••

Lady Isobel Dilberne is druk bezig Dilberne Hall te moderniseren om koning Edward VII over enkele maanden te kunnen ontvangen voor een jachtpartij. De voorbereidingen zijn uitputtend, en er zijn ook andere problemen: het huwelijk van Minnie en Arthur dreigt op de klippen te lopen en dochter Rosina heeft een schandalig boek over de seksuele gewoonten van de Aboriginals geschreven. De jachtpartij gaat ondanks alles door, maar verloopt compleet anders dan verwacht.

•••

De nieuwe gravin is het laatste deel van Fay Weldons prachtige trilogie over het adellijke geslacht Dilberne. Eerder verschenen Macht der gewoonte en Leve de koning.

•••

Fay Weldon is een van de meest gerespecteerde en geliefde Britse romanschrijfsters. Ze schreef onder andere Leven en liefdes van een duivelin (verfilmd als She-Devil met Meryl Streep in de hoofdrol), Kehua! en Saunageheimen. In 2001 werd ze geridderd voor haar werk ‘in dienst van de literatuur’.

•••

‘Liefhebbers van Downton Abbey en Jane Austen kunnen hun hart ophalen. […] Dit boek is smullen geblazen.’ – Cosmopolitan

•••

‘Ontzettend vermakelijk.’ – The Times

•••

•••

••

Van Fay Weldon verschenen eerder

•••

Het poppenhuis

Grote vrouwen

Rhode Island Blues

De Bulgari connectie

Auto da Fay

Niks om aan te trekken

Gestrikt

Misschien blijft ze wel

Wat vrouwen gelukkig maakt

Leven en liefdes van een duivelin

Saunageheimen

Dagboek van een stiefmoeder

Het huis aan Chalcot Crescent

Kehua!

Macht der gewoonte

(deel I van de Liefde & erfenis-trilogie)

Leve de koning

(deel II van de Liefde & erfenis-trilogie)

•••

•••

••

Fay Weldon

•••

De nieuwe gravin

•••

Vertaald door Inge Kok

•••

•••

•••

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

••

De nieuwe gravin is deel III van de Liefde & erfenis-trilogie

•••

© 2013 Fay Weldon

© 2015 Nederlandse vertaling Inge Kok

Oorspronkelijke titel The New Countess

Oorspronkelijke uitgave Head of Zeus, Londen

Omslagontwerp Marry van Baar

Omslagbeeld © Richard Jenkins

E-book Zeno Carpentier Alting

•••

ISBN 978 90 254 4319 1

D/2015/0108/713

NUR 302

•••

Dit e-book werd gemaakt op basis van de eerste druk, 2015, ISBN 978 90 254 4318 4

•••

•••

Deel een

•••

Een bezoek aan Stonehenge

•••

Midzomerdag, 22 juni 1905

•••

‘Precies op tijd,’ zei Anthony.

‘Dat mag je hopen,’ zei zijn zuster.

Ze vatten het op als een goed voorteken, al was het niet meer dan ze verdienden. Om tien voor vijf vielen de eerste stralen van de opkomende zon op de monoliet Friar’s Heel: exact zoals hoorde te gebeuren. De beroemde steen straalde als een vuurbaken, terwijl alles eromheen nog wazig en nevelig grijs was. Toen was er ineens schitterend licht, was alles helder en duidelijk te zien, en was de langste dag van het jaar aangebroken.

•••

Daarna was het tijd om de trein terug te nemen naar het bewolkte Londen. Ze waren er de avond tevoren naartoe gereisd, hadden even aan paar uur geslapen in de Rose and Crown in Salisbury, hadden de ruim veertien kilometer naar Stonehenge afgelegd in een huurkoets en elk een shilling entree betaald. Anthony was niet bijzonder bijgelovig, maar hij was nu hoofdredacteur van The Modern Idler, een literair tijdschrift, en hij moest de hedendaagse trends bijhouden. Het was hem opgevallen dat zowel lezers als schrijvers zich steeds meer bezighielden met alles wat occult en semioccult was. De progressieve wereld leek zich bijna evenveel te interesseren voor gouden dageraden, het heilige vuur van de druïden, de bokkensprongen en de dans van de grote god Pan met zijn gespleten hoeven enzovoorts, als voor het meer ongeciviliseerde terrein van de experimentele seks. Indien een man genoodzaakt was de kost te verdienen – en er zat voor Anthony inmiddels niets anders op – moest hij in elk geval meegaan met de tijdgeest en het grondig doen. Een kille dageraad bij Stonehenge en een uitgelaten springende schare in het wit gehulde druïden – mannen en vrouwen, zonder dat viel op te maken wie wat was – die monotoon teksten opdreunden, zouden een mooi hoofdartikel vormen en het was geen grote moeite.

•••

Anthony vond het maar niets om ergens alleen naartoe te gaan, zonder publiek, dus had hij gevraagd of zijn zuster hem wilde vergezellen. Toevallig was het Diana’s verjaardag – ze was nu achtentwintig, beslist een nogal akelige mijlpaal voor een ongetrouwde vrouw – en verder kende hij niemand die bereid was zo vroeg op te staan. Het was nog belangrijker dat hij haar een voorstel wilde doen. Dat stelde hij uit tot ze in de trein terug naar Waterloo Station in de restauratiewagen aan een laat ontbijt zaten. Hij had pap met room, gerookte haring en eieren met spek en worstjes; zij had partjes grapefruit en roerei op toast. Zelfs de koffie was lekker.

‘Diana,’ zei hij, ‘ik moet ernstig met je praten.’

‘Daar was ik al bang voor,’ zei ze. Ze was levendig, intelligent en opgewekt, maar eerder een type dat mannen als beste vriendin dan als vrouw kozen – daar was haar broer tenminste bang voor. Ze was doortastend, direct, luidruchtig, had een te geprononceerde kin om mooi te zijn en was volgens hem verstoken van de erotische elementen die mannen in een vrouw zochten. Het was nog erger dat ze geen cent had, net als hij. Hun vader, Eric, lord Ashenwold, was drie maanden geleden overleden en had slechts uiterst karige voorzieningen getroffen voor Anthony en Diana – de adellijke titel, de landgoederen en het geld gingen naar Bevis, zijn oudste zoon en erfgenaam. Toch leek Diana’s ongehuwde staat haar absoluut niet te deren.

‘Het feit moet onder ogen worden gezien,’ zei Anthony nadat hij zijn keel had geschraapt, zoals zijn gewoonte was voor een belangrijke mededeling (zoals: ‘Na lang wikken en wegen hebben we besloten, meneer Kipling’ – of Haggard of Benson of Wells of Hardy of welke andere enorm populaire schrijver het maar was –, ‘dat we uw volgende verhaal zullen publiceren’). ‘Vandaag ben je achtentwintig geworden, Diana, en als oudere vrouw nemen je kansen op een huwelijk af.’

‘Zie het toch niet zo somber in, Roodborstje,’ zei Diana. ‘Er komt vast wel iemand langs. Geen adellijke figuur zoals Bevis graag wil, en evenmin een beroemde schrijver, zoals jij graag wilt, maar iemand die ik graag wil. Bovendien wil ik helemaal niet trouwen. Ik moet net zo weinig van kinderen hebben als jij.’

‘Een man hoeft niet van kinderen te houden,’ zei hij, ‘hij hoeft alleen maar voor hen te doen wat hij kan. Dat geldt echter niet voor een vrouw.’

‘Dan ben ik misschien geen echte vrouw,’ zei ze.

‘Wat bedoel je in vredesnaam?’ zei hij. ‘Wat zijn we een vreemd span!’

