‘Ik schreef dit boek om de vele verschillende versies van mezelf te begrijpen’

==

Het verhaal van iemand anders is het grappige, hartverscheurende relaas van twintiger Gretchen: een getalenteerd meisje met een voorliefde voor tatoeages en een lichte hang naar zelfverminking. Ze laat zich met regelmaat verleiden seks te hebben met mannen – en af en toe met vrouwen – die het niet altijd goed met haar voorhebben. Ze is ook nog steeds niet over de dood van haar vader heen. Wel is ze gezegend met het scherpe vermogen dit allemaal vrolijk in perspectief te plaatsen. In dertig korte, vinding rijke en uiterst gevarieerde verhalen volgen we het leven, de dromen en de (mislukte) avonturen van Gretchen, een meisje dat niet geheel toevallig op Anneliese Mackintosh lijkt; een meisje op wie je verliefd wordt of in wie je jezelf herkent.

=

Anneliese Mackintosh (1982) geeft les in creative writing en werkte eerder als redacteur. Haar debuut Het verhaal van iemand anders stond op de longlist van de Frank O’Connor Short Story Award, die eerder gewonnen werd door onder anderen Jhumpa Lahiri en Haruki Murakami, en won in 2014 de Green Carnation Prize. Mackintosh woont in Manchester.

==

‘Wat een fris, origineel boek is dit. [...] Mackintosh is een groot talent, dit is een buitengewoon debuut.’ – The Independent

==

Anneliese Mackintosh

Het verhaal van
iemand anders

Vertaald door
Leen Van Den Broucke

==

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

De uitgeverij dankt Creative Scotland voor het mede mogelijk maken van deze publicatie

==

==

© 2014 Anneliese Mackintosh

© 2015 Nederlandse vertaling Leen Van Den Broucke

Oorspronkelijke titel Any Other Mouth

Oorspronkelijke uitgave Freight Books, Glasgow

Omslagontwerp Nanja Toebak

Omslagbeelden © Anneliese Mackintosh/Freight Books

E-book Perfect Service, Schoonhoven

==

ISBN 978 90 254 4511 9

NUR 302

==

www.atlascontact.nl

==

Dit e-book werd gemaakt op basis van de eerste druk, 2015, ISBN 978 90 254 4510 2

1. 68% is wel gebeurd.

2. 32% is niet gebeurd.

3. Van mij zul je het nooit horen.

Zus, mam, pap, familie: ik hou van jullie

Berichten aan mijn toekomstige ik

Toen ik acht was schreef ik berichten aan mijn toekomstige ik. Ik stopte ze hoog in de schoorsteenmantel weg, verborg ze achter plinten, propte ze tussen de bakstenen van de keldermuur. Ik werd een kei in het vinden van plekken waar niemand zou gaan zoeken.

Het idee was dat ik de berichtjes jaren later zou terugvinden en aan de belangrijke dingen des levens zou worden herinnerd. Dingen als:

==

Als je rommel ziet liggen: raap op en gooi weg.

==

Schreeuw niet tegen gillende kinderen.

==

Kom op voor jezelf.

==

Hou altijd een notitieblokje bij de hand voor ideeën, uitvindingen enz.

==

Hou er niet meer dan één vriendje tegelijk op na.

==

Neem een poesje.

==

*

==

‘Je moet niet zo hard werken, Gretchen,’ zei mam. ‘Je wordt nog ziek.’

In feite had ik te veel gedronken de laatste tijd en eczeem onder mijn ogen gekregen.

Mam stelde voor dat ik mijn kantoorbaantje zou opgeven en een tijdje bij haar zou komen logeren. Ik stopte wat kleren, een tandenborstel, een fles whisky en een boek over het existentialisme in een koffer en vertrok naar het platteland.

De eerste dag zat ik op een derde van mijn existentialismeboek toen mam vroeg of ik haar wilde helpen met brood bakken.

We deden een pond bloem in een kom en mam vroeg of ik depressief was. ‘Red je het een beetje nu Simon en jij uit elkaar zijn?’ vroeg ze.

