Inpakken en wegwezen 2013

•••

•••

•••

•••

•••

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

••

Copyrights berusten bij de afzonderlijke auteurs

Omslagontwerp Bart van den Tooren

•••

ISBN 978 90 254 4181 4

D/2013/0108/705

NUR 303

•••

www.atlascontact.nl

••

‘Duik’ van Hanna Bervoets verscheen eerder in 20 onder 35, 2011; ‘De eerste keer’ van Mirjam Boelsums werd opgenomen in Dronk, 2012; ‘Dark horse’ van Mirjam Brandenburg is afkomstig uit Vondelingen, 2012; ‘De eend’ en ‘De legkip’ van Midas Dekkers verschenen eerder in Alle beesten, 2009; ‘De broodtrommel’, ‘Helemaal te gek dat jullie aan me denken’ en ‘Snel maatregelen te nemen’ van Nico Dijkshoorn werden gepubliceerd in de Volkskrant van respectievelijk 7 november 2012, 3 april 2013 en 11 juli 2012; Rob van Essens ‘Want ik ben al zo moe’ verscheen in De Brakke Hond nr 4, 2011; ‘Proloog’ van Annemarie de Gee is afkomstig uit Kamermensen, 2012; ‘Landschap met inktvis’ van Oek de Jong is afkomstig uit Brief aan een jonge Atlas, 2012; ‘Het verlanglijstje’ van Yvonne Kroonenberg verscheen eerder in Hoe komen we de feestdagen door, 2012; ‘Goudvis’ van Anton Valens is geschreven in opdracht van Schrijvers uit Oost en verscheen eerder in de bundel OOST, door Uitgeverij Babel & Voss, 2013; ‘Ippon’ van L.H. Wiener is afkomstig uit KortVerhaal, herfst 2012.

‘Het glazen’ van A.H.J. Dautzenberg, ‘Mevrouw Gigengack en de geschiedenis’ van Nelleke Noordervliet, ‘Debutantenbal’ en de andere verhalen van Joubert Pignon en Philip Snijders ‘Potloden’ werden speciaal voor deze bundel geschreven.

Hanna Bervoets Duik

•••

Het is vandaag 1 januari.

Haar buren hebben de hele nacht zevenklappers afgestoken, maar Greta is niet moe. Nathan wel, zo te zien.

‘Hoef je je croissantje niet?’

Nathan schudt zijn hoofd.

‘Maar dit is de duurste croissant van Nederland.’

‘Koekie,’ zegt Nathan.

Greta rommelt in haar shopper. De doos Piet Piraat-meeneembiscuits is leeg. Vluchtig kijkt ze om zich heen. De afvalbak staat natuurlijk in de lobby. Ze stopt de lege doos terug en vist een wit zakje uit haar tas. Oliebollen. Gisterochtend gekocht, daarna helemaal vergeten. Ze opent de zak en scheurt een oliebol in tweeën.

‘Wil je dit?’

Haar zoontje knikt.

Ach, het zal wel mogen. En anders zou het moeten mogen. Ze zal straks keurig zeven euro voor de croissant betalen. Dat haar zoon hem niet zou lusten, kon zij niet weten. En hij moet toch wat eten?

Even kijkt ze naar de jongen die hen zojuist bediend heeft. Hij is bezig met een kan jus d’orange; hij let niet op hen. Waarschijnlijk heeft hij haar niet eens herkend.

•••

Kevin97 gaar wijf hoe lijp?! #sbs

•••

Zodra de jongen opkijkt, doet Greta of ze met een net iets te kleine pen in de lucht schrijft. Het lijkt haar een passend gebaar in deze setting.

‘Koekie,’ zegt Nathan.

De ober knikt: ‘Ik breng u de rekening.’

•••

Saar @Kevin97 jamaar egt dat mens is gek #sbs

•••

‘Dus dat was nou het Kurhaus,’ zegt Greta. Ze loopt met Nathan aan haar hand de trap af. ‘Wat vond je ervan?’

Nathan zegt niets.

‘Is meneertje zijn tong verloren?’

Oké, het viel haar zelf ook een beetje tegen. Gebakken ei, kleefbroodje: niet heel speciaal allemaal. Maar het was wel een bijzondere omgeving. Ze is dus blij dat ze er toch nog een keer geweest is.