Zijn stem klonk op de een of andere manier afgeknepen, maar aan de andere kant spraken veel mannen met zijn sociale achtergrond zo, alsof al hun verklaringen door een soort filter gingen voor ze werden vrijgegeven. Jonkheer Anthony Robin, een tweede zoon, was een lange man met een bol voorhoofd en schrikbarend blauwe ogen. Hij had de autoritaire en vriendelijk gebogen houding van een asportieve oud-leerling van Eton, maar was, zoals Diana al lang geleden had geconcludeerd, niet per se vriendelijk. Ze vermoedde dat hij haar niet louter om altruïstische redenen had uitgenodigd voor dit uitstapje – hoezeer ze er ook van genoot –, maar ten behoeve van een sluw eigen plan. Ze had gelijk.

‘Gezien je vooruitzichten,’ vervolgde hij, ‘zit er niets anders voor je op dan in je eigen onderhoud te voorzien. Je kunt voor mij werken als mijn huishoudster.’

•••

Hij werd lyrisch. Hij had zojuist een nieuw pand gehuurd van waaruit hij The Modern Idler kon leiden. Voortaan zou het blad maandelijks verschijnen. Hij had een alleraardigst huisje in Fleet Street gevonden, dat recht uitkeek op de Law Courts met Chancery Lane erachter. Het was een gebied waar journalisten in en uit liepen en waar schrijvers hun clubs hadden. Het had scheve muren en hellende vloeren, en ’s nachts hoorde je de doodskloppertjes erop los tikken, maar het kernhout van de oude eiken balken was zo hard, was hem verzekerd, dat al hun geknaag vergeefs was. Misschien een eigenaardige plek voor een woning, maar een uitstekende plek voor de hoofdredacteur van een politiek en literair tijdschrift.

‘O Anthony, ik begrijp het,’ zei ze. ‘Je wilt dat ik bij je intrek en al het werk doe? Muren saus, vloeren schuur, lampen repareer, meubels koop, waarschijnlijk zelfs een tuin aanleg waarin je koffie kunt drinken terwijl je de manuscripten leest en eerzuchtige, hoopvolle lieden afwijst?’

‘Dat klinkt zalig,’ zei hij.

Als de verbouwing klaar was, zei hij, kon ze zijn secretaresse worden.

‘Je kunt typen, je kunt de opmaak en het plakwerk doen, en je kunt helpen bij het redigeren en de lijsten met abonnees en zo.’

‘O, dank je wel, Roodborstje,’ zei ze. ‘En als je nu eens ging trouwen en zij me niet kon uitstaan en me het huis uit gooide?’

‘Ik ben niet iemand die gaat trouwen,’ zei hij. ‘Dat weet je. Ik leef voor de letteren. Ik ben een versierder. Ik geloof in de levenskracht en bij tijd en wijle een wolkje opium, een snufje cocaïne. Maar dat weet je ook. Het is allemaal legaal, komt uit de Fleet Street-apotheek verderop in de straat. Maar ik heb zo mijn hebbelijkheden. Die zul je moeten dulden.’

‘Misschien zie ik ze door de vingers,’ zei ze, ‘als ik eens per maand mijn eigen halve pagina krijg in jouw Modern Idler. Niet over mode of recepten, of hoe je een ketel moet poetsen, maar over de politiek.’

‘Niet onder je eigen naam,’ zei hij. ‘Ik wil niet dat je de risee van Londen wordt.’

‘Mevrouw Humphrey Ward publiceert onder haar eigen naam,’ protesteerde Diana.

‘Maar zij is getrouwd. Jij zou een juffer zonder hersenen of ervaring zijn. Misschien moet je een mariage de raison aangaan.’

Diana trok haar wenkbrauwen op, en Anthony Robin zei dat ze tot Waterloo Station had om na te denken over de voordelen om onder zijn vleugels te leven. Anders zou hij nieuwe plannen maken. Ze waren bij Basingstoke, dus ze had ongeveer een uur.

Ze zwegen. Diana nam honing op haar toast. Anthony nam marmelade. Hij sloeg The Times open, terwijl zij uit het raam staarde naar groene velden en groeiende tarwe. Ineens slaakte Anthony zo’n geërgerde kreet dat ze er gewoon van schrok.

‘Briljante mecanicien, ammehoela,’ zei hij. ‘Een stuntelende jonge hond. Op Eton was hij mijn knechtje. Wat jankte hij als ik hem sloeg, de kruipende kleine imbeciel. Kon niets beginnen met een blik schoensmeer.’

•••

Arthur Hedleigh had het nieuwe model van zijn toerauto, de Jehu III, ingeschreven voor de Isle of Man-race in september en werd volgens The Times beschouwd als de nieuwe hoop van de Britse automobielindustrie. Anthony leek door het stuk behoorlijk uit zijn doen te zijn. Toen ze naar de reden vroeg, zei hij dat Dilberne een vuile schoft was, een omhooggevallen proleet, iemand met een zilveren lepel in zijn mond, een moederskindje, een verwijfde fat, een schurk en geen heer – iemand die met stilzwijgende instemming van zijn vader, de graaf, hem, Anthony, eens vijftig pond afhandig had gemaakt en een poging had gedaan hem in de problemen te brengen met de wet. Zwijnen, de hele familie.

‘O Anthony, ik ken zijn zuster Rosina vrij goed,’ zei Diana zachtmoedig. ‘Ze is naar Australië gegaan en ik mis haar nog steeds.’

‘Die zuster mag je houden,’ zei Anthony. ‘Aangezien zij hersenen in haar hoofd heeft, is ze in elk geval naar de andere kant van de wereld gegaan. Maar die broer… vervloek ik. Hij is getrouwd met een magere kleine paapse erfgename uit Chicago – geen maagd. Voor mijn part valt hij in een vat met zijn eigen motorolie en stikt hij, en sleept hij haar met zich mee.’

‘O Anthony,’ protesteerde ze, ‘mensen kunnen van elkaar houden.’ Zijn felheid overdonderde haar. Ze schonk nog een kop koffie uit de grote zilveren pot voor hem in zonder een servet te gebruiken, omdat ze vergat hoe heet een oor van pleetzilver kan worden. Iets wat eerder te maken had, dacht ze, met de specifieke warmte van het nikkel dan van het koper in zilverpleet. Zuiver zilver, het echte spul, werd natuurlijk langzaam warm. Diana had aan Oxford scheikunde gestudeerd, evenals etnografie. Ze had niet kunnen afstuderen, want dat konden vrouwen niet. Daar maakte ze zich niet druk om – was het in de wereld ooit eerlijk toegegaan? Anthony ergerde zich daarentegen aan onrecht. Arthur Hedleigh irriteerde hem omdat hij met zijn foto in de krant stond en uiteindelijk graaf zou worden, hoewel hij, Anthony, nooit een titel zou erven, laat staan een erfgename aan de haak zou slaan.

‘Ik sprak overdrachtelijk,’ zei Anthony, ‘maar het houdt geen stand. Ze is zijn type niet.’

‘O?’ vroeg Diana geïnteresseerd. ‘Wat is dan zijn type?’

‘Mollig, blond, blank en dom.’

Diana was wel zo verstandig om niet te vragen hoe hij dat wist – hoe eerder hij kalmeerde, hoe beter het was.

Ze reden Woking uit in een grote wolk stoom en met veel melancholiek gefluit. Ze zouden zo bij Waterloo zijn. Hij had gelijk: haar kansen waren beperkt. Ze kon als ongetrouwde zuster bij haar rijke, saaie broer Bevis gaan wonen, of het huishouden gaan doen voor haar minder saaie broer Anthony. Ze kon niet goed besluiten nemen.

