Mark Haddon

Het rode huis

Vertaald door Harry Pallemans

==

2012 Uitgeverij Atlas Contact Amsterdam/Amtwerpen

De vertaler ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds

==

© 2012 Mark Haddon

© 2012 Nederlandse vertaling Harry Pallemans

Oorspronkelijke titel The Red House

Oorspronkelijke uitgever Random House

Omslagontwerp Nanja Toebak

Omslagbeeld © Adrian Niederhäuser/iStockphoto

Verzorging e-book Perfect Service

==

ISBN 978 90 254 4000 8 / NUR 302

==

www.atlascontact.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2012

Voor Clare

==

Met dank aan Mary Gawne-Cain

Vrijdag

Koeltorens en vloeiweiden. Finstock, Charlbury, Ascott-under-Wychwood. Honderdtwintig kilometer per uur, de trein ritst de akkers open. Twee staalgrijze lijnen langs de kronkelende rivier. Flakkerend zonlicht op het gedreven metaal. Een gevoel van stoom, zelfs nu nog. Zweinstein en Adlestrop. De nachtposttrein die de grens over gaat. Cheyennes die van de heuvelrug af komen galopperen. Deltablues uit de goederenwagon. Ergens die geheime wissel die ineens kan verspringen waardoor je een wereld van kruiers in uniform en oudtantes en zomers aan het meer in zwenkt.

Angela leunde tegen de koude ruit, gebiologeerd door de elektrische leidingen die inzakten en door de volgende hoogspanningsmast weer werden opgetrokken, steeds opnieuw. Tunnelkassen als zilveren matrassen, onleesbare graffitikrullen op bakstenen achtergevels. Anderhalve maand geleden was haar moeder begraven. Een man met een baard in een pak met glimmende ellebogen die ‘Danny Boy’ speelde op een kleine doedelzak. Niets klopte: het verband om de hand van de dominee, die vrouw die tussen de grafstenen door achter haar wegwaaiende hoed aan rende, die hond die van niemand was. Angela had gedacht dat haar moeder de wereld allang had verlaten, dat ze het wekelijkse bezoekje vooral voor zichzelf bracht. Suddervlees, Classic FM en een postoel van vleeskleurig plastic. Haar dood had een opluchting moeten zijn. Toen viel de eerste schep aarde op de kist, kwam er een bel in haar borstkas en besefte ze dat haar moeder... wat was geweest? Een hoeksteen? Een golfbreker?

==

*

==

In de week na de begrafenis stond Dominic de groene vaas in de gootsteen schoon te maken met de flessenborstel. Het restant van de zeldzaam late sneeuw lag nog tegen de zijkant van de schuur opgehoopt en de droogmolen draaide in de wind. Angela kwam binnen met de telefoon alsof het een raadselachtig voorwerp was dat ze op het tafeltje in de gang had gevonden. ‘Dat was Richard.’

Dominic zette de vaas ondersteboven op het afdruiprek. ‘En wat moest hij?’

‘Hij heeft ons uitgenodigd om mee op vakantie te gaan.’

Hij droogde zijn handen af aan de theedoek. ‘Hebben we het over je broer of over een geheel andere Richard?’

‘We hebben het inderdaad over mijn broer.’

Hij had echt geen idee wat hij moest zeggen. Angela en Richard hadden de afgelopen vijftien jaar niet meer dan een middag in elkaars gezelschap doorgebracht en hun ontmoeting op de begrafenis had zeker niet meer dan plichtmatig geleken. ‘Naar welk exotisch oord dan?’

‘Hij heeft een huis aan de grens met Wales gehuurd. Vlak bij Hay-on-Wye.’

‘De fraaie zandstranden van Herefordshire.’ Hij vouwde de theedoek dubbel en hing hem over de radiator.

‘Ik heb ja gezegd.’

‘Fijn dat je even hebt overlegd.’

Angela keek hem enige ogenblikken zwijgend aan. ‘Richard weet dat we geen geld hebben om op vakantie te gaan. Ik verheug me er net zo min op als jij, maar ik had weinig keus.’

Hij stak zijn handen op. ‘Duidelijk.’ Ze hadden deze discussie al veel te vaak gehad. ‘Op naar Herefordshire.’

==

Stafkaart 161. The Black Mountains/Y Mynyddoedd Duon. Dominic sloeg het roze voorblad om en vouwde de papieren accordeon uit. Als jongetje was hij al dol op kaarten geweest. Hier leven monsters. Bij het kruis ligt de schat begraven. De randen van het papier geschroeid en gekruld met een brandende lucifer, boodschappen van top naar top geseind met driehoekige spiegelscherven.

Hij keek opzij naar Angela. Het was moeilijk om dat meisje aan het andere eind van de bar in de studentensociëteit nog te herkennen, haar schouders in die blauwe zomerjurk. Hij walgde nu van haar, uitgedijd en uitgezakt als ze was, van de spataderen op haar kuiten, bijna een oma. Hij droomde ervan dat ze onverwachts zou overlijden en hij de vrijheden weer ontdekte die hij twintig jaar geleden allemaal had ingeleverd. Vijf minuten later had hij dezelfde droom en herinnerde hij zich hoe slecht hij die vrijheden de eerste keer had benut en hoorde hij de karretjes met hun piepende wielen en zag de zakken met vloeistof. Al die andere levens. Uiteindelijk leidde je ze toch niet.

Hij staarde uit het raam en zag een kanaalboot in de vaart die evenwijdig aan het spoor liep, een bebaarde druiloor aan de helmstok, pijp, mok thee. Ahoi, schipper. Domme manier om je vakantie door te brengen, elke keer dat je opstond je kop stoten. Een week op een boot met Richard. Daar moest je toch niet aan denken. Ze zaten gelukkig midden in de rimboe. Als het hem allemaal te veel werd, kon hij de heuvels in lopen en de longen uit zijn lijf schreeuwen. Eerlijk gezegd maakte hij zich vooral zorgen om Angela. Die chronische wrijving tussen broer en zus. Afstand houden als de lont eenmaal brandt et cetera.

Richards haar, ja. Nu hij erover nadacht was dat waar het kwaad zat, in die weelderige zwarte vederbos, als de slagtanden van een walrusstier, een waarschuwing aan bètamannetjes. Of zelfs als een afzonderlijk wezen, een of andere buitenaardse levensvorm die zuignappen in zijn schedel had geduwd en hem als middel gebruikte.

==

De kinderen zaten tegenover hen. Alex van zeventien las Stootkracht van Andy McNab. Daisy van zestien las een boek getiteld De kunst van het dagelijks bidden. Benjy van acht had zich zo gedraaid dat zijn voeten op de hoofdsteun lagen en zijn hoofd over de rand van de stoel hing, ogen dicht. Angela porde met de neus van haar schoen tegen zijn schouder. ‘Waar ben je in hemelsnaam mee bezig?’

‘Ik zit op een paard en ik onthoofd nazi-zombies.’

