De stenen goden

Van Jeanette Winterson verschenen eerder:

Sinaasappels zijn niet de enige vruchten

De passie

Kersen sexen

Op het lichaam geschreven

Kunst & leugens

Kunstobjecten

GUT symmetrie

De wereld en andere plaatsen

Het powerboek

Vuurtorenwachten

Jeanette Winterson

De stenen goden

Vertaald door Theo Scholten

2007

Uitgeverij Contact

Amsterdam/Antwerpen

© 2007 Jeanette Winterson

© 2007 Nederlandse vertaling Theo Scholten

Oorspronkelijke titel The Stone Gods

Omslagontwerp Suzan Beijer

Foto omslag Artzooks

Ebook 358atwork, Almere

ISBN 978 90 254 2596 8

Deze digitale editie is gemaakt naar de 1e druk; ISBN 978 90 254 4172 2

D/2007/0108/957

NUR 302

www.uitgeverijcontact.nl

Dit boek is voor mijn oudste vriendinnen – Philippa Brewster, Vicky Licorish, Henri Llewelyn Davies, Mona Howard, Peggy Reynolds, Beeban Kidron, Philippa Giles en Ruth Rendell.

En voor Ali Smith, die later kwam, en voor Deborah Warner, altijd.

De Blauwe Planeet

Deze nieuwe wereld weegt een yattogram.

Maar alles is op monsterformaat: plet-me-niet petieterig of uit-focus-vervagend kolossaal. Er zijn bladeren die zo groot zijn als steden, en er zijn vogels die nestelen in kokkelschelpen. In het witte zand staan langtenige klauwafdrukken diep als nachtmerries, en er zijn getijdenpoeltjes in handholten waarin onzichtbare vissen zwemmen.

Bomen als wolkenkrabbers, en even dichtbewoond. Gras zo hoog als heggen, noten met de omvang van pompoenen. Sardines die je alleen met twee man binnen kunt halen. Eieren, met lichtblauwe schaal, stuk voor stuk zo zwaar als een brekend universum.

En, daaronder, paddenstoelen zacht en klein als een muizenoor. Een barst als een snee, en binnenin een miljoen miljoen microben die zich afvragen wat ze nu moeten doen. Sporen die wachten op de wind en nooit achteromkijken.

Mos dat zich concentreert op groen-zijn.

Een man dringt zich naar voren met een microfoon – ‘En is er zuurstof?’ Ja, dat is er. ‘En zoet water?’ In overvloed. ‘En geen vervuiling?’ Niks. Zijn er mineralen? Is er goud? Hoe is het weer? Regent het vaak? Heeft iemand de vis geprobeerd? Zijn er mensen? Nee, er zijn geen mensen. Enigerlei vorm van intelligent leven?

Hangt ervan af wat je onder intelligent verstaat. Er is daar wel iets, ja, en het is heel groot en heel goed in wat het doet.

Er verschijnt een afbeelding van een geschubd monster met plaatstalen kaken op het scherm. Het publiek gilt en valt in katzwijm. Nee! Ja! Nee! Ja!

De efficiëntste moordmachine die ooit is uitgevonden vóór het buskruit. Niet slecht voor een ding met een lijf zo groot als een stadion en een brein zo groot als een jampot.

Ik ben hier vandaag om vragen te beantwoorden: ‘Die dame in het roze –’

‘Zijn die monsters die we hier zien vegetariër?’

‘Mevrouw, zou u vegetariër zijn als u zulke tanden had?’

Dat is het verkeerde antwoord. Ik ben hier om gerust te stellen. Er stapt een wetenschapper naar voren. Dat is beter. Wetenschappers stellen automatisch gerust.

Dit is een heel opwindende en heel geruststellende dag.

We zijn vandaag hier om getuige te zijn van de kans van ons leven. De kans van vele levens. De beste kans die we gekregen hebben sinds het leven begon. Onze planeet raakt op en we hebben een nieuwe gevonden. Tussen al die heldere stenen waarmee de hemel bezet is, hebben we net zolang gezocht tot we die ene gevonden hadden die we ons thuis zullen noemen. We verkassen, dat is alles. Dat moet iedereen een keer doen, vroeg of laat, het is heel normaal.

Mijn naam is Billie Crusoe.

‘Neem me niet kwalijk, is uw naam Billie Crusoe?’

‘Ja, dat ben ik.’

‘Van Bureau Verbetering?’

‘Ja, Elke Dag een Nieuwe Dag.’ (Zoals wij zeggen bij Verbetering.)

‘Kunt u de kijkers vertellen hoe de nieuwe planeet hun leven zal beïnvloeden?’

‘Ja, dat kan ik wel. De nieuwe planeet biedt ons de gelegenheid dingen anders te doen. We hebben hier op Orbus een heleboel schitterende successen gehad – nou ja, we zijn toch het succesverhaal van het heelal? Ik bedoel: er is geen enkele andere planeet met menselijk leven.’

De vragensteller knikt en glimlacht verwoed.

‘Maar we hebben een paar keer de plank misgeslagen. Een paar fouten gemaakt. We hebben beperkte natuurlijke hulpbronnen tot onze beschikking, en een groeiende bevolking die het er allerminst over eens is hoe onze wereld als geheel die resterende hulpbronnen zou moeten verdelen. Een conflict ligt voor de hand. Een nieuwe planeet betekent dat we onszelf kunnen gaan herverdelen. Dat betekent een betere kwaliteit van leven voor iedereen – degenen die weggaan en degenen die blijven.’

‘Een win-winsituatie, dus?’

‘Inderdaad, het is gewoon altijd prijs.’

Door de gouden bogen die de stadspoorten zijn, arriveert de president van het Centraal Gezag. De bogen staan daar als engelen, hun vleugels naar achteren gevouwen tegen de mindere lichten van de skyline.

De laserpoorten, die er zo solide uitzien, verschijnen en verdwijnen, net als de muur die de stad omringt, een zichtbaar en onzichtbaar teken van vooruitgang en macht.

Kijk in het licht – die flauwe flikkering is hun lange energie. Ze zijn de aura van de stad: zinnebeeld en waarschuwing, zijn aureool en schild.