‘Hoewel het natuurlijk ook zijn vrouw zou kunnen zijn die het slechte pad opgaat,’ zei Anthony beschouwend. ‘Ze heeft een heel verleden.’

‘O Anthony,’ zei Diana. ‘Doe toch niet zo.’

‘Ik hoop dat ze hem ontrouw is en zijn leven vergalt,’ zei hij, maar ze dacht dat hij dat eerder zei om haar, Diana, te straffen omdat ze hem niet steunde in zijn toorn dan omdat hij het werkelijk meende. Dat hoopte ze tenminste.

O, goeie genade, Roodborstje,’ zei zijn zuster.

Hij wenste dat ze hem niet Roodborstje noemde: omdat zijn achternaam, ‘Robin’, roodborstje betekende had hij die bijnaam op school gekregen, toen hij als jonge dwaas de redactie had gevoerd van de Eton Chronicle. En de ‘O’s’ waarmee ze haar gesprek doorspekte irriteerden hem ook; ze leek hem altijd verwijten te maken. Maar aan de andere kant veronderstelde hij dat vrouwen dat nu eenmaal deden. En hij was op haar gesteld en ze had hem nodig.

‘Doe je het?’ vroeg Anthony.

‘O Anthony, natuurlijk doe ik het,’ antwoordde ze.

•••

Minnie geeft een verjaardagsfeestje

•••

25 juni 1905, Belgrave Square

•••

‘Mijn leven is perfect,’ prevelde Melinda, oftewel Minnie, de burggravin, lady Hedleigh. Maar voor ze was uitgesproken, kennelijk tegen niemand in het bijzonder, keek ze door de grote ramen van Belgrave Square 17 naar beneden, en ze zag een jongen met de kenmerkende pet en slobkousen van de telegrambesteller nieuwe stijl de hoge stoep op springen. Hij had de kwieke tred – dat dacht Minnie tenminste – van iemand die goed en geen slecht nieuws kwam brengen.

•••

Minnie luisterde, maar kon de bel niet horen door het kabaal van uitgelaten peuters. De bel klingelde ongetwijfeld keurig bij de bediendevertrekken. Het feestje was rumoerig geworden, ondanks de temperende aanwezigheid van kinderjuffen en kindermeisjes. Kleine kinderen krioelden roekeloos van de tafel naar de vloer, gilden en gooiden met gelatinepudding en taart. Isobel, gravin van Dilberne, die haar schoondochter Minnie met haar twee kleine kinderen een week in Londen had uitgenodigd, huiverde even toen vette handjes de lichtgele chintz van de nieuwe stoffering in de ochtendsalon bedreigden, maar ze zei niets. Vandaag was het feest.

‘Ach,’ zei Isobel royaal, ‘laat hen maar plezier maken. Je bent maar eens per jaar jarig.’ Dus hielden de kinderjuffen zich in, en de zes gastjes van Edgar en zijn broertje Connor rolden over de vloer en lachten en giechelden en trapten elkaar.

•••

Minnies oudste zoon Edgar werd vandaag drie en kon geen kwaad doen. Connor Hedleigh, die precies een jaar na Edgar was geboren, kon heel veel kwaad doen, in elk geval in de ogen van zijn Engelse grootouders, aangezien hij niet de eerstgeborene was, wat verder alles goedmaakte. Minnie had geprobeerd aan haar ouders, de O’Briens uit Chicago, de noodzakelijke gecompliceerdheid van namen en titels bij de Engelse aristocratie uit te leggen, maar zonder succes.

‘Moeder Gods!’ had Tessa geprotesteerd toen haar dochter de kinderen ter inspectie had meegenomen naar de slachthuisterreinen van Gods eigen land. ‘Waarom is Edgar een Dilberne en Connor alleen maar een Hedleigh? Het zijn toch volle broertjes?’

‘Je moet Engels zijn om dat te begrijpen,’ had Minnie geantwoord.

‘Ze zijn in elk geval geen van beiden een verdomde Turlock,’ had hun opa Billy O’Brien, de varkensvleesbaron, gezegd – gelukkig zonder dat Arthur het kon horen. Minnie had er absoluut geen behoefte aan dat haar verleden werd opgerakeld, en al helemaal niet haar dubieuze liaison met de krankzinnige Amerikaanse schilder Stanton Turlock. Haar vader hield ervan om er geen doekjes om te winden, maar dat kon gênant zijn.

•••

Haar twee zoontjes waren allebei gezonde, sterke jongens, recht van lijf en leden, op wie hun vader Arthur heerlijk trots was. Minnie hield van allebei evenveel, maar misschien iets meer van Connor, omdat hij altijd in de problemen zat en de tweede was. Edgar, de erfgenaam, zou de titel erven. Connor was de ‘reserve’. Zelfs Arthur noemde hem soms zo: ‘de reserve’ – bijvoorbeeld: ‘Zeg tegen de reserve dat hij niet zo’n kabaal moet maken en zich moet vermannen’ –, hoewel ze wenste dat hij dat niet deed. Ze was zo verstandig dat niet te zeggen. Toen ze nog thuis bij haar vader woonde, had ze geleerd dat als je een man vroeg iets niet te doen, hij het eerder nog eens zou doen.

Nu de herrie toenam, deed Arthur zijn mond open. Hij had er op een afstandje zwijgend bij gezeten, met een toegeeflijke maar misschien een tikje strakke glimlach op zijn gezicht door zijn inspanning om zich niet te storen aan het kabaal. Hij had een lage stem, die heel mannelijk was en dwars door het gegil en gekrijs van vrouwen en kinderen heen drong. Minnie hield van hem.

‘Risus abundat in ore puerorum,’ zei Arthur.

‘O Arthur,’ zei haar schoonmoeder, ‘alweer een Latijns cliché. Je bent net je vader. Wat ben je toch intelligent. Wat betekent het?’

‘De monden van kleine jongens zijn vol gelach,’ zei Arthur. ‘Maar nu is het beslist genoeg. De wereld van de kinderkamer kan heel luidruchtig en irritant zijn. Geen wonder dat vader een dringende afspraak heeft gevonden.’

‘Goed,’ zei Isobel. ‘Laat er een eind komen aan de wanorde’, en ze knikte naar de batterij kinderjuffen die ogenblikkelijk in actie kwam, die dat al veel eerder had willen doen, en in een mum van tijd zaten de kleintjes weer op hun stoel, te verbaasd om te protesteren, met schoongeveegde mondjes en handjes, keurig en lief als de lammetjes die ze op goede dagen waren, geen leeuwtjes meer.

Arthur glimlachte en pakte Minnies hand. Hij had de lange rechte neus, de vierkante kaak en het dikke blonde haar van zijn vader en leek elk jaar plechtstatiger te worden – hij was geen jongen meer maar in alle opzichten een man. Hij was met Minnie en de jongetjes naar Londen gekomen om de dag door te brengen bij hun grootouders, had de zorg voor zijn autowerkplaatsen zowaar eens aan anderen overgedragen. Nu Minnie ruim vier jaar getrouwd was, merkte ze dat het geluid van zijn stem en de aanraking van zijn hand haar nog steeds opwonden. Ze bofte enorm.

•••

Jammer dat de graaf, grootvader Robert, er toch niet bij had kunnen zijn. Hij was als altijd weggeroepen voor staatszaken – er was wel degelijk wat aan de hand, een soort opstand in Rusland die de aandacht van de geheime adviesraad van de koning eiste, hoewel het zondag was. Doordat alles in de moderne wereld zo snel ging, begon de politiek een volle baan te worden in plaats van een tijdverdrijf voor een rijke en vaderlandslievende man. Robert was niet iemand die zich aan zijn plichten onttrok.

