Lionel Shriver

De nieuwe republiek

==

==

2013

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

© 2012 Lionel Shriver

© 2013 Nederlandse vertaling Otto Biersma

Oorspronkelijke titel The New Republic

Oorspronkelijke uitgave HarperCollins Publishers, New York

Omslagontwerp Roald Triebels

Omslagbeeld Jelly Belly Bean22

==

ISBN 978 90 254 4077 0 / NUR 302

==

www.atlascontact.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2013

Voor Sarowitz, natuurlijk

Een solo-opdracht die veel te lang op zich heeft laten wachten

Dankzij mijn eigen ervaringen met journalisten durf ik te stellen dat de meeste lomp, lui, vooringenomen of zelfs ronduit doortrapt zijn en dat hun werk het broodnodige toezicht ontbeert [...] Journalisten hebben een reusachtig machtsmiddel in handen en een groot deel van hen kent totaal geen scrupules.

– Conrad Black

==

Het in de politiek gehanteerde taalgebruik [...] is erop gericht om leugens te laten klinken als de waarheid en moord als iets achtenswaardigs en om gebakken lucht een schijn van betrouwbaarheid te geven.

– George Orwell

NOOT VAN DE SCHRIJFSTER

De nieuwe republiek is voltooid in 1998, tussen Double Fault en We moeten het even over Kevin hebben. Mijn verkoopcijfers waren in die periode weinig indrukwekkend. En nog belangrijker, veel van mijn mede-Amerikanen beschouwden terrorisme destijds vooral als een saai, buitenlands probleem. Geen enkele Amerikaanse uitgever toonde interesse voor het manuscript.

Maar toen keerde in korte tijd het tij. Mijn verkoopcijfers trokken aan en na de aanslagen van 11 september raakte men in Amerika misschien zelfs iets té veel in de ban van het terrorisme. Daardoor zag ik me tot lang na de rampzalige gebeurtenissen in New York genoodzaakt om het boek op de plank te laten liggen, aangezien een verhaal dat het onderwerp ietwat lichtvoetig aanroerde waarschijnlijk niet in goede aarde zou zijn gevallen.

Inmiddels lijkt het erop dat het taboe op zijn retour is. De overgevoeligheid is afgenomen. Ik hoop dat deze roman – waarvan de inhoud sinds het schrijven alleen maar actueler is geworden – nu zonder aanstoot te geven in druk kan verschijnen. Hoewel het met afstandelijk oog is geschreven, is de inhoud van het boek goeddeels hetzelfde als in de eerste versie, met één kleine toevoeging in de epiloog waarvan ik me niet kon weerhouden en die de lezer onmiddellijk zal herkennen.

Hoofdstuk 1
Eervolle vermelding

Steels glipte Edgar Kellogg zijn appartementencomplex aan West 89th Street binnen, waarbij hij zijn uiterste best deed om oogcontact met de conciërge te vermijden, want die kreeg wel elke maand een vast salaris. Zijn stappen waren doelgericht en afgemeten, zijn schouders opgetrokken. Hij kon met geen mogelijkheid de huur van de volgende maand betalen en keek angstig, alsof hij elk moment gearresteerd kon worden, naar het liftlampje dat op de twaalf bleef staan. Hij zou tot de bestedingslimiet van al zijn creditcards moeten gaan. Voorheen had hij altijd een enorme kick van deze plek gekregen. Nu hij zich de boel niet langer kon veroorloven, voelde het meer als een trap in zijn gezicht. Hij zou zijn laatste reserves moeten aanspreken en hij berekende somber dat elke dag in zijn weelderige appartement hem 90 dollar kostte. Het wachten op de cheque van 175 dollar van de Amoco Traveler voelde als het droog houden van een roeiboot met een pipet terwijl het ijzige, grauwe water door een gat ter grootte van een rubberlaars naar binnen gutste.

Op de achttiende verdieping keek hij om zich heen naar wat onder de chaos een stijlvol ingericht tweekamerappartement moest zijn, maar de schoonmaakservice was een van de eerste luxe bijkomstigheden geweest die waren geschrapt. Het was pas tien uur ’s ochtends, maar desondanks keek Edgar al verlekkerd naar de zak tortillachips op de bar. Dat was een aspect van thuiswerken waarmee hij geen rekening had gehouden: de snaaidrang. Sinds een tijdje verdeelde hij zijn mentale energie evenredig tussen zijn nieuwe roeping (piekeren over geld, wat probleemloos de plaats innam van het daadwerkelijk verdienen) en zijn pogingen om zich niet vol te proppen. Jezus, hij begon op een oud wijf te lijken, nog even en hij zat alleen nog maar aan het knäckebröd met kerstomaatjes (slechts vijfentwintig calorieën!). Met een schok bedacht hij: Dit wordt niks. Al snel gevolgd door: Ik heb een vreselijke vergissing gemaakt. En omdat Edgar de dingen graag nog eens extra bij de naam noemde: Ik ben een achterlijke idioot.

Dit was niet echt de peptalk die in de boekjes werd gepropageerd in de aanloop naar een sollicitatiegesprek, waarvoor Edgar ter voorbereiding de lege bierblikjes weggooide en de National Record erbij nam. Al uren van tevoren kon hij zich nauwelijks concentreren. Zijn blik bleef hangen bij willekeurige woordjes, zijn ogen vlogen over een artikel over terrorisme: tegenwoordig was het enige nieuws dat er geen nieuws over te melden viel. Iets lager op de bladzij: drie maanden geleden was er een verslaggever spoorloos verdwenen. De kern van het verhaal: hij was nog steeds zoek. Als het niet om een verslaggever was gegaan, zou het ‘verhaal’ de krant nooit hebben gehaald, en al helemaal niet de voorpagina. Als Edgar Kellogg de volgende dag verdween, was er weinig kans dat de Record dagelijks verslag zou doen van de laatste ontwikkelingen bij de zoektocht naar een bedrijfsjurist die zijn baan had opgezegd om te gaan ‘freelancen’, wat dat ook mocht inhouden. In het jargon van zijn nieuwe beroepsgroep stond ‘freelancen’ min of meer gelijk aan ‘zonder werk zitten’, en als hij de term tegen bekenden mompelde, reageerden die met een laatdunkend lachje.

Maar in plaats van het laatste nieuws door te nemen ging Edgar zoals altijd dwangmatig op zoek naar de column van Tobias Falconer. Gek genoeg las hij die nooit als hij hem eenmaal had gevonden. Dat was kenmerkend voor hem. Jaren achtereen was hij deze vaak ergerlijk oprechte krant met zijn kleine lettertype blijven doorspitten – een van de laatste puriteinse dagbladen die weigerde op kleurendruk over te gaan – puur en alleen om de stukjes van Falconer te zoeken, maar hij las ze maar zelden. Edgar had nooit geprobeerd te doorgronden welke angst hem daarvan weerhield.

Hij liet zich op het zachte, ribfluwelen bankstel vallen en gaf zich over aan de ruim voorhanden zijnde bespiegelingen over tien hectische jaren op Wall Street. Die hele periode had de naamregel ‘Toby Falconer’ Edgar een kick gegeven, afwisselend met iets van jaloezie of iets van spijt, verwarrend, maar ook verslavend. Deze kleine confrontaties bezorgden hem een prikkelend gevoel in zijn brein, maar het hele artikel lezen zou zijn alsof hij zijn vingers in het stopcontact stak. Waarom kocht hij de krant dan eigenlijk? Waarom volgde hij de carrière van een man die hij al twintig jaar niet meer had gesproken, een verrader en een man wiens achternaam alleen al hem ineen deed krimpen?

Maar het was moeilijk geweest om de glansrijke carrière van Falconer níét te volgen. Als buitenlands correspondent van eerst u.s. News, vervolgens World Report en daarna de National Record deed hij regelmatig verslag uit plaatsen als Beiroet, Belfast en Sarajevo. Hij had meermalen een prijs gekregen voor reportages over uiterst riskante of vergeten oorden, iets wat Edgar vervulde met een verwarrende combinatie van ergernis en trots. Klopt, Edgar had gekozen voor een vele malen lucratiever beroep. Maar tot zijn wanhoop had hij geleerd hoe weinig geld ertoe deed als je je elke ochtend naar een advocatenkantoor moest slepen dat je eigenlijk verachtte. ‘Ruim gehonoreerd’ was een adequate omschrijving, maar eigenlijk kon hij geen enkel bedrag bedenken dat voldeed als twaalf of dertien uur van elke werkdag je geen greintje voldoening schonk.

Toen Edgar een halfjaar geleden zijn ‘veelbelovende’ carrière als bedrijfsjurist eraan had gegeven (hoewel die belofte alleen maar meer van hetzelfde inhield) om een poging op het pad van de journalistiek te wagen, had hij zich gemakshalve maar niet afgevraagd in hoeverre hij bij deze impulsieve en financieel desastreuze actie werd beïnvloed door zijn hardloopmaatje van de universiteit – die altijd de interessantere vrienden, de knappere meisjes en de meer gewilde vakantiebaantjes in de wacht had weten te slepen – en als vanzelfsprekend een veel flitsender beroep had gevonden. Als Toby Falconer en Edgar Kellogg uiteindelijk allebei voor een carrière in de journalistiek kozen, zou die overeenkomst er wellicht op duiden dat het tweetal tijdens het voorbereidende jaar van Yardley meer gemeen had gehad dan Edgar als jonge knul ooit had durven vermoeden.

Fantaseer vrolijk verder. Het idee dat hij ook maar enige gelijkenis vertoonde met de jonge Falconer was zo vergezocht dat het nergens op leek. Toby Falconer was een slag apart. Ongetwijfeld had elke middelbare school wel zo’n type, maar zelfs dat was te veel: vermoedelijk was Toby enig in zijn soort.

