1969. Een ervaren geheim agent.

Een eenmansactie. Een license to kill.

James Bond is terug.

==

Het is 1969 en James Bond staat op het punt een – door wraaklust gedreven – solo-actie te ondernemen.

De doorgewinterde geheim agent wordt erop uitgestuurd om een einde te maken aan de burgeroorlog in het West-Afrikaanse land Zanzarim. Hij krijgt hulp van de bloedmooie Blessing, maar wordt zo gedwarsboomd door een plaatselijke militie dat hij zich onttrekt aan M’s bevel en op eigen houtje zijn recht gaat halen. Bonds wraakzucht voert hem naar Washington DC, waar hij op een politieke samenzwering stuit die de wereld op zijn grondvesten laat schudden.

==

William Boyd schreef onder meer Rusteloos en Wachten op de dageraad, en ontving onder andere een Costa Award, de Whitbread First Novel Prize en een nominatie voor de Booker Prize. Boyd woont afwisselend in Frankrijk en in Londen, op een steenworp afstand van James Bonds Londense adres.

Van William Boyd verschenen eerder

==

Rusteloos

Donderwolken

Wachten op de dageraad

William Boyd

Solo

Vertaald door Otto Biersma en Irving Pardoen

==

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

© Ian Fleming Publications Limited 2013

==

The moral rights of the author have been asserted

De morele rechten van de auteur zijn zeker gesteld

==

JAMES BOND en 007 zijn geregistreerde handelsmerken van Danjaq LLC, in een licentie van Ian Fleming Publications Limited. Alle rechten voorbehouden.

==

© 2013 Nederlandse vertaling Otto Biersma en Irving Pardoen

==

Oorspronkelijke titel Solo

Oorspronkelijke uitgave Jonathan Cape, Londen

Omslagontwerp Suzanne Dean/Zeno

Verzorging e-book Perfect Service, Schoonhoven

==

ISBN 978 90 254 4145 6

NUR 302

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2013

==

www.ianfleming.com

www.williamboyd.co.uk

www.atlascontact.nl

Voor Susan

Not for those I raise

The song of thanks and praise

But for those obstinate questionings

Of sense and outward things,

Falling from us, vanishings,

Blank misgivings of a creature

Moving about in worlds not realised...

==

William Wordsworth, Intimations of Immortality

==

Ik zing hierom geen dank –,

Geen lof- of jubelzang,

Maar voor dat koppige bevragen

Van zinnen en van uiterlijke zaken,

Verval van ons, of ons vervagen;

De lege twijfel van een wezen

Bewegend in een wereld die hem helemaal ontging –

==

(vertaling Ivo van Strijtem, (De mooiste van Wordsworth, Lannoo/Atlas, 2004)

Noot van de schrijver

Bij het schrijven van deze roman heb ik me laten leiden door de bijzonderheden en de levensloop van James Bond zoals die zijn weergegeven in het ‘in memoriam’ in You Only Live Twice, de laatste roman die tijdens het leven van Ian Fleming is verschenen. We mogen aannemen dat dit de sleutelelementen waren over Bond en zijn leven die bij het grote publiek bekend mochten worden – elementen waarmee de diverse discrepanties en tegenstrijdigheden in de eerdere romans werden rechtgezet. Derhalve is de James Bond in deze roman in overeenstemming met de wil van Ian Fleming geboren in 1924.

Deel een
Diefstal met braak

1
Verantwoordelijkheid begint met dromen

James Bond droomde. Vreemd genoeg wist hij meteen waar en wanneer de droom zich afspeelde – het was tijdens de oorlog, hij was nog jong en hij liep over een verzonken landweggetje in Normandië, een karrenspoor tussen dichte sleedoornheggen. In zijn droom zag hij na een bocht in het weggetje op een kluitje de verfomfaaide lijken van drie Engelse parachutisten in een greppel liggen. Lichtelijk geschokt bleef hij instinctief staan om het schouwspel in zich op te nemen – het stille hoopje leek op een vreemde manier deel uit te maken van de omringende aarde, een ontspruitend plantaardig organisme in plaats van menselijke lichamen –, tot een boze stem uit de achterhoede riep dat hij moest doorlopen. Aan de andere kant van de greppel liep een boer achter een ploeg met twee zwoegende trekpaarden, alsof er geen sprake was van een oorlog en de gesneuvelde manschappen en de kleine commando-eenheid die ongemakkelijk en waakzaam over zijn terrein liep niets te maken hadden met zijn leven en zijn dagelijkse bezigheden.

Bond werd wakker en ging rechtop in bed zitten, geschrokken van de levensechte intensiteit en gedetailleerdheid van zijn droom. Hij voelde het bonzen van zijn hart, alsof hij nog steeds over het modderige karrenspoor langs de drie dode parachutisten liep, op weg naar het doel van hun missie. Hij dacht terug aan het moment, hij wist nog precies wanneer het was geweest: het was aan het eind van de ochtend van 7 juni 1944, de dag na de invasie in Frankrijk, D-day plus één. Waarom droomde hij over de oorlog? Het gebeurde niet vaak dat hij in het doolhof van de angstaanjagende herinneringen uit die tijd verstrikt raakte. Hij streek met zijn hand door zijn haar en slikte, waarbij hij zijn droge, pijnlijke keel voelde. Te veel gedronken, de vorige avond? Hij pakte het glas water van zijn nachtkastje en nam een paar fikse slokken. Daarna ging hij weer liggen en dacht hij terug aan de gebeurtenissen van die zevende juni in het jaar 1944.

Met een bitter glimlachje stapte hij uit bed en liep hij naakt naar de badkamer. Het Dorchester beschikte over de krachtigste douches van alle Londense hotels en onder de scherpe, bijna pijnlijke naalden van heet water voelde hij hoe de traumatische herinneringen aan die dag in 1944 langzaam begonnen te vervagen en werden weggespoeld. Hij besloot zijn douche met twintig seconden onder de koude straal en overwoog wat hij met het ontbijt zou doen. Zou hij het naar zijn kamer laten brengen of zou hij naar beneden gaan? Beneden, besloot hij, daar zou de wereld er een stuk minder troebel uitzien.

Hij schoor zich en trok een donkerblauw kamgaren kostuum aan met een lichtblauw overhemd en een zwarte zijden stropdas. Tijdens het strikken van zijn das kwamen er ongewild toch weer herinneringen aan zijn droom naar boven. Hij was negentien, luitenant bij de Special Forces van de Britse marinevrijwilligers, als ‘waarnemer’ toegevoegd aan BRODFORCE, een onderdeel van de 30ste Aanvalseenheid, elitecommando’s die als specifieke opdracht het veiligstellen van vijandelijke geheimen hadden: documenten, dossiers en coderingsapparatuur, alle legitieme oorlogsbuit uit de nadagen van de strijd. Bond was met name op zoek naar een nieuwe variant op een codeapparaat van de Wehrmacht, hopend dat hun snelle opmars voor een dusdanig verrassingseffect zou zorgen dat verdere verwoesting kon worden voorkomen.