Het leken wel kinderen uit drie verschillende gezinnen: Alex de sportman, een en al schouders en spierballen, elke veertien dagen het weekend eropuit om ergens te gaan kanoën of mountainbiken, Benjy een soort vloeibaar jongetje dat altijd als gegoten leek te zitten in de ruimte die hij innam, en Daisy... Angela vroeg zich af of haar dochter het afgelopen jaar iets afschuwelijks was overkomen, iets wat de arrogante nederigheid kon verklaren, het feit dat ze zich zo overdreven onaantrekkelijk had gemaakt.

Ze doken een tunnel in en de ramen dreunden en ratelden. Ze zag enige seconden lang een zwaarlijvige vrouw van middelbare leeftijd buiten in het donker zweven voordat die in een explosie van zonlicht en populieren verdween en ze terug was in haar lichaam, jurk knellend bij de taille, zweetparels op haar onderrug, die treinlucht, brandend stof, hete remmen, de muffe stank van de wc’s.

==

Carter zette zijn zware schoen op de schouder van de man en rolde hem om. Dit kon niet waar zijn. Hij had Bunny O’Neil omgelegd. Tien jaar terug hadden ze nog samen in de Cairngorms getraind. Wat deed een voormalig kapitein van de sas midden in Afghanistan, gewapend met een op de zwarte markt verkregen geweer van sovjetmakelij waarmee hij het steenrijke hoofd van een internationale bouwonderneming wilde vermoorden?

==

Verderop in het rijtuig zat de conducteur op zijn hurken naast een frêle vogelvrouwtje met lang grijs haar en een bril aan een rood koordje. ‘Dus u bent ingestapt zonder kaartje en zonder betaalmiddel?’ Kaalgeschoren hoofd, verbleekte tatoeage op zijn vlezige onderarm.

Angela wilde voor haar kaartje betalen en haar van deze intimiderende man verlossen.

De vrouw probeerde met haar kleine levervlekkenhandjes iets onzichtbaars uit de lucht te plukken. ‘Ik kan niet...’

‘Komt iemand u afhalen in Hereford?’ Een zachtheid in zijn stem die ze de eerste keer niet had gehoord. Hij beroerde de arm van de vrouw even om haar aandacht te trekken. ‘Uw zoon, misschien, of uw dochter?’

De vrouw klauwde in de lucht. ‘Ik weet niet precies...’

Angela voelde iets prikken in haar ooghoek en wendde haar blik af.

==

Richard was een halfjaar geleden hertrouwd en had er een stiefdochter bij gekregen. Angela was niet naar de bruiloft geweest. Edinburgh was een eind weg, de kinderen moesten naar school en ze hadden zich nooit broer en zus gevoeld, alleen maar twee mensen die om de paar weken een kort telefoongesprek voerden over de aanpak van de voortschrijdende aftakeling van hun moeder. Ze had met Louisa en Melissa kennisgemaakt op de begrafenis. Ze zagen eruit alsof ze voor een belachelijk hoge prijs uit een dure catalogus waren gekocht, met gave huid en bijpassende zwartleren laarsjes. Het meisje staarde naar haar en bleef dat doen toen Angela oogcontact maakte. Kort kastanjebruin haar, zwart spijkerrokje dat bijna maar net niet helemaal te kort was voor een begrafenis. Zoveel glans en grijns op je zestiende. ‘Melissa regisseert een toneelstuk op school.’ Een midzomernachtsdroom.

Louisa had iets van een voetballersvrouw. Angela zag haar niet zo gauw naar de schouwburg gaan of een serieus boek lezen, kon zich de gesprekken tussen Richard en haar als ze met zijn tweeën waren niet voorstellen. Maar zijn mensenkennis was nooit zo daverend geweest. Tien jaar huwelijk met de Rooie Heks. De cadeautjes die hij voor de kinderen had gekocht de laatste keer dat hij op bezoek kwam, al die verkeerd bestede moeite. Benjy’s voetbaljaarboek, Daisy’s armband. Ze vroeg zich af of hij dezelfde vergissing weer maakte, maar dan in een nieuw jasje, of zij domweg Jennifer niet was en hij voor haar een treetje hoger op de maatschappelijke ladder betekende.

‘Ik ga naar de plee.’ Benjy stond op. ‘Ik heb een megavolle blaas.’

‘Verdwaal niet.’ Ze tikte zijn mouw aan.

‘In de trein kun je niet verdwalen.’

‘Een gestoorde gek kan je wurgen,’ zei Alex, ‘en je lijk uit het raam gooien.’

‘Die trap ik in zijn kluis.’

‘Kruis,’ zei Alex.

‘Knuis, kruis, kluis...’ zong Benjy terwijl hij het rijtuig doorliep.

==

Uiteindelijk merken we dat we geen stilte meer nodig hebben. Dat we niet meer alleen hoeven te zijn. Dat we zelfs geen woorden meer nodig hebben. Dat we al onze handelingen heilig kunnen maken. Dat we een maaltijd voor ons gezin kunnen bereiden en dat dit een vorm van bidden wordt. Dat we een wandeling door het park kunnen maken en dat dit een vorm van bidden wordt.

==

*

==

Alex nam een foto van een kudde koeien. Wat had het evolutionair gezien voor zin om zwart-wit te zijn? Hij had een hekel aan echt geweld. Hij hoorde nog steeds hoe Callums been die avond in Crouch End brak. Hij werd soms misselijk als hij tv-beelden uit Irak of Afghanistan zag. Dat zei hij tegen niemand. Maar Andy McNab temde het geweld door er een strip van te maken. En nu dacht hij aan Melissa die dat zwarte spijkerrokje openritste. Van het woord ‘openritsen’ kreeg hij een erectie die hij met het boek bedekte. Maar mocht je wel op de stiefdochter van je oom zijn? Sommige mensen trouwden met hun neef of nicht en dat mocht, of je moest allebei recessieve genen voor iets slechts hebben waardoor er totaal mislukte baby’s uitkwamen. Maar meisjes die naar particuliere scholen gingen wilden het stiekem maar al te graag, met hun gebruinde huid en hun witte slipjes die naar wasverzachter roken. Alleen zou ze wel niet met hem willen praten, want meisjes praatten alleen maar met lulletjes met slap haar en een strakke spijkerbroek. Anderzijds golden er op vakantie andere regels en zouden ze misschien een badkamer delen en zou hij daar binnenlopen en de deur van het douchehokje opendoen en in haar zeeptieten knijpen tot ze kreunde.

==

Een man zit vast in een warme flat boven de scheepswerf en verzorgt zijn vrouw die haar dagen in dit bed zal slijten, kijkend naar deze televisie. Tweelingzusjes worden met zeven weken van elkaar gescheiden en weten niets van elkaar, alleen een afwezigheid die altijd naast hen op de weg loopt. Een meisje wordt verkracht door de vriend van haar moeder. Een kind gaat dood en gaat niet dood. ‘Familie’, dat glibberige woord, een ster waarop elk dwalend schip zich richt, en iedereen vaart onder een andere hemel.