De presidentiële stoet heeft de Kring bereikt. Vlaggen, lopers, bloemen, pluimstrijkers, huurmoordenaars, persmensen, tv-presentatoren, hulptroepen, ondersteuning, dokters, techneuten, crew, apparatuur, licht, geluid, real time, archief, vox-pop, popcorn, poetsbeurt, make-up, poederbeurt, klaar, groen – DRAAIEN.

De president houdt een toespraak. Het Centraal Gezag heeft de ruimtemissie honderden jaren gefinancierd, en het spreekt vanzelf dat wat we ontdekken van ons is. Hij vergelijkt ons met de mannen die Oost-Indië hebben gevonden, de beide Amerika’s, de noordpoolcirkel; hij wordt emotioneel, hij zoekt naar een regel poëzie. Daar is hij dan, heel even, in een handschrift dat niemand kan lezen, schuin aflopend onder de beelden van de Blauwe Planeet – Zij is alle Staten, alle Vorsten ik…

De president houdt een toespraak.

Uniek moment voor de mensheid… ongekende kans… oorlog afgewend… top gepland tussen het Centraal Gezag, het Oostelijk Kalifaat en onze vrienden in het SinoMosko-pact. Vreedzaam compromis beloofd. Nieuwe planeten voor oude. Morgenochtend volop foto’s en informatie in alle tweeëntwintig geo-steden van het Centraal Gezag. Nieuwe kolonisatiemissie in gereedheid gebracht. Monsters worden humaan vernietigd, afgezien misschien van de wetenschappelijke vangst van een of twee voorbeelden voor het Zooeum.

De ruimtevaarders zelf komen de Kring binnen, in glimmende titanium drukpakken, een bovenmaatse helm onder hun arm. Dit zijn mannen betoverend als kometen, die roem als een staart van vuur achter zich aan slepen.

Er is een robot bij hen – nou ja, een Robo sapiens, ongelooflijk sexy, met die spijtige blik die ze allemaal hebben voordat ze ontmanteld worden. Dat is beleid; alle informatiegevoelige robots worden na een missie ontmanteld, zodat hun data niet in handen van vijandige krachten kunnen vallen. Ze is het hele heelal door geweest, en nu gaat ze naar de recyclingafdeling. Het mooie van robots, zelfs van deze Robo sapiens, is dat niemand medelijden met ze heeft. Het zijn maar machines.

Daar staat ze, terwijl de redders in hun zilveren pakken de president de hand schudden. Ze gaat ons alles over de chemische en minerale samenstelling van de nieuwe planeet vertellen, de atmosferische gegevens, de mogelijke geschiedenis en potentiële evolutie. Daarna, wanneer het openbare gedeelte is afgehandeld, gaat ze naar achteren, draagt al haar data over en zet haar energiecellen open tot haar laatste robotzucht.

Het Einde.

Het is een soort zelfmoord, een soort doodbloeden, maar ze tonen geen emotie omdat emoties geen deel uitmaken van hun programmering.

Verbazend om er zo overtuigend uit te zien en niets anders te zijn dan siliconen en een printplaat.

Ze kijkt even naar de Ondersteuningspost en vangt mijn blik. Ik moet onwillekeurig blozen. Ik denk dat ze mijn gedachten heeft gelezen. Dat kunnen ze.

Dit is een geweldige dag voor de wetenschap. De laatste honderd jaar zijn een hel geweest. De doemdenkers en de milieubeschermers bleven ons maar inpeperen dat we zo goed als dood waren, en hocus pocus pas, daar vinden we niet alleen een nieuwe planeet, maar ze is ook nog eens perfect voor nieuw leven. Dit keer zullen we voorzichtiger zijn. Dit keer zullen we van onze fouten leren. De nieuwe planeet zal plaats bieden aan de eerste hoogontwikkelde beschaving van het heelal. Het zal een democratie zijn – want wat we in het openbaar ook zeggen, we laten het Oostelijk Kalifaat er nog geen yattomijl bij in de buurt komen. We schieten ze neer voordat ze landen. Nee, we schieten ze niet neer, want de president van het Centraal Gezag heeft net een programma van Geen Oorlog aangekondigd voor de nieuwe wereld. We schieten het Oostelijk Kalifaat niet neer, we zullen ze krachtig weren.

Zoals er nu achter gesloten deuren wordt gedacht, laten we deze aftandse, rottende planeet over aan het Kalifaat en het SinoMosko-pact, en die mogen elkaar tot moes bombarderen terwijl de vredelievende lieden van het Centraal Gezag de beschaving naar de nieuwe wereld verschepen.

De nieuwe wereld – El Dorado, Atlantis, de Goudkust, Newfoundland, Plymouth Rock, Rapanaui, Utopia, de Blauwe Planeet. Bij toeval gevonden, bespied door een spiegel in een duistere rede, dronken verhalen vastgebonden aan een vat rum, schipbreuk, een Bijbels Kompas, een reusachtige vis heeft ons erheen gevoerd, een storm heeft ons naar dit eiland geslingerd. In de wildernis van de ruimte vonden we…

Mijn naam is Billie Crusoe. Daar heb je mijn baas, Manfred. Hij is het soort man dat ervoor in de wieg gelegd is om hoger en hoger te komen: een menselijke lift.

‘Billie, heb je de downloads gehoord?’

‘Ja, alles is er – tekeningen, diagrammen, en een stapsgewijze uitleg hoe de Blauwe Planeet ons leven zal veranderen.’

‘We moeten dit positief presenteren.’

‘Het is toch ook positief? Wou je zeggen dat er presentatie-problemen zijn terwijl iedereen sterft van nieuwsgierigheid?’

‘Wil je niet het woord “sterft” gebruiken?’

‘Maar Orbus sterft toch ook?’

‘Orbus sterft niet. Orbus ontwikkelt zich op een manier die zich niet laat verenigen met menselijk leven.’

‘Oké, dus het is de schuld van de planeet. Wij hebben niets gedaan, zeker? We hebben haar alleen maar totaal verneukt en een schop gegeven toen ze niet meer opstond.’