Een Falconer was iemand over wie anderen het altijd hadden. Zelfs als hij er niet bij was, stond hij in het middelpunt van de aandacht. Hij had sowieso wel vriendinnetjes, maar het ging erom dat hij altijd hét meisje kreeg. Welk oogverblindend stuk je ook voor ogen had tijdens je fantasieën onder de douche, ze zou altijd meteen als een blok voor onze held vallen. Natuurlijk zou er ook wat van zijn glans op jou afstralen, maar als je bevriend was met een Falconer, werd je tijdens afspraakjes toch vooral uitgehoord over zijn moeilijke jeugd. Een Falconer kon zich ongekende vrijheden permitteren, want zijn zonden werden nooit bestraft. De zonden van een Falconer werden niet eens als verderfelijk gezien, hooguit als ondeugend, onbezonnen of eigenlijk vooral als ontroerend, ze maakten deel uit van datgene wat hem tot die schalkse rekel maakte op wie we allemaal zo dol waren en die we altijd weer vergaven. Wie zou trouwens zijn ongenoegen over zich willen afroepen door hem te verklikken? Hij deed alles met flair, niet alleen omdat hij op sociaal gebied zo handig was, maar omdat de definitie van flair in zijn omgeving gebaseerd was op dat wat de Falconer deed en hoe hij dat deed. Het was onmogelijk vast te stellen in hoeverre het magnetisme van een Falconer kon worden toegeschreven aan zijn fysieke schoonheid. Dat hij knap was, had vast geen kwaad gekund, maar als een Falconer op dat gebied een manco had – een grote neus of wenkbrauwen die naadloos in elkaar overliepen –, dan leidde dat manco gewoon tot een nieuw inzicht over het begrip schoonheid. Een Falconer stelde de norm, simpelweg door zijn aard kon hij niet als onaantrekkelijk worden gezien, een domme opmerking maken of iets onhandigs doen waarom anderen zouden moeten lachen, zij het hartelijk, samenzweerderig of kruiperig.

Tot dusver was Edgar de tegenhanger van de Falconer geweest, het symbiotische wezen zonder wie een Falconer niet kon bestaan. De veelbewonderde had een bewonderaar nodig, en Edgar had tot zijn grote ergernis die rol regelmatig met graagte op zich genomen. Hoewel hij veel liever de Grote Man van de Campus was geweest als die positie beschikbaar was geweest, zat hij voortdurend gevangen tussen twee vuren: door zijn verlangen om zelf bewonderd te worden, was hij genoodzaakt om mensen te bewonderen die bewonderenswaardig waren. Waardoor hij zich gedwongen zag de rol van meeloper op zich te nemen.

Tot op heden was wrede, gedisciplineerde desillusie het enige wapen geweest dat de tirannie van een Falconer omver had kunnen werpen. Een enkele keer bleek een Falconer een bedrieger. Kijk eens aan, als je hem goed in de gaten hield, kon je hem erop betrappen dat hij reuze onhandig kon zijn. Uiteindelijk bleek het alleszins mogelijk om op niet vleiende wijze om zijn zwakheden te lachen. Dat inzicht was in eerste instantie pijnlijk, maar wel een opluchting, en al met al zou hij eenzaam, maar wel vrij achterblijven. Maar de aanbedene een paar treetjes van zijn voetstuk af halen was een verwarrende en zelfs deprimerende ervaring, waardoor hij zijn scherpste afwijzingen bewaarde voor de mensen die bij hem het hoogst in aanzien hadden gestaan.

Edgars gedrag in het openbaar – bruusk, ruw, verveeld en onaantastbaar – stond in schril contrast met zijn stiekeme zwakheid om zich te laten meeslepen door andere Falconers, en hij maakte zich er in stilte zorgen om dat het enige doel van zijn ruwe bolster was om een binnenkant vol slijm te verhullen. Hij vond het vreselijk zichzelf in de rol van ondergeschikt maatje te zien. Hij schaamde zich bijna net zo erg voor zijn slaafse kruiperigheid voor wat voor idool dan ook als hij zich ooit had geschaamd voor zijn zwaarlijvigheid. Vandaar dat Edgar zich op zevenendertigjarige leeftijd onder andere, en vooral, had voorgenomen om nooit meer toe te geven aan de verlokkingen van wat voor Falconer dan ook.

Gedreven door die vastberadenheid had Edgar Kellogg een halfjaar eerder de deur van Lee & Thole achter zich dichtgetrokken, vastbesloten om die Burberry-mantel van overbetaald sulletje van zich af te werpen. Nu zou hij zich eindelijk de mantel aanmeten van de normbepalende trendsetter, een cultureel icoon. Vervuld van diezelfde vastberadenheid ging Edgar op weg naar zijn sollicitatiegesprek om vier uur bij de National Record. Hij had er genoeg van om De Meeloper te zijn. Hij wilde De Man zijn.

Hoofdstuk 2
In het zadel

‘Win, ben jij dat? Met Guy Wallasek van de Record. Ik weet dat het drie maanden geleden is, dus het is meer een formaliteit, ik ben de moederkloekfase allang voorbij. Maar Saddler heeft zich nog steeds niet verwáárdigd om zijn gezicht in Barba te laten zien, toch? Hier? Daar heeft hij intussen het lef niet meer voor. Sorry, dat is niet waar. Wat Saddler mist aan beschaving, maakt hij meer dan goed met bravoure.’ De dikke hoofdredacteur hield zijn hand over het mondstuk van de telefoon en fluisterde tegen zijn afspraak van vier uur: ‘Ik ben zo klaar.’

Edgar knikte en keek naar de ingelijste Pulitzerprijzen, veinzend dat hij onder de indruk was. Toen hij daarop was uitgekeken, pakte hij van een bijzettafeltje een rechthoekige onderzetter, die bedrukt was met een verkleinde voorpagina van de National Record. RODE LEGER WERPT REGERING GORBATSJOV OMVER. Het onderschrift begon met een B, maar de rest was te klein om te kunnen lezen. Hij zou meteen willen ruilen met die verslaggever. Met een cassetterecorder achter tanks aanrennen was honderd keer beter dan er weer een prospectus voor een offerte uitdraaien. Het raam achter Wallasek bood een weinig inspirerend uitzicht op een groene, glazen muur. Nog even en Edgar zou zonder aandachtspunten zitten. Hij weerhield de aandrang om zich te verdiepen in de National Record van die dag, dat zou een indicatie zijn dat hij hem nog niet had gelezen.

De bureaustoel van Wallasek kraakte toen hij achteroverleunde. ‘Ik zou hem dolgraag een schop onder...’ De forse man giechelde. ‘Ja, ik hou mezelf voor de gek. Waarschijnlijk zou ik braaf vragen of hij een kopje thee wilde. Ik ben tenslotte zijn baas maar, toch? Ik? Ik ging er in eerste instantie van uit dat het een stunt was. De zoveelste. Maar wat zou Saddler met nog meer aandacht moeten? In weckpotjes bewaren? En dat schiereiland van jullie is zo’n krankzinnigengesticht...’

Edgars gezicht voelde verkrampt door het tien minuten lang aannemen van een onnatuurlijke, vriendelijke ik-heb-totaal-geen-haast-uitdrukking. Wallasek had dat telefoontje ook ruim voor hun afspraak kunnen plegen. Hij hoefde het ook niet uit machtsvertoon te doen. Edgar was bereid om in zijn onderbroek de chachacha te dansen als hij in ruil daarvoor op de buitenlandredactie van Wallasek mocht werken.

De hoofdredacteur lachte luid, waarbij hij even een blik op Edgar wierp om te zorgen dat die zich buitengesloten voelde. ‘Als je Barrington spreekt,’ ging Wallasek verder, ‘vraag hem dan of hij, als hij weer eens op vakantie gaat, misschien een kaartje kan sturen. We hebben mazzel dat het hele verhaal naar de achtergrond is verdwenen. De SOB heeft sinds de verdwijning van Saddler zelfs geen rotje meer afgestoken.

Onvoorstelbaar, hè? Iedereen loopt uit bewondering kwijlend als een overvolle kwispedoor achter de smeerlap aan. Of ze zijn razend op hem. Maar bezorgdheid is iets nieuws. Waarschijnlijk vanwege de vele champagneglazen die in zijn afwezigheid voor hem zijn geheven, denk je ook niet? Cer-ve-ja de puka pera?’ zei Wallesek, de woordjes moeizaam uitsprekend. ‘Klinkt weerzinwekkend. Ik dank Onze-Lieve-Heer op mijn blote knietjes voor jullie dappere buitenlandse correspondenten en alle offers die jullie brengen om de nieuwsgierigheid van de mensheid te bevredigen. Sarcastisch? Moi?’ Gnuif, gnuif. ‘Ja, ze maken geen wraakgodinnen meer zoals vroeger, Win. Ciao.’

Edgar vreesde dat zijn aimabele glimlach intussen was overgegaan in een krampachtige grimas. Zijn vriendin Angela mopperde altijd dat hij er zo ineengezakt bij kon zitten, en zijn kloeke ik-ben-precies-de-man-die-u-zoekt-houding deed pijn aan zijn rug. Wallasek rommelde intussen tussen paperassen op een bureau dat de nachtmerrie van elke sollicitant was: slordige stapels vol vetvlekken die minstens twee presidentsverkiezingen terug reikten. Bij Lee & Thole zou zo’n bureau nimmer getolereerd worden.

‘Aha!’ zei Wallasek met een zucht toen hij Edgars knipsels en cv had gevonden. De documentenmap was verdwenen, de fotokopieën waren een warboel. Uit Wallaseks onbegrijpende blik bleek dat hij geen alinea van Edgars artikelen had gelezen. De volgende keer zou hij niet de moeite nemen om kleurenkopieën te maken, het zag er wel gelikt uit, maar ze kostten wel een dollar per pagina. Edgar kon wel door de grond zakken. Misschien stuurden doorgewinterde sollicitanten wel nooit kleurenkopieën. De felgekleurde kaders kwamen ineens overdreven op hem over. Edgar zat er niet mee dat hij vaak werd gezien als een betweter – grof, arrogant en eigenzinnig – maar het idee dat hij werd gezien als een groentje was vernederend.

Hij liet zijn schouders zakken.

‘Meneer... Kellogg!’ riep Wallasek met dezelfde verbazing die hij had getoond toen hij opkeek en tot de ontdekking was gekomen dat er al een kwartier een onbekende in zijn kantoor zat. ‘Kon u het een beetje makkelijk vinden?’

‘Het Equitable Building is niet bepaald een broodtrommeltje.’ Edgar had de pest aan de gekunstelde prietpraat die voorafging aan een sollicitatiegesprek, met als ondertoon ‘ontspan een beetje, we zijn nog niet begonnen’, terwijl het loze gebabbel feitelijk ook een test was die hij moest doorstaan. Hij moest zich ervan weerhouden om niet even snel door te spoelen: ja het was een hete zomer geweest, is die beeldschone dame op die foto op uw bureau uw echtgenote, u hoeft niet te vragen waar ik woon, dat staat in mijn gegevens en nee, ik hoef geen koffie.