Kort na de eerste aanvalsgolven op D-day waren er meerdere kleine eenheden van de 30ste Aanvalseenheid op de stranden van Normandië aan wal gegaan. BRODFORCE was de kleinste; hij bestond uit slechts tien commando’s onder leiding van majoor Niven Brodie en luitenant Bond. Ze waren kort na zonsopgang op Gold Beach door een landingsvaartuig afgezet en vervolgens met een legertruck naar het dorpje Sainte-Sabine gereden, vlak bij het kasteel van Malflacon, waar het SS-hoofdkwartier van die regio van Normandië was gevestigd. Ze klommen samen met een Canadese infanterie-eenheid uit de wagen en legden het laatste stuk te voet af over de smalle weggetjes in de bocage, het Normandische coulisselandschap, over het uitgestrekte platteland. De opmars vanaf Gold was zo vlot verlopen dat er geen sprake was van een duidelijke frontlijn. BRODFORCE trok zo snel mogelijk voor de Britse en Canadese troepen uit om alle buit die in Malflacon te vinden was te kunnen confisqueren. Op dat moment hadden ze de dode parachutisten gezien, en het was majoor Brodie zelf geweest die naar Bond had geroepen dat hij moest doorlopen.

Bond haalde een kam door zijn haar om de eigenzinnige lok die steeds voor zijn ogen hing opzij te duwen. Misschien moest hij maar eens iets aan zijn kapsel laten doen, bedacht hij terloops, in de stijl van die tv-presentator – hoe heette hij ook al weer? – en zijn haar in overeenstemming met de geldende mode naar voren kammen in plaats van het in een scheiding te dragen. Nee, dacht hij, pas mon style. Hij slikte opnieuw, zijn keel deed echt pijn. Hij trok de deur van zijn kamer achter zich dicht, deed hem op slot en liep door de gang naar de lift. Hij drukte op het knopje en dacht: ja, roerei met gebakken spek, veel koffie en een sigaret, daar zou hij wel van opknappen.

De liftdeur ging open.

‘Goedemorgen,’ klonk een vrouwenstem in de lift.

‘Goedemorgen,’ antwoordde Bond automatisch en hij stapte naar binnen. Hij herkende onmiddellijk de onvergetelijke geur, het vanille en iris van Shalimar van Guerlain. Onvergetelijk, omdat het het parfum was dat zijn moeder altijd had gedragen. Het was alsof er een deur naar zijn jeugd openging. Hij werd vandaag wel heel veel aan vroeger herinnerd, dacht Bond, en hij keek naar de vrouw in de hoek van de lift. Ze keek hem met een vragend glimlachje en met opgetrokken wenkbrauwen aan.

‘Fijne verjaardag?’ vroeg ze.

‘Hoe weet u dat ik jarig ben?’ vroeg Bond met nauwelijks onderdrukte verbazing.

‘Een gokje,’ zei ze. ‘Ik zag gisteravond dat u iets te vieren had. Net als ik, dan voel je zoiets aan, als medefeestvierder.’

Bond voelde aan de knoop in zijn stropdas en schraapte zijn keel. Hij wist het weer. De vrouw had gisteravond een paar tafeltjes verderop gezeten.

‘Ja,’ zei Bond met een beetje zelfmedelijden. ‘Ik ben inderdaad jarig.’ Hij probeerde tijd te winnen om zijn hersens weer op gang te krijgen. Hij was vanmorgen echt niet in zijn normale doen. De lift zoemde omlaag naar de lobby.

‘En wat had ú te vieren?’ vroeg hij. Hij herinnerde het zich weer, ze hadden allebei champagne gedronken en hun glas naar elkaar geheven.

‘De vierde verjaardag van mijn echtscheiding,’ zei ze droogjes. ‘Een traditie die ik erin hou. Ik trakteer mezelf op een paar cocktails, een etentje met champagne van een goed jaar en een nachtje in een suite in het Dorchester. En vervolgens stuur ik hem de rekening.’

Ze was een lange, slanke vrouw, halverwege de dertig, schatte Bond, met een wilskrachtig, knap gezicht en met honingkleurig haar tot op haar schouders. Blauwe ogen. Scandinavisch? Ze was gekleed in een marineblauwe jumpsuit met een brede, goudkleurige rits die van onder haar navel tot aan haar hals liep. Het nauwsluitende materiaal verried haar welgevormde borsten. Bond liet zijn fysieke waardering even blijken met een glinstering in zijn ogen en zag dezelfde glinstering ook in haar ogen: boodschap ontvangen.

De liftdeur gleed met een gedempte ‘ping’ open op de begane grond.

‘Prettige dag nog,’ zei ze met een kort glimlachje alvorens ze de brede lobby in liep.

==

In de eetzaal bestelde Bond vier roereieren en een vijftal plakjes goed doorbakken spek. Hij nam een grote slok sterke, zwarte koffie en stak in afwachting van zijn ontbijt zijn eerste sigaret van de dag op.

Hij had hetzelfde tafeltje gekregen waaraan hij de vorige avond ook had gezeten. De vrouw had drie tafeltjes verderop links van hem gezeten, op een plek die zo was gekozen dat Bond zijn hoofd nauwelijks hoefde te draaien om haar goed te kunnen zien. Eerder die avond had Bond twee droge martini’s gedronken in Fielding’s, het besloten casino, waar hij erin was geslaagd in twintig minuten bijna honderd pond te verliezen met chemin de fer; hij was echter niet van plan geweest om daardoor zijn avond te laten bederven. Hij had een fles Taittinger Rosé 1960 besteld voor bij de eerste gang van zijn diner, gesauteerde Schotse sint-jakobsschelpen met een beurre-blancsausje, en hij had het glas geheven en zichzelf in stilte gefeliciteerd met zijn vijfenveertigste verjaardag. Op exact hetzelfde moment had hij de vrouw een paar tafeltjes verderop ook haar glas champagne zien heffen. Hun blikken hadden elkaar gekruist, Bond had even zijn schouders opgehaald en met een geamuseerd glimlachje op haar geproost. Ze had zijn toost beantwoord en hij had er verder niet bij stilgestaan. Ze was vertrokken en hij had zich geconcentreerd op het beoordelen van de fles Château Batailley 1959 die hij voor bij zijn hoofdgerecht had besteld: runderfilet, saignant, met pommes dauphinoises – daarom had hij niet echt oog voor haar gehad toen ze met parmantige tred langs zijn tafeltje liep; hij had alleen geregistreerd dat ze lang en blond was, een crèmekleurige jurk droeg en dat haar schoenen kleine, goudkleurige hakken hadden die glansden in het licht van de tafellampen toen ze langs hem liep.

Hij strooide een snufje peper over zijn roerei. Een degelijk ontbijt was een onmisbaar begin van de dag. Hij had zijn secretaresse doorgegeven dat hij die dag niet zou komen, een deel van zijn eigen verjaarscadeau. Het zou al net zo onmogelijk zijn om zijn vijfenveertigste verjaardag onder ogen te zien met het vooruitzicht dat hij straks aan het werk moest als het zonder fatsoenlijk ontbijt zou zijn. Hij bestelde nog een pot koffie; de hete vloeistof verzachtte zijn keel. Vreemd dat hij de vrouw weer in de lift had getroffen, dacht hij, en nog vreemder dat ze had geraden dat het zijn verjaardag was. Een wonderlijk toeval. Hij dacht aan een van de hoofdregels van zijn werk: als iets toeval lijkt, is het dat waarschijnlijk niet. Maar toch hing het leven aan elkaar van toevalligheden, dat kon niemand ontkennen. En ze was ook buitengewoon aantrekkelijk. De manier waarop ze haar haar droeg stond hem aan. Verzorgd, maar tegelijk natuurlijk.