‘Ik weet hoe je je voelt. Ik zeg niet dat je helemaal verkeerd zit met je analyse, maar zo kunnen we de situatie niet presenteren. De president heeft vanmorgen via een memo laten weten dat Bureau Verbetering en Bureau Media hier samen aan moeten werken. We willen geen domme vragen – geen moeilijkheden. Het laatste waar het Centraal Gezag nu behoefte aan heeft is dat het bij onszelf onrustig wordt. We krijgen het al moeilijk genoeg met het Kalifaat en het Pact.’

‘Omdat jullie niet van plan zijn de Gelovigen of het Collectief een lift te geven?’

‘Hebben zij ooit iets voor ons gedaan dan? Het Centraal Gezag probeert op een verantwoordelijke manier te leven op een overvolle planeet, en die gasten zoeken nog steeds de hemel af naar God en zuigen de laatste druppels olie uit de grond. Ze kunnen de pest krijgen.’

Manfred keek naar mijn notitieboekje. Hij fronste zijn oudere-man-bedachtzaam-type-sexy frons. ‘Billie, als je niet zo excentriek was, zou je beter bij ons passen. Waarom schrijf je nou in een notitieboekje? Niemand leest of schrijft nog – dat hoeft niet meer. Waarom kun je niet net zoals iedereen een SpraakBlok gebruiken?’

‘Notitieboekje. Potlood. Die hebben een ouderwetse charme – ik hou daarvan.’

‘En ik hou van het heden zoals het is. Woon je nog steeds in dat biokoepelgeval?’

‘De boerderij, bedoel je? Natuurlijk. Als ik hem lonend had kunnen maken, zou ik nu niet voor jou werken. Maar een wereld die zijn vlees in het lab kloont en zijn gewassen ondergronds fabriceert, vindt natuurlijk voedsel smerig en verziekt.’

‘Dat is het ook.’

‘Ja. En varkens zijn vliegtuigen. Dus wordt de boerderij aan het Levend Museum verhuurd en ben ik jouw slaafje.’

‘Je ziet niet zo vaak dat wetenschappers bij Verbetering komen werken… Het is niet bepaald een carrièrestap.’

Ik had het gevoel dat hier nog iets anders speelde – zo’n ijsgesprek waarbij over het lijk in het meer heen wordt geschaatst. ‘Is er iets mis met mijn werk?’

Manfred haalde zijn schouders op. ‘Zoals ik al zei, een hoogvlieger van Bureau Wetenschappen hoeft geen baan bij Verbetering te nemen.’

‘Jij werkt ook voor Verbetering.’

Hij begon ongeduldig te worden. ‘Billie, binnen twee jaar run ik hier de hele tent. Ik heb het plaatje in mijn hoofd. Ik heb een Promotieplan. Ik ben op weg naar de bovenste verdieping.’ (Ja, daar gaat-ie, de Penthouseman.) ‘Jij bent nergens naar op weg. Je had binnen een halfjaar naar Management kunnen promoveren, maar je bent nog steeds op de grond bezig, mensen thuis bezoeken.’

‘Zo ben ik, een kruising tussen een Wijkverpleegster en een Verzekeringscolporteur.’

‘Wat is een Wijkverpleegster?’

‘Laat maar zitten. Geschiedenis is een hobby van me. Het is niet verboden, net zomin als de boerderij verboden is, net zomin als een simpel leven willen verboden is. Geen plaatje, geen Promotieplan. Oké?’

‘Oké. Oké.’

Hij hief zijn handen op. Hij maakte aanstalten om weg te gaan. ‘O, je moet je Solo weghalen. Je hebt net een bon gekregen van Vereffening.’

‘Maar ik heb een vergunning!’

‘Ga maar naar Vereffening.’

‘Manfred, dit is nu al een jaar aan de gang – ik maak het in orde, en zij beginnen weer. Ik ben niet paranoïde, maar als iemand het op me voorzien heeft, wil ik het wel graag weten.’

‘Niemand heeft het op je voorzien. Maar haal die Solo weg. Ik zou het doen als ik jou was.’

Hij draaide zich om met zijn mooie lijf en zijn mooie kop, en ging op weg naar hogere zaken.

Manfred is een van die zelfverzekerde mannen die zich genetisch hebben laten Fixeren als achter in de veertig. De meeste mannen laten zich liever jonger Fixeren, en er zijn geen vrouwen die zich ouder dan dertig laten Fixeren. ‘De DNA-dynastie’ noemden ze ons toen de eerste generatie mensen met succes gehercodeerd werd. Ouderdom is een informatiefout. Het lichaam wordt steeds minder vloeiend. Commandostations hebben geen verbinding meer met satellietstations. De overdracht faalt. Het lichaam is erop gemaakt om zichzelf te herstellen en te vernieuwen, en de meeste cellen zijn maar ongeveer een derde zo oud als ons geboortejaar, maar mitochondriaal DNA is even oud als wij zijn, en mutaties en vervormingen hebben zich er altijd sneller in opgehoopt dan in het DNA in de celkern. Eeuwenlang hebben we dat niet kunnen verhelpen – en nu kunnen we dat wel.

De wetenschap kan echter niet alles verhelpen – vrouwen vinden dat ze er jeugdig uit moeten zien, mannen in mindere mate, en de lifestyleprogramma’s hebben het voortdurend maar over de aantrekkingskracht van de oudere man. Iedereen wil er een – jonge meisjes en homoseksuele toyboys zijn weg van Manfred. Zijn vriendje heeft een robot ontworpen die er net zo uitziet als hij. Persoonlijk zou ik het verschil niet kunnen zien.

Ik ging naar beneden, door de dichte gelederen van Sancties en Steunverlening, officieel bekend als Bureau Vereffening en Bureau Verbetering, maar de SS klinkt beter dan de VV. We werken heel vaak samen, een soort zachte-smeris-harde-smeris-aanpak. Het is mijn werk – dat wil zeggen, ons werk – bij Verbetering om de mensen uit te leggen dat ze toch echt hun leven willen leiden op een manier die goed voor hen en goed voor de gemeenschap is. Vereffening bemoeit zich ermee wanneer dat niet helemaal wil lukken.

Ik ken al die jongens van Vereffening. Ik zwaai en glimlach. Ze knikken, en laten me erdoor.

