MICHIEL KLEIN NULENT

Het koekoeksei

2011

Uitgeverij Contact

Amsterdam/Antwerpen

Van Michiel Klein Nulent verscheen eerder:

De tram van half zeven (2009)

De auteur ontving voor het schrijven van Het koekoeksei een stimuleringsbeurs van het Nederlands Letterenfonds.

© 2011 Michiel Klein Nulent

Omslagontwerp en ebookverzorging Suzan Beijer

Omslagillustratie Hollandse Hoogte/plainpicture/C&P

ISBN 978 90 254 8684 6

e-ISBN 978 90 254 3718 3

D/2011/0108/903

NUR 301

www.uitgeverijcontact.nl

.

1

Jarenlang was zijn oranjerode kuif zijn vlag geweest, maar nu hij zijn haar kort had laten knippen, was er niets wat nog de aandacht trok. In de etalageruit van de opticien bekeek hij zijn gelaat. Een platte schijf, meer was het niet. Zijn wangen en voorhoofd droegen littekens van de waterpokken. Hier en daar glansde een krentachtige moedervlek. Een pannenkoek, dacht hij, ik heb een gezicht als een pannenkoek. Hij nam zijn muts af, trok zijn handschoenen uit en ging naar binnen. Er klonk een zoemgeluid toen hij over de drempel stapte. Uit het souterraingedeelte van de winkel kwam een vrouw naar boven gelopen. ‘Kan ik u helpen?’ vroeg ze. Hij liet haar de uit een krant geknipte advertentie van een Swarovski Pocketkijker zien. ‘Nu 15% korting’, stond eronder.

‘Zo een wil ik er,’ zei hij.

‘Aha, de Swarovski 8x20 B. Een mooie aanbieding voor een prima kijker. Loopt u maar even met me mee.’

Hij volgde haar naar de toonbank. De verkoopster pakte een groene doos uit het schap, zette die op het glazen blad en begon hem open te maken.

‘Nee, nee, u hoeft hem niet uit te pakken. Ik geloof het verder wel. U hoeft hem ook niet in te pakken, ik neem hem zo mee.’

‘Wat u wilt,’ zei de vrouw en ze sloeg de kassa aan. ‘Bent u een vogelaar?’

‘Nee,’ zei hij hoofdschuddend en hij haalde een rol papiergeld uit zijn broekzak en betaalde. Hij zag dat ze naar zijn zwarte nagelriemen en verschraalde vingers keek. De rafelige mouwboorden van zijn trui staken uit zijn jas. ‘Gewoon een liefhebber, meer niet.’

Hij stopte de doos in zijn rugtas, deed zijn handschoenen aan en vertrok.

De februarilucht was helderblauw. De man fietste langs de rivier met een oostenwind op kop. Hij nam een weg naar het kanaal. Bij een pand met een banier van Renovatiebedrijf Koedooder aan de gevel stapte hij af. Hij zette de fiets in een rek, keek om zich heen en stootte met een schouder de deur uit het slot. Snel ging hij naar boven, twee trappen op. Hij kwam op een bijna volledig gestripte etage, waar de tussenmuren waren uitgebroken. Het balkenplafond leunde op steunberen en de elektrische bedrading hing in bundels boven zijn hoofd. Overal lag puin; her en der stonden machines en zakken cement. Het huis kwam hem vertrouwd voor, hoewel hij het pas de dag ervoor had ontdekt. Hij liep naar het raam aan de straatzijde, zette zijn tas neer en haalde er de doos met de kijker uit. Neergehurkt bekeek hij zijn aankoop, die in ieder geval een stuk kleiner en lichter was dan de oude legerkijker die hij lang had meegezeuld. Voor het raam hing nog luxaflex. De man draaide de jaloezieën half open en stelde de kijker scherp op een koppel eenden in het kanaal. Daarna keek hij een stuk naar rechts. Op de tweede verdieping van een pand met een gevel van rode baksteen bevond zich het huis waar het hem om te doen was. In de voorkamer zag hij beweging. De luxaflex beperkte het zicht, de jaloezieën trokken strepen door het beeld. Desondanks kon hij de man die aan tafel de krant zat te lezen duidelijk onderscheiden. Hij drong dieper door in het huis. Af en toe sprong er een kind door zijn beeld, een jongen van een jaar of acht, energiek en ongetemd zoals alleen jongens van die leeftijd dat kunnen zijn. Hij zag ook het andere kind. En de vrouw, die met iets bezig was wat hij niet kon thuisbrengen. Zaterdagochtendtafereel van het gezin op nummer 153-twee. Tijdens zijn eerste verkenning, een paar dagen geleden, was hij langs het huis gelopen. ‘Fam. Heidelman’, had hij op het naambordje naast de bel gelezen en hij had er een hele poos naar staan kijken, naar die naam.