Ik besloot haar maar niet te vertellen dat ik op zeven verschillende datingsites ingeschreven stond, in een bos om twee uur ’s nachts lachgas had uitgeprobeerd, er in één nacht zestig pond aan cocaïne doorheen had gejaagd, met twee lesbiennes en één homo naar bed was geweest, en mezelf zeven avonden per week in slaap had gehuild. Ik haalde mijn schouders op en deed veertig gram boter in een kom. ‘O jawel.’

‘Gelukkig maar,’ antwoordde ze en voegde zout toe.

Ik scheurde een zakje gist open.

‘Giet het aan die kant,’ zei mam. ‘Zout breekt de gist af.’

==

Ik nam de hele volgende ochtend schoolschriften door op zolder. Ik stond versteld van de verhaaltjes die ik als kind had geschreven. Kabouters die teddyberen uit een brandende fabriek redden. Geluksarmbandjes die aan bomen groeien. Fluitspelende lieveheersbeestjes. Heksen met vleugels.

Waar was de magie gebleven?

Ik stootte mijn hoofd aan het dak toen ik weer overeind kwam en zocht houvast bij een balk. Er dwarrelde een vodje papier op de grond.

==

Deodorant maakt de ozonlaag kapot. Gebruik zeep.

==

Ook als ik niet in mijn oude verhalen had zitten lezen, had ik meteen mijn eigen handschrift herkend. Er was een subtiel verschil tussen het handschrift van mijn zus en dat van mij. Het mijne was misschien wat krulleriger. Of de letters waren minder duidelijk te onderscheiden. Het was als de verschillen tussen Lotties gezicht en het mijne. Zij had hogere jukbeenderen, een puntiger kin, het gezicht van een elfje. De fotogeniekere versie van mij. Zo was het ook met ons handschrift.

Ik nam het velletje mee naar beneden, ging op bed in de logeerkamer zitten en las opnieuw wat erop stond.

Ik gooide mijn deodorant weg.

Ik ging in mijn wollen jurk een rondje om de weiden lopen. Deed twintig keer spreid-sluit. Probeerde me tien keer op te drukken. Werkte me flink in het zweet. En ging ten slotte bij de appelboom zitten en praatte tegen de as van mijn vader. Ik vertelde wat ik van doodgaan vond, écht vond.

Mijn okselgeur steeg op naar mijn neusgaten.

==

De volgende dag struinde ik het huis af terwijl mam naar haar kleurenanalyse was. Uiteindelijk vond ik deze, weggestopt achter de Aga:

==

Blijf niet samen met iemand van wie je niet houdt.

==

Toen mam thuiskwam, zei ze: ‘Ik heb vandaag geleerd over het zomertype dat naar herfst neigt.’

Ik fronste mijn voorhoofd.

‘Het gaat over kleuren. Als je huid past bij het kleurenpalet van een zomertype dat naar herfst neigt.’

‘O,’ zei ik en stopte het papiertje in mijn zak.

Boven stuurde ik de jongen met wie ik nu drie keer uit was geweest een sms om te zeggen dat ik niet van hem hield. Ik deed het raam open omdat mijn kamer naar zweet stonk.

De gast met wie ik drie keer uit was geweest sms’te me terug dat hij ook niet van mij hield, en of ik geen zin had om volgend weekend te gaan bowlen.

Ik ging naar buiten en las een stuk uit het existentialismeboek voor aan de appelboom. Ik vroeg mijn vader wat hij ervan vond, maar de appelboom gaf geen antwoord.

Toen het etenstijd was, riep mijn moeder me en zei dat ze op mij wilde experimenteren.

‘Ik moet oefenen voordat ik echte klanten krijg,’ zei ze. ‘Mag ik je kleuren analyseren?’

Ik zat een halfuur op een stoel terwijl mam vellen papier bij mijn gezicht hield. ‘Je bent een winter,’ verkondigde ze uiteindelijk, ‘die naar lente neigt.’

Ik liep naar mijn kamer, kreeg een huilbui en ging toen met een veiligheidsspeld achter de plint langs.