•••

Minnie vond haar schoonvader nog altijd intimiderend, maar ze genoot van het gevoel dat ze zich in het middelpunt van de gebeurtenissen bevond, en soms onthaalde hij het verzamelde gezelschap op wat zich afspeelde in het buitenland of op het ministerie van Koloniale Zaken, wat een van de redenen was waarom ze graag naar Belgrave Square ging. Arthurs belangstelling beperkte zich steeds meer, begon ze te merken, tot het inwendige van automobielen, de schoonheid van de Arnold Jehu III en de voordelen van luchtgekoelde vergeleken met watergekoelde motoren. Ze deed haar best om enthousiast te blijven, maar ’s avonds laat viel ze bij Arthurs verhalen soms op haar kussen in slaap.

Zoiets had ze tegen Tessa gezegd, toen haar ouders op bezoek waren. ‘Hij kan beter gek zijn op een automobiel,’ had Tessa kordaat geantwoord, ‘dan op een revuemeisje.’ En Minnie besefte dat daar iets in zat.

•••

Morgen zou Minnie met Isobel naar Heal gaan om de zojuist gearriveerde collectie rotanmeubelen te bekijken en te zien of er iets geschikt was voor de achterslaapkamers op Belgrave Square – Dilberne Court was natuurlijk uitgesloten, met zijn massieve hemelbedden, zittekisten en linnenkasten van cederhout; daar moest het personeel blijven doorgaan met tillen en zwoegen en het poetsen van het oude eikenhout – en daarna zouden de dames misschien naar Bond Street gaan om de nieuwe wijde rokken uit Parijs te bekijken, die uit lagen bestonden en waren voorzien van tressen, maar vijf centimeter korter waren dan de laatste tijd gangbaar was geweest, waardoor ze vrij waren van de grond en er niet eindeloos hoefde te worden geborsteld, wat de binnenmeisjes zoveel tijd kostte. Er was heel wat om dankbaar voor te zijn in het moderne leven. De vorm en het model van meubelen interesseerden haar. Ze herinnerde zich vaag dat ze er ooit van had gedroomd beeldhouwster te worden. Stanton Turlock had haar zelfs een Camille Claudel naast hem als Rodin genoemd – niet dat hij ooit verder dan verf op doek was gekomen. Ze hield ervan hoe stof aanvoelde, hield van de textuur, de kleuren, maar van Isobels obsessie met mode begreep ze niets. Desondanks zou ze omwille van Isobel doen of ze enorm geïnteresseerd was. Je sperde je ogen wijd open, keek belangstellend en dacht aan andere dingen.

•••

Minnie was het telegram volkomen vergeten toen Reginald, het hoofd van de livreiknechten, het op een zilveren dienblad binnenbracht. Hij had er alle tijd voor genomen, had de dunne bruine envelop ongetwijfeld opengestoomd, de inhoud gelezen en alles weer haastig dichtgeplakt. Hij was een schurk, maar een beminnelijke schurk. Isobel maakte het telegram open, las het en knikte naar Reginald dat hij de kamer kon verlaten. Op haar gezicht lag dezelfde perplexe en ongelovige uitdrukking als op dat van de kleine Edgar toen hij ineens van de vloer was opgepakt en in zijn stoel was gezet.

Reginald trok zich terug, maar verliet de kamer niet. Hij zou geen standje krijgen, wist Minnie. Dat kreeg hij nooit.

‘Een knappe kerel, een echte opschepper,’ had Billy over hem gezegd toen de schoonfamilie vorig jaar was overgekomen voor Wimbledon. ‘Hij komt overal mee weg. Hij weet vast meer dan zou moeten.’ Wat volgens Minnie waarschijnlijk klopte. Dat was een van de problemen als je met het personeel samenwoonde. Niet dat het de anderen leek op te vallen, laat staan dat ze zich er zorgen over maakten.

•••

Isobel liet de envelop uit haar hand vallen alsof hij er niet toe deed.

‘Hij is van je zuster Rosina,’ zei ze tegen Arthur, bijna op een beschuldigende toon. ‘Het stoomschip Ortona komt morgenmiddag aan in Tilbury. Rosina is aan boord. Geen verklaring, geen informatie, niets. Ze meldt alleen haar komst. Wat bijzonder ongemanierd van haar, typisch Rosina.’

‘Rosina! Wat enig!’ riep Minnie uit in de stilte die op het hele gezelschap neerdaalde. Zelfs de kleine kinderen staakten hun herrie. Minnie aarzelde. Rosina stuitte op afkeuring. Maar waarom? Rosina was inderdaad lastig en humeurig, en ze was voorgoed naar Australië vertrokken, was ineens getrouwd onder compromitterende omstandigheden, maar ze behoorde tot de familie, was de enige dochter. Dan mocht je toch wel blijk geven van enig enthousiasme? Thuis in Chicago zouden er vreugdekreten zijn geslaakt, had iedereen elkaar omarmd en hadden er tranen gevloeid, waarna ze allemaal zouden zijn weggevlogen om het goede nieuws overal rond te bazuinen. De verloren zuster keerde terug. Maar dit was Belgrave Square en daar was spontaniteit geen usance.

‘Die lieve Rosina,’ zei Arthur achteloos en kalm. ‘De onruststoker!’ En toen, met een blik naar Minnie: ‘Al is het natuurlijk heel fijn om na al die tijd wat van haar te horen. Hoe lang ook alweer? Drie jaar?’

‘Je zuster heeft voor stilte gekozen,’ zei Isobel. ‘Slechts uiterst korte brieven en al ruim zes maanden niets.’

‘Geen nieuws over de echtgenoot of een kind?’

‘Niets. Zelfs die beleefdheid niet.’

‘En over haar papegaai?’

Zijn moeder negeerde hem en wendde zich tot Reginald.

‘De Ortona meert af in Tilbury. Is het de Orient-Pacific-lijn?’

‘Helaas wel, mevrouw. Een immigrantenschip dat halfleeg terugkomt.’ Hij zag er nogal vermaakt uit.

‘Wat bijzonder ongerieflijk voor haar,’ zei de gravin. ‘Waar komt toch steeds die perverse nostalgie de la boue vandaan, dat verlangen om te doen of ze armlastig is?’

‘Desondanks is het onze Rosina!’ protesteerde Minnie. ‘Wat een goed nieuws! Iemand om mee te praten!’ Dit klonk een beetje grof. Isobel keek haar ietwat vreemd aan. Arthur eveneens. Minnie deed altijd enorm haar best om er geen opmerkingen uit te flappen en slaagde daar meestal in, maar vandaag was het misgegaan.

‘Ik kan met jou praten, lieve, dat spreekt voor zich,’ zei ze tegen Arthur om het goed te maken. ‘Dat kan tenminste als je thuis bent, maar je bent heel vaak op je werkplaats.’ Ze had het nog erger gemaakt. Waarom was het leven toch zo ingewikkeld?

‘En ik weet zeker dat je het druk genoeg hebt met onze kinderen,’ zei hij, omdat hij een beschuldiging gewaarwerd. ‘Je hebt tegenwoordig nauwelijks tijd om naar me om te kijken.’

‘Och, och,’ zei Isobel, die vreesde dat er gekibbel dreigde. ‘We zullen Reginald morgen naar de Ortona sturen. Wees maar niet bang, Minnie, Rosina zal als een verloren dochter worden binnengehaald. Al had ze ons op z’n minst tijdig kunnen waarschuwen.’