De eerste kelner bood Bond de Times aan. Hij keek naar de kop: ‘Vietcong-offensief ten koste van veel slachtoffers tot staan gebracht’, en wuifde de krant weg. Nee, bedankt, vandaag even niet. De rits aan de voorkant van haar jumpsuit voelde als een provocatie, een uitdaging: trek me omlaag, leek hij uit te roepen. Bond glimlachte in zichzelf bij de gedachte dat hij precies dát zou doen en nam nog een kop koffie – er zat toch nog leven in de oude vos.

==

Bond ging terug naar zijn kamer en pakte zijn kostuum, overhemd en ondergoed van de vorige avond in. Hij stopte zijn toiletbenodigdheden in zijn koffer en controleerde of hij niets was vergeten. Hij wilde een paar aspirientjes voor zijn keelpijn; de koffie had die tijdelijk verzacht, maar nu voelde zijn keel weer dik en opgezwollen en was slikken pijnlijk. Griep? Waarschijnlijk eerder een koutje, hij had gelukkig geen koorts. Desondanks had hij de hele dag voor zichzelf. Hij moest een paar dingetjes regelen, maar verder had hij zichzelf diverse verjaardagspleziertjes beloofd.

Bij de balie stond een horde Japanse toeristen collectief te klagen over de rekening. Bond pakte zijn sigarettenkoker en terwijl hij er een sigaret uit haalde en aanstak, constateerde hij licht bezorgd dat hij de vorige avond ruim dertig sigaretten had gerookt. Hij had het doosje bijgevuld voordat hij naar het casino was gegaan. Maar dit was geen dag voor gedachten over discipline en minderen, hield hij zichzelf voor, nee, dit was een dag voor ongebreideld genieten – toen, terwijl hij in zijn zak naar zijn aansteker zocht, rook hij opnieuw de geur van Shalimar en hoorde hij de stem van de vrouw weer.

‘Hebt u misschien een vuurtje voor me?’

Bond hield haar zijn aansteker voor en zij hield die met twee vingers op zijn knokkels op zijn plek. Aan haar voeten stond een kleine, zachtleren reiskoffer. Ze wilde ook uitchecken – ook weer toeval? Bond stak zijn sigaret aan en keek haar recht aan. Ze blies een rookwolk opzij en keek onverstoorbaar terug.

‘Volgt u mij of volg ik u?’ vroeg ze.

‘We lopen elkaar inderdaad wel erg vaak tegen het lijf,’ zei Bond. Hij stak zijn hand uit. ‘Bond is de naam. James Bond.’

‘Bryce Fitzjohn,’ zei ze. Ze gaven elkaar een hand. Bond zag dat haar nagels kort en niet gelakt waren, waar hij van hield, en voelde dat haar handdruk krachtig was. ‘Viert u uw verjaardag altijd alleen?’ vroeg ze.

‘Niet altijd,’ zei Bond. ‘Alleen had ik dit jaar geen zin in gezelschap.’

Ze keek op toen de rij toeristen zich in beweging zette.

‘Het zal verdorie tijd worden,’ zei ze. Bond dacht iets van een accent te bespeuren. Bryce Fitzjohn. Iers?

‘Gaat u voor,’ zei Bond.

Ze maakte haar handtas open en haalde er een kaartje uit dat ze hem aanbood.

‘Ik besluit mijn echtscheidingsfestiviteiten met een cocktailparty. Vanavond, bij mij thuis. Met een paar leuke en interessante mensen. U bent van harte welkom. Het begint om zes uur en daarna zien we wel hoe de avond verloopt.’ Bond nam het kaartje aan – intussen begon er in zijn hoofd wel een zacht alarmbelletje te rinkelen. De uitnodiging was openlijk, de blauwe ogen waren oprecht. Ik wil je graag terugzien, luidde de boodschap, en de onderliggende boodschap was dat er wellicht ook op seksueel gebied wat plezierigs te beleven zou zijn.

Bond glimlachte verontschuldigend, maar stopte desondanks het kaartje in zijn zak. ‘Ik vrees dat ik al andere bezigheden heb,’ zei hij. ‘Helaas.’

‘Geeft niet,’ zei ze luchtig. ‘Misschien treffen we elkaar hier volgend jaar weer. Tot ziens, Mister Bond.’

Ze drentelde naar de balie, waarbij Bond constateerde dat ze ook aan de achterzijde een zeer prettige aanblik bood. Hij had correct en volgens de geldende beleefdheidsregels gehandeld, maar tegelijk vroeg hij zich af of hij haar uitnodiging misschien iets te overhaast van de hand had gewezen.

==

Bond nam een taxi naar zijn appartement in Chelsea. Toen de wagen Sloane Square in draaide, voelde hij zich op slag een stuk beter. Sloane Square en Albert Bridge waren de twee plekken in Londen waarbij zijn hart altijd even opsprong, overdag en ’s avonds, ongeacht het jaargetij; ze symboliseerden voor hem het feit dat hij thuis was. Hij vond het prettig wonen in Chelsea, ‘Chelsea, dat lommerrijke, kalme en gecultiveerde stukje spielraum waar we werkten en ronddwaalden’. Wie had dat ook al weer geschreven? Maakt niet uit, dacht hij terwijl hij de taxichauffeur opdracht gaf vlak voor het met bomen omzoomde Wellington Square te stoppen. Wie het ook was geweest, Bond deelde zijn gevoelens. Hij stak het plein over en was in zijn zak op zoek naar zijn huissleutels toen de deur al werd geopend door Donalda, zijn huishoudster.

‘Ach, wat fijn dat u er weer bent,’ zei ze. ‘Er is een klein beetje sprake van een crisis; de schilders hebben in de woonkamer een vochtplek gevonden.’

Bond volgde Donalda zijn woning in en liet zijn tas in de gang staan. Ze werkte inmiddels een halfjaar bij hem; ze was een nichtje van May, die jarenlang zijn vertrouwde huishoudster was geweest, maar die eindelijk en met tegenzin was gestopt, daartoe gedwongen door haar steeds erger wordende artritis. May was degene geweest die Donalda als opvolgster had voorgesteld. ‘We vinden het wel zo prettig om het in de familie te houden, Mister James,’ had ze gezegd. ‘We zijn allemaal heel erg op elkaar gesteld.’ Donalda was een slanke, ernstig kijkende jonge vrouw van eind twintig met een bedeesd glimlachje. Ze droeg nooit make-up en ze droeg haar haren in een kleine knot met een korte pony. Het kapsel van een non, dacht Bond. Vermoedelijk zou ze er met een klein beetje moeite een stuk minder alledaags en veel aantrekkelijker uitzien, maar de overdracht van de huishoudelijke taken van May was met zo’n rimpelloze efficiency verlopen dat hij eigenlijk niet wilde dat er ook maar iets veranderde in de situatie zoals die nu was. De ene ochtend had May zoals altijd het werk gedaan en de volgende dag had ze Donalda geïntroduceerd. Er was een leerperiode van twee weken gevolgd waarin May en Donalda de huishoudelijke taken gezamenlijk hadden verricht, en daarna was May vertrokken en had Donalda het overgenomen. Er was volstrekt niets veranderd in de dagelijkse routine: zijn koffie was steeds exact op dezelfde sterkte, zijn roereieren hadden precies dezelfde samenstelling, zijn overhemden waren identiek gestreken, alle benodigde boodschappen werden gedaan en het huis bleef onberispelijk schoon. Donalda was zijn leven binnengegleden alsof ze al van kindsbeen af voor haar taak was klaargestoomd.