==

Drink nooit meer dan twee glazen wijn per dag.

==

Ik haalde de fles whisky onder mijn kussen vandaan en overwoog hem niet leeg te drinken. Ik overwoog hem wel leeg te drinken. Ik dronk hem leeg.

Ik las het boek over het existentialisme uit en luisterde naar mijn moeder die onder het afwassen een treurig liedje zong, Dire Straits, voor het huis, voor de muren.

==

*

==

Ik schrijf tegenwoordig nog steeds berichtjes. Alleen schrijf ik ze nu aan mijn vroegere ik, de ik die ik niet meer ben, de ik die ik nooit meer zal zijn. Maar ik verstop ze niet achter de plint.

Ik verstop ze in mijn manier van praten tegen de man van de kiosk. De manier waarop ik mijn hoofd wat schuin hou als ik op de foto ga. De manier waarop ik mijn ogen opensper vlak voordat ik iemand zoen. Ik verstop ze in mijn lach. In de dingen die ik eet. In de woorden die ik opschrijf. Diep vanbinnen.

==

Geluk is schoonheid.

==

Je zult twee verschillende mannen horen beweren dat ze het met een varken zouden doen als de gelegenheid zich voordeed. Denk daaraan.

==

Dat je ouders ‘geen geheimen’ als mantra hebben, wil niet zeggen dat er geen geheimen zijn. En daarom hou je niet minder van ze.

==

Je zult altijd een wintertype zijn dat naar lente neigt, daar hoef je je niet voor te schamen.

==

Magie, het bestaat nog. Vergeet niet waar je het hebt weggestopt.

Wat je ervan krijgt als iemand twee keer doodgaat

Mijn verdriet is groter dan jouw verdriet.

Mijn verdriet is zo groot dat het mijn huid oprekt. Mijn verdriet is zo massief dat het mijn botten verbrijzelt. Zo hard dat ik er blauwe ogen van krijg. Zo koud dat ik ijspegels huil. En mijn verdriet is zo lang dat het boven mijn bord bungelt wanneer ik iets probeer te eten, zodat ik in mijn bord en op mijn verdriet overgeef.

==

Toen het voor het eerst opdook hing ik de was op. Gek, de gedachten die je kunnen overvallen terwijl je natte lappen aan een lijn hangt. Ik dacht: kut. Mijn vader is dood. Voor altijd. Ik liet de wasknijpers vallen en ging op het gras zitten janken.

==

Er was geen uitvaart, want ‘dat zou hij niet gewild hebben’. Hij wilde dat de lijkwagen hem zonder publiek naar het crematorium bracht. Hij wilde de goedkoopste kist, hij wilde dat het kruis van de muur werd gehaald, en hij wilde het gangpad af zweven terwijl niemand keek, in zijn eentje de vlammen in vallen.

Alleen was het nadeel daarvan dat het verdriet nergens heen kon. Het welde en welde maar op, en precies op het moment dat zijn kist achter het gordijn wegzonk, dansten we in de keuken op de Rolling Stones. We lachten, o wat lachten we, en het verdriet, dat hield zich gedeisd. Het borrelde en borrelde en bleef maar borrelen, dagenlang en toen wekenlang.

Ten slotte, toen ik het echt niet meer verwachtte, begon het verdriet naar buiten te lekken. Eerst lekte het in mijn onderbroek en moest ik een extra broek naar mijn werk meenemen. Toen werd het lekken erger. Ik had nooit geweten dat dat kon, van verdriet, maar op een dag zat ik op de bank een e-mail te schrijven; toen wist ik dat het serieus was.

==

Ik bezocht rouwbegeleiders en volgde lessen. Ik ging therapeutisch schrijven en maakte een plakboek. Ik scheet en piste mezelf zelfs niet meer onder, maar het verdriet was er nog steeds, drupdrupdrup, en ’s ochtends werden we zij aan zij wakker – jij en ik – en zag je het verdriet dat boven mijn hoofd hing, en het was erg lastig vrijen met zoiets vreselijks zo dicht bij ons. Uiteindelijk knuffelden we alleen nog maar wat. Want dat krijg je ervan als iemand twee keer doodgaat.