‘Wilt u misschien...’

‘Nee, dank u.’ Om sneller ter zake te kunnen komen wierp Edgar even een vlugge blik op zijn protserige, vergulde duikhorloge. In de context van Edgars huidige gemiddelde inkomen van 300 dollar per maand draaiden de wijzers op de overbodige wijzerplaten rond in een duizelingwekkende luxe die hij tot dit voorjaar als vanzelfsprekend had aangenomen.

‘De op een na beste van uw jaar,’ mompelde Wallasek terwijl hij het cv doornam. ‘Vicevoorzitter... eervolle vermelding... spreker... tweede prijs... vicebestuurder... Tjonge, wat bent u een hoop dingen net níét geworden.’

‘Ik ben gewoon een van die eeuwige tweedes.’ Om iets van de scherpte van zijn toon af te schaven vervolgde Edgar vriendelijker: ‘Wij doen altijd extra ons best.’

Wallasek draaide een nagelknippertje open en begon met het uiteinde in zijn oor te wroeten. ‘Een recensie voor Newsday,’ zei hij peinzend, de kopieën uitspreidend. ‘De Village Voice... Dat is nu een gratis krantje, toch?’

‘Ja, meneer,’ zei Edgar ijzig.

‘De Washington Times... Die Moonie-krant.’

Sinds het begin van de jaren tachtig was de Washington Times in handen van een dikke Koreaanse evangelist. ‘De redactie heeft nog volledig de vrije hand aangaande de inhoud.’

‘Dat zeggen ze in elk geval. Maar het is niet de Washington Post, hè?’

‘Zeker weten,’ beaamde Edgar, zijn kaken op elkaar klemmend. ‘Het is niet de Washington Post.’

‘Columbia Alumni Magazine, Amtrak Express.’ Wallasek inspecteerde het uiteinde van zijn nagelknippertje, verwijderde een geel propje en wijdde zich weer aan Edgars prille journalistieke prestaties, die bij Wallasek geen van alle de fascinatie leken op te wekken van de viezigheid uit zijn oor.

‘En de New Republic,’ voegde Edgar eraan toe.

‘Voor de rest gaat het vooral over juridische zaken. Wat weet u van de National Record?’

‘Ik lees hem regelmatig,’ loog Edgar. Als hij de bijdrage van Falconer had gevonden, verdween de krant meestal bij het oud papier, want het sportkatern was waardeloos. ‘Ik vind dat de Record in een leemte voorziet. Het zou schandalig zijn als usa Today de enige landelijke krant was die dit land rijk is.’

Wallasek keek nog steeds verwachtingsvol, kennelijk had Edgar het er nog niet dik genoeg op gelegd. ‘De Record gaat ook uit van het wereldleiderschap van Amerika sinds het eind van de Koude Oorlog. Jullie internationale berichtgeving is minstens even degelijk als die van The New York Times. Door ervan uit te gaan dat de lezers willen weten wat er in de rest van de wereld gebeurt, nemen jullie je abonnees tenminste serieus.’ Edgar moest ophouden, zijn pleidooi begon net zo onwaarachtig enthousiast te klinken als een reclame voor inlegkruisjes.

‘Natuurlijk nemen we onze lezers niet serieus,’ wuifde Wallasek Edgars verhaal terzijde. ‘Met de internationale berichtgeving kunnen ze hun eigen ijdelheid opkrikken. Maar een handjevol mensen leest het ook. Met één uitzondering: als een van onze doorsnee-Amerikaanse staatsburgers met de Record onder zijn arm in een 747 stapt en zo’n kleine buitenlandse hufter het ding opblaast. Dat zijn de artikelen die worden gelezen, m’n beste. Van de eerste tot de laatste letter.’

Edgar vond niets saaier dan tirades tegen terroristen. Het onderwerp leidde altijd tot overdreven moralistisch gezwets, want geen zinnig mens kon staande houden dat het neerknallen van twee jonge knullen die in april in een winkelcentrum in Washington een vuilnisbak hadden opgeblazen, ook maar iets weg had van een politieke stellingname. Vermoedelijk werd er nu van Edgar verwacht dat hij met gebalde vuisten hartgrondig zijn instemming betuigde met een veroordeling van die Soldatsies Oezjatsies of hoe die achterlijke stumpers zich ook noemden, standvastig solidair met zijn mede-Amerikanen die ‘nimmer zouden toegeven aan terrorisme’. Of misschien moest hij luchtigjes zijn verbazing uiten over het feit dat de FBI zelfs niet een van de smeerlappen levend te pakken had weten te krijgen om aan te geven dat hij volledig op de hoogte was van het verhaal. Maar dit sollicitatiegesprek verliep allerminst naar wens, zijn sollicitatie was hoe dan ook al een gok geweest en Edgar deed er het zwijgen toe.

‘Weet u hoe de Record erin is geslaagd om in zo’n korte tijd zo’n reputatie als kwaliteitskrant op te bouwen?’

‘Scherpzinnige artikelen, een duidelijke visie...’

‘Gelul,’ onderbrak Wallasek hem. ‘Door beter te betalen dan welke andere krant dan ook.’

Edgar moest onwillekeurig glimlachen. ‘Ik weet het.’

‘Waar ik heen wil, is... Nou ja, u hebt hier wel wat leuke knipsels...’

‘Alleen maar als voorbeeldje, natuurlijk.’

Ze wisten allebei dat Edgar elk fragmentje had bijgevoegd dat ooit van hem was gepubliceerd.

‘Maar legt u de lat niet een beetje erg hoog, meneer Kellogg?’

‘Zoals ik in mijn brief ook schrijf...’

‘Ja, ja, u hebt uw “baan als jurist opgegeven om freelanceverslaggever te worden”. Ik heb het gelezen.’

‘Ik ben opgestapt bij een toonaangevend kantoor op Wall Street waar ik op het punt stond partner te worden,’ zei Edgar. ‘Tot een paar maanden geleden verdiende ik twee ton per jaar, en dat zou nog meer worden. De Record betaalt misschien goed, maar zó goed? Voor zover ik het kan bekijken, leg ik de lat niet te hoog, maar kies ik voor een gigantische stap terug in salaris.’

‘Dus ik moet u inhuren omdat u geschift bent?’

Edgar lachte. ‘Of ik heb een leerachterstand, als dat de meest politiek-correcte term van dit moment is.’

Wallasek kneep zijn ogen tot spleetjes. ‘Wat bezielde u in vredesnaam?’

Edgar zweeg even. Hij had zijn uitleg onderweg in de taxi nog gerepeteerd, het taxiritje op zich was al een financiële uitspatting geweest, een gewoonte uit zijn tijd bij Lee & Thole waarmee hij toch echt zou moeten stoppen. Ondanks zijn bestudeerde nonchalance was hij kennelijk toch nerveus: zijn gladde praatje was weg. Er schoten hem alleen maar pompeuze citaten uit literatuurlessen over D.H. Lawrence te binnen, zoals ‘ontluikend verlangen’. Hij hoefde bij deze persproleet net zo min aan te komen met een ontluikend verlangen als hij bij Toby’s baas uit de doeken hoefde te doen dat hij een Falconer wilde worden.

Recentelijk had hij zich inderdaad afgevraagd of hij geschift was. Alweer naar de Papaya King voor de lunch, terwijl hij een halfjaar eerder waarschijnlijk voor rekening van een cliënt in The Cub Room zou hebben gezeten. Als iemand hem had gevraagd of hij op korte termijn naar Syracuse kon komen, zou hij op kosten van de zaak een nieuw overhemd hebben besteld en een koeriersbedrijf hebben gebeld om het op te halen. Als hij tot na halfacht ’s avonds moest blijven (tot één minuut over halfacht, bijvoorbeeld), zou hij zich door een auto met chauffeur naar huis hebben laten brengen. Hoe moest hij Guy Wallasek uitleggen dat zulke privileges misschien een overwerkte assistent-advocaat hadden kunnen verlokken, maar dat toen Edgar eindelijk het stadium had bereikt dat hijzelf cliënten te veel kon laten betalen, die gewoonte al haar glorie leek te hebben verloren? Of dat er voor Edgar om onduidelijke redenen een hoger doel in het leven was weggelegd dan bombastische resumés opstellen? Of dat hij zijn ‘verhaal kwijt moest’ terwijl hij zich alleen al met de onbestemdheid van dat ‘verhaal’ op hetzelfde niveau plaatste als al die andere flapdrollen in het land?

‘Het begon me te vervelen,’ probeerde Edgar verslagen.

‘Vindt u het schrijven voor Amtrak Express leuker?’

‘Je moet ergens beginnen. En de advocatuur voelde zo, weet ik veel, passief. We zijn niets meer dan parasieten.’

‘Journalisten zijn parasieten,’ antwoordde Wallasek. ‘We gedijen op wat anderen overkomt. Er is meer dan genoeg journaille dat zijn dagen slijt met het weergeven van datgene waar u net uit bent gestapt: fusies en overnames, het schuiven met macht en geld. Het ergste wat een correspondent kan overkomen, is dat hij gaat denken dat hij deel uitmaakt van die wereld. De broodschrijver die zichzelf ziet als iemand die de touwtjes in handen heeft, wordt slordig en gaat denken dat hij zijn eigen verhaal schrijft. Verslaggever is een nederig beroep, meneer Kellogg. Journalisten,’ zei Wallasek schouderophalend, ‘zijn de notulisten van de geschiedenis.’

‘Ik ben liever notulist van de geschiedenis dan de advocaat van Philip Morris,’ waagde Edgar. ‘Een broodschrijver krijgt nog een naamregel. Achter de schermen is de advocatuur een volstrekt anoniem beroep. Juristen verdienen zoveel omdat hun werk saai en ondankbaar is. Een voorspelbare toekomst voor de generatie die na de vorige komt. Maar ik hoef geen eervolle vermeldingen meer, meneer Wallasek. Ik wil me onderscheiden van de rest.’

‘U wilt uw naam gedrukt zien staan,’ zei Wallasek op sceptische toon.