Bond liep de woonkamer in. De vloerkleden waren opgerold, de boekenkasten ontdaan van hun inhoud – alles was in dozen opgeslagen –, de vloerplanken lagen er kaal bij en het meubilair stond in het midden van de kamer opgesteld, met lakens bedekt. De doordringende geur van natte verf deed zijn neus prikken. Tom Doig, de schilder, wees hem op de vochtplek op de westelijke muur die zichtbaar was geworden toen het bureau was verplaatst. Bond gaf hem met tegenzin toestemming om de oorzaak te achterhalen en schreef een cheque voor 125 pond uit voor de verdere werkzaamheden. Hij had zichzelf al jaren beloofd dat hij zijn woning een opknapbeurt zou laten geven. Hij was gesteld op zijn appartement, op de grootte en de ligging ervan, en hij had geen verhuisplannen. Bovendien liep de pachtovereenkomst pas over veertig jaar af en Bond had het uitgerekend: tegen die tijd ben ik negenentachtig, als me zoveel tijd gegeven is. En gezien zijn werk was die kans buitengewoon gering, had hij geredeneerd, waarop hij zichzelf een standje had gegeven. Waarom dacht hij na over de toekomst? Alles wat hem intrigeerde en bezighield vond plaats in het heden, en om die gedachte kracht bij te zetten hield hij zich het daaropvolgende uur bezig met het overdreven nauwgezet nalopen en becommentariëren van de door Doig verrichte werkzaamheden. Toen hij Doig en zijn mensen tot het uiterste had getergd, zei hij tegen Donalda dat ze geen koude maaltijd voor hem hoefde klaar te zetten (ze vertrok om zes uur) en verliet hij het huis, de schilders binnensmonds tierend en vloekend achterlatend.

Er scheen een bleek middagzonnetje en het was heerlijk weer. Hij wandelde op zijn gemak in westelijke richting over King’s Road naar Café Picasso, overwegend of hij daar een late lunch zou nuttigen. Het was druk op straat, maar Bond lette niet op de bonte stroom voorbijgangers – op het winkelende publiek, de poseurs, de nieuwsgierigen, op de jeunesse dorée die gekleed was alsof ze op weg was naar een bont feest –, een geluid, een willekeurig beeld, had de herinnering aan de droom van de ochtend teruggebracht en hij liep weer door een oeroud eikenbos in Noord-Frankrijk in 1944, op weg naar een afgelegen kasteel. In de ogen van Bond zag Château Malflacon eruit alsof het op D-day het doelwit was geweest van een raketaanval door een Hawker Typhoon. De classicistische voorgevel was gehavend door de inslagen van de RP-3-raketten van de Typhoon en de linkervleugel van het gebouw was uitgebrand; de verkoolde dakbalken smeulden nog na in het bleke zonlicht. Vreemd genoeg lag er een dode shetlandpony op het ovale gazon waar de met grind bedekte oprijlaan omheen liep. Er waren geen voertuigen te zien en alles leek rustig en verlaten. De manschappen van BRODFORCE knielden in het struikgewas van het kasteelpark terwijl majoor Brodie het gebouw door zijn verrekijker bestudeerde. De vogels hadden gefloten dat het een lieve lust was, herinnerde Bond zich. Er had een prettig, verkoelend briesje gestaan.

Majoor Brodie gaf korporaal Dave Tozer en Bond opdracht een omtrekkende beweging te maken om te kijken of er aan de achterzijde van het kasteel enige activiteit viel te bespeuren. Ze kregen tien minuten, daarna zou de rest van de eenheid het kasteel door de voordeur bestormen, het geheel veiligstellen en beginnen met de zoektocht.

Er had precies hetzelfde waterige zonnetje geschenen als nu, nu hij bijna bij Café Picasso was, bedacht Bond. Daarom was de herinnering teruggekomen: het was net zo’n dag als die zevende juni in 1944, even zacht, geurig, vredig. Hij en Dave Tozer waren door de bosschages langs een leeg stallencomplex gerend, waarna ze in een flinke boomgaard waren terechtgekomen, lange tijd niet onderhouden en met braamstruiken overwoekerd, met zo’n zestig of zeventig bomen: appels, peren, kweeperen, en hier en daar een enkele kersenboom die vol overrijpe vruchten hing. ‘Moet u kijken, luitenant,’ had Tozer grijnzend gezegd. ‘Die pikken we mooi in voordat de anderen komen.’ Bond stond op het punt om waarschuwend zijn hand op te steken: hij had de geur van een houtvuur geroken en aan de andere kant van de boomgaard stemmen gehoord, maar Tozer was er al naartoe gelopen om de glanzende kersen te plukken. Met zijn linkervoet verdween hij in een konijnenhol, de enkel verdraaide en brak met een droog, duidelijk hoorbaar ‘krak’, als van aanmaakhout dat vlam vat.

Tozer kreunde van de pijn, maar hij had inmiddels ook de stemmen gehoord en wist een kreet binnen te houden. Hij wenkte Bond en fluisterde: ‘Neem mijn sten.’ Bond was zelf ook gewapend; in een holster om zijn middel droeg hij een Webley .38, die hij met enige aarzeling aan Tozer gaf om vervolgens met de stengun voorzichtig in de richting van de stemmen te kruipen.

Bond ging afwezig aan een tafeltje op het trottoir voor het café zitten; zijn gedachten waren nog heel ergens anders. Hij bekeek de menukaart en dwong zichzelf om zich te concentreren, waarna hij bij de serveerster een bord lasagne en een glas valpolicella bestelde. Hou op met malen, prentte hij zichzelf in, die dingen zijn een kwarteeuw geleden gebeurd, in een ander leven. Maar de beelden waren nog net zo helder als wanneer het vorige week was gebeurd. De volle, glanzende kersen, het van pijn vertrokken gezicht van Dave Tozer, de vage geur van brandend hout en het geluid van Duitse stemmen: het stond hem allemaal weer glashelder voor de geest.

Hij dwong zichzelf zijn omgeving in zich op te nemen, blij met de afleiding die werd geboden door de excentrieke clientèle van Picasso: de meisjes met hun zwaar opgemaakte donkere ogen en minirokjes, de langharige jongens met hun ribfluwelen broeken en afgedragen Afghaanse jassen. Hij nuttigde zijn geïmproviseerde late lunch en liet voortdurend zijn blik rondgaan, afgeleid door het komen en gaan van de diverse gasten. Hij bestelde nog een glas wijn en een kopje espresso, en hij bewonderde de borsten met de kleine tepels van het meisje aan de tafel naast hem, die duidelijk zichtbaar waren door haar doorzichtige blouse. Er viel toch wel iets te zeggen voor de hedendaagse mode, bedacht Bond, een opgewekte gedachte die werd ingegeven door de ongedwongen seksuele argeloosheid in zijn omgeving. Het meisje in de doorkijkblouse zoende nu met onverholen enthousiasme haar vriendje, die zijn hand op haar bovenbeen liet rusten.