Met haar hand boven haar ogen tuurt Greta over het strand. Dit is dus hoe ‘27 000 tot 30 000 mensen’ eruitziet. Een gezin in identieke badjassen. Wat meisjes in bikini. Een man of vrouw in koeienpak. Zes jongens met bedrukte T-shirts: ‘De heeren van Dikkie’s.’

Ze had een massa verwacht. Een compacte menigte: de Dam tijdens de dodenherdenking. Dit is geen massa. Dit is een verzameling ongeorganiseerde kluitjes.

Even denkt ze aan een computerspelletje dat ze ooit bij het neefje van Romy heeft gezien. Het vizier van een pistool zweefde door een loods; het was de bedoeling dat je ninja’s en tonnen kapot schoot. Maar er hobbelden ook andere figuurtjes voorbij. Trage mannetjes met tasjes. Soms botsten ze tegen je pistool op. Of tegen elkaar.

‘Zijn dat zombies?’ had Greta gevraagd.

‘Nee,’ antwoordde het neefje van Romy, ‘dat is winkelpubliek.’

‘Wat gebeurt er als je daarop schiet?’

‘Dan krijg je geen punten.’

‘Ook geen strafpunten of iets?’

‘Nee. Gewoon niets.’

Het leek een goed idee een halfuur vroeger te komen. Maar zo te zien is inschrijven niet nodig. En ze hoeft zich ook niet echt meer om te kleden: haar badpak zit al onder haar winterjas. Ze wou dat ze langer in het Kurhaus was gebleven. Nu staan ze hier maar wat.

‘Zullen we anders een muts gaan halen?’

Nathan knikt.

Greta tilt haar zoon op.

•••

Maja soo die vrouw met dr boot #zaljemoedermaarzijn

•••

Voor de stand van Unox staat een flinke rij. Zie je wel, toch goed dat ze zo vroeg gekomen is. Anders had ze nooit op tijd een muts bemachtigd.

Er zijn maar twee meisjes die de mutsen uitdelen. ‘Lekker handig als je weet dat er twintigduizend mensen komen,’ zegt een man achter Greta. Ze draait zich om en lacht: ‘Nou inderdaad hè!’ Het gezicht van de man betrekt.

Laatst tikte een wildvreemde vrouw Greta aan in de supermarkt: ‘Misschien een rare vraag, maar heeft u toevallig bij zwemvereniging Dolfina gezeten?’ Mensen kunnen haar wel vaker niet meteen plaatsen. Weten ze eenmaal wie ze voor zich hebben, kijken ze meestal weg. Soms beginnen ze daarna over haar te praten. Schaamteloos, gewoon hoorbaar, zoals je op vakantie over de mensen in de metro praat omdat je weet dat ze je niet kunnen verstaan.

•••

Kwame14 RT: @Wimmel ik zit in de bus naast #gekkegreta: http://twitpic.com/4y2adw

•••

Ze is nu bijna aan de beurt. Hier vlak voor het kraampje staan de mensen dicht op elkaar. Ze zou graag een sigaret nemen maar kan zich nauwelijks bewegen. Laat staan dat ze dat ding straks aan kan steken. Ze kijkt omlaag.

‘Gaat het manneke?’

‘Dragen,’ zegt Nathan.

‘Nee lieffie, dat kan nu even niet.’ Greta strijkt haar zoontje door zijn haren.

Dan hoort ze het. Gefluister, vlak achter zich: ‘Hart van…’

Hart van Nederland? Zeiden ze dat?

‘Vlot…’ verstaat ze nog net. Het gaat dus inderdaad over haar.

De rubberboot Raft TX: ze kocht het ding ooit in een opwelling. Toen ze hem eenmaal in huis had, bedacht ze dat Nathan er toch eigenlijk nog iets te klein voor was. Romy wilde geen boot in de huiskamer hebben staan. Dus stalden ze hem in de box.

Er zijn dagen dat ze wilde ze dat ze de Raft TX nooit had gekocht. Dat zijn ook de dagen waarop ze wenst dat ze nooit op het Vriendin-forum was ingelogd.

•••

MozesLoco RT: @Kwame14 RT: @Wimmel ik zit in de bus naast #gekkegreta : http://twitpic.com/4y2adw

•••

Er was een tijd dat ze iedere dag tien, vijftien berichten op het Vriendin-forum plaatste. Dat was in de periode dat Romy fulltime in de zaak stond. Nathan was nog zo klein, die sliep de hele dag. En zij moest toch ook wat?