Wolken blazend van zijn adem in de koude ruimte loerde hij naar de overkant. Hij had aandacht voor ieder detail.

Aan het einde van de ochtend zag hij de man naar buiten komen. Hij aarzelde geen moment, stak de kijker bij zich en verliet het pand. Met het kanaal tussen hen in liep hij een stuk met hem op, maar de man sloeg een zijstraat in, waarna hij hem uit het oog verloor. In het plantsoen, aan het einde van de kade, met zicht op de zijstraat en het huis, wachtte hij af. Maar het duurde lang en hij had het koud en kreeg honger. Bij een viskraam verderop kocht hij een broodje makreel, dat hij opat in een soort van tent die aan de keet was bevestigd. Boven het luik hing een straalkachel te loeien. Hij kocht een tweede broodje, dat hij in een paar servetten wikkelde en in zijn zak stopte. Via enkele achterstraten keerde hij terug naar zijn schuilhut. Hij richtte de kijker op het huis aan de overkant, maar zag niemand in de kamer.

Zo bracht hij de middag door. Af en toe ging hij tegen een muur aan zitten, dan vatte hij weer post bij het raam. Langzaam begon het te schemeren en gaandeweg was hij op zijn blote ogen aangewezen. Al in het halfdonker kon hij met de kijker niets meer zien. Hij at zijn broodje en zag hoe in het huis tegenover de lampen aangingen. De tafel werd gedekt en op zeker moment kwam de man weer thuis. Het gezin ging aan tafel en hij bekeek hen een voor een. Maar de meeste aandacht had hij voor de man. Hij lette op zijn maniertjes en volgde zijn bewegingen. ‘Peter,’ zei hij, ‘Peter Heidelman.’

2

Peter Heidelman had boodschappen gedaan in de buurt en vervolgens de auto gepakt. Bij een stoplicht stuurde hij een sms naar zijn vrouw, waarin hij opsomde wat hij niet had kunnen vinden. Hij was op weg nu, tikte hij.

Het schip lag in een werf annex jachthaven aan de overkant van het IJ en was met de portaalkraan aan wal gehesen en naast een open loods op bokken gezet. Het was een Laurin Koster 26: een mahoniehouten zeekruiser uit 1978 met een lengte van bijna acht meter. Met zijn afgeplatte kiel en ronde boeglijn zag het eruit als een kleine walvis. Mast en tuigage ontbraken.

Peter trok de afdekzeilen weg, wikkelde die om een oude roeispaan en schoof de rollen met een voet opzij. Hij keek waar hij gebleven was, hees zich in een overall en ging aan het werk.

Na ruim een uur bezig te zijn geweest at hij een boterham in zijn auto. Hij luisterde naar de radio en verstuurde de foto die hij met zijn mobiel van het schip had gemaakt. Algauw kreeg hij een reactie terug: ‘Nog vier maanden! Zet ’m op! Kom je morgen? Xx’

Hij stopte de telefoon weg, opende een karton melk en pelde een banaan.

Uit een gangpad tussen een tiental in winterstalling gezette boten kwam een oude man aangesloft. Hij had een baard en droeg een witte scheepspet. Het was meneer Simons, een gepensioneerde kapitein van de grote vaart. Tegenwoordig beheerde hij de werf en naastgelegen jachthaven. Hij woonde in een barak op het terrein en had geen vrouw of huisdieren.

Ze groetten elkaar door de openstaande deur van de auto en de oude meneer Simons vroeg hoe het ermee stond.