‘Ik wil iets gedrukt zien staan wat niet alleen is opgesteld om een of andere hoge pief aan nog meer geld te helpen dan hij kan uitgeven.’ Edgar ging verder met een gretigheid die verrassend nieuw voor hem was. ‘Ik wil de waarheid achterhalen.’

‘De “waarheid” waar de meeste verslaggevers het mee moeten doen is nogal gewoontjes: “De minister van Buitenlandse Zaken verliet het Witte Huis om halfzes en niet om zes uur.” Voor wat het bredere perspectief betreft...’ Wallasek zweeg even alsof hij nadacht en streek met een vuile nagel langs een naad van zijn colbertje. ‘Ik heb niet altijd achter een bureau gebivakkeerd, meneer Kellogg. Vreemd, ik mis het buitenwerk veel minder dan ik had gedacht. Ik heb het vak geleerd in Vietnam en na de invasie van Grenada heb ik er de brui aan gegeven. Ik weet niet of ik beter begrijp hoe de wereld in elkaar zit dan degenen die in bed zijn blijven liggen. Heel idioot, maar je kunt ermiddenin zitten terwijl twee legers elkaar proberen uit te roeien zonder dat je er achteraf ook maar iets zinnigs over kunt zeggen. Helemaal niets. Zo hoort het ook. Een verslaggever wordt niet geacht zijn steentje bij te dragen. Maar dat onvermogen om perspectief te bieden kan op persoonlijk vlak heel ontmoedigend werken. Er bestaat geen allesoverkoepelende “waarheid”. Alleen maar een reeks onbeduidende, losstaande feitjes. En vaak hebben die feitjes samen ook weinig samenhang. Veel bomen, weinig bos. Oké, een heel enkel keertje struikel je over een “All the President’s Men” en mag je de held spelen. Maar meestal zoek je gewoon uit wat er is gebeurd, en blijkt het gebeurde vooral deprimerend te zijn.’

‘Niet deprimerender dan Lee & Thole.’

‘Ik vraag me alleen af of uw verwachtingen niet wat te hoog gespannen zijn. Niet alleen voor wat betreft een functie bij deze krant, maar ook wat dat werk zou inhouden als ik in een opwelling een onervaren beginneling van middelbare leeftijd een baan aanbied.’

Edgar had weinig behoefte aan vaderlijk advies, laat staan aan de boodschap dat hij met zijn zevenendertig jaar als ‘middelbaar’ werd omschreven. Voor hij zich kon inhouden, ging zijn hand naar zijn voorhoofd, alsof zijn haargrens zich sinds die ochtend nog een centimeter had teruggetrokken. Onderweg terug naar zijn schoot volgden zijn vingers de diepe V-vorm van een frons die zo immer aanwezig was dat Angela had gezegd dat hij tijdens zijn slaap ook nog fronste.

‘U bent degene die me heeft uitgenodigd voor een gesprek,’ bromde Edgar. ‘U had mijn cv ook gewoon bij het oud papier kunnen gooien.’ Hij pakte zijn koffertje.

Wallasek stak zijn hand op. ‘Wacht even. Toby Falconer gaf hoog van u op, en hij is onze betrouwbaarste en evenwichtigste medewerker. Volgens Toby bent u vastberaden, grondig en doelbewust als u zich eenmaal ergens in heeft vastgebeten.’

Edgar geneerde zich een beetje. Het aarzelende telefoontje van een maand geleden met Falconer (voor wie de omschrijving ‘evenwichtig’ en ‘degelijk’ op Yardley nooit bij iemand zou zijn opgekomen), was hem zo zwaar gevallen dat hij er misselijk van was geworden. Hoewel Falconer verbijsterend vriendelijk was geweest, had Edgar het onprettige gevoel overgehouden dat het gesprek allesbehalve goed was gegaan. Hij had zich geschaamd omdat hij bij Toby om een goed woordje had gebedeld terwijl hij jarenlang zelfs nooit had geïnformeerd hoe het met hem ging. Edgars teleurstelling had hem rancuneus en misschien wel agressief gemaakt. Het was niet bepaald het contact met Toby geweest waarover hij wel eens had gefantaseerd, en hij had het nooit durven doen als hij niet volkomen wanhopig geweest was. Want hij had op dat moment sinds kort nachtelijke zweetuitbarstingen. In zijn dromen smeekte Edgar, slechts gekleed in lichtgroene sokken, Richard Stokes Thole om hem weer aan te nemen, desnoods zonder ziektekostenverzekering. De senior partner had gebulderd dat het kledingvoorschrift van de firma voor vrijdag casual inhield, en dat het nu donderdag was en zijn sokken toch echt bruin of zwart moesten zijn.

En die ‘vastberadenheid’? Blijkbaar had het feit dat Edgar in zijn derde jaar vijftig kilo was afgevallen een blijvende indruk gemaakt.

‘Volgens Toby zouden uw vaardigheden op juridisch gebied ook in de journalistiek van pas komen: interviews, researchwerk, het uitwerken van zaken. Bovendien,’ kwam Wallasek eindelijk ter zake, ‘zit ik met een probleem.’

Edgars wenkbrauwen schoten omhoog voordat hij zich een welwillende oogopslag wist aan te meten. Vervolgens ging hij er weer wat energieker bij zitten.

‘Bent u op de hoogte van het conflict in Barba?’ vroeg Wallasek.

Hoewel Edgar de nodige krantenkoppen had meegekregen (wie had die enorme letters kunnen missen?), had het streven van de SOB hem zo volstrekt slaapverwekkend geleken toen de splinterbeweging een paar jaar geleden voor het eerst van zich had laten horen dat Edgar Barba zonder pardon had toegevoegd aan zijn steeds langer wordende lijstje van ellendige uithoeken van de wereld met veel te ingewikkelde problemen die verder toch niemand een reet konden schelen en waarover Edgar weigerde te lezen, samen met Bosnië, Angola, Algerije en Azerbeidjan. Voordat hij voorafgaand aan dit gesprek allerlei lopende zaken in zijn hoofd had zitten stampen, zou hij het gat met geen mogelijkheid op de kaart hebben kunnen terugvinden.

‘Ik ben er nooit geweest,’ zei Edgar. ‘Maar ik heb de gebeurtenissen natuurlijk wel op de voet gevolgd.’

‘U spreekt zeker geen Portugees?’

‘Ik heb mijn voorbereidingsschool gedaan in Stonington in Connecticut, en die was opgericht door Portugese immigranten. Ik spreek het niet vloeiend, maar ik kan me aardig redden.’ In werkelijkheid bestond zijn totale Portugese woordenschat uit drie woorden, filho da puta, en het aantal toepassingen voor ‘hoerenzoon’ was beperkt. Desondanks werd hem hier een mogelijkheid geboden, en Edgar had geen zin om naar huis te gaan en een bijdrage te schrijven voor het tijdschrift van American Airlines.

Wallasek ging staan en rekte zich uit, zijn bovenbenen dijden uit toen hij kameraadschappelijk op zijn bureau ging zitten. ‘De SOB heeft zich een tijdje gedeisd gehouden en misschien loopt het verhaal wel op zijn eind. Maar sommige mensen zijn ervan overtuigd dat dit onaangekondigde staakt-het-vuren geen teken is dat ze het opgeven, maar dat ze bezig zijn met het opzetten van iets veel groters. Thomas Friedman schreef vorige week in de Times dat gewiekste terroristen variatie aanbrengen in de intensiteit van hun acties. Een tijdlang bliezen ze met vaste regelmaat een metro of een vliegtuig op, om de zes weken of zo. De mensen raken overal aan gewend. Voordat je het weet doen de schoften een hele hoop moeite om van alles en nog wat op te blazen en krijgt iedereen de indruk dat er niets nieuws onder de zon is. Tom benadrukte dat we alert moesten blijven, maar ikzelf had zo mijn twijfels over zijn artikel. Het leek wel alsof Friedman die maniakken tactisch advies wilde geven.’

Een typische Pavlovreactie: Wallasek begon over Barba en Edgars gedachten dwaalden af. Hij zat te overpeinzen dat toen de SOB voor het eerst van zich had doen spreken, iedereen de naam van de groepering een giller vond. Intussen hanteerden zelfs managementtypes zoals Wallasek de afkorting zonder ook maar een spier te vertrekken. Je moest jezelf er steeds weer aan herinneren dat de afkorting in vroeger tijden stond voor ‘son of a bitch’.

‘Het gaat erom,’ ging Wallasek verder, ‘dat we elk moment weer kunnen worden geconfronteerd met een bloedbad op de voorpagina’s en dat de Record dan aan de zijlijn staat.’

‘Hoezo?’

Wallasek zoog zijn wangen vol en maakte een kauwbeweging. Hij stond op. Hij stak zijn handen in zijn zakken en speelde met de sleutelbos daarin. Hij staarde indringend naar zijn tenen, alsof hij met zijn ogen extra gaatjes in zijn brogues wilde branden.

‘Barrington Saddler.’

Hij vroeg niet: ‘Hebt u wel eens gehoord van...’ of lichtte niets toe: ‘Een van onze mensen...’. De hoofdredacteur liet de naam vallen alsof het een zwaar voorwerp was waarmee hij had lopen zeulen en dat hij nu opgelucht op de grond liet vallen. Wallasek zelf keek geconcentreerd naar een punt midden in de kamer alsof daar elk moment een grote gedaante kon verschijnen.

Edgar had tijdens Wallaseks telefoontje natuurlijk de verwijzingen gehoord naar een of andere pompeuze hufter. Maar dat verklaarde niet het knagende gevoel dat hij die naam al eens eerder had gehoord.

In elk geval vervulde de naam Edgar meteen met weerzin. Om te beginnen was ‘Barrington’ overdreven en zwaar, en iedereen die niet het benul had om het pretentieuze geval af te korten tot ‘Barry’, was een opgeblazen zak. Het woord riep associaties op met woorden als ‘barbaars’ en ‘bar en boos’, en mensen uit New England zouden de onbedwingbare neiging krijgen om er ‘De Grote’ voor te plakken.