==

We knuffelen nu dus al zeven weken, en ik geloof dat je het een beetje raar begint te vinden om het bed met mijn verdriet te delen. Ik geloof dat jíj denkt dat het me midden in de nacht ligt te strelen, zijn vingers in de plekjes stopt waar die van jou niet meer komen, me laat huiveren en kreunen en me het genot schenkt dat ik met jou niet kan bereiken.

Maar ik verzeker je, liefste, dat dat niet zo is. Nou ja, mijn verdriet en ik hebben wel wat liggen rotzooien. Ik heb zijn ijzige handen over mijn borst laten glijden, zijn steenkoude vingers diep in mijn pyjamabroek laten stoppen, en nou goed dan, ja, ik heb me erdoor laten neuken en nog eens neuken tot ik flink verneukt was en helemaal klaar was met neuken. Maar dat was maar een of twee keer, en nu ben ik er wel overheen.

Eigenlijk is de reden dat ik me ’s nachts van je wegdraai en met mijn lenden dicht tegen de jouwe aan ga liggen – de reden dat ik wakker lig en me afvraag hoe het zou voelen als ik mijn verdriet een scheermesje gaf – de reden dat ik dit allemaal doe, besef ik nu, dat mijn verdriet groter is dan jouw verdriet.

==

Ik weet dat jij het ook ergens aan jouw kant van het bed verbergt. Daar ben ik van overtuigd. Ik zag het je ’s avonds laat een keer afzuigen, toen je dacht dat ik sliep, en ik zie het iedere ochtend achter je aan gaan, de douche in – klein en grijs en tenger – en ik zie ook dat het een beetje op je dode oma lijkt.

Maar vergeleken met mijn verdriet, mijn lief, is jouw verdriet bullshit. Het strompelt rond als een oud dametje, een oud dametje dat acht decennia heeft geleefd en vredig in haar slaap is gestorven. Het brengt je niet aan het jammeren of snikken of krijsen zoals het mijne.

En zonder het te willen heb ik het gevoel dat als ik je verdriet kon opkrikken, aandikken en laten groeien tot het minstens vijf keer zo groot was – dat jij en ik dan eindelijk weer zouden kunnen vrijen.

==

Vandaar dat ik overweeg je ouders te vergiftigen.

We zouden ze volgende week voor het eten kunnen vragen, en ik zou hun Twee Heel Bijzondere Taartpunten voorzetten. Ergens tijdens het spelletje Trivial Pursuit zouden ze zich dan aan elkaar vastklemmen. Ze zouden een toeval krijgen en gaan bloeden, hun wetenschap- en natuurvraag onbeantwoord laten en het zou onherroepelijk uit zijn met de pret.

Aan je zus heb ik ook gedacht. Ze is nu net zwanger van een frêle zesmaands foetusje. Haar dood zou eens zo tragisch zijn. Ik heb ook aan je tante, je oom, je peter, je pianoleraar en je beste vriend gedacht.

Goh.

Als ik het goed aanpak heeft je verdriet kans om enorme proporties aan te nemen. Mettertijd zou het mijn verdriet misschien zelfs een lesje kunnen leren.

==

We zouden op vakantie kunnen gaan, jij en ik, ieder met zijn eigen verdriet, en sangria drinken en op het strand rondhangen, misschien zelfs samen Iets Nieuws leren, surfen of schaken of de Kamasutra.

En ’s avonds laat zouden we dan, na een lange doorneukte dag, op ons balkon in het maanlicht zitten huilen. En onder het huilen zouden we door het zout van onze tranen over de zee uit kijken, het nachtzwart in, en geen woorden meer nodig hebben, omdat we genoeg zouden hebben aan de schaduwen aan onze zijde, en aan onszelf, en aan de hele wereld zoals die was.

Hunkeren

Voor mij ben je dood.

Zo begint het. Dixit Sarah Kane, niet ik.

En feitelijk is dit verhaal niet zo begonnen. Eerder zo geëindigd. Dit is wat er om te beginnen gebeurde.