Bond stak een sigaret op en zijn gedachten gingen terug naar de vrouw in het Dorchester Hotel, Bryce Fitzjohn, en naar hun reeks ontmoetingen in de afgelopen twaalf uur. Was daar iets verdachts aan? Hij overwoog verschillende scenario’s en kwam tot de conclusie dat de kans minimaal was dat er meer achter stak. Hoe had ze kunnen weten dat hij in het Dorchester verbleef? Hoe had ze het zo weten te regelen dat ze in de lift stond toen hij besloot te gaan ontbijten? Onmogelijk. Nou ja, niet onmogelijk, maar wel heel erg onwaarschijnlijk. Oké, ze had in de lobby kunnen wachten tot hij uitcheckte, maar nee, dat hield geen steek. Hij haalde haar kaartje uit zijn zak. Ze woonde in Richmond, zag hij. Een cocktailparty om zes uur met wat ‘leuke en interessante’ vrienden.

Bond maakte zijn sigaret uit en vroeg om de rekening. Hij dacht aan haar en haar slanke, verleidelijke lichaam. Hij voelde een kleine rilling van verlangen door zijn ingewanden en zijn kruis gaan. Eigenlijk was het gewoon geilheid. Het oerinstinct: deze is voor mij. Hij had dat gevoel een hele tijd niet meer gehad, moest hij erkennen. Ze was een buitengewoon aantrekkelijke vrouw, hield hij zich voor, en wat belangrijker was: zij vond hem ook aantrekkelijk. Misschien moest hij wat meer over haar te weten zien te komen, dat was tenslotte de correcte procedure, en misschien spanden de geluksgoden wel samen om hem een verjaarscadeautje te bezorgen. Hij legde een pondbiljet en wat kleingeld op de balie voor de rekening en de fooi, liep King’s Road op en hield een taxi aan.

2
De Jensen FF

Ha, Mister Bond. Fijn u weer te zien,’ zei de verkoper met een welgemeende glimlach terwijl Bond om de chocoladebruine Jensen Interceptor I heen liep. Hij stond op het voorterrein van een showroom in Mayfair, vlak bij Park Lane. Bond was er al drie keer eerder geweest om de Interceptor te bekijken, vandaar het vriendelijke welkom van de verkoper. Hoe heette hij ook weer? Brian, dat was het. Brian Richards. De Bentley van Bond was buiten bedrijf, de versnellingsbak werd vervangen. Voor de oude, gekoesterde wagen die in de loop der jaren steeds aan Bonds wensen was aangepast, begonnen de jaren en het onstuimige gebruik te tellen, en het begon hem intussen fikse bedragen te kosten om het voertuig op de weg te houden. Het was net als bij een oud raspaard: het werd tijd hem een rustige oude dag te gunnen. Maar waardoor moest Bond de Bentley vervangen? Hij was niet bijzonder gecharmeerd van moderne auto’s; hij had een proefrit gemaakt met een E-type Jaguar en een MGB GT, maar die bezorgden hem geen echt rijplezier, ze lieten zijn hart niet sneller kloppen. Maar de Interceptor was anders, groot en mooi, en daardoor kwam hij steeds weer terug naar Park Lane.

Brian, de verkoper, kwam dicht bij hem staan en liet zijn stem zakken.

‘Over een paar weken krijg ik de Interceptor II, Mister Bond. Na de autotentoonstelling. En daar kan ik een speciale prijs voor regelen, dus zou het niet zo verstandig zijn om nu de I aan te schaffen, als binnenkort de II uitkomt, als u begrijpt wat ik bedoel. Maar...’ Hij keek om zich heen alsof hij op het punt stond een duister geheim te onthullen. ‘Maar als u nu even mee naar achteren loopt, zal ik u iets bijzonders laten zien.’ Bond volgde de verkoper door de showroom en door een deur naar een kleine binnenplaats achter het gebouw. Hier bevonden zich de werkplaatsen en de ruimte waar de wagens werden gepoetst voordat ze op het voorterrein te koop werden gezet. Brian gebaarde naar wat een tweede Interceptor leek, in dofglanzend zilver. Bond liep eromheen. Een Interceptor, maar op de een of andere manier wat langer, dacht hij, met twee luchtinlaten achter de voorwielkasten.

‘De Jensen FF,’ zei Brian zacht en op eerbiedige toon. ‘Vierwielaandrijving.’ Hij opende het portier. ‘Stapt u eens in, Mister Bond, om te kijken hoe dat voelt.’

Bond liet zich op de bestuurdersstoel zakken en legde zijn handen op het met hout afgewerkte stuur. Zijn ogen gingen over de reeks metertjes op het dashboard en hij snoof de geur van nieuw leer op. Hij voelde een prikkeling in al zijn zintuigen.

‘Gaat u er gerust een stukje mee rijden,’ stelde Brian voor.

‘Dat zou ik wel eens kunnen doen,’ zei Bond.

‘Ga uw gang, Mister Bond. Neem hem mee de grote weg op, trap hem eens flink op zijn staart. U weet niet wat u overkomt. Neemt u gerust alle tijd die u nodig hebt.’

Bond dacht na. ‘Graag. Wanneer sluiten jullie? Het kan wel een paar uurtjes duren.’

‘Ik moet vanavond doorwerken. Ik ben hier zeker tot tien uur. U kunt gewoon achterom rijden en op de bel bij de poort drukken.’

‘Perfect,’ zei Bond, en hij startte de motor.

==

Bond kreeg het gevoel dat hij in een vliegtuig zat en niet in een auto toen hij op de A316 naar Twickenham het gaspedaal intrapte. Door de grote, gebogen voorruit werd de wagen met licht gevuld en het krachtige geronk van de motor klonk als het gebrul van een straalmotor. Dankzij de vierwielaandrijving liet de wagen zich moeiteloos en zonder gas terug te nemen door de strakste bochten voeren. Wanneer hij stopte bij een verkeerslicht keken voorbijgangers om en wezen ze naar de wagen, die met een donker geluid stationair draaide. Als je een auto zoekt om je ego op te vijzelen, dacht Bond tijdens het optrekken, dan is de Jensen FF daar het perfecte voertuig voor. De snelheid drukte hem tegen zijn stoel, een Series V Sunbeam Alpine bleef achter alsof hij stilstond en de bestuurder maakte een gefrustreerd handgebaar.

Bond sloeg voor Richmond Bridge links af. Hij vroeg bij een postkantoor de weg naar Chapel Close, waar Bryce Fitzjohn woonde. Hij reed over Petersham Road langs de rivier, vond de smalle zijweg, draaide erin en parkeerde de wagen. Het was even voor zessen, en hij vond het wel een prettig idee om als eerste gast op haar feestje te verschijnen. Een paar minuten onder vier ogen waren genoeg om eventuele twijfels over haar te bevestigen of weg te nemen.