‘Barrington Saddler is op de wereld gezet om mijn geduld tot het uiterste op de proef te stellen,’ ging Wallasek verder. ‘Misschien is het feit dat ik hem nog steeds niet heb ontslagen een manmoedige poging mijnerzijds om een beproeving van mijn karakter door een hogere macht te doorstaan. Dat, en omdat Saddler schijnbaar een van onze sterverslaggevers is. Ik zal u de harde feiten besparen tot u op een gegeven moment een vertelling ter waarschuwing en vermaning nodig hebt, maar Barrington was onze man in Rusland, en daar produceerde Barrington bagger. Ik had hem toen de zak kunnen geven, maar dan had ik gedonder gekregen met zijn bewonderaars en om een of andere reden ben ik ook erg op de pummel gesteld.

Dus besloot ik om hem naar elders te verbannen. Ik nam de kaart van Europa erbij en zocht de meest afgelegen, armste en saaiste uithoek van het continent op. Dit waardeloze aanhangsel van Portugal was al tweehonderd jaar niet meer genoemd in de Amerikaanse pers. Het leek me de ideale plek voor Saddler om zijn zonden te overdenken. Het was de enige plek waar hij nimmer een horde volgers aan zich zou kunnen binden, nog zo’n kliek van beschermers en roddelaars die hem tot allerlei wandaden zou aansporen. Omdat er nooit iemand naartoe ging! Geen toeristen, geen pensionado’s, laat staan een van z’n persmaatjes voor een of andere opdracht, omdat er geen moer gebeurde om over te berichten. Er zat alleen een stel Iberische armoedzaaiers die een taal uitkraamden waarvoor hij toch nooit de moeite zou nemen om die te leren, en brave katholieke meisjes die hun keurslijfjes keurig dichtgeknoopt hielden. Ik zou hem op de loonlijst laten staan tot hij zijn lesje had geleerd en na een jaar zou hij uit die zandbak terugkomen zonder ook maar een letter in de krant te hebben gekregen, gepast gekastijd en klaar om zich als een nederige, gehoorzame stenograaf te wijden aan de geschiedschrijving.

En wáár bevond zich dit niemandsland aan de andere kant van de vijver?’ riep Wallasek boos.

‘In Barba,’ gokte Edgar.

‘Barba! Waar binnen een paar maanden na de komst van Saddler de gewelddadigste terroristische organisatie van de twintigste eeuw de kop opsteekt. Of misschien wel aller tijden. En daar zit Saddler, blij als een varken in een modderpoel, in het middelpunt van de gebeurtenissen het ene na het andere hoofdartikel over de ultimatums van de SOB te spuien. De voorspelbare harde kern stort zich op het teringgat – de Times, de Post en de Guardian hebben nu een vaste verslaggever in de provinciehoofdstad, Cinziero. Zelfs de Independ uit Londen, die zo goed als failliet is, houdt ter plaatse de vinger aan de pols. En presto, Saddler heeft weer een complete hofhouding achter zich aan. Het lijkt wel alsof de vent kan toveren, alleen vraag ik me de laatste tijd af of deze kat eindelijk zijn tiende leven heeft versleten.’

‘Zit Saddler in moeilijkheden?’ Edgar voelde opnieuw een vreemde band met dit dwarse personage, een gedeelde wrevel.

‘Ik weet het niet, misschien wilde hij wel iets te goede maatjes worden met die moordzuchtige malloten. Hij is roekeloos, hij vindt gevaar leuk. Hoe dan ook, drie maanden geleden is hij verdwenen. In rook opgegaan. Poef, weg. Terwijl zijn koffie stond af te koelen en zijn Camel nog brandend op de rand van de asbak lag. En op dit punt komt u in beeld.’

‘Ik ben jurist geweest, geen privédetective.’

‘Ik verwacht niet van u dat u naar hem op zoek gaat. Dat is het werk van de politie en dat hebben ze al gedaan, niet al te grondig, als je het mij vraagt. Hoofdinspecteur Car-ho-ho van de politie van Cinziero, of hoe hij ook heet, beweert dat hij de onderste steen boven heeft gehaald. Hij is zo’n omhooggevallen dorpsveldwachter die niemand anders op zijn werkterrein duldt. Ik heb hem gesproken. Ik heb voorzichtig geopperd dat hij misschien niet alle invalshoeken had bekeken, en hij werd meteen hanig, afwerend en overdreven vaderlandslievend. U zult het zelf wel merken, alle Barbanen zijn zo. Lichtgeraakt. En alle wegen leiden naar hun klaverbladpolitiek. Zeg iets over het weer – dat voor zover ik weet afschuwelijk is – en je hebt ze tot diep in hun nationale trots gekrenkt. Hoe dan ook, de politie vond niets. Geen enkele aanwijzing. Je zou bijna gaan denken dat Saddler is ontvoerd door marsmannetjes.’

‘En wat is mijn rol in het geheel?’ wist Edgar uit te brengen terwijl hij zijn trillende benen in bedwang probeerde te krijgen.

Wallasek klapte in zijn handen. ‘Ik heb een correspondent in Barba nodig. Ik ga niet zitten wachten tot Saddler eindelijk eens een bosje bloemen stuurt. Dus wordt u onze correspondent ter plaatse. U krijgt een toelage, wat u officieel tot een vaste correspondent maakt, maar die fraaie titel wil niet zeggen dat u op uw lauweren kunt gaan rusten: van onze maandelijkse bijdrage kunt u nieuwe batterijen voor uw bandrecorder kopen, daarmee houdt het wel zo’n beetje op. Vast tarief per artikel is vierhonderd dollar plus onkosten, maar alleen als het wordt geplaatst. We betalen uw reis. Geen extraatjes. U kunt uw intrek nemen in Barringtons huis, ik geloof dat zijn auto er ook nog staat.

Maar het is een tijdelijke aanstelling,’ ging Wallasek verder voordat Edgar de kans kreeg om ja of nee te zeggen. ‘Barrington heeft vanaf de allereerste editie voor deze krant gewerkt. Als hij weer opduikt met een uitleg die ik bereid ben te slikken, is de post weer voor hem. Hij kent het hele verhaal, hij is er vanaf het begin bij geweest. Als Saddler volgende week zijn gezicht weer laat zien, dan zit uw werk erop.’

‘Hoeveel is die toel...?’

‘U stelt wel erg gênante vragen,’ onderbrak Wallasek hem. ‘Driehonderdvijftig per maand. Dat is bedroevend weinig én er valt niet aan te tornen. Verder moet u zich voorbereiden op heel wat spelletjes patience. De kans bestaat dat de SOB er de brui aan heeft gegeven, of ze hebben elkaar de ogen uitgekrabd, zulke heetgebakerde paramilitaire organisaties helpen zichzelf wel vaker om zeep. In dat geval is het einde verhaal en staat u er verder alleen voor. Ik kan u ook geen andere standplaats garanderen. Dit is een eenmalig aanbod. Maar stel dat de vulkaan weer uitbarst en Saddler nog steeds zoek is. Dan kan het uw grote doorbraak worden. Zou u dat aankunnen?’ Het leek wel alsof de hoofdredacteur van Edgars voorhoofd af kon lezen dat die absoluut niet kieskeurig kon zijn.

Het was inderdaad een buitenkans, dus was het idioot dat Edgar nog aarzelde. Het aanbod overtrof zijn stoutste verwachtingen, terwijl Wallasek had gezegd dat hij de lat wel erg hoog legde. Edgar had verwacht dat hij in het beste geval een proefartikel mocht schrijven of dat hij de belofte zou krijgen dat ze zijn cv ‘in de buurt’ zouden houden, waarschijnlijk tot het moment dat hij het pand had verlaten. Deze post werd armzalig betaald, maar het klonk exotisch en hij had in elk geval een voet tussen de deur. Misschien zouden binnenkort 245 onschuldige burgers hem geluk brengen: HONDERDEN DODEN NA SOB-SABOTAGEACTIE VAN UNITED-VLUCHT 169, door Edgar Kellogg, onze correspondent in Barba.

Toch bleef iets in de opzet aan hem knagen. Wie die Saddler ook was, hij behoorde overduidelijk tot de elitaire Uitzondering Op Alle Regels-Club, bij wiens leden Edgar al zijn hele leven in de schaduw had gestaan: de eponymische Falconer natuurlijk, maar ook Edgars supersportieve oudere broer, de verstikkend verheven Richard Stokes Thole, Angela’s geaffecteerde ex-vriendje op wie ze stiekem nog steeds verkikkerd was, alle andere sprekers, voorzitters, eersteprijswinnaars en hoofdbestuurders.

Daarnaast vond hij het een griezelig idee om een beroemdheid-in-kleine-kring te vervangen die elk moment onaangekondigd weer kon opduiken om zijn huis, zijn auto, zijn werkterrein, zijn half opgerookte Camel en koude koffie weer op te eisen. Zelfs de naam Saddler klonk als een zware last. Edgar zag zich door een troosteloos landschap sjokken, beladen met de bagage van zijn voorganger, als een afgedwaalde muilezel die te stom en te meegaand was om de last van zijn rug te gooien.

‘Ik doe het,’ zei Edgar ietwat onzeker. ‘Wanneer moet ik vertrekken?’

‘ZSM. En dit is...’ Wallasek schreef een adres op dat hij kennelijk uit zijn hoofd kende. ‘Saddlers stulpje.’ Hij hield het papiertje voor zich en voegde er gemelijk aan toe: ‘U zult er niet verkommeren.’

Edgar pakte het papiertje aan. ‘En hoe...’

‘Boek een vlucht, dien een declaratie in en wij vergoeden de kosten,’ dreunde Wallasek op. ‘O ja, nog één dingetje.’ De hoofdredacteur pakte een versleten in leer gebonden adresboekje van zijn bureau, griste het papiertje met het adres terug en schreef er een telefoonnummer bij. ‘Misschien dat u voor een sleutel van het huis bij Nicola moet zijn.’ Hij gaf het papiertje met een schuinse blik terug. ‘Een van Saddlers vriendinnen. Zijn allerbeste vriendin, naar het schijnt. Ik heb haar nooit ontmoet, maar het is wel opvallend dat Saddlers talloze vriendinnen zonder uitzondering beeldschoon zijn.’

Er begon een alarmlampje te knipperen: na tien seconden uitleg over de logistiek van Edgars nieuwe leven en drie kwartier over de inefficiënte lamzak, praatte Wallasek nog steeds alleen maar over Saddler.

Edgar vouwde aarzelend het papiertje op. Er waren ongetwijfeld nog talloze dingen die hij moest vragen, dingen die hem pas te binnen zouden schieten als hij al in het vliegtuig zat. ‘Goed, eh... Wat is mijn eerste opdracht?’