Buiten staat er een rij Solo’s en een rij Limo’s.

S staat voor Solo – een eenzits transportvoertuig op zonne-energie. L staat voor Limo, een meerzits waterstofhybride. S staat voor snelvervoer. L staat voor langeafstandsvervoer. Eenletterherkenning wordt op scholen onderwezen.

Bij een van deze voertuigen, en eentje maar, staat een Digi-Diender cijfers in te toetsen in de Codeerder die op zijn arm is aangesloten. Tijdens evenementen met veel beveiliging zijn er altijd DigiDienders in de buurt voor ondersteuning – het zijn maar gewoon robots, soepblikken met Arrestatiebevoegdheid.

In de lange rij voertuigen heeft er eentje – en eentje maar – het mijne, een felgeel laserlicht op de voorruit. Dat is mijn bon. Tenzij ik op de gele knop op de parkeermeter ernaast druk, kan ik niet wegrijden omdat ik niet door de ruit naar buiten kan kijken. Het is een slim systeem – je moet schuld aanvaarden voor je weg kunt rijden en je onschuld kunt betuigen.

P staat voor Parkeermeter. Je rijdt naar de stoeprand, stapt uit, kijkt rond, en de glimmende parkeermeter op zonne-energie zegt tegen je, met zijn glimmende-parkeermeter-op-zonne-energie-stem – Hallo daar! U mag hier dertig minuten parkeren. Ik schrijf het rechtstreeks van uw rekening af. Welkom in deze buurt.

De meter fotografeert vervolgens je nummerbord, maakt verbinding met je Parkeerrekening, die te allen tijde een creditsaldo moet hebben, en stuurt een digitaal betalingsbewijs naar je HuisScherm of je WerkScherm, net wat je opgegeven hebt. Dat is alles, tenzij je te laat bent – in dat geval zet de meter een laserlicht op je voorruit, op zo’n manier dat het onmogelijk is om weg te rijden zonder de Boete te accepteren.

Dus daar sta ik dan – en ik heb een bekeuring, ook al heb ik een knots van een vergunning op de voorkant van mijn auto zitten, met de datum en het tijdstip van aankomst en het imposante symbool van het Centraal Gezag.

Ik heb een bekeuring – alweer. Als ik paranoïde was aangelegd, wat ik ben, zou ik haast gaan geloven… Wat geloven?

Ik zwaai met beide armen naar de DigiDiender en wijs op de vergunning. Hij haalt zijn blikken schouders op. De jongens van Vereffening staan te lachen – het is waar, dit soort gedonder, of gediender, komt aan de lopende band voor, en het is vervelend maar geen probleem… Het lastige is alleen dat het voor mij wel een groot probleem begint te worden.

Ik haal mijn Omni tevoorschijn – de telefoon die alles doet – en hij maakt automatisch verbinding met de Hulplijn van de Parkeerdienst. Er licht een sympathiek gezicht op in blonde pixels. ‘VANWEGE…’ Ik mep haar uit voor ze verder kan gaan.

V staat voor Vanwege. Zodra er iemand belt om te klagen, zegt een sympathiek persoon – nou ja, een sympathieke robot eigenlijk, want die zijn geprogrammeerd om sympathieker te zijn dan personen. Hoe dan ook, die sympathieke robot zegt: ‘VANWEGE’, en dan weet je dat vanwege het grote aantal bellers, vanwege de enorme vraag, vanwege personeelsgebrek, vanwege moeilijkheden, vanwege een storing in het systeem, vanwege hevige storm, vanwege kleine groene mannetjes die het kantoor bezet houden, enfin, VANWEGE, niemand je te woord zal staan, in ieder geval niet in dit leven.

Kut kut kut. K staat voor Kut.

En te midden van dit leven vol techniek en gestress en gekloot staat B voor Boerderij. Mijn boerderij. Twintig hectare weiland en akkerland, met een riviertje dat er dwars doorheen loopt als een herinnering. Stap in dat water en je weet alles weer, en wat je niet meer weet, bedenk je.

Mijn boerderij is de laatste in zijn soort – als een oude voorvader die iedereen vergeten is. Het is een biokoepelwereld, verborgen en verzegeld: een boodschap in een fles uit een andere tijd.

De grond is diepe klei en het vee maakt er gaten in waar het samendromt om te grazen. De gaten vullen zich met water, waar vervolgens ijs op komt, en de vogels breken het ijs open om te drinken. De stroken bosland die de akkers omgeven, zijn rijk aan takken rijk aan vogels. ’s Avonds is de lucht boven het bos donker van de vleugels van vogels.

De ruwe hekken, de ongelijke grond, de graspollen, de kleine blauwe viooltjes die groeien waar het vee komt, de papavers die de omgeploegde aarde veranderen in een rode zee die hazen splijten. De afstand die het oog volgt naar alles wat beweegt en duikt, het leven dat elk stukje ongecultiveerde heg en berm vult. De legers, gangen, nesten, boomholten, wespengallen, uitgeboorde gaten van de waterratten, otterhonken, paddenstenen, muizen krioelend in de stapelmuurtjes, dassenburchten, molshopen, vossenholen, konijnenpijpen, hermelijnen bruin in de zomer en wit in de winter, als kogels over de oever flitsend. De forel schichtig in het riet. De karper duttend op het rivierbed. Libellen als Annunciaties. Een ijsvogel op vleugels van blauw licht. Een groenkoppige eend en een witte zwaan die onder de witschuimende val van het groene water naar de bodem van het ravijn duiken, waar de kikkers geduldig wachten tot ze in een sprookje komen.

Er is hier geen toverstaf. Als ik de Solo niet binnen vijf minuten weghaal, verandert geel in oranje en dan in rood, niet zoals de zon verandert, om de dag te markeren, maar zodat mijn boete hoger wordt. Druk op die knop, Billie. Druk op die rotknop. B staat voor Billie, en R voor rotknop.

DANK U! zegt de parkeermeter. U kunt nu wegrijden.

Er zullen geen parkeermeters op de Blauwe Planeet zijn. Alleen dat al maakt een bezoek de moeite van de reis waard.