Het huis van Bryce Fitzjohn was een fraaie vrijstaande woning uit de vroege negentiende eeuw, met een ommuurde tuin en op de achtergrond de grote landhuizen van Richmond Hill. Vanaf de andere kant van het weggetje bekeek Bond de oprit en de voorkant van het huis. Verweerde rode baksteen, een leistenen dak, een vervallen timpaan boven de voordeur, beneden en boven drie grote schuiframen – een ingetogen elegant ontwerp. Ze waren niet goedkoop, deze chique huizen aan de rivier, dus ze was in goeden doen. Haar echtscheiding was dan misschien niet soepel verlopen, maar wellicht wel lucratief geweest, bedacht Bond toen hij de weg overstak en zag dat er geen auto’s bij het huis stonden. Kennelijk was hij inderdaad de eerste gast – uitstekend. Hij drukte op de bel.

Er volgde geen reactie. Bond luisterde en belde nogmaals aan. En nog een keer. Zijn nekharen begonnen weer overeind te staan. Wat was dit voor eigenaardige uitnodiging? Bond was ongewapend en hij voelde zich plotseling kwetsbaar; hij vroeg zich af of hij bespied werd. Hij keek om zich heen en liep de weg weer op. Een moeder met kinderwagen. Een jongen die zijn hond uitliet. Niets ongewoons. Hij liep terug naar het huis en glipte door het hek met siersmeedwerk dat naar de ommuurde tuin voerde. Bond zag goed onderhouden borders met kruiden en een netjes gemaaid gazon met in het midden een stenen vogelbad op een bewerkt voetstuk. Aan het eind van de tuin stonden onder een oeroude, verwrongen vijgenboom een smeedijzeren bank en een tafel. Alles even keurig en beschaafd. Bond volgde het klinkerpaadje over het gras naar de serre aan de achterkant van het huis. Ernaast bevond zich de keukendeur.

Bond gluurde naar binnen. Op de ruwhouten keukentafel stonden schalen met sneetjes brood, verschillende soorten glazen en bakjes met noten, kaasballetjes en olijven. Er was dus inderdaad een feestje – maar waar was de gastvrouw? Bond overwoog terug te gaan naar zijn woning in Chelsea, maar zijn nieuwsgierigheid won het en hij voelde zich verplicht uit te zoeken of hier misschien zaken speelden die het daglicht niet konden velen. Hij hoefde zich alleen maar toegang tot het huis te verschaffen. Wat moet, dat moet, dacht hij, en hij trok een van zijn schoenen uit. Hij draaide de hak los, waardoor het korte, dolkachtige mes zichtbaar werd dat erin verborgen zat. Hij stak het mes in de opening naast het yaleslot en bewoog het heen en weer tot de tong naar achteren schoof en het slot opensprong. Hij duwde de deur open. Het was zo eenvoudig, bij iemand inbreken.

Bond zette de hak weer vast en trok zijn schoen weer aan. Even overwoog hij zijn volgende stap. Hij kon de deur weer dichtdoen en naar huis gaan, niemand zou er beter of slechter van worden. Maar nu hij toch al binnen was, kon het geen kwaad wat nader onderzoek te doen. Wie weet wat hij zou aantreffen. Hij liep met gespitste oren door de keuken en toen hij nergens geluid hoorde, voorzag hij zichzelf van een kippenpasteitje en een driehoekje gerookte zalm. Verrukkelijk. Er stond een roltafeltje met een indrukwekkend arsenaal alcoholische versnaperingen erop. Bond bestudeerde de flessen (er werden kennelijk een paar stevige drinkers verwacht) en voelde even de aandrang om een glaasje whisky te nuttigen – Dimple Haig, zijn lievelingsmerk –, maar hij besloot dat het niet het juiste moment was. Vervolgens bedacht hij zich, schonk drie vingers in een glas en liep de keuken uit om de rest van het huis te verkennen.

De kamers op de begane grond waren ruim en hadden hoge plafonds: er waren een eetkamer plus een salon met fraaie sierlijsten en openslaande deuren die toegang boden tot het gazon. Aan de andere kant van de entree bevonden zich de garderobekast, het toilet en een kleine werkkamer. Hij bekeek de boeken in de boekenkast, die een hele wand vulde. Het waren voornamelijk biografieën en non-fictie, zag hij, met een duidelijke voorkeur voor de showbizz. Hij opende de onderste la van het kleine bureau in de hoek (altijd met de onderste la beginnen) en trof daarin tot zijn verrassing een hele reeks professioneel vervaardigde foto’s aan van een provocerend schaars geklede Bryce Fitzjohn. Op sommige droeg ze een piepkleine leren bikini, op andere was ze topless met haar arm kuis over haar borsten, en op weer andere was ze in vol ornaat te zien, met haar haren weggeblazen door een windmachine en haar decolleté fraai vastgelegd. Op weer een andere reeks foto’s zat ze naakt op een verfomfaaid bed, met haar rug naar de camera en haar bilspleet zichtbaar, haar haren in de war en haar ogen uitnodigend halfgesloten. Onder aan elke foto stond de naam ‘Astrid Ostergard’. Dus Bryce Fitzjohn heette in een ander leven Astrid Ostergard. De naam klonk Bond bekend in de oren; waar was hij die eerder tegengekomen? Hij bladerde de foto’s door. Een actrice, een danseres, een fotomodel? Een chique prostituee? Bond voelde zich in verleiding gebracht om een foto mee te nemen als souvenir.

Hij doorzocht snel de andere laden van het bureau, maar daarin lag niets ongewoons. Haar paspoort bevestigde dat ze inderdaad Bryce Connor Fitzjohn heette, en meldde verder dat ze zevenendertig jaar was en dat ze was geboren in Kilkenny in Ierland. Het werd tijd om naar boven te gaan. Bond dronk zijn glas Haig leeg en liet het op het bureau staan.

Op de bovenverdieping waren twee slaapkamers, waarvan een met een badkamer en suite, duidelijk de kamer van Bryce. Bond trok de kasten, laden en het medicijnkastje in de badkamer open. Niets wees op de aanwezigheid van een man in huis. In de logeerkamer lagen in de onderste la van het nachtkastje een pakje uitgedroogde Gauloises en een beduimeld exemplaar van Mijn leven & liefdes van Frank Harris. Niet echt hard bewijs voor de aanwezigheid van een man in haar leven. Nee, er viel niet veel te ontdekken, afgezien van de foto’s onder pseudoniem.

Bond bleef even stokstijf staan toen hij het geluid hoorde van een automotor – een diesel – en van autobanden op het grind, waarna hij naar het raam liep en voorzichtig naar buiten keek. Er reed een takelwagen met een Triumph Herald 13/60 erachter de oprit op. Bryce Fitzjohn stapte uit de cabine van de takelwagen en aan de andere kant stapte een monteur in overall uit die de sleepkabel losmaakte. Bond keek hoe Bryce een cheque voor de monteur uitschreef, waarna ze kort haar hand opstak toen hij wegreed. Bond trok zich terug van het raam toen ze de voordeur van het huis openmaakte.