Greta gaf nou eenmaal graag advies aan vrouwen met problemen. Ook als ze die problemen zelf niet meegemaakt had. Júíst als ze die problemen zelf niet meegemaakt had. ‘Het gaat niet om je issue, het gaat om hoe je ermee omgaat,’ schreef ze dan.

Wanneer iemand iets terugschreef, ontving Greta een notificatie via e-mail: ‘Er heeft iemand gereageerd…’ Ze maakten haar vrolijk, die notificaties. Ieder mailtje voelde als een bevestiging. Ze wist niet precies van wat. Maar het was een gevoel dat ze sinds de basisschool niet meer had gehad. Daar kregen ze stickertjes wanneer ze met vulpen twintig keer dezelfde zin in krulletters overschreven. Stickertjes van jonge katjes. Of puppies die in elkaars neus beten.

Dus leverde ze aan ieder nieuw topic een bijdrage. Of het nou ging over The Voice of Holland, politiek of moeilijk zwanger raken. Ze kon overal over meepraten. Tot Carolien een topic startte over iets waar Greta nog nooit van gehoord had. Het heette: 2012.

‘Over twee jaar eindigt de Mayakalender,’ schreef Carolien. ‘Zij voorspellen het einde van de wereld. Dat gaat ons allemaal aan, want het kan wel eens desastreuze gevolgen hebben.’

Greta was sceptisch. Wat wisten die Maya’s nou helemaal? Maar met wat Googelen ontdekte ze dat hun theorie werd ondersteund door geleerden: wetenschappers met degrees, zelfs uit Amerika. In YouTube-filmpjes vertelden ze over de wereld na 2012.

Eerst zouden de polen draaien. Dat zou continenten doen schuiven, vulkanen doen uitbarsten en ijskappen doen smelten, met als eindresultaat een reuzentsunami; een vloedgolf die eerst Afrika, dan India, en uiteindelijk de hele wereld onder water zou zetten. De voortekenen manifesteren zich al jaren. De bijensterfte, de crisis, al die documentaires over temperatuurtoename... Na het zien van An Inconvenient Truth besloot Greta dat het einde van de aarde inderdaad nabij zou kunnen zijn. Op zich.

Wat ze er precies over op het forum heeft geschreven, is ze vergeten. Ze herinnert zich alleen die ene zin. ‘Ik heb in ieder geval alvast een vlot.’

De Raft TX stond toen al maanden in de box. Greta had er niet meer aan gedacht tot ze een animatiefilmpje van de reuzentsunami zag.

En toen kreeg ze opeens een privébericht: ‘Ik maak een reportage over 2012 en zou graag een keer met u praten. Want ik las dat u zelfs speciaal een reddingsvlot heeft aangeschaft?’

Het bericht van de journalist voelde niet als een stickertje. Het voelde als de tien die ze nooit ergens voor gekregen had.

•••

Marlies Jahoor is ze weer! #ned1 #gekkegreta #hoezomediageil

•••

‘Hierna buk ik niet meer voor je!’

Nathan heeft zijn muts afgegooid. Voor de derde keer.

Greta bukt, pakt de muts, klopt hem af, en drukt hem in zijn handjes.

Nathan laat hem meteen weer vallen.

‘Prima,’ mompelt Greta.

Ze raapt het ding opnieuw op en trekt hem over haar eigen hoofd. Zonder ’m eerst af te kloppen. Ze krijgt wat zand in haar ogen.

Het is nu bijna tien voor negen, de mensen beginnen zich uit te kleden: jassen uit, broeken omlaag. Daarna gaan ze keurig achter het afzetlint staan.

Toch nog een massa. Een massa blote buiken, billen en benen: wit en drillend. Als de ganzenleverpaté die ze gisteren met Nathan heeft gedeeld. Er zaten stukjes in. Gelige gelei.

De man of vrouw in het koeienpak staat nu vlakbij.

‘En jij houdt je pakkie gewoon aan?’ roept Greta. De gevlekte kop knikt langzaam. Hij kijkt door zijn mond, denkt Greta.

•••

Mandy_LOVE lelijke heks waarom moet ik hier naar kijken #DWDD #gekkegreta

•••

‘Greta! Noujáááá!’

Voor ze zich omdraait, pakt Greta Nathans arm vast. ‘Au mama.’