‘Wel goed,’ zei Peter, die uitstapte. ‘Ik ga binnenkort maar eens met lakken beginnen, want dat schuren ben ik onderhand zat. Moet je m’n handen zien!’

‘Wanneer komen de mast en zeilen?’

‘Over een week of drie, vier.’

Peter toonde Simons de nieuwe schroef, die blonk alsof hij van goud was. Via de zwemtrap klom hij naar boven. Hij startte de motor, een binnenboord 8 PK diesel, en luisterde een ogenblik naar de soepele tred en het geoliede snorren. Glunderend keek hij naar de oude man, die een duim opstak. De gereviseerde motor liep zo gesmeerd dat de gestutte boot nauwelijks trilde.

Op weg naar huis ging de telefoon. Hij zag dat het zijn vrouw was en zette de radio zachter. Ze vroeg of hij langs Roelvink wilde rijden, de jongens hadden zin in patat.

Hij had zijn armen vol boodschappen en geen vinger vrij en daarom belde hij aan met het puntje van zijn neus. Er werd opengedaan. ‘Patat!’ riepen de jongens in koor naar beneden. Op hun sokken renden ze hem tegemoet.

‘Lekker, patat. Daar heb ik echt zin in, pap!’

De tafel was gedekt. Er stonden schalen met salade, brood en groenten, en zijn vrouw kwam uit de keuken gelopen met een wok vol dampende en nog sissende kipfilet. Ze vroeg wat hij wilde drinken.

‘Doe maar een biertje,’ zei hij en hij hing zijn jas over de stoelleuning.

‘Jullie sap, jongens?’

Peter schonk een glas water in en dronk het in één teug leeg. Hij staarde naar buiten, waar het harde, glasachtige blauw van de avondschemering langzaam overging in een dieper blauw. De lichten van de huizen aan de overkant konden bakens zijn langs een vreemde kust en hij zag voor zich hoe de boeg van zijn kleine zeilboot bijna geruisloos door het water sneed op deze nachtelijke tocht zuidwaarts.

Zijn vrouw opende het flesje Heineken en zette het voor hem neer. ‘Zo,’ zei ze met een zucht, ‘eten.’

Ze nam plaats aan het hoofd van de tafel. Dat was het signaal: de jongens vlogen op de friet af en scheurden de zak open.

‘Hoe ging het bij de boot? Opgeschoten?’

‘Het was koud vandaag.’

‘Dat was het zeker.’

‘De oude Simons kwam nog langs voor een praatje.’

‘Hoe was het met hem?’

‘Wel goed geloof ik. Hij had een idee voor een naam. Zeemeermin. Maar dan in het Engels: Mermaid.’

‘Niet echt origineel.’

‘Ik vond ’m wel aardig.’

‘Mermaid… Klinkt een beetje als dat potje, met hoe heet dat spul ook al weer… Marmite.’

De rest van de avond verliep in stilte. Peter las de krant in zijn stoel bij het raam. Tegen twaalven zei zijn vrouw: ‘Ik ga naar bed, kom je ook?’

Hij volgde haar naar boven. De deur van de jongenskamer stond op een kier. Een groengele gloed schemerde in de opening. Ze sliepen nog altijd met een slaaplicht aan. Hij keek in de richting van het stapelbed en luisterde naar hun ademhaling. Voorzichtig trok hij de deur dicht. Hij stak de overloop over en ging de slaapkamer binnen. In de aangrenzende badkamer stond zijn vrouw voor de spiegel haar gezicht schoon te maken. Bij het langslopen liet hij zijn blik op de plekken en oneffenheden op haar dijen vallen. Hij poetste zijn tanden en ging op de wc zitten.

‘Hè, Peter, moet dat nu!’

‘Een plasje maar.’

‘Ja, maar je kunt toch even wachten? Ik ben bijna klaar.’

Hij trok zijn pyjama aan, kroop in bed en las nog wat in Zeilen op zee. Een oud boek, in een druk van vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het hoofdstuk dat hij opensloeg ging over een tocht langs de Nederlandse kust en het gevaar bezet te raken op lagerwal. Zijn vrouw kwam bij hem liggen en knipte haar nachtlamp uit. Niet lang daarna legde hij het boek weg en doofde het licht aan zijn kant van het bed. In het donker lagen ze een poos zwijgend naast elkaar.