‘Dat kun je nauwelijks verwachten. Een papegaai verandert toch niet van veren?’ zei Arthur.

Minnie giechelde, wat ze niet had moeten doen.

•••

Rosina was ongeveer drie jaar geleden vrijwel op stel en sprong afgereisd naar Western Australia, in het gezelschap van een kersverse man, een zekere meneer Frank Overshaw, theosoof en grootgrondbezitter. Hij was geen goede partij voor de dochter van een graaf, maar Rosina was ongetrouwd, in de dertig, lang en onbevallig, intelligenter dan goed voor haar was en verkeerde niet echt in een positie om kieskeurig te zijn. Desondanks was de snelheid van de verloving en van haar vertrek ongepast, zelfs schandalig geweest, vooral omdat Rosina was uitgevaren op een passagebiljet dat was gereserveerd op naam van haar nichtje Adela, die Frank aanvankelijk als bruid had verkoren. Er was aangenomen dat de haast was veroorzaakt door de gangbare reden, maar dat bleek niet zo te zijn. In elk geval had er in de paar korte brieven die Rosina naar huis had gestuurd nooit iets gestaan over een baby, alleen beschrijvingen van een heet en ongelooflijk gevaarlijk land, met een slechte postverbinding en zonder enig personeel, en enkele verzoeken om naslagwerken: Rules of the Sociological Method van Emile Durkheim, zijn verhandeling over zelfmoord in de cultuur van de Aboriginals, en wat vroege publicaties van Max Weber.

‘Maar, mama,’ zei Minnie nu – op Isobels verzoek noemde Minnie haar ‘mama’ – ‘er moet toch iemand van de familie zijn om haar af te halen. Ze is drie hele jaren weg geweest – voor zover we weten kan ze wel ziek zijn.’

‘Maar de Ortona!’ zei Isobel. ‘Tilbury, niet eens Liverpool’, alsof de kous daarmee af was. Ze legde Minnie echter geen strobreed in de weg, zei zelfs dat hun winkeluitstapje naar Heal heel goed tot dinsdag kon worden uitgesteld: Minnie moest Rosina beslist gaan afhalen als ze dat graag wilde. Je kon slechts hopen dat de boot redelijk op tijd zou aankomen en dat de arme Minnie er niet de hele dag op zou moeten wachten. Wachten op boten kon je beter overlaten aan het personeel – maar als Minnie dat wilde… Isobel zou de dag bij Robert in het Hogerhuis doorbrengen.

Toen zei Arthur dat hij Minnie helaas niet kon vergezellen, want de Jehu III bevond zich in een kritiek stadium: hij was tot de conclusie gekomen dat luchtkoeling een vergissing was, hij moest morgenochtend terug zijn, maar Minnie moest Rosina het beste wensen en hij zou haar binnenkort zien. Hij nam aan dat ze in elk geval een tijdje op Belgrave Square zou blijven.

•••

Dus was alles in orde, maar Minnie wenste dat ze niet zo luid en duidelijk in haar hoofd had gedacht: mijn leven is perfect. Ze had het hardnekkige gevoel dat de goden haar hadden gehoord en dat het geluid van de voordeurbel, dat ogenblikkelijk op de gedachte was gevolgd, een teken was van hun ongenoegen. Maar hoe kon het niet goed zijn dat Rosina thuiskwam?

•••

Een verontrustend voorstel

•••

26 juni 1905, Newmarket

•••

Robert nam Isobel mee naar Newmarket voor de laatste vlakkebaanren. Zijn vrouw gaf niet om paarden, maar in een omheinde ruimte was ze in elk geval zo ver bij de dieren vandaan dat er niets kon gebeuren. Hij had erop gestaan.

‘Westminster is op dit moment veel te saai,’ zei hij toen Isobel voorstelde om met hem te lunchen in het Hogerhuis, nadat ze de ochtend had doorgebracht op de bezoekersgalerij. In plaats daarvan zou hij haar meenemen naar Newmarket om met haar te pronken. ‘Cherry Lass is een kanshebber om de duizend gienje te winnen en je zult een strohoed met bloemen ophebben en een witte nertsstola, een rok met een sleep en een behoorlijke hoeveelheid kant en ruches dragen.’

‘Maar ik vind het zo leuk om een goed debat tussen de lords te horen,’ zei ze, ‘en dan met jou te lunchen. De Theems fonkelt en de rivierboten varen langs; het is een feest.’

‘Het zal op Newmarket een geweldige dag worden,’ zei hij. Ze zag dat hij er beslist naartoe wilde. ‘Het Hogerhuis houdt zich alleen maar bezig met de verslagen over de militaire voorraden, wat de zoveelste nabeschouwing over de oorlog in Zuid-Afrika betekent, en nog meer onzin van de Liberalen over de arme geknechte Chinezen die daar in onze mijnen werken.’ Voor het geval de geruchten haar uit haar doen hadden gebracht, voegde hij eraan toe dat in hun eigen mijn in Modderkloof al hun specifieke mijnwerkers, of ze nu blank of Chinees waren, onder uitstekende omstandigheden werkten, zich vrij konden bewegen, alleszins redelijk werden betaald en even goed leefden als de arbeiders die in Sussex op zijn landgoed werkten. ‘Er is al maanden geen melding geweest van een aardverschuiving of een dodelijk ongeluk,’ zei hij.

‘Zoals alle mijneigenaars zeggen voor de aarde verschuift,’ zei Isobel. Haar vader was zijn leven begonnen als mijnwerker en was geëindigd als kolenmagnaat, en ze wist maar al te goed dat de arbeiders er anders tegenaan keken dan de eigenaar.

‘Och lieve,’ zei de graaf, ‘laat dat allemaal aan Rosina over als ze terugkomt. Ze is ervoor in de wieg gelegd om het geweten van de familie te zijn.’

Daartoe was Isobel graag bereid, en ze legde zich neer bij een dag op de renbaan, terwijl ze prevelde dat haar dochter tijdens die drie jaar in Australië hopelijk een reëlere kijk op het leven had gekregen.

‘Ze leeft in elk geval en maakt het vermoedelijk goed,’ zei de graaf. ‘En er is geen bezwaar tegen, neem ik aan, dat ze haar oude kamers in het huis in Sussex terugkrijgt nu Adela is vertrokken.’

Adela, Rosina’s nichtje, was onlangs getrouwd en in Zwitserland gaan wonen, waar de progressieve Asconabeweging haar hoofdkwartier had en waar men in alle ernst de naakte zonaanbidding beoefende.

‘Ze zal gezelschap zijn voor Minnie,’ zei Isobel. ‘Al zal Rosina beslist zeggen dat ze op Belgrave Square moet blijven, niet mag worden weggestopt op Dilberne Court, maar ze moet eindelijk eens doen wat haar wordt gezegd. Het zou ronduit dom zijn om haar vlak bij het Parlement te laten wonen. We willen in geen geval dat ze midden in een debat opduikt, zwaaiend met vlaggen en klagend dat de Chinese koelies worden onderdrukt. Daar is ze absoluut toe in staat.’

Robert was het met haar eens dat zoiets betreurenswaardig zou zijn, maar voegde er nogal triest aan toe: ‘Je kunt ervan uitgaan dat de meeste mensen hun overtuigingen aanpassen aan hun belangen, maar Rosina niet. Grappig genoeg bewonder ik haar er wel om. Goed, laten we naar de rennen gaan en het aan Minnie overlaten om de Ortona op te wachten.’