Ik heb vandaag een afspraak met een vrouw die genetisch teruggedraaid wil worden tot twaalf jaar oud om haar man zover te krijgen dat hij niet meer achter schoolmeisjes aan zit. Het is mogelijk, maar het is verboden. Ze wil de zaak voorleg-gen aan het Hof voor de Rechten van de Mens. Ze is al bij een psychiater geweest, en bij een Raadsman die gespecialiseerd is in Genetica. Nu moet ze met mij praten, van vrouw tot vrouw, omdat Verbetering er is om te Luisteren wanneer Je Problemen Hebt.

Ik toets de coördinaten van mijn bestemming in, en de Solo baant zich een weg naar de strook voor Zakelijk Verkeer. Dit is rijden in de spits en ik moet er kilometer voor kilometer voor betalen. In de Vrijetijdsstrook betaalt helemaal niemand, maar ja, daar komt ook niemand vooruit.

De eerste foto’s van de Blauwe Planeet beginnen op de interactieve gevels van de gebouwen te verschijnen. Het is net alsof we er zo naartoe rijden. Daar is ze, ongerept, een geslepen diamant, en er wordt ingezoomd op kilometers en kilometers lege schoonheid. Iedereen op de snelweg kijkt. Het maakt niet uit: magnetische afstoting zorgt ervoor dat niemand tegen iemand anders aan rijdt. We blijven gewoon in de rij en komen er wel een keer. Ja, we komen er wel een keer, blauwe planeet, zilveren sterren.

De Solo piept. Stemaanduiding zegt tegen me dat ik rechtsaf moet, en op het muurscherm op de hoek van de straat licht een plaatje van een rij deurbellen op. Dit moet de Bellevuelaan zijn. Etymologie was een van de slachtoffers van het van staatswege aanbevolen massa-analfabetisme. Sorry: een stap in de richting van een meer geïntegreerd, gebruiksvriendelijk huis-tuin-en-keukeninformatie- en communicatiesysteem. (Stem en plaatjes: ja, geschreven woord: nee.)

Terwijl ik afsla, rij ik recht op een BromBot af.

BromBots: rechtstreekse afstammelingen van een laagbetaalde Overheidsfunctionaris die Verkeersagent werd genoemd. Zoals iedereen wist waren die types onmenselijk, en het lag veel meer voor de hand om ze te gaan maken dan om ze in dienst te nemen, dus zodra de technologie beschikbaar was, hebben we dat ook gedaan.

De BromBot wenkt me, en zoemt me zijn vraag toe met zijn kenmerkende synthesizerstem die klinkt als wespen in een vuilnisbak. BromBots hoeven niet zo te klinken, maar dat doen ze wel: waarom aarzelde ik op een drukke afslag van een doorgaande weg?

Ik zeg tegen hem dat ik alleen maar wachtte tot ik het straatnaambord kon zien. Hij mompelt iets in de radio die een verlengstuk van zijn kin is, en voor ik het weet zijn een paar Snuffies bezig de onderkant van de auto te bekijken met spiegels.

Snuffies: irritante, kleine micro-Bots die in afvoeren rondscharrelen en vloerverwarmingen repareren. De meeste mensen hebben er een paar in de auto voor het geval ze iets van de grond opgeraapt willen hebben of een voetmassage nodig hebben. Snuffies hebben geen persoonlijkheid, en ze zien eruit als een doos op wieltjes met op elke hoek een intrekbare antenne. Ze zijn ontworpen voor mensen die het druk hebben en onderweg zijn – wij allemaal, dus, want stil blijven staan is zo vorige-eeuws.

‘Wat is er aan de hand?’ vraag ik aan de Bot, maar hij zal geen antwoord geven, want BromBots hebben een zeer beperkt spraakvermogen.

Ik moet niet paranoïde worden – Bots zijn een doodnormaal verschijnsel in een doodnormale straat hier in TechStad, want TechStad is de plek waar alle robots van de tweeëntwintig geo-steden van het Centraal Gezag worden ontworpen en gemaakt. Natuurlijk, of eigenlijk onnatuurlijk, hebben we er een heleboel van.

R staat voor Robot.

Je hebt de Keukenhulp voor de huishoudelijke klusjes, Vliegende Voeten voor boodschappen of om te voetballen met de kinderen. Garagehulp – dat is die grote harige die goed met een sleutel overweg kan. Je hebt ook nog Help-een-Handje, voor de tijdelijk partnerlozen.

We hebben Robo-pootje, het perfecte huisdier – afhankelijk van wat je onder perfect verstaat. We hebben TourBots, die je kunt huren als je iets nieuws bezoekt en iemand nodig hebt om je rond te leiden. In het onderste segment hebben we de BukBots, die geen voeten hebben omdat ze altijd op hun knie-en zitten schoon te maken. En we hebben BromBots. Tja.

Die van mij is klaar met het napluizen van de auto en heeft een Overtredingscode verstuurd. Ik weet niet wat voor overtreding ik heb begaan – maar ik weet wel dat het onmogelijk is om met een BromBot in discussie te gaan. Ik zal het later met de Computer op moeten nemen.

De BromBot schuifelt weg in zijn bovenmaatse nanoparka met intelligente capuchon. De capuchon is het gedeelte dat informatie verwerkt – de rest van de Bot is gewoon een bewegend brok metaal – wat alle robots zijn, als puntje bij paaltje komt, tot aan de grote doorbraak.

Robo sapiens.

Even ver verwijderd van een BromBot als de neanderthaler van ons. Nee, dat moet ik corrigeren, want wij gaan achteruit. Ja, dat is echt zo – we hebben geen hersenen nodig, dus onze hersenen worden kleiner. Niet alle hersenen, gewoon de hersenen van de meeste mensen – het is een onvermijdelijk onderdeel van de vooruitgang.

Ondertussen is de Robo sapiens aan het evolueren.

Het eerste kunstmatige wezen dat eruitziet en doet als een mens, en dat zich net als een mens kan ontwikkelen – binnen bepaalde grenzen, natuurlijk.