‘Welterusten,’ zei ze toen.

‘Slaap lekker,’ zei hij terug.

Een ogenblik later legde ze een hand op zijn geslacht. Doodstil bleef hij liggen. Toen ze verder wilde gaan en tegen hem aan kroop, hield hij haar tegen. ‘Niet doen,’ zei hij en hij keerde zich van haar af.

3

De fietstocht om acht uur ’s ochtends door de kou deed hem denken aan de dagen van plicht en regelmaat. Met de broodtrommel onder de snelbinders en de sjaal om zijn nek kon geen tegenwind hem kleinkrijgen. Hij had een doel.

De stad begon langzaam te ontwaken. Hier en daar werd een gordijn opengetrokken en verscheen er een gezicht achter een half beslagen raam. De mensen wreven zich de ogen uit en bekeken hem met een blik van medelijden en bewondering. Hij, die vreemde snuiter met zijn feloranje Unoxmuts, die vorst en zondagse vroegte trotseerde. Hij ging er alleen maar harder van fietsen en op het open stuk langs de rivier zong hij Fly Me to the Moon.

Er stonden ijsbloemen op het glas in het bovenhuis. Ze smolten snel weg op het moment dat de ochtendzon boven de daken verscheen. De man dronk koffie uit een thermosfles en at een boterham. Af en toe loerde hij met de kijker door de spleten tussen de jaloezieën.

Als eerste zag hij de vrouw. Er was bijna een uur verstreken sinds hij had postgevat. Ze was in ochtendjas en strengen van haar haren hingen voor haar gezicht. Niet lang daarna kreeg hij Heidelman in het vizier. Die was al aangekleed en trok in de voorkamer een donkergroene parka aan. Een ogenblik later kwam hij naar buiten; hij leek gehaast.

De man liep hem achterna, met de kijker aan de draagband om zijn nek. Evenals de dag ervoor sloeg Heidelman de zijstraat in. Hij stapte in een geparkeerde auto en reed weg.

Met een stompje potlood noteerde de man het kenteken op de achterkant van de krantenadvertentie die nog in zijn jaszak zat. Ondanks zijn vaak haperende geheugen wist hij de combinatie te onthouden door hem achter elkaar op te zeggen, steeds opnieuw, net zolang tot hij de laatste letter had opgeschreven. Weer een stukje van de puzzel, dacht hij tevreden, waarna hij de brug overstak. Aan de andere kant van het kanaal snuffelde hij wat rond in het spoor van Heidelmans voetstappen. Verse afdrukken in de laag opgevroren rijp op de stoep. De dunne sneeuw knerpte onder zijn schoenzolen.

In de dagen die volgden kwam hij steeds meer aan de weet. Zo wist hij waar de kinderen naar school gingen, hoe laat Peter Heidelman ’s morgens in zijn auto stapte, waar het gezin boodschappen deed en op welk tijdstip het aan tafel ging. Alles noteerde hij: de tijden, hun routines.

Doordeweeks waren er werklui in het pand bezig. Ze werkten van ’s ochtends vroeg tot een uur of vier in de middag. Een keer vergaten ze een petroleumkachel en vanaf die avond zat de man er behaaglijk bij. Tussen het kijken door warmde hij zich bij de Zibro Kamin in het achterste deel van de etage. Overdag was hij buiten, maar altijd in de buurt van het huis van de familie Heidelman. Hij hield zich op in een portiek of zat op een bank in het plantsoen. En als de vrieskou in zijn botten was getrokken ging hij een stuk wandelen om op te warmen. Hij wende aan het buiten zijn en een straal zon kon wonderen doen.

Op een donderdagmiddag wachtte hij op de post. Hij zat op een traptrede in de portiek en zag de bezorger langs de andere kant van het water aankomen. Aan het geklepper van de brievenbussen hoorde hij dat hij dichterbij kwam. Toen de postbeambte nietsvermoedend de portiek binnenstapte, kwam de man overeind en zei: ‘Goedendag. Post voor Heidelman?’