Hij liep snel naar de bovenkant van de trap, waar hij beter de reeks telefoontjes kon verstaan die ze pleegde via de telefoon op het tafeltje in de gang. ‘Ja,’ hoorde hij haar zeggen. ‘Met mij weer. Een ware nachtmerrie. Eerst die pech in Kingston... en nu hield hij er helemaal mee op.’ ‘Ha lieverd, het spijt me vreselijk... Nee, we doen het een ander keertje...’ ‘Ik had net zo goed in Siberië kunnen zitten, niemand bood aan me te helpen. Nadat ik jou had gebeld, duurde het drie uur voordat ik een garage had gevonden...’ ‘En toen zei hij dat hij was gerepareerd, maar het rotding wilde nog steeds niet starten. Precies, dus toen moest ik op zoek naar een andere garage. Een rampzalige dag. Ja, ik neem een heet bad en een groot glas gin-tonic...’ ‘Dag liefje. Ja, heel erg jammer, alles staat al klaar. Nee, we doen het binnenkort over. Ik beloof het...’ En zo ging ze nog een paar minuten door met het afbellen van de gasten voor haar feestje.

Bond vroeg zich af wat hij nu het beste kon doen. Plompverloren voor haar neus verschijnen, of stiekem en ongemerkt wegglippen? Hij hoorde haar naar de keuken lopen en vervolgens door de gang naar de trap. Hij schoot de logeerkamer in. Hij hoorde haar op de overloop haar schoenen uitschoppen en het getinkel van ijs in een glas, en kort daarna het geluid van water dat in het bad stroomde. Bond gluurde voorzichtig om de hoek. Ze had de deur van haar slaapkamer opengelaten en terwijl ze haar kamer in en uit liep, zag hij in een soort gefragmenteerde striptease hoe ze zich uitkleedde. Hij liep behoedzaam over de overloop en zag haar spiegelbeeld in de spiegel op haar toilettafel. Ze droeg een rode beha en een rood broekje, en haar huid was heel licht van kleur. Hij zag hoe haar rug smaller werd toen ze haar armen naar achteren bracht om de sluiting van haar beha los te maken. Daarna verdween ze uit beeld.

Bond sloop terug naar de logeerkamer, tegelijk opgewonden en een beetje beschaamd over zijn onbedoelde voyeurisme. Alles leek doodgewoon en verklaarbaar: er was inderdaad een feestje gepland, dat vervolgens niet was doorgegaan omdat haar auto het onderweg in Kingston had begeven toen ze terugkwam uit Londen. Geen addertjes onder het gras, het was allemaal puur toeval. Toch was het beter om op zeker te spelen en te weten dat er geen ingenieuze val voor hem was opgezet.

Hij verliet de logeerkamer, trok de deur achter zich dicht en bleef even op de overloop staan. Het was stil in huis. Ze bevond zich ongetwijfeld in de badkamer, waar ze zich verkwikte met een warm bad. Een fractie van een seconde overwoog hij om doodleuk de badkamer binnen te lopen – nee, gekkenwerk, verdwijn ongemerkt uit huis zolang het nog kan. Hij stapte over haar hooggehakte pumps die nog op de overloop lagen en liep de trap af naar haar werkkamer. Op een velletje papier schreef hij: ‘Bedankt voor de borrel. James’, waarna hij het midden op haar bureau legde, met zijn lege whiskyglas als presse-papier. Hij was benieuwd wat ze daarvan zou denken, met zichzelf ingenomen vanwege zijn ondeugendheid en zich niet bekommerend over de vraag of deze handelwijze wel strookte met de voorzichtigheid die bij zijn beroep hoorde. Wat kon het hem ook schelen, hij had een vrije dag. Hij verliet het huis via de voordeur, trok die zachtjes dicht en liep met zijn handen nonchalant in zijn zakken naar de plek waar hij de Jensen had achtergelaten.

==

Bond reed met een rustig gangetje terug naar Chelsea, zonder het vermogen van de auto uit te testen. De beelden van de recente gebeurtenissen bleven door zijn hoofd spelen. Beelden van Bryce die zich uitkleedde, het rood van haar beha dat contrasteerde met haar lelieblanke huid, de manier waarop ze haar vinger achter de elastiekband van haar onderbroekje haakte om die vervolgens over haar billen omlaag te trekken. Wat had deze vrouw, in feite een volslagen onbekende, wat hem zo fascineerde? Misschien kwam het omdat hij bij haar had ingebroken en haar had bespioneerd, kwam het door zijn clandestiene aanwezigheid in haar huis dat zijn beelden van haar meer... meer wát waren? Meer geladen? Erotischer? Op een perverse manier opwindender? Ergens in zijn achterhoofd wist hij al dat hij een manier moest bedenken om haar terug te zien. Dit was nog niet afgelopen.

Hij draaide het raampje omlaag om wat frisse lucht in de auto te laten. Zijn gezicht was warm, hij veegde zijn lippen af met de rug van zijn hand en bij het oversteken van Chiswick Bridge reed hij door de rook van een vroeg vreugdevuur. Meteen sloeg de associatie weer toe en bevond hij zich weer in de wereld van zijn oorlogsdroom, was hij weer terug in de boomgaard van Château Malflacon, flitsend van boom naar boom met de stengun van korporaal Tozer in zijn hand, luisterend naar de Duitse stemmen die onbezorgd kletsten en die luider klonken naarmate hij dichterbij kwam.

Bond trok op bij een verkeerslicht. Iemand die de Jensen zag, riep: ‘Fraaie wagen, kerel!’ Bond keek niet eens op. Hij bevond zich in een andere wereld, vijfentwintig jaar geleden. Hij herinnerde zich de geur van de rook alsof hij zich weer fysiek in die boomgaard in Normandië bevond en van boom naar boom rende. Bij de rand van de boomgaard had hij het vuur gezien, een stapel dossiermappen en dozen met documenten die traag smeulden; er kwam wel rook van het vuur af, maar het sloeg nog niet echt aan. Drie jonge Duitse soldaten – jong, van zijn leeftijd – leegden luchtig babbelend en lachend de laatste dozen op het vuur. Een van hen had zijn uniformjasje uitgetrokken, waardoor zijn wollen hemd met olijfgroene bretels zichtbaar was. Hij gebruikte een lange hooivork om de papierbundels op het vuur te deponeren. Archiefmedewerkers, stenografen en radio-officieren, veronderstelde Bond, de laatsten die het kasteel verlieten en geïnstrueerd waren alles te verbranden, zich er niet van bewust dat majoor Brodie en de anderen van BRODFORCE op het punt stonden om het kasteel te bestormen.

De knul gooide de hooivork opzij en begon een jerrycan benzine over de berg documenten leeg te gieten. Hij gooide de jerrycan op het gras en zocht in zijn zakken naar lucifers. Een van de andere mannen gooide hem een doosje toe.

Bond stapte met de sten opgeheven uit de bosschages.

‘Weg vom Feuer,’ zei hij, en hij wees met zijn wapen opzij.

De mannen bleven als versteend staan, volledig van hun stuk gebracht door de aanblik van een Britse militair, die bovendien ook nog eens vloeiend Duits sprak. Twee van de mannen draaiden zich meteen om en vluchtten in paniek naar het bos. Bond liet ze ongemoeid. De knul met de bretels frunnikte aan het doosje lucifers in een poging de held uit te hangen. Maar er was iets mis mee, ze weigerden te ontbranden.

‘Lass das,’ waarschuwde Bond hem, de sten in de aanslag brengend. ‘Sonst schiess ich.’