‘Uitzoeken wat voor vreselijks Barrington Saddler is overkomen, natuurlijk. Wat anders?’

==

Hoofdstuk 3
Lang niet gezien

Het was intussen misschien wel twintig jaar geleden dat ze stijfjes naar elkaar geknikt hadden in de lange rij ouders bij de afstudeerceremonie van Yardley, maar Edgar had niet verwacht dat het hem moeite zou kosten om Toby Falconer te herkennen bij hun afspraak voor een borrel na afloop van het sollicitatiegesprek. Toby was zo’n typisch geslaagd type. Zijn haar was zo blond dat het bijna wit leek, wat voor Edgar, met zijn muiskleurige kapsel, de bevestiging was dat de uitverkorenen hun lot niet zelf bepaalden maar dat het genetisch bepaald was. Met zijn kaarsrechte postuur, zijn Scandinavische gelaatstrekken en zeegroene ogen schreeuwde Toby als het ware om berenvellen en een speer. Zijn borst zou inmiddels niet meer zo gestroomlijnd en glad zijn, maar Falconer was op zijn zestiende al zo ijdel geweest dat hij nu een van die Nautilusfiguren zou zijn die rijstmelk over zijn muesli goot. Bovendien voelden Edgars pogingen om zijn beeld van Toby Falconer bij te werken – waarbij hij de strakke, gespierde buik voorzag van een weke uitstulping en het veelbelovende, adolescente platinablonde haar veranderde in een doffe metaalkleur – nogal zielig, alsof hij puistjes tekende op een model in gq Magazine.

Hij was een beetje verbaasd dat de door Falconer gekozen ontmoetingsplek niet wat meer allure had. The Red Shoe was ooit een chique uitspanning in het Flatiron Building geweest, maar dat was in een grijs verleden. Sindsdien was het bordeauxrode fluweel van de zittingen verbleekt tot een ziekelijk roze en had de weelderige franje meer weg van een verzopen kat. De vernis op de donkere banken langs de wanden was weggesleten waardoor nu het vergeelde vurenhout zichtbaar was. De obers waren dusdanig oud dat ze hun diensten niet langer omschreven als hun baantje voor overdag. Zelfs Wall Street wist dat The Red Shoe uit de gratie was. Wellicht was de zaak voldoende uit de mode voor een ironisch bedoelde opleving en fungeerde Toby zoals altijd als trendsetter.

Edgar bleef even in de foyer staan om zich voor te bereiden op het weerzien met zijn oude vriend, of datgene waar Toby inmiddels tot was uitgegroeid. Nadat hij zijn haar op orde had gebracht, zijn bovenste boordknoopje had losgemaakt en zijn stropdas net als hij vroeger met zijn schooldas deed nonchalant opzij had geschoven, hing Edgar zijn colbertje aan een jashaakje. Op Yardley had Edgar zich voorgedaan als vijandig, onverzorgd en opstandig, misschien zou Falconer wel geschokt zijn als hij het keurige krijtstreepvoorkomen zag.

Edgar draaide zich om en hoorde een plof. De jashaak was gekapseisd en had zijn colbertje op de grond doen belanden. Een uitgesleten schroefgaatje. Van zijn stuk gebracht raapte Edgar zijn colbertje op en klopte het af. Verdomme. Vooral bij zulke terloopse momenten – een jas over een kapstok werpen, het zwierig opstaan uit een kuipstoel – was Toby Falconer altijd tergend gracieus geweest.

Edgar haalde diep adem en beende door de klapdeuren met zijn jas over zijn schouder. Hij hoopte dat zijn oude maatje ergens in een hoekje alleen en verwachtingsvol klaarzat. Falconer had altijd een hele meute om zich heen gehad. Niet op zoek gaan naar het lichtende baken van zijn haardos. Zoek gewoon de stamtafel in het midden van de gelegenheid, die met de extra aangeschoven stoelen, waarbij Edgar genoodzaakt zou zijn om nog een stoel te pakken en zich tussen de rest te wurmen. Falconer zou het hoogste woord hebben, met zijn stralende, door fluoride versterkte gebit naar het rokerige plafond gericht, met gespreide armen als een tweede Jezus, terwijl de rest van de aanwezigen ademloos en met tranen in de ogen toehoorde.

Maar het was stil in de zaak. Edgar zocht de grote middentafels af: een ingetogen werkborrel, collega’s die heimelijk op hun horloge keken en naar een excuus zochten om ertussenuit te mogen knijpen. Een paar eenzame figuren die onderuitgezakt in een nis zaten – een vrouw met een verlopen uiterlijk die stilletjes zat te huilen (dat was de derde huilende vrouw die hij die dag was tegengekomen, het dagelijks gemiddelde was vijf of zes) en een kalend, nietszeggend figuur.

Maar waarom zou Toby Falconer ook op tijd komen? Edgar zou een uur lang bier drinkend zitten wachten en de oude wrok, die na twintig jaar nog steeds niet was weggesleten, nieuw leven inblazen. Op het moment dat hij om de rekening vroeg, zou Toby met zijn twaalf apostelen door de klapdeuren naar binnen paraderen, allemaal dronken, luidruchtig en onberispelijk gekleed, en zou deze oude-mannen-in-ochtendjasachtige gelegenheid weer haar oorspronkelijke smokingallure herkrijgen. Edgar weigerde voorlopig in overweging te nemen dat Falconer de afspraak doodleuk had laten schieten, ging aan de meest centrale tafel zitten en gebaarde naar de ober.

‘Edgar?’

Edgar draaide zich om bij de aanraking van zijn arm en ervoer een van die momenten van leegte als wanneer hij krantenkoppen over Barba of Montenegro las. Het was de kalende, nietszeggende figuur. Zijn blik was flets, de oogleden gezwollen, zijn gezicht was breed en karakterloos, zijn figuur was gezet. De huid van de man was bleek, in schril contrast met de gebronsde glans van de durfal die besneeuwde hellingen afsuisde en op kop van de regatta voer. Maar tussen de grijze haren op zijn schedel prijkten nog een paar nostalgische plukjes platinablond.

‘Falconer!’ Edgar schudde de hand van de onbekende krachtig.

‘Ik weet niet of je een compleet footballteam verwacht, maar kom anders bij mij zitten. Sorry voor mijn keus van The Red Shoe. De laatste keer dat ik hier was, was het nog een bruisende boel, maar ik kom niet zo vaak meer buiten de deur. Godsamme, je bent geen steek veranderd! Je kijkt misschien nog wat chagrijniger, voor zover dat al mogelijk is. Maar je zit nog steeds even strak in je vel.’

‘Jij ook, je ziet er... geweldig uit!’

Falconer gnuifde, een meer gedempte versie van de vroegere klaroenstoot, herkenbaar, maar afgeronder, niet meer zo pantserdoorborend. ‘Nooit gedacht dat ik Edgar Kellogg iets beleefds zou horen zeggen. Ik zie er bescheten uit! Bescheten door drie hyperactieve kinderen en een depressieve vrouw. Wat wil je drinken?’

Edgar zag zichzelf graag als een Wild Turkey-drinker. ‘Een Amstel light.’

‘Die angst raak je nooit meer kwijt, hè?’ glimlachte Falconer, niet langer met een stralend wit gebit, maar dat was niet eerlijk, ieders tanden werden met het verstrijken van de jaren wat geler. Maar de glimlach leek ook fysiek minder breed, en dat was onmogelijk.

‘Niet helemaal,’ gaf Edgar toe, zich voorhoudend dat hij Falconer niet zo moest aanstaren. ‘Ergens in dit iele lijf zit nog steeds een vetzak die naar buiten wil.’

‘Een hoop dingen van Yardley zijn alleen nog maar een vage herinnering, maar wat me nog wel glashelder voor de geest staat is onze eigen Ongelooflijke Krimpende Man: Edgar Kellogg, die per week één kledingmaat kwijtraakte. Ik kon de datum bijhouden aan de hand van de gaatjes in je broekriem. Elke avond zat je je in de kantine door een berg bleekselderijstengels heen te kauwen. Ongelooflijk.’

‘Ik had gelezen dat je door het eten van bleekselderij meer calorieën kwijtraakte dan erbij kwamen. Toch herinner ik me niet dat ik veel verbazing opriep. Hilariteit, dat wel.’

‘Alleen bij de eerste vijfentwintig kilo.’

‘Vijfentwintig kilo hoon en spot kunnen een leven lang blijven hangen.’

‘Daar lijkt het wel op. Moet je kijken, je bent nog steeds kwaad!’

Edgar uitte een spottend ‘puh’ en wenkte nog een keer tevergeefs naar de ober. Hij produceerde een half glimlachje en pulkte aan een nagelriem. ‘Misschien.’

Toby klopte zachtjes op Edgars arm. ‘Ik stond met mijn bek vol tanden. Ik ben tot op de dag van vandaag nog nooit zoveel doorzettingsvermogen tegengekomen.’

‘Ja, ik kreeg er destijds het gevoel van dat ik daardoor werd toegelaten tot...’

‘Tot wat?’

‘Tot jouw...’ Het viel niet mee om het tactisch te zeggen. ‘Tot jouw veeleisende groepje intimi.’

‘Ik kan me niet herinneren dat ik jou ergens toe heb toegelaten,’ zei Toby. ‘Je stopte gewoon een tijdje met in je schulp te kruipen. Een heel kort tijdje, als ik er goed over nadenk. Jezus, de bediening hier is waardeloos. Laten we maar aan de bar bestellen.’

Edgar was blij met de onderbreking, want Falconers versie van de geschiedenis sloeg nergens op.

Hij pakte zijn Amstel en probeerde het gesprek wat luchtiger te maken. ‘Ik drink deze paardenzeik alleen maar uit een soort dwangneurose. Al heb ik geen idee hoe ik door het drinken van dit slappe spul ooit kan uitgroeien tot een legendarische figuur.’

‘Je bent al iemand.’ Falconer leunde met iets van zijn oude Yardley-gezag achterover en nam een slok van zijn speciale importbiertje. ‘En dat is meer dan genoeg. We zijn allemaal ongeveer hetzelfde, en als andere mensen je op een voetstuk gaan plaatsen, is dat flauwekul. Hoe ging je gesprek?’