Geschrokken keek de postbode omhoog. Daar stond hij, boven aan de trap, een schim in de schaduw, weggedoken in zijn lange, wollen jas.

‘Nummer 153-twee? Geeft u maar.’

‘Eens kijken…’ zei de jongen, nadat hij wat van de schrik bekomen was. Hij begon in de stapel te zoeken en overhandigde de man een met een elastiek omwikkeld pakket. ‘Alstublieft, meneer.’

De man stak de bundel onder zijn arm, gaf een knikje en ging ervandoor.

In de viskraam bestelde hij het gebruikelijke broodje makreel. Hij nam er een chocomel bij.

De visboer zette het voor hem neer en keerde terug naar zijn plek achter het luik. Vanaf daar, leunend op zijn vingertoppen, met de radio zacht aan, staarde hij roerloos uit over het plein. Als er een bekende langskwam stak hij zijn hand op, verder wachtte hij op wat er aanwaaide. Het enige dat vaststond was dat hij van negen tot zes uur open was. Het stond op het krijtbord geschreven. ’s Zondags gesloten.

De man ging door de stapel en scheurde een bankafschrift open. Het leverde interessante informatie op. Niet alleen kwam hij een salarisbetaling van Klok Mul & Ponteneur tegen, ook vond er, zag hij, een overschrijving plaats naar de girorekening van mevrouw J. Heidelman-Overschie. Hij nam een slok van de chocomel en stak het bankafschrift in een zak van zijn jas. De rest van de post bestond uit nota’s. Er zat er een bij die zijn bijzondere nieuwsgierigheid wekte: een factuur voor de levering van een scheepsmast op Huismans Werf, in Noord. Het ging om de laatste termijn, de rest van het bedrag was volgens het overzicht aanbetaald. De man noteerde het adres van de werf in zijn opschrijfboekje en stopte de facturen bij het bankafschrift in zijn zak. De post waarvoor hij geen belangstelling had gooide hij met de gebruikte servetten in de vuilnisbak. Hij betaalde, stapte op zijn fiets en reed naar huis.

Zijn huis stond in West. Het was een huurwoning op de begane grond, met aan de achterzijde een verwilderde tuin. Er hingen wollen dekens voor de ramen en de verlichting bestond uit niet meer dan een paar neerhangende gloeilampen.

Met alleen zijn ondergoed en sokken aan stond de man bij de gaskachel in de kamer. Hij keek naar de contourlijn van het portret dat hij met houtskool op de muur had getekend. ‘Peter Heidelman’, schreef hij erboven en met Scotch Magic Tape begon hij zijn aantekeningen, de facturen en het bankafschrift op te plakken. De paperassen vulden borst en schouders van de getekende man. In het hoofd plakte hij de foto die hij enige tijd geleden uit een krantje had geknipt. Het was een foto van drie heren die het glas hieven. Volgens het onderschrift vierden ze het vijftienjarige bestaan van Klok Mul & Ponteneur. De heer Ponteneur ontbrak in het gezelschap; in zijn plaats poseerde Heidelman. Hij had de foto destijds toevallig opgemerkt. Heidelman stond wat afzijdig. Dat had hem geïntrigeerd. Alsof hij in het domein van die bazen zijn eigen koninkrijk had, een alleenheerser was.

‘Heidelman,’ zei hij en hij dook ineen, met zijn armen naar voren, alsof hij het portret met zijn bezwerende bewegingen aan zijn macht probeerde te onderwerpen. ‘Peter Heidelman.’ Als een bokser danste hij in het rond. Toen hij moe was liet hij zich in een van de twee fauteuils die bij de kachel stonden vallen. In de andere lag een lapjeskat met kale plekken in haar vacht.

De man zakte onderuit en staarde naar de gasvlammen. ‘Heidelman,’ zei hij nog eens, zacht. Lang had hij nagedacht over een naam voor de vrouw, mevrouw J. Heidelman-Overschie. Jayne, had hij bedacht. Hij noemde haar Jayne, naar Jayne Mansfield, van wie hij een kalender had en een plakboek met plaatjes uit oude tijdschriften.