==

En dan was er haar vierde kind, het kind dat niemand anders kon zien. Karen, haar dierbare, geheime geest, al die jaren geleden doodgeboren. Holoprosencefalie. Hoxgenen die langs de middellijn van het hoofd tekortschoten. Haar monstertje, gelaatstrekken versmolten in het midden van haar gezicht. Ze hadden gezegd dat ze niet moest kijken, maar ze had toch gekeken en gekrijst dat ze dat ding moesten weghalen. Toen, in de kleine uurtjes, terwijl Dominic sliep en het stil was op de zaal, wilde ze dat kleine beschadigde lijfje weer in haar armen, want ze kon leren om van haar te houden, echt waar, maar de wissel was versprongen en Karen was de parallelle wereld in gezwenkt die ze soms even vanuit een auto of een trein zag, de schuren vol spinnenwebben en de zigeunerkampen, de rangeersporen en de sloperijen, de wereld waar ze in haar dromen was, strompelend door hondenpoep en brandnetels, de lucht stroperig van de hitte, meegelokt door een meisjesstem en een flits van een zomerjurk. En aanstaande donderdag zou het Karens achttiende verjaardag zijn. En dat vond ze zo erg aan het platteland, dat er geen afleiding was van de zieke rotstreken die het hart uithaalde. Echt wat voor jou, had Dominic gezegd. Inteeltfiguren die het huis ’s nachts omsingelen met hooivorken en brandende fakkels. Hij had het niet begrepen, zoals hij tegenwoordig zo vaak dingen niet begreep.

==

Dominic veegde de broodkruimels van zijn lip en keek naar Daisy, die even glimlachte voordat ze verder las in haar boek. Ze was tegenwoordig veel rustiger, niet meer van die onvoorspelbare tranen die er vorig jaar zo vaak uitkwamen en hem het gevoel gaven dat hij onbeholpen was en dat ze niets aan hem had. Het was natuurlijk flauwekul, dat Jezusgedoe, en sommigen van die kerklui bezorgden hem de kriebels. Verkeerde kleren en gemaakte vrolijkheid. Toch voelde hij een vreemde trots, zo sterk als haar overtuiging was, de onverzettelijkheid waarmee ze tegen de stroom in zwom. Jammer alleen dat ze het contact met haar echte vrienden was kwijtgeraakt. Maar Alex keek niet op, hoe lang je ook staarde. Als hij las, dan las hij, als hij rende, dan rende hij. Dominic had meer van de vader-zoonrelatie verwacht. Die oedipale razernij tussen twee en vier. Niet mammie knuffelen. Daarna, van zeven tot tien, een gouden periode, een geldkistje met melktandjes en Pokémonkaartjes vullen en dan begraven, kamperen in het New Forest, de nacht dat die pony de rits van de tent opentrok en hun koekjes pikte. Hij had Alex piano leren spelen, herkenningsmelodieën gearrangeerd in C voor één vinger van de linkerhand. Star Wars, Raiders of the Lost Ark. Maar hij kreeg genoeg van de piano en gaf Benjy de sleutel van het geldkistje en ging met zijn vrienden kamperen. Devon, het Peak District.

Hij vroeg zich weleens af of hij van Daisy hield niet omdat haar geloof zo sterk was, maar om haar eenzaamheid, de zooi die ze van haar leven maakte, wat zo herkenbaar voor hem was.

==

Achter alles staat een huis. Achter alles staat altijd een huis, in vergelijking waarmee elk ander huis groter of kouder of luxer is. Gestucte baksteen uit de jaren dertig, een kapotte kas, rabarber en roestige blikken Castrol voor de maaier. Achterin kun je een stuk van het kippengaas terugbuigen zodat je op de holle weg beneden achter het hek komt waar elk halfuur de trein naar Sheffield doorheen rijdt. De geteerde bielzen, het afgesloten kabelkastje waar de stroom in zit. Als je stuivers op de rails legt, walsen de treinen ze plat tot lange bronzen tongen, het gezicht van de koningin weggevaagd.

Zwenk terug met de camera en je knielt aan de rand van de vijver omdat je broer zegt dat er kikkervisjes zijn. Je steekt je hand in de soep van stengels en slijk, hij geeft je een zet en je gilt tot je het water raakt. Je mond loopt vol. Angst en eenzaamheid zullen altijd deze smaak houden. Je rent de tuin in, drijfnat, met slierten wier achter je aan, en je roept: ‘Papa... Papa... Papa...’ En je ziet hem in de keukendeur staan, maar als je het terras met de barsten nadert begint hij op te lossen, in golven te verdampen zoals kapitein Kirk in de transporter room, net zo’n hoog zoemgeluid, en de deuropening is leeg, en de keuken is leeg, en het huis is leeg en je beseft dat hij nooit meer terugkomt.

==

‘Heb je niets anders te lezen?’ vroeg Angela.

‘Ja hoor,’ zei Daisy, ‘maar dit is het boek dat ik nu wil lezen, als jij daar tenminste geen bezwaar tegen hebt.’

‘Je hoeft niet zo sarcastisch te doen.’

‘Dames...’ zei Alex, wat de ruzie had doen losbarsten als Benjy niet net door het rijtuig was komen aanrennen en als een kogel in een flipperkast van rugleuning naar rugleuning kaatste. Hij stond in de wc toen hij zich de weerwolf uit de Doctor Who-aflevering met koningin Victoria herinnerde. Ogen als zwarte biljartballen, de hete adem in zijn nek. Hij wurmde zich onder papa’s arm en wreef de zijden manchet van papa’s speciale overhemd langs zijn bovenlip. Pa zei: ‘Alles goed, kapitein?’ en hij zei ‘Ja’, want alles was nu weer goed, dus pakte hij zijn schrijfboekje van het Natural History Museum en de pen die in acht kleuren schreef en tekende de zombies.

Toen hij terugkwam in de wereld waren ze bezig om op hoge snelheid over te stappen, spurtend naar een ander perron om een trein te halen die over twee minuten vertrok. Halverwege de voetgangersbrug herinnerde hij zich dat hij was vergeten het metalen ding op te rapen. ‘Welk metalen ding?’ vroeg mama. ‘Het metalen ding,’ zei hij, want hij had het geen naam gegeven. Het was het hengsel van een koffertje en later zou mama het ‘een stuk rotzooi’ noemen, maar de veer was lekker sterk en de geur die het op zijn vingers achterliet vond hij ook prettig.

Papa zei: ‘Ik haal het wel’, want als kind had hij een paardentand in een Golden Virginia-tabaksblikje bewaard, en mama zei: ‘Jezusmina.’ Maar papa kwam op het nippertje terug met het metalen ding en gaf het aan Benjy met de woorden: ‘Bewaak het met je leven.’ En toen ze het station uit reden, zag Benjy dat een oude vrouw met lang grijs haar door twee politieagenten met fluorescerende gele jacks werd aangehouden. Een van de agenten had een pistool. Toen was er een andere trein die bijna precies even snel naast hen reed en Benjy dacht aan het verhaal over Albert Einstein die een gedachte-experiment deed, waarin hij in Wenen in een tram zat die met de snelheid van het licht reed en hij met een zaklamp recht vooruit scheen zodat het licht als een suikerspin werd.