•••

Isobel voelde zich ineens opgewekt: wat er vroeger ook was voorgevallen, haar enige dochter kwam na een afwezigheid van drie jaar terug uit het buitenland en daar was ze blij om. Als ze werd geconfronteerd met een scheiding, dan was daar niets aan te doen. Een ongelukkig huwelijk was beter dan helemaal geen huwelijk, want dat kon worden opgevat als iets onvermijdelijks en niet als de fout van een nalatige moeder. Nu Adela was vertrokken, was Rosina’s komst zelfs een soort zegen. Arthur werd zo volledig in beslag genomen door zijn bedrijf en zijn automobielen dat Minnie zich vaak alleen moest voelen. Misschien had Isobel met Minnie naar Tilbury moeten gaan – maar Robert had haar nodig en je was je man immers meer verplicht dan je kinderen. Er waren heel veel kinderen, maar slechts één echtgenoot. En een dag op de renbaan was niet zo’n vreselijk lot.

•••

Isobel koos een nautisch thema voor haar dag op Newmarket: een zwierige rok van een matrozenpak en een blouse van bijpassend marineblauw moiré met een vierkante, losse kraag van witte kant die over haar hoofd viel en van voren en achteren neerhing, een brede, witleren ceintuur met een gesp met een anker en een vrolijke kleine matelot met een struisvogelveer die je opzij van je hoofd droeg – Lily, haar kamenier, bevestigde het hoedje met een extra lange hoedenpen met turkoois en diamant, waardoor het kostuum een stuk minder streng werd. Je wilde niet lijken op een zakenvrouw op weg naar kantoor, wat tegenwoordig steeds een gevaar was. Lily en zij speelden met het idee een trosje fluwelen kersen op de rand toe te voegen, ter ere van Cherry Lass, de favoriet van het seizoen, maar ze besloten dat niet te doen. Robert zou het vermakelijk hebben gevonden, maar het leek niet eerlijk, want ze kon werkelijk het ene renpaard niet van het andere onderscheiden en gaf er ook niet om.

•••

Newmarket bood nauwelijks de modieuze pracht en praal die je op Ascot zag, maar toen kwamen ze Zijne Majesteit tegen, die te midden van de mensenmassa wandelde. Isobel vond dat Bertie er opvallend joviaal uitzag, echt als de man van het volk, al was hij wat minder flamboyant dan hij ooit was geweest – wat magerder en met minder glinsterende medailles op zijn borst dan vroeger. Hij had, evenals lord Rosebery, die naast hem liep, gewoon een langskuierende gezette bemiddelde heer van goede komaf kunnen zijn. En Rosebery zag er beslist minder losbandig uit dan gewoonlijk, want door wat er nog restte van zijn vroegere knappe verschijning had hij een sterke kaak en een stralende blik gekregen.

‘Dat komt doordat zijn Cicero op Ascot de Derby heeft gewonnen,’ zei Robert. Isobel weerhield zich ervan op te merken dat het gezien de kracht die mannen met renpaarden putten uit het ‘winnen van een parcours’ wel leek of ze het parcours zelf hadden gelopen en dat niet aan het paard hadden overgelaten.

•••

Een gemengde groep bekende gezichten, met glanzende hoeden en schuddende baarden, volgde hen op de voet: Isobel herkende de jonge Ponsonby, de privésecretaris van de koning, en zijn knappe vrouw Victoria Lily, die wandelde naast Sidney Greville, de secretaris van de koningin, met zijn opschrijfboekje als altijd tegen zijn borst gedrukt. Maar geen koningin. In haar plaats liep mevrouw Keppel, de maîtresse van de koning, bij het groepje adellijke figuren. Alice Keppel liep aan de arm van Rosebery, niet die van de koning, wat waarschijnlijk te danken was aan de discretie. Nogal overbodig, dacht Isobel, aangezien Alice Keppel een paar jaar geleden tijdens de kroning met alle andere koninklijke maîtresses te zien was geweest in wat de koningin een tikje bitter de ‘losbandige loge’ had genoemd.

•••

Keppel zag er buitengewoon aantrekkelijk uit, licht en stralend en koel in een lichtblauwe-en-witte Schotse ruit van fijne katoen met tulen schapenboutmouwen en een platte strohoed die zonder het brede lint en de strik van satijn een herenhoed had kunnen zijn. Isobel had het ogenblikkelijk veel te warm, voelde zich saai in haar marineblauwe moiré en vond dat ze volstrekt verkeerd gekleed was. Maar toen Robert en zij dichter in de buurt kwamen, bespeurde Isobel op de armen onder de tulen mouwen iets wat veel weg had van kippenvel – er stond een nogal kille oostenwind voor zo’n stralende zomerdag – en een klein trosje fluwelen kersen op de strik van haar strohoed, en ze vond dat als iemand een onverstandige keus had gemaakt, het Alice was geweest. Alice was de dertig gepasseerd en alleen jonge meisjes konden een katoenen Schotse ruit, tulen mouwen en goedkope roodfluwelen kersen dragen.

•••

Zijne Majesteit begroette Robert en Isobel enthousiast, maar had ook behoefte aan hun meeleven. Had hij de laatste tijd niet opmerkelijk weinig geluk bij de paardenrennen? Stond Rosebery niet in het middelpunt van de belangstelling, aangezien hij op Ascot zijn derde Derby had gewonnen en iedereen vol bewondering was voor zijn feest van het decennium, de grote viering ervan met het personeel in Durbans, even verderop – vijfduizend mensen en bier en cake voor iedereen?

‘Ik heb de grote pech,’ klaagde de koning, ‘dat ik tegenwoordig van niemand meer royaal mag zijn. Wat Archibald Rosebery als louter voormalige fractieleider van de Liberalen is toegestaan, is een vorst niet toegestaan. Ik word akelig beperkt in het feestvieren. Als ik bier zou schenken, zou de Bond van Geheelonthouders me naar de keel vliegen. Als ik cake serveerde, zou men aan Marie-Antoinette denken. Er zouden vragen worden gesteld in het parlement. Keir Hardie zou een donderpreek houden over mijn verkwisting. Het lijkt wel of we tegenwoordig allemaal socialist moeten zijn. Bovendien, Dilberne, treft u me als gevangene aan. Ik mag niet meer alleen rondlopen. Ik word beschermd. Er zijn overal politieagenten.’

Het koninklijke gezelschap werd inderdaad omringd door en was vermengd met een discreet verspreide verzameling lange jonge mannen, die Isobel geen van allen herkende. Ze waren stevig gebouwd, maar hoewel ze gekleed waren als heren, gedroegen ze zich niet als heren. Ze waren te waakzaam, bewogen zich te snel en te soepel: Berties beveiligers natuurlijk, Robert had het over hen gehad.

‘De koning wil hen niet hebben,’ had hij gezegd. ‘Bertie is blind voor gevaar, in tegenstelling tot de Duitse keizer, die al schrikt als er een muis piept en overal beschermers heeft. Maar aan de andere kant is de keizer niet bij iedereen geliefd en Bertie wel – daar is hij tenminste heilig van overtuigd. Wanneer premier Balfour suggereert dat hij dat misschien niet is, neemt de koning daar aanstoot aan. Maar Balfour heeft voet bij stuk gehouden en gewonnen.’

Isobel zag nu persoonlijk hoe deze overwinning de koning leek te steken.

‘Balfour instrueert onze minister van Binnenlandse Zaken Akers-Douglas, die de Londense politie instrueert,’ tierde de koning tegen Jan en alleman, en mevrouw Keppel streelde zijn arm om hem te kalmeren, ‘die inspecteur Strachan hier instrueert, die me vertelt waar ik wel en niet naartoe kan gaan uit angst voor anarchisten en communards. Of niet, Strachan?’ Hij sprak zijn hoogste beschermer aan.