4

Het kantoor van Peter Heidelman keek aan de noordzijde uit over het water van de Entrepothaven. Het was een grote ruimte met veel glas en een hoog plafond: een senior, specialist patent- en merkenrecht, waardig. Het interieur bestond uit klassieke kantoormeubels in chroom en leer. Hij had er zijn eigen poolbiljart, maar dat was niets vergeleken bij Mul, die een complete bar in zijn kantoor had laten installeren. Muls kamer zag eruit als de officierslounge van een cruiseschip, met chesterfields, spiegels en veel mahonie.

Er hing die ochtend een dunne nevel over het water, de kades lagen er wit bij, maar van echte sneeuw was geen sprake. Peter stond bij het grote raam, kop en schotel in zijn handen, en keek langs de gebouwen aan de overkant naar de binnenvaartschepen die vanaf het Amsterdam-Rijnkanaal het IJ opvoeren. De telefoon ging. Het apparaat was ingesteld op handsfree, zodat Peter niet naar zijn bureau hoefde te lopen.

‘Ja?’ riep hij zonder zich om te draaien.

Het was zijn secretaresse, Anja. Ze zei dat er iets met zijn auto was.

‘Wat zeg je?’

‘Er is iemand bij je auto.’

‘Ik kom er meteen aan.’

Ze stond hem bij de trap op te wachten. Samen haastten ze zich naar beneden, waar de beide receptionistes met de nodige drukte heen en weer liepen tussen de glazen schuifdeuren en de balie.

‘Wat is er aan de hand?’

‘Er is iemand bij uw auto, meneer Heidelman. Een man. Hij loopt eromheen te draaien en gluurt steeds door de ramen. Moeten we de politie bellen?’

‘Wacht maar even.’

Peter ging naar buiten en zag een man aan het handvat van een van de portieren morrelen. De man droeg een lange jas en een muts.

‘Hé! Jij daar!’ riep Peter.

Met een schichtige blik keek de man over zijn schouder, waarna hij er vlug vandoor ging. Peter rende achter hem aan, maar de man was sneller en verdween om een hoek.

Neerhurkend naast zijn auto zocht Peter naar lakschade of sporen van braak, maar er was niet het minste krasje te zien. Hij kwam weer overeind en liep de ontvangsthal binnen.

‘Wie was dat nou?’ vroeg de oudste van de twee receptionistes. ‘Kende u die vent?’

Hij schudde van niet en stampte de rijp en modder van zijn schoenen.

‘Hij was daar een hele poos bezig en hij stond hier ook naar binnen te koekeloeren.’

‘Als je hem nog een keer ziet bel je mij of de politie.’

‘Ik zou al niet eens meer kunnen zeggen hoe hij eruitzag.’

‘Zandkleurige jas, blauwe sjaal.’

‘Maar zijn gezicht! Hebt u zijn gezicht ook gezien?’

‘Nee. Niet goed.’

‘Jij dan, An?’

‘Nee, ik ook niet. Hij had een muts op, een oranje muts.’

Een muts met een pompon, dacht Peter, en hij had een rond hoofd met een platte smoel. Misschien was het een Pool. Er liepen veel Polen rond in de stad en als ze niet werkten waren ze meestal dronken of bezig met rottigheid.

Toen hij terug op zijn kamer was, bracht Anja hem een kop verse koffie. Ze bleef naast hem staan en samen keken ze naar buiten, waar bijna niets bewoog. En als er al iets bewoog, dan uiterst traag. Peter wees haar op een klipper in de verte, een tweemaster die met gestreken zeilen bij een uitgediende lichtboei lag en legde een hand op haar billen.

‘Niet doen,’ zei ze en ze glimlachte en liep weg.