==

Je hebt de pest aan Richard omdat hij zeshonderd kilometer verderop door zijn riante appartement in het statige pand aan Moray Place banjert terwijl jij op die versleten olijfgroene stoel naar het gebrul van ma in de kooi van haar defecte geest zit te luisteren. De verpleegsters verbranden mijn handen. Er was vannacht een luchtaanval. Je hebt de pest aan hem omdat hij het allemaal betaalt, het ruime gazon, het goedkope entertainment op vrijdagavond: ‘Magic Memories — The Stars of Yesteryear’. Je hebt de pest aan hem omdat hij met dat mens was getrouwd dat van je kinderen verwachtte dat ze lamscurry aten en je dwong in een hotel te overnachten. Je hebt de pest aan hem omdat hij haar zo efficiënt heeft vervangen, alsof een gebeurtenis die bij andere mensen hun leven kapotmaakte gewoon een medische ingreep was, het gezwel weggesneden, wond gehecht en schoongemaakt. Je hebt de pest aan hem omdat hij de verloren zoon is. Wanneer komt Richard op bezoek? Ken je Richard? Het is zo’n fijne knul.

Maar desondanks ben je diep in je hart graag het brave kind, het kind dat de zorg draagt. Diep in je hart wacht je nog altijd op een definitief oordeel waarin je eindelijk boven je voortdurend goed presterende broer wordt gesteld, ook al was de enige die zo’n oordeel kon vellen al bijna in haar laatste slaap, het masker beslagen en weer helder, het zachte geruis van de zuurstoffles onder het bed. En toen was ze heen.

==

De M6 naar het zuiden, het eindeloze Birmingham eindelijk achter hen. Richard schakelde terug en loodste de Mercedes langs een chemische tankwagen uit België. ‘Wegrestaurant en tankstation Frankley 3 kilometer.’ Hij stelde zich voor dat hij in de hoek van het parkeerterrein zou stoppen om naar de slapende Louisa te kijken, dat vallende boterkleurige haar, het roze van haar oor, het mysterie, waarom een man door de aanblik van de ene vrouw maar niet van de andere werd geprikkeld, iets diep in de hersenstam, net als een hang naar zoet of een angst voor slangen. Hij keek in de achteruitkijkspiegel. Melissa zat naar haar iPod te luisteren. Ze wuifde even komisch naar hem, gezicht in de plooi. Hij schoof de Dido and Aeneas in de uitvoering van John Eliot Gardiner in de cd-speler en zette het geluid harder.

==

Melissa staarde uit het raam en zag zichzelf in gedachten in een film. Ze liep over een plein van keien. Duiven, kathedraal. Ze droeg het roodleren jasje dat pa in Madrid voor haar had gekocht. Vijftien jaar oud. Ze liep die kamer in, hoofden draaiden om en ineens begreep ze het.

Maar ze zouden natuurlijk willen dat ze vriendschap sloot met dat meisje, omdat ze toevallig even oud waren. Net zoals ma vriendinnen wilde worden met een of andere caissière bij Tesco omdat ze allebei vierenveertig waren. Dat meisje had er aardig uit kunnen zien, maar snapte er niets van. Misschien was ze lesbisch. Zeven dagen op het platteland met andermans familie. Voor Richard is het heel belangrijk. Want het was kennelijk hun Taak in het Leven om ervoor te zorgen dat Richard tevreden bleef. Dus.

==

Shake the cloud from off your brow,

Fate your wishes does allow;

Empires growing,

Pleasures flowing,

Fortune smiles and so should you.

==

Een of andere mafkees op een motorfiets kwam langs jakkeren. Richard stelde zich een plasje gelekte olie voor, waaierende vonken achter een schuivende tank, zwaar hoofdletsel en de ouders die akkoord gingen met het transplanteren van alle belangrijke organen zodat er nog iets goeds voortkwam uit een kort leven dat zo makkelijk was verkwanseld, al zou de wet van Murphy ongetwijfeld van toepassing zijn en zou een of andere ongelukkige de komende dertig jaar zijn katheterzak moeten legen en roerei van zijn kin moeten vegen.

Dido and Aeneas. Roper de Grijper had hen er op school naar laten luisteren. Parels voor de zwijnen. Zou inmiddels wel in de bak zitten. Zorg dat je niet alleen met hem bent in de instrumentenkast. Het was toen een grap. Zich vergrijpen aan kinderen. Maar terugkijkend voelt het alsof Roper zelf het slachtoffer is, de hatelijke opmerkingen, die vochtige ogen, het soort man dat zich in een eenzaam bos verhing.

==

Louisa kwam langzaam bij. Klassieke muziek en de geur van het kartonnen sparretje aan de achteruitkijkspiegel. O ja, ze zat bij Richard in de auto. Ze zweefde tegenwoordig zo vaak tussen verschillende werelden die geen van alle helemaal echt waren. Haar broers, Carl en Dougie, werkten bij een autofabriek en woonden zes deuren bij elkaar vandaan in de wijk Blackthorn. Nog net geen auto’s op blokken en ijskasten in het gras, althans niet in hun eigen tuin. Als ze op bezoek kwam, veinsden ze altijd trots te zijn op een zuster die vooruit was gekomen, maar eigenlijk voelden ze minachting, en hoewel zij die probeerde te beantwoorden voelde ze de aantrekkingskracht van een wereld waarin je niet de hele tijd hoefde te denken aan hoe anderen je zagen. Craig had ervan genoten. Van die twee verschillende werelden: Jaguar voor de fish-and-chipszaak, jack op de ouderavond.

Wales. Dat was ook zo. O hemel. Ze had Richards familie maar één keer ontmoet. Zij mochten jou en jij mocht hen. Was dat zo? Wederzijds? Ze had hen afgetroefd door te veel zwart te dragen. Benjamin, het jongetje, had nota bene een Simpsons-T-shirt aan. Ze hoorde hem aan zijn vader vragen wat er ‘de komende maanden’ met het lichaam van zijn oma zou gebeuren. En zoals dat meisje die hymnen zong. Alsof ze niet helemaal in orde was.

==

Richard had bij de bruiloft van Tony Caborn de stoel naast Louisa gekregen, aan wat zij terecht de ‘echtscheidingstafel’ noemde die in de hoek van de feesttent stond, vermoedelijk om de negatieve uitstraling te isoleren. Iemand heeft zijn prijswijf afgedankt, dacht hij. Hij stelde zich voor en zij zei: ‘Probeer me niet te versieren, oké?’ Ze was zichtbaar dronken. ‘Dat effect schijn ik vandaag te hebben.’ Hij legde uit dat hij geen plannen in die richting had en ze lachte hem duidelijk uit.