‘Inderdaad, majesteit,’ zei inspecteur Strachan, die wel iets had van een alerte adelaar en beschaafd sprak, maar zeer grote laarzen en een papieren boordje droeg, en wiens sociale herkomst moeilijk was vast te stellen. Hij kwam in geen geval uit de betere kringen, dacht Isobel, evenmin uit hoogopgeleide kringen, maar was ook niet echt een arbeider. Hij was blijkbaar wel behoorlijk bedreven in de gewoonten van een hoveling. Hij maakte zonder meer een redelijke en geruststellende indruk.

‘Het gevaar komt vaak van buitenlanders, sire, van anarchisten en nihilisten, niet van uw eigen volk – dat graag zou sterven om u te redden,’ zei hij. ‘Maar nu reizen zo eenvoudig is geworden, zitten onze gevangenissen vol buitenlanders, een verdrievoudiging gedurende de afgelopen vijf jaar, waardoor het niet meer dan verstandig is om voorzorgsmaatregelen te treffen.’

‘Buitenlanders en gekken,’ zei de koning, ‘moge de goede God en de dappere Strachan ons tegen hen beschermen’, en het groepje was even somber gestemd.

•••

Maar toen herkende iemand in de menigte de koning en er werd geroepen: ‘Bertie! Bertie!’ Op een knikje van de inspecteur vormden de lange jonge mannen een beschermende kring om het koninklijke gezelschap, maar toen er werd geapplaudisseerd en iemand zelfs ‘God save the King’ aanhief, verdwenen ze weer na een flauwe beweging van Strachans hoofd. Het gebeurde discreet en bijzonder elegant, vond Isobel, en ze had inspecteur Strachan er graag mee gecomplimenteerd, maar dat stonden de omstandigheden niet toe. Mevrouw Keppel klaagde tegen haar over de kille wind.

‘Wat verstandig van u om dat beeldige moiré te dragen, ik ben in mijn katoen hopeloos blootgesteld aan de wind. Het weer is niet meer wat het was: je kunt er niet op vertrouwen dat je het warm zult hebben omdat het nu eenmaal hoogzomer is.’

Alice Keppel sprak informeel en ongedwongen, als tussen gelijken, en hoewel Isobel normaal antwoordde over de plotselinge guurheid van de dag, was ze een beetje overdonderd. Ze waren een of twee keer eerder aan elkaar voorgesteld, dat was waar: Alice Keppel was buitengewoon charmant, stond bekend als een volleerde gastvrouw en werd aanvaard in de beau monde – zij het bij het meer uitbundige deel ervan; het was bekend dat ze de officiële maîtresse van de koning was, en hoewel zowel haar man als koningin Alexandra die situatie aanvaardde, vond Isobel… Tja, wat vónd ze eigenlijk? Dat er wat extra respect moest worden betoond aan haar eigen deugdzaamheid, aan haar positie als nette echtgenote, als fatsoenlijke vrouw die in rang boven haar stond? Nee, dat ook weer niet echt, maar misschien verwachtte je toch een zekere aarzeling, een zekere achting in mevrouw Keppels benadering? Nou, die ontbrak. De wereld veranderde net als het weer, en dat moest men aanvaarden.

•••

Bij de opmerking over het weer was Robert begonnen zijn eigen zwarte kasjmier jacquet uit te trekken om hem over de elegante schouders van mevrouw Keppel te hangen, maar Frederick Ponsonby was hem voor met zijn camel colbert. Nu was het de beurt van Ponsonby’s vrouw, Victoria Lily, om geïrriteerd te kijken. Zonder vrouwelijke invloed, was Isobel van oordeel, zou de wereld domweg in alle opzichten vervallen tot een moeras van ongeremde mannelijke hartstochten: oorlog zonder eer, rang zonder plicht en hartstocht zonder liefde.

•••

Mevrouw Keppel was nu ongelooflijk rijk, volgens Robert, doordat de koning haar wat rubberaandelen had gegeven, die het onder het financiële beheer van Eric Baum buitensporig goed hadden gedaan. Isobel verkeerde niet in een positie om haar dat kwalijk te nemen, want de familie Dilberne had zelf ook aanzienlijk geprofiteerd van Baums leiding; Baum en zijn vrouw waren inmiddels in Palestina gaan wonen; Robert schreef hem nog altijd, wist Isobel, als hij advies nodig had bij financiële aangelegenheden.

•••

Nu keerden de grieven van de koning terug naar een eerder punt, want Zijne Majesteit betreurde nogmaals zijn huidige gebrek aan succes bij de paardenrennen. Hij had, beweerde hij, de marine en zelfs zijn neef de Duitse keizer onder controle, maar zijn renstal had daaronder te lijden. Hij had al jarenlang geen winnaar meer gehad, hoewel hij hoopte dat Cyllene, de zoon van Bona Vista out of Arcadia, de hengst die hij net van Rosebery had gehuurd, te zijner tijd een veulen zou voortbrengen dat het waard was om te worden opgekweekt. Cyllene had per slot van rekening Cicero verwekt, die tot ieders grote verbazing had gewonnen.

‘Het heeft anderen misschien verbaasd,’ zei Rosebery. ‘Mij heeft het niet verbaasd. Afkomst verloochent zich niet.’

‘Ik denk inderdaad graag dat ik een echte zoon ben van mijn vader,’ zei Bertie, ‘hoewel de goede prins nooit veel heeft opgehad met knollen. Maar hij zat bijna elke dag achter het wild aan. Ik verheug me eveneens op het eind van de zomerdagen en de glans van de winterzon op een geweerloop die in de aanslag is gebracht. Niets is zo opbeurend als het geklapwiek van geschrokken vleugels.’

•••

De koning kon heel poëtisch worden als het om het doden van vogels ging. Isobel dacht onwillekeurig aan iets wat haar vriendin gravin d’Asti eens had gezegd. ‘Wanneer een Engelse heer te oud wordt voor seks, vinden zijn romantische impulsen een uitlaat in de modder en kou van de jachtpartij.’ Tegenwoordig kwam die opmerking steeds vaker in haar op. Ze probeerde niet te denken aan Zijne Majesteit halverwege zijn bijslaap met Alice Keppel. Het was moeilijk dat niet te doen: hij was zo oud en dik, Alice zo elegant. Het gênante van maîtresses was dat je hen altijd in actie voorstelde; wanneer het om echtgenotes ging, boog de verbeelding discreet af. Vrijen binnen het huwelijk werd beperkt tot het verwekken van kinderen – dat was tenminste de bedoeling.

•••

De koning wendde zich tot Robert en vroeg hem tot schrik van Isobel of de jacht op Dilberne er voor de herfst veelbelovend uitzag. Ze veronderstelde dat Robert een tactvol excuus zou maken, maar hij was zo onbezonnen om te zeggen dat het er geweldig uitzag, hij verheugde zich op een bijzonder goed jachtseizoen. Het was een zacht voorjaar geweest en ze hadden heel veel fazantenkuikens gehad. Een van de jachtopzieners had dertig eieren in één nest gemeld toen ze de vogels waren gaan kortwieken. De jachtopzieners lieten hun traditionele oude gewoonten varen en benaderden het fokken nu wetenschappelijk, en dat loonde zeer, verzekerde Robert hem. Alleen de patrijs had een slecht jaar, vertelde hij de koning, doordat er te veel roofdieren waren geweest in het vroege voorjaar, toen de kuikens nog klein waren; vooral de sperwers waren een grote plaag geweest.