Universiteit van Nottingham. De populairste uni voor Engels in het land. Top tien in de Times-ranglijst. Een verhouding van twee meisjes op elke jongen.

==

Frances was een danseres. Ze was dun en lang, met een bleke huid en kastanjebruin haar. Ze droeg strakke kleren, kleren die ik nooit zou dragen, en bewoog haar lichaam met een gratie die ik nooit zou kunnen benaderen.

Ik zat in een toneelstuk waarvan Frances de productie deed. Waarom ze de productie deed en niet zelf op de planken stond was me een raadsel. Ik had haar vaak genoeg zien dansen; het was grandioos. Wanneer ze op de bus stond te wachten danste ze. Wanneer ze in de rij stond voor een kop thee danste ze. Wanneer ze in bed lag danste ze. Maar om mij niet helemaal duidelijke redenen ging ze nooit op les en auditeerde ze niet voor musicals. Frances was een stiekeme danseres, en alleen ik en al wie nog meer in de rij bij de bushalte of in de kantine stonden, wisten ervan.

We zaten samen in de toneelclub. Overdag waren we allemaal ingenieur, filosoof of biochemicus, maar ’s avonds bezetten we de lege collegezalen op de universiteit en kwamen we echt tot leven. We werden Macbeth en Goldberg, Nell en Miss Prism. We klommen vuilnisbakken uit en poppenhuisjes in. We ontwikkelden een raar loopje of een spraakgebrek, en dronken eindeloos veel decanteerflessen appelsap. We werden onze mooiste verwachtingen, onze dromen, onze nachtmerries. We werden alles wat we nog niet waren.

Voor de universiteit had ik nooit geacteerd. Ik kwam de faculteit binnen boordevol Kafka, Eugenides en Hesse, maar vond er een wereld van Austen, Caedmon en Pope. Dus toen een vriendin uit het studentenhuis me vroeg of ik het zag zitten om mijn college over Beowulf van negen uur te missen en mee te gaan naar haar toneelauditie, stemde ik in. Dol van vreugde een uur Angelsaksische tragedie te ontlopen auditeerde ik zelf ook.

En zo kreeg ik de rol van Ophelia in Hamlet. Pure mazzel. Ik weet niet waar het aan lag. Ze moeten iets aan me hebben gemerkt. Een soort verkniptheid waaraan ze zagen dat ik niet alleen Ophelia kon spelen, maar Ophelia wás.

Ja, ik was zo iemand die wist hoe het was om in raadselen te rijmelen, zich schandelijk te gedragen op een feestje, afgewezen te worden door een geliefde en gek te worden van verdriet. En omdat deze versie van Hamlet zich in de moderne tijd afspeelde, mocht ik zelfs mijn eigen kleren dragen, mijn piercings laten zien en mijn tatoeage onbedekt laten. Het was het mooiste en engste en spannendste wat ik ooit had gedaan.

Lottie moest tijdens de tweede helft in de auto gaan zitten vanwege de zelfverminking. Ik was vergeten dat aan mijn ouders te zeggen tot we die middag samen ergens iets gingen eten. ‘Het is beter als ze dat niet te zien krijgt,’ zeiden ze, en mijn zus moest huilen.

Maar het belangrijkste: ik was nu actrice, darling. Na mijn laatste optreden viel er iemand aan mijn voeten. Ik ging naar clubs en trok kerels af in de plee omdat ze me herkenden. En daar was ik dan maar net klaar mee of een ander type kwam op me af met zo’n blik en zei: ‘Jij bent het. Jij bent Ophelia.’ En dan maakte ik een kniebuiging en glimlachte, en trok hem ook af als hij wou. Ik was een beroemdheid. Ik kon alles. Al wat je maar wou.