Hij draaide zich om en luisterde naar een gezette huisarts die klaagde over het aantal heroïnegebruikers dat hij in zijn praktijk moest dulden, maar Richards aandacht dwaalde steeds af naar het gesprek dat achter zijn rug plaatsvond. Roddels over bekende mensen en de tekortkomingen van Louisa’s ex, de welgestelde aannemer. Ze behoorde beslist niet tot het soort mensen waar hij normaal mee omging, maar voor de huisarts gold dat wel en die was dodelijk saai. Later keek hij hoe ze opstond en de dansvloer overstak, brede heupen maar strak, iets Scandinavisch had ze, ze zat lekker in haar vel, wat hij van Jennifer nooit had kunnen zeggen. Geen plannen in die richting. Wat een vervelende ouwehoer. Toen ze weer kwam zitten, verontschuldigde hij zich voor zijn botheid en zij zei: ‘Vertel eens wat over jezelf’, en hij besefte hoe lang geleden het was dat iemand dat tegen hem had gezegd.

==

Ma lachte naar Richard en maakte dat flirterige gebaar waarbij ze haar haar achter haar oor haakte. Het riep bij Melissa het beeld op van seks tussen de twee, wat ze smerig vond. Ze zaten in een file en Mika zong ‘Grace Kelly’. Ze pakte een zwarte pen en krabbelde een paard op het schutblad van de Ian McEwan. Wat bizar dat je hand een deel van je lichaam was, het was net zo’n mechanische grijper die knuffeldieren opviste in een glazen vitrine op de kermis. Je kon je voorstellen dat hij een eigen wil had en je ’s nachts wurgde.

==

Mine with storms of care opprest

Is taught to pity the distrest.

Mean wretches’ grief can touch,

So soft, so sensible my breast,

But ah! I fear, I pity his too much.

==

Hij dacht aan dat meisje dat vorige week op de eerste hulp was binnengebracht. Nikki Fallon? Hallam? Negen jaar, ogen als groene juwelen en vettig blond haar. Nog voor hij de röntgenfoto’s had gezien, wist hij het al. Ze was te meegaand, te tam, een van die kinderen die nooit de kans had gekregen om het ergens niet mee eens te zijn en dat daarom maar niet meer probeerde. Zes oude fracturen en toch voor het eerst in het ziekenhuis. Hij ging naar de stiefvader om te zeggen dat ze haar wilden houden. De man zat onderuitgezakt in een van de plastic stoelen en zag er vooral verveeld uit, joggingbroek en een goor zwart T-shirt met het woord BENCH erop. De man die haar had mishandeld, of laten mishandelen. Hij stonk naar sigaretten en aftershave. Richard wilde hem tegen de grond slaan en op hem in blijven beuken. ‘Ik moet u even spreken.’

‘O ja?’

Richards woede ebde weg. Want het was niet veel meer dan een tiener. Te dom om te beseffen dat hij in de gevangenis zou belanden. Dat hij suiker en kokend water in zijn gezicht gegooid zou krijgen als hij keukendienst had. ‘Komt u maar even mee.’

==

Melissa stroopte de mouwen van pa’s houthakkershemd op. Na al die tijd nog steeds een heel klein beetje zijn geur. Gipsstof en Hugo Boss. Het was een hufter, maar god, ze keek weleens naar Richard, de racefiets, het cryptogram dat hij eerst met potlood invulde. Er waren avonden dat ze wilde dat pa kwam binnenrijden op zijn paard, een en al stof en zweet en prairiepluis, de deurtjes van de saloon opentrapte en een paar kogels door die kutkunstboeken joeg.

‘Land of hope and glory,’ zong Mika. ‘Mother of the free ride, I’m leaving Kansas, baby. God save the queen.’

==

Hereford, thuisbasis van de SAS, de Special Air Service. Richard kon zich wel voorstellen dat hij dat zou doen, gegeven een Rechtvaardige Oorlog. Niet zozeer het doden als de waaghalzerij, net als het dammen bouwen toen hij een jongetje was, al kon het misschien wel opwindend zijn om een andere man te doden als je van tevoren al vrijgepleit was. Want de mensen dachten dat je anderen wilde helpen terwijl de meesten van zijn collega’s van het risico hielden. Die schittering in de ogen van Steven toen hij overging naar pediatrie. Die gaan eerder dood.

Louisa had in zijn hand geknepen aan het graf. Motregen en een politiehelikopter boven hen. Die hond zonder baas die tussen de bomen stond als een of andere genius, de geest van zijn vader misschien. Hij keek het graf rond. Die mensen. Louisa, Melissa, Angela en Dominic en hun kinderen, dat was nu zijn familie. Ze waren al twintig jaar bezig om elkaar te mijden en hij wist niet meer waarom eigenlijk.

==

Melissa drukte op pauze en staarde uit het raam. Er viel helder zonlicht op de weg, maar in de verte hing regen, alsof iemand geprobeerd had de horizon uit te vlakken. Die onderwatergloed. Er zou natuurlijk scrabble zijn, een aftandse doos in een of andere la, een spel met eenenvijftig kaarten, een foldertje van een geitenboerderij.

Echt buiten nu, het land vol knikken en kreukels. Een machtig gevoel van iets wat veel dieper gelegen is. Windvlagen, dansende bomen, dwarrelende oranje bladeren, een zwarte plastic zak die aan een hek wapperde. De weg een reeks kronkels en S-bochten. Richard die te hard reed. Lage parelgrijze wolken. Turnastone. Upper Maescoed. Llanveynoe. Ze kwamen over de top van een heuvel en plotseling was het uitzicht gigantisch. ‘Offa’s Dyke,’ zei Richard. Een donkere heuvelrug die tot halverwege de hemel reikte. Ze reden het dal in over een eenbaansweg die als een bobsleebaan tussen graswallen verzonken lag. Richard reed nog steeds te hard en ma had de rand van de stoel vastgegrepen maar zei niets en... ‘Shit!’ gilde Louisa en ‘Kut!’ gilde Melissa en de Mercedes kwam slippend en knarsend tot stilstand, maar het was slechts een kudde schapen en een oude man die een vuile trui aanhad en met een stok zwaaide.

==

Twee zweefvliegtuigen glijden mee op de ijskoude lucht die van de heuvelrug af stroomt, zo laag dat je bij elk een ladder tegen de romp zou kunnen zetten om een praatje met de piloot te gaan maken. Buitjes horizontale regen, Hay Bluff, Twmpa. Dopheide en buntgras en kratertjes met rimpelend veenwater. Bij het landmeetpaaltje zigzagt een rode wouw door de gaten in de wind en zweeft dan het dal in, de grond afspeurend naar ratten en konijnen.