Er zijn er niet zoveel van, en ze zijn ongelooflijk duur om te maken. Als je rijk bent en op zoek naar het ultieme statussymbool, neem je een Robo sapiens. De president van het Centraal Gezag heeft er twee die als zijn Persoonlijk Assistent en Lijfwacht werken. Ze onthouden alles – gezichten, informatie, getallen, gesprekken – en ze kunnen verbanden leggen. Dit zijn robots die de stippen met elkaar verbinden. Vraag ze om advies, en ze geven het je: onpartijdig advies gebaseerd op alles wat er over de situatie te weten valt.

Vraag ze wat je twee jaar geleden om deze tijd deed, en ze vertellen het je. Vraag ze wat je hebt gegeten op het eerste G-feestje van je vrouw, en ze draaien van harte het hele menu voor je af. Alleen hebben ze geen hart.

Harteloos. Bloedmooi. Toch heb ik er nog nooit een gezien die zo veel indruk maakte als die ene die ze hebben meegenomen naar de Blauwe Planeet. Ze is speciaal voor die klus gebouwd, maar moest ze nou ook nog zo mooi zijn?

Op intersoortelijke seks staat de doodstraf.

Als ik zo naar de nummers in de straat kijk, geloof ik dat mijn cliënt een G-feestje houdt. Vroeger hadden de mensen verjaardagen. Dat heb ik allemaal in kaart kunnen brengen via het Centraal Archief. Nu spelen verjaardagen geen rol meer, omdat ze het verstrijken van de jaren markeren, en voor ons verstrijken de jaren niet meer op dezelfde manier als voorheen. G is de dag en het jaar dat je je genetisch hebt laten fixeren. Het is een geweldige dag om te vieren.

Ik parkeer de Solo bij de meter voor het huis. ‘Hallo daar!’ zegt de gehate vertrouwde stem. Ik negeer hem en toets mijn annuleringscode in, wat ambtenaren van Verbetering mogen doen wanneer ze voor hun werk iemand bezoeken. ‘Alles in orde! Tot straks!’

Ik geef hem voor de lol een trap. Er gebeurt natuurlijk niets.

Het huis – nummer negenentwintig – is volgehangen met roze opgepompte ballonnen. Er hangen er genoeg aan dit huis om het voor een luchtreis in aanmerking te laten komen. Ik sla de ballonnen opzij die in de weg zitten, als enorme borsten, en til de deurklopper op.

Een roze BukBot doet open en borstelt met een roze borstel mijn (zwarte) sportschoenen af.

Wegduikend onder nog meer roze ballonnen om de BukBot te volgen, lukt het me de rozerode woonkamer binnen te komen. Het zou een woonkamer moeten zijn, in die zin dat hij meteen na de hal komt en op de begane grond ligt, maar hij ziet eruit als een neptienerkamer en is volgepropt met hologrammen van beroemdheden, zoals mensen in het verleden hun zitkamer volpropten met porseleinen siervoorwerpen. Het probleem met die hologrammenmanie is dat je zelfs als je ze kleiner maakt nog steeds omringd wordt door replica’s van filmsterren en popidolen op dwergformaat. Natuurlijk, je kunt er dwars doorheen lopen, maar ik vind het eng. Het lijkt hier wel een eregalerij. Ik kan mijn kont nauwelijks keren vanwege de drie turven hoge Goliaths van de filmindustrie. De BukBot heeft precies de juiste lengte om ze van top tot teen af te stoffen. Ze haalt een roze plumeau tevoorschijn en gaat aan het werk.

‘Ik hou van beroemdheden,’ zegt mijn cliënt, Mrs. Mary McMurphy, ‘maar je moet ze afstoffen. Zelfs hologrammen trekken stof aan. Een hoop mensen weten dat niet, dus die krijgen allergieën – van het stof, weet je wel, dat in het hologram vast blijft zitten.’

Beroemdheden staan onder druk, daar is geen twijfel over mogelijk. We zijn nu allemaal jong en mooi, dus hoe kunnen ze ons voor blijven? De meesten kiezen voor macrochirurgie. Hun borsten zwellen op als strandballen, en hun pikken gaan op en neer als strandparasollen. Ze worden chirurgisch uitgerekt om ze langer te maken, en steroïden zorgen voor spiergroei die hen in stergoden verandert. Hun lichaamsdelen worden biologisch verbeterd, en hun haar kan handige dingen doen, zoals van kleur veranderen om beter bij hun kleren te passen. Ze zijn alles wat je met wetenschap en geld voor elkaar kunt krijgen.

‘Ik wil eruitzien zoals zij,’ zegt Mrs. McMurphy.

‘Zoals wie?’

‘Zoals Kleine Señorita.’

Kleine Señorita is een twaalf jaar oude popster die zichzelf liever wilde laten Fixeren dan haar beroemdheid kwijt te raken. Ze ziet niet in waarom ze volwassen zou moeten worden als ze haar beroemdheid dankt aan het feit dat ze niet volwassen is. Omdat ze geen talent heeft, wil ze zo lang als ze kan in het nu leven. Begrijpelijk.

Haar ouders steunen haar. Haar vriend zegt dat hij het geweldig vindt.

‘Mijn man is helemaal weg van Kleine Señorita. Ik wil haar zijn.’

‘Weet u zeker dat u de rest van uw leven haar wilt zijn?’

‘Ik kan later weer veranderen als het niet goed uitpakt.’

Ja en nee. Genetische omkering heeft een vreemde uitwerking op het lichaam. De laatste keer dat het is gedaan, hadden ze de omkering niet onder controle, en dat meisje werd jonger en jonger tot ze uiteindelijk een zes maanden oude baby van één meter tachtig was.

Fixeren is eenvoudig. Defixeren om natuurlijk ouder te worden is redelijk eenvoudig, al wordt het alleen maar voor medisch onderzoek gedaan. Ik leg dit uit aan Mrs. McMurphy en bereik er niets mee.

‘Mijn man houdt van meisjes.’

‘Legale seks begint bij veertien,’ antwoord ik.

‘Maar iedereen doet het jonger. Dat weet u ook wel!’

‘Heeft hij thuis seks onder de leeftijdsgrens?’

‘O, nee, hij gaat altijd de deur uit. Maar ik wil hem niet kwijt.’

‘Waarom niet?’