Die avond, het was een vrijdagavond, was hij meteen na het eten naar de werf gegaan. In het schijnsel van de lichtmasten, hoog uittorenend boven de loods en schepen, werkte hij aan zijn boot. Achter in de auto stonden de grote blikken epoxyhars die hij op de heenweg bij een groothandel had gekocht. Tot een uur of tien was hij bezig. Daarna zette hij koffie op een elektrisch comfort. Met een dampende mok, waarin hij een scheutje whisky had gedaan, klom hij langs de zwemtrap naar boven, om als afsluiting van de avond naar het geluid van de binnenboordmotor te luisteren. Een schippersserenade. In de buik van het schip, tussen de eiken spanten, ging hij op een van de britsen liggen. Het houtwerk kraakte onder zijn bewegingen en de boot trilde zacht door het stampen van de motor. Over een paar maanden zou hij uitvaren. In zijn hoofd volgde hij de route vanaf de sluizen van IJmuiden naar Brest, San Sebastián en dan om het Iberisch schiereiland heen naar de Middellandse Zee. Het doel was Palermo of Napels.

Zijn vrouw wachtte hem thuis op met een kop thee en een kersenbonbon.

‘Verdomme,’ zei hij, ‘als de vorst aanhoudt, moet ik daar een kachel hebben. Ik bevries er nog!’ Hij ging in zijn stoel bij de radiator zitten. De gordijnen waren dicht, er brandde nog maar één lamp. Alles was klaar voor de nacht.

‘Kom,’ zei zijn vrouw, ‘ik zal je onder een warme douche zetten. Je zit erbij alsof je uit een wak bent gekropen. Arme man.’

Ze nam hem mee naar boven en begon hem uit te kleden.

‘Je stinkt,’ zei ze.

‘Zal best.’

Ze draaide aan de douchekranen en liep weg om een schone handdoek te pakken. Ze nam een nieuwe flacon shampoo mee. Vanuit bed keek ze vervolgens toe hoe hij zich inzeepte, waste en langzaam ontdooide. Even later kroop hij bij haar onder het dek. Ze nam hem in haar armen. ‘Jij ook met die stomme boot van je. Waarom kopen we niet gewoon een huisje buiten, een kleine boerderij ergens? Dat is toch veel leuker? Ook voor de kinderen.’

Hij gromde wat. Echt antwoord kon hij niet geven. Ze wist niks van zijn plan en wat hij achter haar rug om allemaal uitspookte en dat moest vooral zo blijven. Hij deed alsof hij begon weg te zakken en ademde al zwaar. De warmte van haar lichaam beviel hem en hij drukte zich tegen haar aan.

Ze knoopte haar pyjamabloes open en pakte een borst tevoorschijn. Tussen duim en wijsvinger kneedde ze de tepel, tot die stijf stond en zacht tintelde. Ze legde de borst aan zijn lippen, hij nam de tepel in zijn mond en niet lang daarna viel hij in slaap.

De volgende ochtend keerde hij al vroeg terug naar de werf.

Hij was druk bezig met schuren, toen tegen het middaguur de oude meneer Simons langskwam. De oude man vroeg hoe het ermee stond en Peter zei dat hij uitzag naar de dag waarop hij klaar was en het schip te water zou laten. Volgens de planning zou het medio juni zover zijn. Hij liet hem de lettermallen zien die hij had laten maken en legde die op de vloer van de loods waarin hij zijn spullen bewaarde aaneen. ‘Albatros’, was er te lezen.

‘Mermaid vond je zeker maar niks?’

‘De albatros is een imposante vogel, ze brengen bijna hun hele leven door boven zee.’

‘En je vrouw?’

‘Wat is er met mijn vrouw?’

‘Wat vindt zij er allemaal van? Ik heb haar hier al een poos niet gezien.’

‘Nee,’ zei hij.

‘Gaat het goed met haar?’

‘Ja hoor, best.’

‘Ze is niet van het varen, hè?’

‘Nee.’

‘Bang dat er ongelukken van komen.’

‘Zo is het.’

‘Je hebt gelijk hoor. ’t Is niks gedaan met vrouwen aan boord. Ze lopen alleen maar in de weg en hebben altijd wel iets te klagen. Of het waait te hard, of het is te stil op het water. Laat ze maar thuisblijven, dat is voor iedereen het beste. Ik heb veertig jaar op zee gezeten en altijd als er een meid bij was kwam het tot janken en hysterie.’

‘Zeg, Rob, heb jij niet toevallig een kachel die ik zolang kan gebruiken? Het is echt stervenskoud. Ik kon gisteravond m’n vingers bijna niet meer bewegen. De krabber vroor zowat aan m’n hand vast.’