‘Dan zou ik half december graag op bezoek komen,’ zei de koning, ‘het weekend na de grote verjaardagsjacht op Sandringham.’ Greville haalde zijn opschrijfboekje tevoorschijn; Ponsonby zocht naar dat van hem. De koning wendde zich tot Isobel. ‘Zouden we welkom zijn, lady Dilberne?’

‘Maar natuurlijk,’ zei Isobel zwakjes, ‘het zal ons een eer zijn.’

‘Geen al te groot gezelschap,’ zei de koning. ‘Alleen de Grey en misschien de Oliff-Coopers, Leicester wellicht – een uitstekende schutter, maar meestal heb ik na afloop meer geschoten – en nog een paar andere vrienden. Wat vind jij van het idee, Alice? Breng George zo nodig mee.’

Alice prevelde dat ze er ook naar uitkeek. Isobel niet. Géorge? dacht Isobel. ‘George’ kon alleen George Keppel zijn, Alice’ man. Het was een nachtmerrie. Nog geen zes maanden om te zorgen dat Dilberne Court klaar was om de koning te ontvangen. En nog erger, klaar was om de scherpe blik van de maîtresse van de koning te doorstaan. Het huis was jarenlang aan zijn lot overgelaten. De verlichting en het sanitair waren verouderd en primitief; de meeste huisbedienden waren niet getraind in de Londense gebruiken en waren gewend daar misbruik van te maken. Ze kon de jaarlijkse jachtpartij op Dilberne van één dag net zo’n beetje aan, maar het vooruitzicht van een koninklijk jachtweekend, dat waarschijnlijk een week zou duren, was zorgwekkend.

•••

Hoe meer ze erover nadacht, hoe afschuwelijker het werd. Het huis in Londen was moderner en was ingericht voor ontvangsten, maar Dilberne Court was als zoveel oude huizen een doolhof van achtertrappen en kamers die zonder gangen in elkaar overliepen, waardoor er geen echte privacy bestond. Er moest een vindingrijke architect aan te pas komen om er iets redelijks van te maken: overbodige trappen konden in wc’s worden veranderd; sommige kamers konden in tweeën worden gedeeld, andere konden worden samengevoegd. Heel veel mensen verwarmden tegenwoordig de kinderkamer, hoewel de kinderjuf daar natuurlijk niets van moest hebben: ‘Rook en dampen leiden tot koorts, niet Gods goede frisse lucht.’ Zolders en kelders waren gevoelig voor vocht. Het oude, vergeelde linnengoed moest weggegooid en vervangen worden, de kisten van kamfer- en cederhout die zo handig waren voor dekens, moesten plaatsmaken voor echte opbergkasten. Het was er benauwend. Familieportretten keken afkeurend neer op het heden. Maar zodra je dergelijke dingen begon te herstellen, kwam er geen eind aan: je had hulp nodig.

•••

Alice Keppel zou hen verachten en met verhalen over landelijk verval terugkeren naar haar vrienden. De keukens moesten worden uitgerust met gasfornuizen om naar behoren gasten te kunnen onthalen. De keukens waren één ding, maar hoe zat het met het personeel? De Nevilles, de butler en de huishoudster, begonnen oud te worden en waren soms aangeschoten; het werd hoog tijd hen de wei in te sturen. Juf Margaret ook; ze was te toegeeflijk tegenover de kinderen, gebruikte te veel laxeermiddelen en was soms vergeetachtig, hoewel ze zich in elk geval wel verzette tegen Minnies nogal extreme ideeën over voeding. Minnie was lief met de kleintjes, maar had geen idee van tucht. De kokkin was een uitstekende plattelandskokkin, maar de koning had een buitenlandse smaak; er zou een Franse chef-kok bij moeten komen, en waar vond je zo iemand op korte termijn? Zelfs bij tien gasten moest ze al kamers vinden voor minstens dertig bedienden – van het koninklijk paar was bekend dat het eens met een gevolg van zestig man was verschenen, hoewel dat voornamelijk door Alexandra en haar juwelen was gekomen, de koning nam naar verhouding minder mee. Desondanks zouden de huisbedienden moeten opschikken en hun bed moeten delen, waar ze altijd nors en kregelig van werden wanneer ze dat juist niet moesten zijn. En dan nog de tenten: midden in de winter waren de dagen kort en kostbaar, dus mocht er geen daglicht worden verspild aan teruglopen naar het huis. De lunch moest naar de gasten worden gebracht, niet de gasten naar de lunch. Er moesten paden worden aangelegd, zodat de dames geen moddervoeten kregen als ze zich bij de mannen voegden, en er moesten veldkeukens worden opgezet, zodat de gangen warm konden worden geserveerd en de bordeaux kon worden verwarmd. De champagne voor de koning – tijdens de jacht moest hij champagne hebben, hoewel hij verder vrij spaarzaam was met alcohol – zou in elk geval koud genoeg zijn. Het ijshuisje van Dilberne was jaren geleden ingestort.

•••

Vijf maanden om één weekend voor te bereiden – het was een verschrikkelijke taak. En moest zij, Isobel, de slaapkamers indelen: moest Alice Keppel dichter bij haar man of bij de koning zijn? Isobel merkte dat haar hart bonsde en dat ze hijgde. Ze was duizelig. Ze zwaaide en zou zijn gevallen als de inspecteur niet naast haar had gestaan om haar in evenwicht te houden.

‘Langzaam en diep ademhalen, mevrouw,’ zei hij zachtjes. Dat deed ze, en ze stond weer recht en stevig op haar benen. Het was verder niemand opgevallen. Robert stond ondertussen buigingen en strijkages te maken voor de koning, ging prat op een buit van drieduizend fazanten of meer vorig jaar december, waardoor het koninklijke verlangen naar een groter bloedbad nog werd versterkt.

Alice Keppel leek het als enige te begrijpen. ‘Och, arme stakker,’ zei ze. ‘Zoveel gedoe. Zal ik Bertie op andere gedachten proberen te brengen?’

Maar Isobel voelde zich hautain en zei: ‘Natuurlijk niet, mevrouw Keppel. Het zal me een waar genoegen zijn om zowel u als de koning te ontvangen.’

En God velde haar niet met een bliksemschicht, zoals ze bijna had verwacht, zo’n grote leugen was het.

•••

Wachten op Rosina

•••

26 juni 1905, Tilbury

•••

Minnie was gewend aan de prachtige granieten kades van Liverpool, waar de grote trans-Atlantische lijnschepen aankwamen en waar georganiseerde, ruime voorzieningen waren om zowel paarden als automobielen te stallen, evenals gerieflijke wachtkamers met een goede bediening om even iets te eten of te drinken, en waar regelmatig mededelingen werden gedaan over de verwachte aankomsttijden. Maar in Tilbury, een wirwar van kades waar graanschepen werden gelost en emigranten kwamen en gingen, verliep alles totaal anders, heel onthutsend voor iemand die gewend was aan gerief en comfort. Over het moerassige landschap van de rivierdelta kwam een koude oostenwind aanwaaien, die woelig water veroorzaakte waar rivier en tij op elkaar stuitten en botsten. Het was een bedrijvige, werkende wereld van armoedige pakhuizen, roestige kranen en ontoereikend geklede bootwerkers die vloekend kratten ophesen en aan touwen trokken. Niemand scheen iets te weten of zich ergens om te bekommeren. Alleen door voortdurend te blijven informeren en hier en daar iemand wat toe te stoppen kon Reginald erachter komen waar de Ortona zou aanmeren.

•••