Edgar was nog helemaal in een roes, het begon nu pas tot hem door te dringen dat zijn sollicitatiegesprek verbijsterend goed was verlopen. Hij zou zichzelf voor de gek kunnen houden en denken dat het kwam doordat hij een goede indruk had gemaakt, maar waarschijnlijk had Falconer hem veel fraaier omschreven dan Edgar verdiende, en had Falconer daardoor de doorslag gegeven.

‘Uitstekend, volgens mij. Wallasek heeft me een geweldige post als correspondent in Barba gegeven.’

Toby trok een gezicht. ‘Ik had je moeten waarschuwen dat hij zoiets in zijn achterhoofd had. Beter iets dan niets, hoop ik. Ik heb er een paar hoofdartikelen geschreven. Het is er niet bepaald Club Med.’

‘Denk je dat het gevaarlijk is?’ vroeg Edgar hoopvol.

‘Nou ja, zoals je weet hebben de Sobs nog nooit iets op hun eigen grondgebied uitgehaald. Zit ook wel een soort logica achter, je moet je eigen nest niet bevuilen. Maar dat kan veranderen. Het is ergens gevaarlijk als er gevaarlijke mensen zitten. Dat zinnetje gebruikte Saddler om iets van gevarengeld los te peuteren bij Wallasek. Geen idee waarom zijne doorluchtigheid zoveel creatieve moeite deed. Wallasek zou Saddler zonder vragen te stellen zijn eerstgeboren zoon in briefjes van honderd dollar gewikkeld hebben overhandigd.’

Elke verwijzing naar Barrington Saddler bezorgde Edgar nu al gemengde, licht misselijkmakende gevoelens, alsof hij achterstevoren in een bus zat. Hij wilde zowel meer weten over deze groteske figuur en tegelijk helemaal niets over de man horen. Toen hij toegaf aan zijn nieuwsgierigheid en doorvroeg, had hij daar meteen spijt van, zoals je jezelf vervloekt als je te vroeg aan een korstje krabt. ‘Wat is er zo geweldig aan de kleine huftermans?’

‘Saddler is niet klein. Ik ben hem maar een paar keer tegen het lijf gelopen. Hij is een beetje angstaanjagend, eerlijk gezegd.’

Zelfs in Tobias Falconers huidige, vreemd bescheiden verschijning kon Edgar zich met de beste wil van de wereld niet voorstellen dat die ook maar voor iets of iemand bang zou zijn.

‘Alleen al die naam. Welke opschepper gaat er nou door het leven onder de naam Barrington?’

‘Je hebt hem duidelijk nog nooit ontmoet. Het is gek, maar die naam zit hem als gegoten. Hij komt uit Engeland. En hij is lang en fors. Hij vraagt min of meer om een naam met drie lettergrepen.’

‘Hij is dus dik,’ constateerde Edgar gretig.

Falconer fronste zijn wenkbrauwen. ‘Neuh. Gewoon groot. Groot, groot, groot. In alle opzichten.’

‘Waarom is hij angstaanjagend? Ik krijg de indruk dat je hem niet bepaald mag.’

‘Dat is het hem juist. Dat zou ik ook niet moeten doen. Hij windt mijn eigen hoofdredacteur om zijn vinger. Hij kan ongestraft iemand vermoorden. Een gewone sterveling die ook maar 0,01 procent uithaalt van wat hij heeft geflikt, wordt in de cel gesmeten. Hij heeft dat bekakte, vreselijke accent waardoor je je als Amerikaan een en al onbehouwenheid en Coca-Cola voelt. Elke keer als ik erover nadacht – en ik heb er vaak over nagedacht, ook al zoiets engs –, dan ontdek je dat hij in ieder opzicht op je zenuwen werkt. Maar dat heb ik alleen als hij niet in de buurt is. Hij heeft me nog nooit onheus bejegend. Als je hem spreekt, is Barrington Saddler ongelooflijk charmant en merk ik dat ik me in allerlei bochten wring om bij hem in de smaak te vallen.’

‘Dat is inderdaad eng,’ zei Edgar terwijl hij dacht: als puntje bij paaltje komt, is er nog nooit iemand geweest die Edgar Kellogg als ‘ongelooflijk charmant’ heeft omschreven.

‘Wat vond je van Wallasek?’ vroeg Falconer.

‘Een beetje te paternalistisch naar mijn smaak.’ Toen Toby hem uitdrukkingloos bleef aankijken, gaf hij toe aan zijn neiging tot doordrammen: ‘En een enorme betweter. Wallasek denkt dat hij via Saddler rechtstreeks in de denkwereld van de SOB kan kijken, terwijl er grote kans is dat ze er allebei geen fluit van weten.

En daarnaast,’ boenderde Edgar roekeloos verder, ‘heeft hij het wel voortdurend nederig over “notulisten van de geschiedenis”, maar je merkt aan alles dat de journalistiek in zijn ogen een hogere roeping is, doorspekt met allerlei beproevingen, en niet simpelweg het vermogen om een begrijpelijke zin te produceren. Dat kan ik, maar ik geloof niet dat hij onder de indruk was van mijn stukjes. Ik ben hier pas een paar maanden mee bezig en het kon Wallasek niets schelen wat erin stond – die typische merknaammentaliteit. Ik kwam niet binnen met The New York Times en The Atlantic op mijn voorhoofd gebrand... Wat is er zo leuk?’

‘Je bent echt geen steek veranderd, hè?’

‘Hoezo?’ peilde Edgar.

‘Guy Wallasek heeft je uitgenodigd voor een gesprek op basis van een nogal magere knipselmap, en wat belangrijker is, hij heeft je een baan gegeven. En hoewel Barba geen Hawaii is, is dat toch wat je wilde. Ben je daar niet dankbaar voor?’

Edgar sloeg zijn armen over elkaar en kroop met een chagrijnig gezicht weg in de hoek van het zitje. Het was de verdedigende houding die hij vaak had ingenomen in de tijd dat hij nog dik was. ‘Wallasek heeft me een tijdelijke functie gegeven die meteen onder mijn kont vandaan wordt getrokken zodra jouw grote, grote, grote vriend weer opduikt, een regeling die onbestaanbaar zou zijn als het om een vaste medewerker ging. Een functie die ook nog eens belazerd wordt betaald. Ik was tot voor kort een gehaaide jurist en ik kan schrijven. Ik ga dit geweldig doen en hij krijgt me op een koopje. Waarom zou ik dankbaar zijn?’

Falconer schudde zijn hoofd. ‘Je oordeelt nog steeds zo hard over de mensen, Kellogg. Oordeel je ook zo hard over jezelf?’

Een eerlijk antwoord was veel te ingewikkeld: hij velde een vernietigend oordeel over anderen omdat hij dat anders over zichzelf deed, een methode die niet werkte. Hij stond meteen klaar om een hekel aan iemand te krijgen voordat die ander een hekel aan hem zou krijgen; door die haast was het zo goed als zeker dat de ander inderdaad een hekel aan hem kreeg; zijn vijandigheid jegens kennissen had hem nooit bescherming geboden tegen het knagende gevoel van gekwetstheid dat hij aan zichzelf te wijten had. Een eenvoudiger antwoord – dat Edgar zichzelf zag als een eiland van onvervulde belofte in een zee van ondankbaar onvermogen – zou in het openbaar wel erg dubieus klinken. ‘Ik zeg wat ik denk. Je zei zelf ook al dat de verhouding tussen Wallasek en Barrington niet gezond is.’

‘Dat heb ik niet gezegd. Wallasek is een goede hoofdredacteur en een fatsoenlijke vent. Hij zegt dat het niet zo is, maar hij mist het strijdgewoel – dat hij ermiddenin zit als de boel ergens dusdanig hevig in brand staat dat de haren van je armen schroeien. Ja, hij heeft een zwak voor de korte bocht, dat heeft elke journalist. Voor wat betreft Saddler: Wallasek zit achter zijn bureau, hij verveelt zich, voelt zich buitengesloten. Zodra Saddler in de stad is, gaan ze samen tot in de kleine uurtjes de hort op, worden ze ladderzat, ontmoeten geschifte mensen en worden uit kroegen gegooid, waarna Wallasek het gevoel heeft dat hij er weer helemaal bij hoort. Een kleine zwakheid, als het dat al is. Waarom geef je hem geen kans? Zo’n slechte tactiek is dat nog niet. Je bent een slimme vent, Kellogg, maar je kunt zo’n... woesteling zijn.’

Edgar voelde zich terechtgewezen. Hij werd niet graag terechtgewezen. ‘Jezus, Falconer. Wat ben jij opeens rechtdoorzee.’

Toby draaide met de voet van zijn lege bierglas bedachtzaam rondjes op de tafel. ‘Ik was eigenlijk verbaasd dat je iets van je liet horen. Ik vond het niet vervelend, hoor. Maar ik was verbaasd.’

Edgar vertikte het om toe te geven dat hij duizend doden was gestorven voordat hij Falconer had gebeld. ‘We hadden elkaar zo lang niet gesproken,’ zei hij neutraal.

Falconer lachte. ‘Negentien jaar! En als ik eindelijk iets van je hoor, is het niet omdat je me voor je bruiloft wilt uitnodigen of om over vroeger te kletsen. Je vroeg om een gunst! Daar is lef voor nodig, jochie.’

Tot Edgars eindeloze opluchting had de gok goed uitgepakt, maar de kans dat Falconer een goed woordje voor hem zou willen doen, was één tegen honderd geweest. De meeste journalisten zouden Edgar beschouwen als een snotneus die net kwam kijken en er maar een vrijpostige visie op hun roeping op na hield. De griezelige beleefdheid van Toby had een waarschuwing moeten zijn: dit was niet de Toby Falconer van vroeger.

‘Je draaide er ook niet omheen,’ zei Falconer droogjes. ‘Niks geen loos gebabbel.’

Edgar geneerde zich. ‘Ik heb de schurft aan die hoe-is-het-met-de-kinderen-flauwekul. Sorry hoor, maar wat kan het mij schelen dat je jongste in het kerkkoor zit? Je zou er snel genoeg achter komen dat het me alleen maar om een contact ging.’

‘Sinds Yardley heb ik zelfs niet één keer een kerstkaart van je gehad. Was je niet bang dat ik je zou afpoeieren?’