Ooit waren dit ondiepe kustwateren, voordat de grote platen de bodem samendrukten en omhoogstuwden. Kalksteen en kolenzandsteen. De dalen uitgediept door gletsjers met hun meegevoerde bergpuin. Upper Blaen, Firs Farm, Olchon Court. Wegen en voetpaden die nog net zo liepen als in de Middeleeuwen. Iedereen volgde in de voetstappen van degenen die voor hen hadden gelopen. Het Rode Huis, een boerenhoeve uit de Brits-Romeinse tijd, achtergelaten, vervallen, geplunderd voor steen, weer opgebouwd, door brand verwoest en weer herbouwd. Pachtboeren, onderhorig aan markgraven, een zwangere dochter verborgen in de heuvels, een man die een musket in zijn mond stopte en zijn halve hoofd tegen de keukenmuur liet spatten waar zijn vrouw bij stond, een dronken pastoor die het huis vergokte op de uitkomst van een paardenkoers, zei men althans, maar ‘men’ is allang heen. Twee koperen lepels onder de vloerplanken. Een briefje van twintigduizend Reichsmark. Brieven uit Florence op dubbel beschreven papier, nu bruin en broos en verfrommeld als vulsel voor een muur. Broeder, mijne longen zijn slegt. De zoons van de familie gesneuveld bij Flers-Courcelette en Morval. Twee zusters op leeftijd die de Tweede Wereldoorlog overleven, de een bezweken aan leverkanker en de ander naar een verzorgingshuis in Builth Wells gestuurd. Beige verf en grenenhout. De blusdeken in zijn rode hoes. De familie Shenton — 22 tot 29 maart — We hebben een hert in de tuin gezien. Ingelijste aquarellen van stokroos en koekoeksbloem. Biologisch afbreekbaar afwasmiddel. Een willekeurige selectie bejaarde tweedehands ingebonden boeken. Een folder van een geitenboerderij.

==

Dominic had om een personenbusje gevraagd, maar er verscheen een Viking met een ringetje in zijn oor en een litteken in een metallic groene Vauxhall Insignia. Ze hadden tassen en koffers op schoot en de ramen waren beslagen en zaten vol regenspatten. Benjy zat tussen mama en Daisy ingeklemd, wat hij prettig vond omdat het hem een veilig en warm gevoel gaf. Hij was thuis eenzaam geweest omdat hij een week niet met Pavel mocht spelen nadat ze hadden gevochten en Pavels broek onder het bloed was komen te zitten, maar hij vond het leuk om op vakantie te gaan, omdat je dan bijvoorbeeld elke avond een toetje mocht. Hij had nooit met oom Richard gepraat, maar hij wist dat hij radioloog was en slangetjes in mensen hun liezen stopte en die dan omhoog duwde naar hun hersenen om verstoppingen te verhelpen net als schoorsteenvegers, en dat was een schitterend idee. Er reed een vrachtwagencombinatie voorbij die een golf van opspattend water veroorzaakte en een paar tellen lang leek de auto onderwater te zijn, dus deed hij net of ze in de haaionderzeeër uit De Schat van Scharlaken Rackham zaten.

==

Alex berekende wat de vakantie hem ging kosten. Twee diensten in de videotheek, twee keer de honden uitlaten. Honderddrieëntwintig pond misgelopen. Maar hij verheugde zich op de heuvels. Een hoop jongens vonden hem saai. Het kon hem geen ruk schelen. Als je geen geld verdiende, kon je het schudden. Als hij zo doorging, kon hij zijn hele studie zonder lening doen. Hij wreef over zijn voorhoofd. Spanning achter zijn linkeroog en die zure smaak achter in zijn keel. Nog een kwartier en de pijn zou er zijn, vlagen groengele sneeuw die door zijn gezichtsveld trokken. Hij draaide het raam op een kier en ademde de koude lucht in. Hij had behoefte aan donker. Aan rust.

‘Hé,’ zei pa, maar toen hij zich omdraaide, zag hij Alex’ gezicht. ‘Moeten we stoppen?’

Alex schudde het hoofd.

‘Tien minuutjes, goed?’

Ze sloegen van de hoofdweg af en ineens waren ze de regen uit, was de wereld schoongespoeld en glanzend. Ze namen een heuveltopje alsof ze in een achtbaan zaten en Offa’s Dyke doemde op, een hoge wal met bovenop een sleuf van goud, alsof het licht van gene zijde door een scheur in de hemel stroomde.

‘Kolere,’ zei Benjy, en niemand gaf hem een standje.

==

Bijenwas en fris linnengoed. Louisa ging in het midden van de kamer staan. Een zoemen diep onder de grond, nog net hoorbaar, iets kils in de lucht. Haren in haar nek die recht overeind gingen staan. Er had iemand geleden in dit vertrek. Als kind voelde ze dat al, in dat huis, in die gang. Toen kocht Craig Danes Barn en daar hield ze het nog geen vijf minuten uit. Hij zei dat ze zich niet moest aanstellen. Een week later hoorde ze over het jongetje dat zich in de vrieskist had verstopt.

==

Melissa liep over de koude tegels in de hal de heldere rechthoek van de dag in. Ze deed de oordopjes van haar iPod uit. Die stilte, als een geluid op zich, met al die andere geluiden erin, gras dat langs elkaar wreef, een keffende hond in de verte. Ze veegde met een theedoek de regen van het bankje en ging zitten met Enduring Love, maar de woorden konden haar aandacht niet vasthouden omdat ze nog nooit vijf dagen achter elkaar op het platteland was geweest. Kellmore in groep 8. Kabelbanen en Bacardi Breezers. Kasha’s epileptische aanval onder de douche. Er was hier echt helemaal niets te doen. Onder in haar tas had ze twee joints liggen, maar die zou ze daarboven bij de schapen moeten roken. Richard stoned. Jezus. Denk je eens in. Hemel, ik heb nooit beseft hoe verbluffend dit pianoconcert van Mozart is, geloof ik. Hebben we toevallig nog meer koekjes? Maar het was wel mooi, als je erbij stilstond, deze reusachtige groene kom, wolken die van vorm veranderden terwijl ze voorbijtrokken, de geur van brandend hout. Een banaangele rups kwam op de armleuning van het bankje als een vraagtekentje overeind. Ze wilde hem net wegschieten toen ze zich voorstelde dat hij een naam had in een kinderboek, maar plotseling hobbelde er een groene taxi door het hek en buitelden Alex en zijn broertje eruit als clowns uit een circuswagen.

==

... magnifiek uitzicht op het Olchondal... Historisch monument... gerestaureerd in de originele sfeer... een tweede badkamer bijgebouwd... grote privétuin... heesterhaag, volgroeide bomen... verdrinkingsrisico... mengkranen... een wasdroger... geen tv-ontvangst... £ 1200 per week... breukschade binnen het redelijke... American Express... de septic tank...