De knul met de bretels slaagde erin om een lucifer aan te strijken, maar hij liet hem meteen weer vallen. Hij grabbelde naar een volgende. Bond dacht: waar is die idioot mee bezig?

‘Doe niet zo stom,’ zei hij in het Duits. Hij richtte de sten naar de hemel en haalde de trekker over.

Niets. Alleen de loze klik van de trekker. Het wapen blokkeerde – het alom bekende manco van de stengun. Kruitslijmaanslag in de afsluiter, of een weigerende patroonaanvoer. De voorgeschreven procedure in zulke gevallen was het verwijderen van de patroonhouder, die schoonkloppen tegen de knie en herplaatsen. Het leek Bond op dat moment geen optie.

De knul met de bretels keek Bond met een glimlach aan. Hij pakte rustig een nieuwe lucifer en streek hem aan.

‘Wie is hier stom?’ zei hij in het Engels. Hij liet de lucifer op de brandstapel vallen. Er verschenen kleine vlammen.

Bond gaf een dreun tegen de patroonhouder en haalde de grendel nog een keer heen en weer.

Hij haalde de trekker keer op keer over. Niets. Klik, klik, klik. De knul bukte en pakte de hooivork. Die had drie vijfentwintig centimeter lange tanden, zag Bond.

Bond haalde de grendel weer heen en weer. Hij richtte het wapen op de jongen.

‘Forke weg,’ zei hij. ‘Sonst bring ich dich um.’

De jongen deed een snelle stap in zijn richting en stootte met de hooivork naar voren; de glanzende tanden bevonden zich plotseling vijf centimeter van Bonds borst en keel. Hij zag al voor zich hoe ze moeiteloos zijn uniform en vervolgens zijn huid zouden doorboren, waarna ze zich diep in zijn lijf zouden begraven. Omdraaien en vluchten ging niet, dan zou zijn rug worden doorboord. Hij had nog steeds de onbruikbare sten in zijn handen, bedacht hij in wat volgens hem zijn laatste seconden waren – hij zou opzij kunnen duiken en het wapen naar het hoofd van zijn tegenstander kunnen gooien. Ergens in zijn achterhoofd groeide de onwrikbare gedachte dat hij het vertikte om hier het loodje te leggen, in deze boomgaard in Normandië.

De jongen grijnsde vals en duwde de tanden van de hooivork verder naar voren, tot ze de stof van Bonds uniform raakten, klaar voor de genadestoot.

‘Dummkopf Engländer,’ zei hij.

Het eerste schot van Tozer trof de knul rechtstreeks in zijn keel en het tweede in zijn borst, waardoor hij naar achteren werd geslagen.

Bond keek om. Tozer stond tegen een appelboom geleund. Hij liet de Webley zakken. De rook kringelde nog uit de loop.

‘Neem me niet kwalijk, luitenant,’ zei hij. ‘Die sten is altijd al een onbetrouwbaar kreng geweest.’ Tozer strompelde naar voren, zijn revolver gericht op de Duitser op de grond. ‘Hij zal ons in elk geval geen last meer bezorgen,’ zei hij met een tevreden glimlachje.

Bond merkte dat hij beefde als een rietje, alsof hij het opeens ijskoud had gekregen. Hij liep naar de knul toe en keek omlaag. Zijn wollen hemd was doordrenkt met bloed. De kogel die hem in zijn keel had getroffen, had een gapende wond achtergelaten waarop, terwijl de lucht uit zijn longen liep, dikke, roze luchtbellen verschenen die daarna knapten.

Bond liet zich op zijn knieën vallen. Hij legde de sten zachtjes op de grond en gaf over.

==

Het verkeerslicht sprong op groen. Bond zette de Jensen in de eerste versnelling en trok rustig op. Waarom had de droom hem zo dreigend achtervolgd, was die zo plotseling opgeroepen uit zijn onderbewuste geheugen? Waarom had hij zich dat moment herinnerd? Waardoor was de herinnering zo levendig en gedetailleerd teruggekeerd? Door zijn verjaardag? Door het idee dat hij weer een jaar ouder was geworden? Wat het ook was, het meest gedenkwaardige moment van die dag, 7 juni 1944, was het besef dat hij was geconfronteerd met het feit dat zijn leven daar en op dat moment een eind had kunnen vinden; het was de eerste keer geweest dat hij daadwerkelijk de dood in de ogen had gekeken. Op dat moment wist hij nog niet dat dat een leidend motief in de rest van zijn leven zou worden.

Deel twee
Hoe beëindig je een oorlog?

1
Risico-elementen

‘Gefeliciteerd met je verjaardag, James,’ zei Miss Moneypenny toen Bond haar kantoor betrad. ‘Of liever gezegd, nog gefeliciteerd met je verjaardag. Heb je je een beetje vermaakt op je vrije dag vorige week?’

‘Ik had eigenlijk gehoopt dat je was vergeten dat ik jarig was,’ zei Bond met krassende stem. Hij had grote moeite met slikken.

‘Nee, natuurlijk niet, het hoort bij mijn werk om zulke dingen te weten,’ zei ze, en ze stond op en liep naar een dossierkast. ‘Alle futiele feitjes van je leven.’

Zo af en toe kon de schertsende praat van Moneypenny ronduit ergerniswekkend zijn. Hij was lichtelijk geïrriteerd dat ze klaarblijkelijk wist hoe oud hij was.

‘Heb je misschien een paar aspirientjes voor me?’ vroeg hij.

In plaats daarvan overhandigde ze hem een dossier. ‘Zo te zien heb je iets te uitbundig feestgevierd,’ zei ze. Bond nam het met een neutrale blik aan.

‘Ik heb keelpijn,’ zei hij. ‘Een lichte griep, denk ik. Ik ben de afgelopen twee dagen om acht uur naar bed gegaan.’

‘Je geheim is bij mij veilig,’ zei ze op dezelfde droge toon, waarna ze een glas water en twee aspirientjes uit een la van haar bureau toverde. Bond slikte ze dankbaar door. Het lampje boven het kantoor van M veranderde van rood in groen.

‘Zet hem op, James,’ zei Moneypenny, en ze concentreerde zich weer op haar typemachine.

==

M stond voor een van de drie ramen van zijn kantoor die uitkeken op Regent’s Park. Zijn hoofd rustte laag op zijn schouders, alsof zijn rug gespannen en pijnlijk was. Hij leek diep in gedachten verzonken en merkte Bonds binnenkomst niet op. Zijn pijp lag leeg op het vloeiblok op zijn bureau en Bond vroeg zich af of hij het gebruikelijke eindeloze ritueel van het tabak stoppen en aansteken zou moeten uitzitten voordat hij eindelijk te horen kreeg waarom hij hier was. Hij schraapte zijn pijnlijke keel.

‘U wilde me spreken?’ vroeg Bond. Hij ging voor het brede bureau staan en legde de map erop.

M draaide zich om; zijn tanige gezicht was gebruind. Hij heeft kennelijk in de tuin gewerkt, dacht Bond. Hij zag er vitaal uit, energiek voor iemand van zijn leeftijd. Bond vroeg zich af hoe oud M was. Toch minstens...

‘Wat is er met je stem?’ vroeg M argwanend.

‘Keelpijn. Een restje verkoudheid,’ zei Bond. ‘Moneypenny heeft me er iets voor gegeven.’