Daar staat Diny. Ze herkent haar aan het blauwe bomberjack. Dat had ze twee jaar geleden ook al .

‘Hoi Diny.’

‘Noujáááá!’ zegt Diny. ‘Wat doe jij nou hier?’

‘Duiken hè,’ zegt Greta.

‘Jeetje. En is Romy hier ook?’

‘Nee.’

‘O. Oké.’

Diny schuift haar zonnebril in haar haar: ‘Alles goed met Romy?’

‘Ik heb haar maanden niet meer gezien.’

‘O. Oké.’

Even zegt Diny niets. Dan zakt ze door haar knieën: ‘En hoe is het met dit kleine mannetje?’

‘Weet niet,’ zegt Nathan.

‘O. Oké…’

Greta zou Diny nu kunnen helpen. Door een wedervraag te stellen. Door een opmerking over het weer, de sfeer of het nieuwe jaar te maken. Laat ze Diny doorvragen, leidt dat waarschijnlijk tot een ongemakkelijke conversatie. Maar Greta besluit Diny te laten spartelen. Als vergelding. Anderen straffen voor iets wat je jezelf aangedaan hebt: soms helpt het.

‘En hoe gaat het nou met jou?’ vraagt Diny zachtjes.

‘Goed hoor,’ zegt Greta.

‘We zagen je laatst op televisie hè?’ Diny fluistert nu bijna.

‘Waar?’

‘SBS.’

‘Ze blijven dat item maar herhalen.’

‘Is dat vlot echt?’

‘Ja.’

‘Jeetje. Grappig...’

Grappig. Greta weet waar dat voor staat. Ongeloof. Niet om de rampen van 2012. Maar om háár.

Grappig dat je zoveel informatie over smeltende poolkappen hebt verzameld. Grappig dat je een rubberboot gekocht hebt. Grappig dat je in iedere televisierubriek dingen over tsunami’s verkondigt. Maar hé, Greta, je gelooft die onzin toch niet echt?

‘Waarom…’ mompelt Diny, ‘nou ja, we vroegen ons gewoon af hè…’

Ja, waarom in godsnaam? Greta bedacht verschillende antwoorden.

Joh, het is weer eens wat anders.

Wie de eerste keer ja zegt, kan de tweede keer geen nee zeggen.

En je leeft maar één keer hè?

Dat je maar één keer leeft is een excuus dat overal en altijd opgaat. En daarom niets waard is. Maar wat moet ze anders zeggen? ‘Het voelde beter dan een stickertje’?

Nee. Uiteindelijk is er maar één antwoord mogelijk: een antwoord dat alles goed praat, de ultieme legitimatie.

‘Dus je geloofde het allemaal echt,’ vraagt Diny, ‘dat van 2012?’

‘Ja,’ antwoordt Greta. ‘En ik geloof het nog steeds.’

•••

Lucy: Sure…#DWDD

•••

Het voorste deel van het strand is nu bijna leeg. Voetafdrukken verraden de massa: de duizenden mensen die nu achter het afzetlint staan.

Greta tilt haar zoon op: ‘Kom, we moeten gaan.’

‘Ik wil niet!’ schreeuwt Nathan. Zijn stem slaat ervan over, hij klinkt als een klein meisje. Greta schrikt. Schreeuwen is niets voor Nathan. Dat is iets voor zijn vriendjes in de kleuterklas, die zich kermend laten vallen zodra hun moeder hen dreigt te verlaten. Nathan zit dan altijd stil voor het raam te zwaaien.

‘Ik wil niet!’ schreeuwt hij opnieuw. Harder dan net. Hysterisch.

Diny pakt zijn handjes: ‘Het is ook eng hè, al die mensen.’ Dan wendt ze zich tot Greta: ‘Laat ’m anders even bij mij joh, dat rennen is toch niets voor een kind.’ Ze wijst naar iets in de verte: ‘Ik zit daar, bij de tassen. Kan ik ook meteen op je telefoon letten.’

Greta kijkt naar haar zoon. Ze heeft de afgelopen dagen een paar keer overwogen hem op het strand te laten staan. Ze besloot op het laatste moment te beslissen. Nu heeft Diny dat voor haar gedaan.

Bomberjack, stekeltjeshaar, kuifje: ja, Diny is best een tof wijf eigenlijk. Ze heeft zelf ook kinderen. En ze kent Romy.