‘Bang? Ik verwachtte eigenlijk niets anders. Maar ik had niets te verliezen. Hooguit een beetje trots. In de tijd dat ik nog scheppen geld verdiende bij Lee & Thole zou gezichtsverlies misschien erg zijn geweest. In mijn nieuwe, invloedrijke functie als commentator op het wereldgebeuren heb ik mijn auto verkocht, mijn lidmaatschap van de fitnessclub opgezegd en mijn plekje in de skybox van het Yankee-stadion opgegeven. Wat wordt de volgende stap? Waardigheid is even onbelangrijk als al die andere luxeartikelen.’

Falconer wierp even een wrange blik op Edgars pols. ‘Ik zie dat je liever je waardigheid verpatst dan je horloge.’

Als hij afstand deed van zijn duikhorloge van 1500 dollar, zou dat betekenen dat hij zich echt definitief gewonnen gaf. ‘Een cadeau van mijn moeder, toen ik mijn rechtenstudie had afgerond. Ja, ik ben een watje.’

‘Het is een hele opluchting om jou op een beetje sentimentaliteit te betrappen.’

Edgar moest opeens iets kwijt. Hij deed zijn mond open, maar de woorden kwamen niet meteen, alsof het hem zwaar viel om het te zeggen, vreselijk belangrijk, en hij was doodsbenauwd dat hij het er bijna maar bij liet zitten: ‘In elk geval bedankt. Heel erg bedankt.’

‘Ik zou je nooit hebben aanbevolen bij Wallasek als ik dacht dat je het niet zou kunnen,’ zei Falconer goedmoedig. ‘Het enige waar ik op Yardley nooit aan heb getwijfeld, was dat je slim was, al was ik niet altijd even blij met de dingen waarvoor je je intelligentie gebruikte, zoals het uitvissen van iemands zwakke plek. Bovendien had ik er zelf ook belang bij. Ik zat nog met wat oude, onbeantwoorde vragen. Als ik een sollicitatiegesprek met mijn hoofdredacteur voor je zou regelen, zou zelfs de verzuurde Edgar Kellogg zich wellicht verplicht voelen om wat met me te drinken.’

Edgar ging verbaasd rechtop zitten. ‘Ik wist niet eens zeker of je je me wel zou herinneren.’

‘Hoe zou ik jou kunnen vergeten? Sommige dingen die je in het laatste jaar over me hebt gezegd, zijn via via bij mij terechtgekomen. Misschien was dat ook wel de bedoeling.’

Edgar had de pest aan newageachtige ontboezemingen, en dit zou hij niet leuk gaan vinden. Hij haalde zijn schouders op. ‘Tieners kunnen wreed zijn.’

‘Je bent geen tiener. Je bent nog steeds...’

‘Vind je mij wreed? Veel mooier moet het niet worden.’

Ze keken elkaar even uitdrukkingloos aan. ‘Ik weet niet wat je bedoelt,’ zei Falconer.

‘Hoe denk je dat ík werd behandeld, de stootzak van honderdtwintig kilo?’

‘Laat je dat je hele leven vergallen? Volgens mij maakten we het je het in derde jaar niet echt lastig.’

‘Je lijkt Wallasek wel. Ik moet wat dankbaarder zijn.’

Falconer stak hulpeloos zijn handen omhoog. ‘Maar... Wat is er misgegaan? Het ene moment was je niet bij ons weg te slaan, het volgende zat je opeens aan de andere kant van de kantine. In de hal liep je langs me alsof ik een lantaarnpaal was. En opeens begonnen er allemaal verhalen de ronde te doen. Dat ik op macht geilde, dat ik een flikker was, dat ik andere jongens mijn werkstukken liet maken...’

‘Dat deed je ook.’

‘Iedereen deed dat! En dat ik mijn haar verfde!’

‘Dat heb ik nooit gezegd.’

‘Het had wel gekund. Wat bezielde je?’

‘Ik mocht je graag,’ wist Edgar met moeite uit te brengen. ‘Ik was teleurgesteld.’

‘Ik heb geen idee...’

‘Ik hoorde je per ongeluk praten, ja?’ Edgars stemgeluid galmde de hele doodse ruimte door, zelfs de sniffende juffrouw met het gebroken hart keek even op, opgelucht dat ze niet de enige was die problemen had. ‘Ik hoorde je praten,’ ging Edgar verder. ‘In de kleedkamer. Jij en de anderen. Je had niet in de gaten dat ik onder de douche stond. Ik draaide de kraan dicht en bleef achter de scheidingswand staan. Tot dat moment wist ik niet dat mijn bijnaam “Special K” was.’

‘Kom op, zeg. Er was altijd wel iemand die we op de hak namen.’

‘Dit was anders. Je imiteerde me. “Nee, geen chocoladekoekje, dat zijn maar liefst elf calorieën. Elk pondje gaat door het mondje!” ’ Edgar schoof getergd heen en weer op de bank. ‘En je maakte grapjes over mijn zogenaamde zwangerschapsstriemen.’

‘Edgar, ik kan alleen maar zeggen dat die plagerijtjes betekenden dat je erbij hoorde. Je moet medelijden hebben met de nullen over wie we het níét hadden.’

Edgar keek met een ruk op. Dit was de Toby Falconer die hij zich herinnerde. ‘Het werd nog erger. Je zei dat ik altijd met van die smachtende ogen achter je aan liep. Dat het net was of ik een verliefd meisje was, of een jong hondje. Elke keer als je je omdraaide, had je mij op je hielen. Ik wilde weten waar je heen ging, dan kon ik meegaan, van welke club je lid werd, dan kon ik ook lid worden, welke platen je goed vond, dan kon ik ze ook kopen. Jullie moesten allemaal smakelijk lachen omdat ik net zo’n rood honkbaljack als jij ging dragen en dat ik me had laten overplaatsen naar jouw groep met Engels. “Plakkerig.” Je noemde me “plakkerig”. Dus liet ik het los.’

Met zijn duimen tegen zijn slapen masseerde Falconer met zijn vingertoppen zijn voorhoofd, zijn ogen waren gesloten. ‘Jezus, Kellogg. Het spijt me vreselijk. Echt waar. Het ging niet om jou, of alleen maar om jou. Het was iedereen. Ik werd er zo moe van. Ik was pas zeventien, en zelfs toen voelde ik me al doodmoe.’

Nadat hij zijn verhaal twintig jaar als een ademteug had ingehouden en het er nu opeens uitkwam, ontspande Edgar zich eindelijk en bekeek hij zijn maatje met een hernieuwde, ongewone tederheid. ‘Hé, wat gebeurd is, is gebeurd. Je bent trouwens veranderd. Je lijkt een stuk... vergevingsgezinder.’ Dit leek Edgar een vriendelijker manier om te zeggen dat de scherpe kantjes er bij Falconer af waren en hij zelfs een zwak leek te hebben gekregen voor types als Wallasek. ‘Maar er is nog iets. Er ontbreekt iets.’

Falconer reageerde niet gepikeerd, hij glimlachte, streek zijn handen langs zijn gezicht en legde ze toen plat op tafel. ‘Je bedoelt dat ik niet omringd word door een horde fans. Dat ik niet op tafel een tapdans-act met een kapstok doe.’

Edgar peuterde aan een los hoekje van het etiket van zijn Amstel. ‘Zoiets.’

‘In het laatste jaar... Had je meegekregen dat mijn vader toen overleed?’

‘Via via.’

‘Je praatte in die tijd al niet meer tegen me. Hoe dan ook, het kwam heel hard aan. De hele bende leefde heel erg met me mee, minstens vijf minuten. Misschien was dat nog een meevaller. De minder prominent aanwezige jongens van wie een ouder was overleden, kregen twee tot drie minuten medeleven. Maar daarna werd ik weer geacht stuntjes te bedenken om onze docent Spaans te grazen te nemen, stiekem ’s nachts met een groepje van de campus weg te glippen en nieuwe manieren te bedenken om bij de lunch de ananastaart te lanceren. Ik kon het niet meer. Ik had meer “vrienden” op Yardley dan wie ook en ik was zo eenzaam dat ik het wel uit kon schreeuwen. Ze wilden allemaal hun leider terug, maar wie fleurde in de tussentijd mij weer een beetje op?

Mijn moeder zat er helemaal doorheen na de dood van mijn vader, en ik voelde me schuldig dat ik niet bij haar was. Mijn zus dook op twaalfjarige leeftijd al met Jan en alleman de koffer in, jij verspreidde geruchten dat ik er een masturbatieclubje op na hield en ik werd belaagd door vrijwilligers die allemaal lid wilden worden. Ik was depressief en kon me niet meer op de examens concentreren. Het enige wat mijn maatjes wisten te zeggen was: “Zet je eroverheen.” Ik werd gek van alle keren dat de telefoon in de hal ging en het altijd voor mij was. Ik was het zat dat er over me gefluisterd werd en mensen zich afvroegen wat mijn geheim was. Ik werd doodziek van alle reetlikkers die mij veel aardiger vonden dan ik hen.

Dit klinkt misschien een beetje vaag, maar dat moet je me maar vergeven. Je zei net dat er iets ontbrak. Dat waren alle dingen die anderen van mij verwachtten maar die totaal niet om mij draaiden. Het was een vreemd soort macht die niet mijn verdienste was, want ik had het niet uitgevonden en ik kon het ook totaal niet bevatten. Ik had geen flauw idee waarom als ik zei “spring in het meer”, jullie allemaal braaf in het meer sprongen. Als iemand het tegen mij had gezegd, zou ik het nooit hebben gedaan. Ik keek naar mezelf en zag een doodgewone laatstejaars met problemen, en jullie zagen... Ik heb geen idee wat jullie zagen. Het was een gave, als een soort toverlantaarn. Maar het was ook een vloek.

Dus gooide ik het roer om. Ik schreef me niet in bij Yale of Harvard, maar bij Haverford. En op de universiteit droeg ik de onopvallendste kleren die ik maar kon bedenken. Tijdens de colleges zei ik geen woord en ik ging niet naar de slempfeesten. Ik zat op mijn kamer te studeren. Ik was een saaie piet en er werd achter mijn rug nog minder over me gekletst dan over de kleur van het behang.’

‘En toen werd je kaal,’ zei Edgar ondiplomatiek als vanouds, maar hij vroeg zich bijna af of Toby’s glanzende haar als een soort straf was uitgerukt. Het feit dat Falconer bewust datgene had opgegeven waarover hij op school had beschikt, was abject.