==

Dominic hielp de chauffeur met uitladen terwijl Benjy het hengsel van het koffertje uit een spleet vol kruimels viste. Richard omhelsde Angela met één arm, de andere weggestrekt met zijn beker thee. De glinstering die na regen komt en de hond in de verte die bleef keffen. Daisy gaf Richard een hand en schrikte hem een beetje af door te zeggen: ‘Fijn om u weer te zien’, alsof ze een jeugdige collega was, dus richtte hij zich tot Benjamin. ‘En hoe gaat het met jou, jongeman?’

Melissa bleef Alex twee seconden aankijken en even vergat hij dat hij misselijk was. Openritsen. Misschien golden er hier inderdaad andere regels. Maar Melissa zag hoe hij haar begeerde en hoe naïef hij was, en de week leek niet meer zo leeg. Ze liep langzaam naar de voordeur, zijn blik als zon op haar rug. Lellebel, dacht Angela, maar Alex zag de eerste groene sneeuw langsdwarrelen en moest naar de badkamer. Ze had die glossy uitstraling van een raspaardje, vond Daisy. In slow motion dansend haar. De baas van een of ander hooghartig meidenkliekje op school. Maar modieusheid en populariteit waren oppervlakkige dingen die voorbijgingen. Dat mocht Daisy niet vergeten. Oppervlakkige mensen verdienden net zo goed liefde.

De Vauxhall Insignia keerde in vier keer en schraapte bij het wegrijden met zijn uitlaat over de voren en het werd stil in de tuin zodat de rode wouw die naar beneden keek slechts een groot vierkant gemaaid gras zag dat naar de overkant van het dal helde en waarop in het meetkundige midden zelfverzekerd een huis stond, statig en streng en pertinent geen boerderij. Hoge schuiframen, grijs natuursteen gemetseld in langwerpige, dunne blokken, een huis waarin George Eliot of Jane Austen een dominee hadden kunnen laten wonen met zijn zusters die fanatiek van de blauwe knoop waren. Er liep een stapelmuurtje rond de omtrek van het terrein, onderbroken door twee hekken, een voor wandelaars, een voor rijtuigen, beide van sierlijk gietijzer dat nu onder de roest zat. Een windwijzer in de vorm van een rennende vos. Er stonden rododendrons en er was een ondiepe siervijver met dik kikkerdril. Er hing een paardenschedel in de houtschuur.

==

Alex spoelde zijn mond onder de koude kraan en vond met zijn ogen dicht op de tast de weg terug over de overloop. Hij liet zich op het bed zakken, legde het kussen over zijn hoofd om licht en geluid buiten te sluiten en kroop in elkaar.

==

Angela zat in de keuken vast met Louisa en een glas rode wijn. Die dure schimmelsmaak. ‘Melissa is vegetariër. Ik zou ook zo zonder vlees kunnen, maar Richard is een beetje primitief.’

Waarom vond ze deze vrouw zo onsympathiek? De beige coltrui, de maatbeker die ze tegen het licht hield, bijvoorbeeld, alsof het een injectienaald was en er een leven aan een zijden draadje hing. In de pan sisten uien. Ze dacht aan Carl Butcher die vorig jaar die kat had gedood. Ze slingerden hem tegen de muur, juf. Ze had de politieagent herkend van het verkeersexamen. Carls harde gezichtje. Al die jongetjes, ze wisten dat de wereld ze niet wilde, misdraging de enige manier om indruk te maken. Maar mensen eten ook koeien. De intelligentste opmerking die hij het hele jaar had gemaakt.

‘God mag weten hoe ze dit gaat overleven,’ zei Louisa. ‘Honderd kilometer van de dichtstbijzijnde Jack Wills-winkel.’

==

Een gele tractor en de ondergaande zon boven Offa’s Dyke, bouwvallige schuren met daken van golfplaten, de heuvel zo steil dat Daisy het gevoel had alsof ze uit het raampje van een vliegtuig keek, de wind het enige geluid. Ze had haar hand kunnen uitsteken en die tractor tussen duim en wijsvinger kunnen oppakken. Dit was de hof van Eden. Het was geen sprookje, het gebeurde nu. Hier waren we uit verbannen. Een roofvogel zweefde door het dal tot hij door de groene verte werd opgeslokt. De bruisende tinteling van duizeligheid in de holtes van haar voeten. De eeuwen zouden ons opslokken zoals de lucht die vogel opslokte. Ze was Melissa eerder op de overloop tegengekomen. Zij had gedag gezegd, maar Melissa had haar alleen maar aangestaard terwijl ze langs elkaar liepen, alsof het een spaghettiwestern was, alles vertraagd.

Een rode Volvo kwam langzaam zigzaggend naar boven vanuit Longtown, in en uit het zicht op de kronkelige weg. Beneden haar op de heuvel zag ze Benjy in de ommuurde tuin voor ninja spelen met een stok. ‘Oef...! Jaah...!’ Niemand kon haar hier zien, niemand kon over haar oordelen. Ze bekeek zichzelf in de spiegel en zag het dier dat in haar gevangenzat, dat groeide en vrat en hunkerde. Ze wilde er vooral gewoon uitzien, zodat de blikken van mensen over haar heen gleden. Want ma vergiste zich. Het ging niet over dit of dat geloof, het ging niet over goed en kwaad, gelijk en ongelijk, het ging erom de kracht te vinden om het ongemak te dragen dat het op de wereld zijn met zich meebracht.

Wolken schoven hoog langs de hemel. Ze kreeg Melissa niet uit haar gedachten. Die had iets magnetisch, de mogelijkheid van een innerlijke zachtheid, de uitdaging om die lagen weg te halen.

==

Met een biertje in de hand stonden Dominic en Richard over de tuinmuur heen te kijken, heren op het voordek, een kalme groene zee daarbuiten. ‘Angela vertelde dat je werk in een boekwinkel had gevonden.’ Dominic scheen negen maanden zonder werk te hebben gezeten. ‘Onafhankelijk of onderdeel van een keten?’

‘Waterstones,’ zei Dominic. ‘De beste baan die ik ooit gehad heb, eigenlijk.’ Hij keek omhoog. Geen condensstrepen vanwege de vulkaanas. De akkers die halverwege de heuvel ophielden en overgingen in doornstruiken en varens en losse steentjes, dat donkere waar de top de hemel raakte, Mordor en de Gouw op vijftig meter van elkaar.

‘Meen je dat nou?’ vroeg Richard. Maar hoe kon je je baan kwijtraken als je eigen baas was? Je kreeg toch gewoon meer of minder werk binnen? Talent voor muziek, ook. Richard herinnerde zich dat hij een paar jaar daarvoor bij hen thuis op bezoek was geweest en dat Dominic de kinderen vermaakte met een jazzversie van ‘Altijd is Kortjakje ziek’ en de herkenningsmelodie van een kinderprogramma in de stijl van Beethoven. Maar hij verdiende zijn brood met muziek voor reclamespotjes, waspoeder en chocoladerepen. Richard kon zich bijna niet voorstellen dat iemand aan een loopbaan begon zonder de top als doel te hebben. Hetgeen ook voor Angela gold, al was zij een vrouw met kinderen, en dat lag anders. En nu had hij het allemaal door zijn vingers laten glippen.