Greta zet haar kind neer. ‘Blijf maar bij Diny.’ Dan omhelst ze hem, ze drukt zijn hoofd tegen haar schouder en laat pas los wanneer het startschot klinkt.

•••

Monkeyboy Kan iemand dat aandachtsgeile mens even afschieten? Dank u! #DWDD

•••

Greta rent. Ze heeft lang niet gerend. Hooguit om de tram te halen. Maar nu sprint ze, vliegt ze, vastberaden, dwars door de massa. Overal ruggen en honderden hielen. Ze springt over een rugzak en ontwijkt een klein meisje. Mensen joelen, mensen vallen.

Mensen rennen alweer terug.

Want het is koud.

IJswater klotst tegen haar knieën en spat op haar schouders. Een golf tilt haar op bij haar heupen: ze zweeft even.

‘Gelukkig nieuwjaaaaaaaar!’

Het doet pijn, het ijswater. Alsof iemand met een kaasschaaf langs haar been gaat. Messen, denkt Greta. Messen en kaasschaven. Maar ze loopt verder, ondanks de wonden, ondanks de #messen #schaven #branding #verbranding #vulkanen #tsunami’s.

Ze krijgt een slok zout binnen en het water wordt zwaarder.

#2012 #vlot #watdefok

Maar Greta zal doorzetten, lopen en zwemmen.

#gekkeGreta #gekkeGreta #gekkeGreta

Want ze zal het bewijzen.

#messen

Bewijzen dat ze haar stickertje waard is.

•••

Zie je wel buren, zie je wel mamma, zie je wel Romy, zie je wel Diny, zie je wel zombies met jullie getweet. Zie je wel massa.

Ze gelooft, gelooft, gelóóóóóóóóft!

Zeg dat maar tegen Nathan, lieve kleine Nathan: mamma is echt, want mamma gelooft het.

Er zal een zondvloed komen. Dus is terugzwemmen niet nodig.

•••

Haar benen verdwijnen en haar vingers verkrampen. Ze voelt alleen haar muts nog. Nat en zwaar drukt het ding haar omlaag.

Het is vandaag 1 januari. 2013.

•••

Mirjam Boelsums De eerste keer

•••

Ik herinner me dat ik samen met Julian regendruppels telde op het raam, zijn zware wimpers trillend van inspanning. Achter ons ademde de donkere kamer. Het rook er naar patchoeli en naar de Russische tapijten op de vloer die even oud waren als de moeder van Julians grootmoeder. ’s Nachts waren er ritselende kleren en snelle opmerkingen in het duister. Hele dagen zaten Julian en ik op een canapé van groen fluweel dat kriebelde aan het stuk been tussen mijn rok en mijn kousen. We speelden domino, het enige spel dat Julians grootmoeder in huis had en zwijgend schoven we de stenen die bij elkaar pasten aaneen. Er stond een bakje snoep waar ik gedachteloos mijn hand instak om er afwisselend een hartje of een tumtum uit te pakken, terwijl ik mijn ogen op het spel gericht hield. Julian deed hetzelfde, af en toe raakten onze handen elkaar in het bakje, dan trokken we alle twee terug en glimlachten.

In die grote vakantie gingen we niet weg. Het regende al dagenlang en ik was gedwongen tot een lamlendig binnenzitten. Mijn vader had een nieuwe baan gekregen en we waren van het zuiden van het land verhuisd naar dit provinciestadje aan de IJssel. Hier gebeurde niets. Hier stroomde de regen. Hier vond ik Julian, die altijd binnen zat met zijn ziekte waar hij niets over wilde of mocht zeggen, maar waarvoor hij medicijnen kreeg die vereisten dat hij binnenbleef. Direct zonlicht kon hij niet verdragen. Zijn moeder had hem ondergebracht bij zijn oma, mevrouw Pachowski, in het pension, omdat ze zelf overdag werkte. Pas ’s avonds als de zon onder was werd Julian opgehaald, kreeg een lange duffelse jas aan met een bontgevoerde capuchon en strompelde aan de arm van zijn moeder de straat over naar de wachtende auto, waar een onbekende man achter het stuur zat te roken.

‘Is dat je vader?’ vroeg ik hem.

Hij schudde zijn hoofd. ‘Het is een man van mijn moeders werk,’ zei hij.

‘Is hij haar chauffeur?’

‘Nee, hij helpt ons, soms blijft hij logeren.’