand en in het wild zijn er nog veel meer. Die leven min of meer aangepast aan de normen van de maatschappij. Een vriendin van mij had er een als verloofde. Als hij een poosje niets zei, wist ze dat hij aan het rekenen was. Dat deed hij de hele dag.

Ze logeerden een keer in een hotelkamer met een gaatjesplafond. Ze lagen te vrijen, maar ineens deed hij niks meer. Hij lag op zijn rug en staarde naar boven.

‘Wat doe je nou man!’ riep ze, want ze vond dat ze nog lang niet klaar waren.

‘Ik tel de gaatjes,’ zei hij, ‘en daarna ga ik daar de wortel uit trekken.’

Dat worteltrekken nam op den duur zulke bizarre vormen aan, dat de vriendin de verkering heeft uitgemaakt. Ze is nu heel gelukkig met een man die maar een beetje in cijfers doet. Dit jaar werd zij tweeënveertig en hij achtenvijftig, samen honderd. Dat vieren ze nu al maandenlang, want honderd word je maar één keer.

Bij alle bezweringen horen getallen. Mijn verloofde, die van de 12 en de 147 procent, denkt dat hij dik is. Dat is hij helemaal niet, maar zoals alle mannen van zijn leeftijd en met zijn dranklust dreigt hij wat minder rank te worden om zijn middel. In plaats van minder glazen wodka en wijn te drinken, telt hij ze. Ik heb maar vier glaasjes genomen,’ meldt hij trots. Ik zucht dan en geef geen antwoord. Ik heb gezien hoe groot die glaasjes van hem zijn. Behalve glazen telt hij de dagen waarop hij naar de sportschool is geweest. Dat doen alle sportschoolbezoekers. Het is daar toch al een paradijs voor getallen. Alle oefeningen worden in setjes van acht of tien getraind. Terwijl iedereen trapt, tilt en zwoegt, hoor je de binnensmondse mantra’s: zes, zeven, acht…

Laatst vroeg mijn verloofde of ik een rekenmachine had, want hij wilde zijn Quetelet Index uitrekenen. De Quetelet Index laat zien of je te zwaar bent. Het is een tamelijk ingewikkelde som, je moet je gewicht delen door het kwadraat van je lengte. Het kan ook zijn dat het andersom is, ik vergeet het steeds. Dat is geen kwestie van onverschilligheid, ik ben ook erg bang dat ik te dik ben, maar ik kan de procedure niet onthouden.

Ik ken weer andere getallen uit mijn hoofd. Ik weet precies hoeveel calorieën er in een appelpunt zitten.

Alle vrouwen weten dat. Dertig jaar geleden heeft de industrie geprobeerd de berekening in calorieën te vervangen door joules. Nog steeds staat op alle verpakkingen van levensmiddelen het aantal joules vermeld, maar niemand kijkt daarnaar. We tellen in calorieën, net zoals we nog steeds over guldens praten als we willen laten weten hoe duur iets is. Van calorieën tellen val je geen gram af, van afspraken maken met jezelf over de dagen waarop je wel of niet drinkt, word je nooit een matige drinker.

Het helpt allemaal wel tegen de stuurloosheid. Als je weet wat je Quetelet Index is, hoeveel je zou willen wegen en wat je in werkelijkheid weegt, als je je liefdespercentage kent en je cholesterolgehalte, sta je met meer zelfvertrouwen in het leven. Ik weet waar ik aan toe ben: 22, 48, 51, 12 of 147, en 5.

Pijpen

Mijn collega is een knappe man. Hij is niet voor eigen gebruik want ik heb geen vacature, maar ik beleef evengoed een hoop plezier aan zijn liefdesleven, want hij houdt mij nauwgezet op de hoogte. Hij valt op vrouwen die ten enenmale ongeschikt voor hem zijn. Ze zijn te jong of te dom of ze zijn er binnen drie dagen achter waar de zwakke plekken in zijn ziel zitten en gaan daar dan gretig misbruik van maken. Die zwakheden zijn er eigenlijk maar twee, maar ze maken hem volstrekt weerloos ten opzichte van zijn vriendinnen: hij kan niet tegen tranen en hij gaat altijd door de knieën voor seks. Meer hoeft een vrouw niet in handen te hebben om van een geduchte kerel een smekend schoothondje te maken.

‘Hoe gaat het, Arnout?’ vraag ik als ik hem tegenkom op het werk of in de stad. Bijna altijd heeft hij dan een nieuwe aflevering in het vervolgverhaal van zijn zoektocht naar het geluk.