‘Grandioze plek,’ zei Dominic terwijl hij langzaam ronddraaide om het hele panorama op te nemen.

‘Geniet ervan,’ zei Richard.

==

Benjy blijft bij het tafeltje in de hal staan en bladert wat door de Guardian. Kranten fascineren hem. Soms komt hij dingen tegen die hij angstaanjagend vindt, dingen die hij graag weer niet zou weten. Verkrachting, zelfmoordaanslagen. Maar de aantrekkingskracht van volwassen geheimen is te groot. Een vlek van tienduizend vierkante kilometer olie uit het booreiland Deepwater Horizon drijft in zee... Dertig mensen omgekomen door bommen in Mogadishu... Vijftig ton afval in buik van walvis aangetroffen... Hij denkt de laatste tijd veel aan de dood. De vader van Carly op school die op z’n drieënveertigste een hartaanval had gekregen. Oma’s begrafenis. Op de televisie was een vrouw die anuskanker had.

Hij legt de krant neer en begint het huis te verkennen, gaat achter elkaar alle kamers in en slaat vluchtwegen in zijn hoofd op en plekken waar vijanden verscholen zouden kunnen zitten. De slaapkamer kan hij niet in omdat Alex migraine heeft, dus gaat hij naar beneden om een mes te zoeken waarmee hij een speer kan maken, maar tante Louisa is in de keuken dus gaat hij naar buiten en vindt een grote stok in het houthok. Hij hakt het hoofd van een zombie af en er spat bloed uit de stomp van de nek en het hoofd ligt op de grond in het Duits te schreeuwen tot het onder een van de hoeven van zijn paard wordt vermorzeld.

==

*

==

Alex liet zijn benen over de rand van het bed glijden en ging langzaam overeind zitten, T-shirt drijfnat van het zweet. Zijn hoofd deed zeer en alle kleuren waren onecht, alsof hij vastzat in een film uit de jaren zestig. Gelukkig had Melissa hem zo niet gezien. Wanneer het op school gebeurde, moest hij in de ziekenboeg gaan liggen. Hij probeerde het af te doen als een agressieve tegenstander die hij overwon door hard en onaangedaan te zijn, maar hij wist dat sommige jongens het in de categorie zielig plaatsten, naast epilepsie en jampotjesglazen. Hij wreef over zijn gezicht. Hij rook dat er beneden uitjes werden gebakken en hoorde Benjy buiten denkbeeldige vijanden bestrijden. ‘Oef...! Jaah...!’

==

Melissa wipte het blikkerige Rotringdoosje open. Potloden, kneedgum, scalpel. Ze sleep een 3B, liet de houtkrullen in de rieten prullenmand vallen, wachtte toen een paar seconden tot ze een klein plekje van stilte had gevonden voordat ze de bloemen begon te schetsen. Tekenen telde niet op school omdat je er de advocatuur of het bankwezen of de geneeskunde niet mee inkwam. Het was een onbenullig aanhangsel van Design en Technologie, een gratis voldoende op je eindexamen voor kinderen die het konden, als een tweede taal, maar zij hield van houtskool en heel goede plakkaatverf, ze vond het heerlijk om kleverige zwarte inkt op een linoleumplaat te rollen en de grote zwarte arm van de pers erop te tillen, ze genoot van de rust en die grote witte muren.

==

Daisy liep de huiskamer in en trof Alex daar op de bank aan, starend naar de lege open haard met een groot glas ijswater in zijn hand. ‘Hoe gaat het?’

‘Super.’ Hij hief zijn glas, een ironische toost. Het ijs deinde en tinkelde.

Altijd die gekunstelde gesprekken, als vreemden op een cocktailparty. ‘Ik ben een eindje de heuvel op gelopen. Het is echt wat voor jou daar.’

Hij leek even verward, alsof hij zich probeerde te herinneren waar hij was. ‘Ja, dat zal wel.’

Een paar jaar terug was hij nog een puppy geweest, kon hij niet een hele maaltijd lang blijven zitten, viel hij van de trampoline en gebruikte hij zijn gipsarm als honkbalknuppel. Ze joegen elkaar achterna en speelden verstoppertje en ganzenbordden met Benjy en lagen over elkaar heen tv te kijken, als slapende leeuwen. Hij leek nu wel een heel andere soort, totaal niet onder de indruk van het leven. Pa’s inzinking had hem zo goed als niets gedaan. Ze had een keer een geschiedenisopstel van hem gelezen, over de economische problemen in Duitsland voor de Tweede Wereldoorlog en de Joden die als zondebok werden gebruikt, en ze besefte tot haar verbazing dat er iemand in hem zat die gedachten en gevoelens had. ‘Wat vind je van Melissa?’

‘Gaat wel.’

Wat een onzin. Hij viel natuurlijk op haar, want jongens dachten nergens anders aan. Ze wilde lachen en zijn haar vastpakken, met hem stoeien zoals ze vroeger altijd deden, maar er was een krachtveld en de regels waren veranderd. Ze stak haar hand uit om zijn nek aan te raken, maar hield op een paar centimeter afstand in. ‘Ik zie je bij het eten.’

‘Zeker weten.’

==

Richard deed het piepende ijzeren deurtje van de houtkachel open. Er stoven asvlokken op die op de knieën van zijn broek landden. Hij verfrommelde een krant uit de grote mand. PORT-AU-PRINCE VERWOEST. Een korrelige foto van een jongetje dat uit het puin werd getrokken. Niemand trok zich er veel van aan als er geen kindertjes in nood waren. Al die kleine blonde meisjes met leukemie terwijl er in Londen dagelijks zwarte tieners werden neergestoken. Hij overwoog even een aanmaakblokje, maar dat deed een man niet, dus bouwde hij een wigwam van aanmaakhout rond het verkreukelde papier. Er ging een beeld van het meisje Sharne door zijn hoofd. Ze was lid van de roeivereniging Upper Thames. Denk aan iets anders. Hij streek een lucifer af. Swan Vesta. Zoals ze in het doosje lagen deden ze hem denken aan de gestapelde stammen bij de houtzagerij in Thorpe. Het papier vloog in brand en de vlam was een oranje wimpel in een storm. Hij deed het deurtje dicht en zette de luchtklep open. Er raasde lucht naar binnen. Zijn knieën deden pijn. Hij had meer lichaamsbeweging nodig. Hij stelde zich voor dat hij straks met Louisa naar bed zou gaan, haar schone huid na een douche, de douchegel met cacaoboter waardoor ze naar cake smaakte.

==

‘Ze zitten verscholen in de bomen,’ zei Daisy, ‘met pijl en boog. En wij hebben de geheime plannen.’

‘Geheime plannen waarvoor?’

Ze trok een pluk mos los van de rand van het bankje. ‘Voor een maanraket.’

‘Ik vind hier niks aan,’ zei Benjy.