Ze lijkt van haar stuk gebracht door die vraag en gaat verzitten tussen haar kussens met de kleur van Turks fruit. Vervolgens trekt ze haar schooluniform, haar roze schooluniform, een klein beetje hoger op. Nog iets hoger en het is alleen nog maar een sjaaltje om haar nek, of misschien een haarband.

‘Denkt u dat u hem ervan kunt weerhouden seks met jonge meisjes te hebben door er zelf een te worden?’

‘Weet u, daar gaat het me niet eens om. Hij mag doen wat hij wil, zolang hij het maar niet thuis doet.’ Zoals ze over hem praat, lijkt hij wel een golden retriever. ‘En zolang hij af en toe maar thuiskomt om het met mij te doen.’ Hij is een golden retriever. ‘We hebben geen seks meer. Hij zegt dat ik te oud ben.’

Een paar Keukenhulpen, verkleed om eruit te zien als roze rubber handschoenen, komt de woonkamer binnen met twee grote glazen met een schuimende vloeistof.

‘Ik zweer bij Stikstof-Ginseng,’ zegt mijn cliënt.

Terwijl Mrs. McMurphy haar glas gretig aanpakt en leegdrinkt, maak ik van de gelegenheid gebruik om haar wat beter te bekijken.

Ik schat dat ze is gefixeerd op vierentwintig. Nu iedereen jong en mooi is, zitten veel mannen achter meisjes aan die nog maar kinderen zijn. Ze willen iets anders nu alles hetzelfde is geworden.

‘Ik moet uw man ook spreken.’

‘Hij is er niet.’

‘Nou, hij had er wel moeten zijn. Dit is een officiële afspraak. Waar is hij?’

‘Hij is in de Peccadillo.’

Ze heeft het fatsoen om te blozen – nee, ik denk dat ze bloost omdat het goed bij haar kleren en de kussens en het behang staat. Het is allemaal één grote kinderachtige, uitgekookte, prepuberale sjanspartij. Het heeft geen zin om hier te blijven. Ik zoek mijn spullen bij elkaar en sta op. De zwevende Keukenhulpen vlechten hun vingers ineen en parkeren zichzelf stilletjes boven op een potplant. De BukBot haast zich naar de deur.

‘Vindt u het niet spannend, de Blauwe Planeet?’ vraag ik aan Mrs. McMurphy, om een einde aan het gesprek te maken.

Ze kijkt wazig en glimlacht. ‘Ja, weet je, het is een geweldig idee. Ik ga meedoen aan de sterrenwedstrijd om een reis te winnen. Die stranden zien er fantastisch uit.’

Buiten licht de voorruit van mijn Solo geel op. Wat? Dit is te gek. Zijn al die stomme parkeermeters gek geworden? Ik neem niet eens de moeite om de blond gepixelde robot op de VANWEGE-lijn te bellen. Ik bel Manfred. Hij klinkt ontwijkend.

‘Heb je alles wat je nodig hebt voor je verslag?’

‘Ik ben nog op zoek naar die man. Hij zit in de Peccadillo.’

‘Daar kun je in werktijd niet heen.’

‘Dan kan ik ook geen verslag maken. Ik moet haar man spreken.’

‘We moeten dit netjes afhandelen, Billie. Media wil haar interviewen, en ze hebben jouw aantekeningen nodig voordat het verhaal openbaar wordt. Die Mensenrechtenkwestie gaat het na de Blauwe Planeet helemaal maken.’

‘Je bedoelt dat wanneer het nieuws over een nieuwe wereld, eentje waar we al duizenden jaren over dromen, ons de keel uithangt, dat we dan weer teruggaan naar seksverhalen?’

‘Je bent altijd zo negatief!’

‘Sorry, je hebt gelijk, het wordt hier geweldig op de Lolitaplaneet. Waarom zouden we ergens anders heen gaan?’

‘Het is niet jouw taak om te moraliseren.’

‘Dus ik ga naar de Peccadillo?’

‘Ja.’

‘En jij zorgt dat dat parkeergedoe in orde komt?’

‘Ja.’

We hangen allebei op in een poging als eerste op te hangen.

Het wordt tijd om op zoek te gaan naar een nieuwe baan. Zelfs BukBots oppoetsen is beter dan dit. Zelfs een baan als BromBot is beter dan dit.

De Peccadillo heeft een privéparkeergarage, dus ik verdwijn ondergronds, laat de sleutels achter bij Beveiliging en neem de lift naar de Ledenverdieping. Een gebochelde laat me buigend binnen.

Er staan een paar diafanen te bedienen achter de bar.

Diafanen zijn doorzichtige mensen. Als je met ze neukt, kun je jezelf zien terwijl je bezig bent. Het is pornografie voor introverten.

De Peccadillo is een bar voor geperverteerden, en we zijn tegenwoordig allemaal geperverteerd. Daarmee bedoel ik dat iedereen jong en mooi maken ons ook allemaal blasé heeft gemaakt wat seks betreft. Alle mannen zijn groot geschapen als een walvis. Alle vrouwen zijn gesloten als een oester van onderen en opgeblazen als reddingsboeien van boven. De kaken zijn vierkant, de huid is gebruind, de spieren zijn geprononceerd, en niemand raakt opgewonden. Het is een wereldwijde crisis. Althans, het is een crisis in de steden van het Centraal Gezag. Het Oostelijk Kalifaat heeft Genetische Fixatie verboden, en het SinoMosko-pact stelt het niet aan al zijn inwoners beschikbaar, alleen aan leden van de regeringspartij en hun favorieten. Op die manier zien de leiders eruit als stergoden en ziet de rest eruit als een stelletje strontscheppers. Ze hebben nooit beweerd dat ze een democratie waren.

Het Centraal Gezag is wel een democratie. We zien er hetzelfde uit, behalve rijke mensen en beroemdheden, die er beter uitzien. Je verwacht ook niet anders in een democratie.

Dus, sexy seks draait nu om freaks en kinderen. Als je in de seksindustrie wilt werken, laat je je qua vorm en formaat cosmetisch veranderen. Reuzinnen zijn weer in trek. Grotesken verdienen goudgeld. Kinderen onder de tien staan in het wereldje bekend als kalfsvlees.

Vandaag is er in de Peccadillo een Kalfsvlees-special, dus het verbaast me niets om een blonde vent die eruitziet als een golden retriever op het bubbelbad te zien afstevenen met een jongetje van tien op zijn schouders en een meisje van tien in zijn armen. Het zijn allebei Kalifaatkinderen. We kopen ze. We zouden het niet doen met kinderen die in het Centraal Gezag zijn geboren, want (a) het is illegaal en (b) we zijn beschaafd.

Terwijl ik haastig verderloop, verspert een enorme vrouw met één been mij de weg. Ze hinkt rond op een met diamanten bezette kruk. Ik verkeer op gelijke hoogte met haar imposante borsten – temeer omdat ik waar ik normaal gesproken een tepel had verwacht, een mond aantref. Haar borsten glimlachen, net als zij.

‘Ben je op zoek naar een speelkameraadje?’

‘Nee, dank je. Ik ben net op weg naar het bubbelbad.’

‘O, verspil je tijd daar toch niet. Dat is voor kinderen. Kom mee naar de Plezierkamer. Ik kan vier mannen tegelijk hebben – voor, achter, hier en hier.’ Ze tikt op haar tegemoetkomende borstmonden, of is het mondborsten?

‘Ik ben een vrouw.’

‘Ja, maar je kunt kijken, en wanneer de jongens klaar zijn, kunnen wij wat PLEZIER maken. Je bent toch geen hetero?’

‘Niet bepaald.’

‘Nou dan, kom mee.’

‘Luister, ik ben op zoek naar een vent die eruitziet als een golden retriever.’

‘Werkt hij hier? Ik kan me geen Hondman voor de geest halen. We hebben wel een Hondvrouw, met honden en al.’

‘Nee. Hij ziet er alleen maar uit als een golden retriever.’

‘Grappig. Nou, als hij gedaan heeft wat een hond moet doen, weet je waar je me kunt vinden. Luister maar gewoon naar het tik, tik, tik.’

Ze zet haar kruk neer en vertrekt. Het ene been is om de toegang te vergemakkelijken.

Ben ik preuts? Ben ik een moralist? Laat ik de rijkdom van het leven aan me voorbijgaan? Waarom wil ik een wandeling maken in het bos en niets zeggen totdat jij je naar me omdraait en ik je gezicht in beide handen neem en je kus?

Ik weet niet eens wie je bent.

Er klinkt een stem achter me. ‘Wie ben jij? Wat wil je?’

Grote vragen. Ik sta heel even met mijn mond vol tanden. Dan weet ik het weer. ‘Ik wil Mr. McMurphy spreken.’

‘Dat kan niet. Die is bezig.’

Ik leg de situatie uit. De baas, of uitsmijter, of wat hij ook is, knikt en zegt dat hij de boodschap door zal geven.

‘Oké, ga maar naar binnen en vraag maar aan hem waarom hij wil dat zijn vrouw eruitziet als Kleine Señorita.’

‘Ben je wel helemaal lekker? We willen allemaal dat onze vrouw eruitziet als Kleine Señorita.’

‘Waarom is dat?’

‘Omdat ze geil is, en deze stad frigide.’

‘Heeft u een vrouw?’

‘Nog niet. Ik krijg er een uit het Oostelijk Kalifaat – helemaal legaal, echt waar, maar ze is negen jaar en ik ga haar laten fixeren.’

‘Kinderen kun je niet laten fixeren. Zo is de wet.’

‘Kleine Señorita –’

‘Is in een juridische strijd verwikkeld die ze gaat verliezen.’

‘Dat weet je niet.’

‘U weet niet of ze gaat winnen.’

‘O nee? Er zijn genoeg kerels die willen dat ze wint, en zal ik je eens wat zeggen? Ze doen er allemaal aan mee. Rechters, politici, noem maar op.’

Maar ik wil ze niet opnoemen.

‘Het is net als met elke andere strijd voor Burgerrechten en Gelijke Rechten, oké? Je hebt op een gegeven moment de Zwarten gehad. Je hebt op een gegeven moment de Semieten gehad. Je hebt de gemengde huwelijken gehad. De homo’s. Allemaal legaal. Geen probleem. We zijn gewoon het slachtoffer van vooroordelen en verouderde wetten.’

‘Het heet “pedofilie”.’

‘Dat is ook maar een woord, net als “homoseksueel”.’

‘Nee, het is geen woord als “homoseksueel”, het is een woord als “geitenneuker”.’

‘Wat is een geit?’

Laat ik het nog een keer proberen. ‘Die kinderen zijn te jong.’

‘Welnee. Ze vinden het heerlijk. Moet je horen…’

Hij duwt met zijn laars de deur van de badruimte open.

Ik kan kinderen horen plonzen en spelen. Ik dring me naar voren en kijk naar binnen. Het is een natte bedoening, met kinderen die rondrennen en het water in duiken en door de fonteinen springen en van de glijbanen glijden, en er staan vier kerels met een stijve als een betonstamper te wachten om ze op te vangen.

‘Mr. McMurphy!’ roep ik. Hij draait zich om en lacht zijn playboylachje.

Hij komt naar de rand van de natte ruimte, zichzelf strelend.

‘Wat uw vrouw betreft…’

‘Ja hoor, wat ze maar wil, ik sta honderd procent achter haar. Haar keus. Ik vind dat vrouwen hun eigen keuzes moeten maken. Wat ze maar wil, honderd procent.’

De baas, uitsmijter, manoeuvreert me resoluut de deur uit en geeft een kneepje in mijn kont. ‘Dit is de toekomst, schat.’

‘Denkt u wel eens aan een wereld waar helemaal geen volwassen vrouwen zijn? Alleen maar kleine meisjes?’

‘Maak me niet lekker, zeg. Ik heb dienst.’

Ik loop terug langs de diafanen, van wie er een zijn kunstje met een campari-soda doet. Je kunt het rood helemaal naar beneden zien gaan. Dus dit is de toekomst: meisjes gefixeerd op hun achtste, misschien tiende, hopelijk twaalfde. Of zullen ze een vrouwengeest in een meisjeslichaam willen en voor genetische omkering kiezen?