Tegen mijn tweede jaar aan de uni had ik een reputatie: die van gestoorde griet. Zo kreeg ik de rol van C in Crave. Die was nog geflipter dan Ophelia. Ik had in de auditie mijn diepste ik laten zien. Ik had met mijn tanden geknarst en aan mijn haar getrokken, en als het er niet zo gruwelijk had uitgezien had je misschien per ongeluk gedacht dat ik klaarkwam. Maar ik zou er pas een paar jaar later achter komen hoe dat was, dus tot die tijd liet ik alleen die opzichtige theatertypes even zien hoe verknipt ik kon zijn. Wat het precies betekende om in een uithoek op te groeien, met ongelukkige ouders en een zus met een psychose, en met dat ene dat me overkomen was, iets afgrijselijks dat ik me niet helemaal kon herinneren maar dat een groot zwart gat in mijn maag had achtergelaten en me had uitgehold tot een lege huls, een velletje, niemendal.

Dus ja, ik kreeg de rol.

Het toneelstuk was van Sarah Kane. Ik had nog nooit van haar gehoord, maar wist sinds de auditie dat ze net zo was als ik. Ik zag alleen een paar zinnen van het stuk (waarvan er veel overgenomen waren uit andere bronnen, waaronder The Waste Land van T.S. Eliot, dat me vast bekend was voorgekomen als ik naar college was gegaan in plaats van uit te slapen), maar zelfs afgaand op het weinige wat ik zag, wist ik het. Kane haatte. Ze beminde. Ze voelde. Maar ze haatte vooral.

Toen ik hoorde dat ik de rol kreeg, ging ik het vieren. Dronk vijf halve liters snakebite. Zoende met mijn gothvriendinnetje Fi, betastte mijn gothvriendje Phil, en iedereen was hartstikke blij voor me. Ik vroeg mijn favoriete Sepultura-liedje aan, dat niet door de dj werd gedraaid, en ik stapte af van de pils met cider en over op de 3-voor-de-prijs-van-2-alcopop van de Studentenvereniging. Ik deed een ad strogumpje. Ik moest kotsen.

==

De eerste repetitie was doodeng. Vier acteurs, en alle vier stonden we de volle vijfenveertig minuten lang op het podium, zo kregen we te horen. De tekst moest worden uitgebraakt in sneltreinvaart. Er was geen plaats van handeling en geen verhaal.

We zaten in kleermakerszit midden in een filosofielokaal in het Portland Building en stelden ons voor: A, B, M, en C. Onze stem trilde terwijl we voorlazen.

De regisseur, Michael, was een tweedejaars sociologiestudent met een broek die iets te kort viel en een baard die iets te lang was. Hij verschikte zijn kruis wanneer we de passage over verkrachting lazen en af en toe maakte ik me zorgen over zijn geestelijke gezondheid.

In de tweede week van de repetities stelde hij ons aan Frances voor.

‘Frances doet de productie van ons stuk. Zij zorgt voor de kostuums, make-up, boekt zalen, van die dingen.’

‘Hai,’ zei Frances en draaide een krul om haar wijsvinger. Ze zei dat ze criminologie studeerde en fan was van hiphop en ballet. Ze had kippenvel en een eerlijke lach.

Met Frances erbij hadden we iemand anders om indruk op te maken, een publiek. Daar stonden we, in de repetitieruimte die overdag E42, het geografielokaal was, maar die avond The Globe of The Old Vic had kunnen zijn. Ik voelde in ons allemaal iets veranderen. A was humeuriger, een agressievere verkrachter dan ooit. B was killer; zijn woorden sneden als scherven ijs. En M: tja, M was moederlijker. Alsof ze zo haar V-halstruitje kon afrukken en onze hongerige mond ter plekke tegen haar tepels drukken.

Achteraf gingen we naar een pub in Hockley. Hoge leren stoelen, jazz, goedkope drank. We praatten over Sarah Kane. ‘Ze is dood,’ zei A. ‘Ze was gek,’ zei B. ‘Lesbisch,’ zei M.

De regisseur, Michael, zweeg. Hij nipte van zijn baco en keek naar ons, zijn acteurs, en ik wist gewoon dat hij onder tafel aan zichzelf zat.

Terwijl de anderen allemaal bij de bar stonden, schoof Frances de bank rond tot ze naast me zat. ‘Laten we neuken!’ riep ze. Tenminste, ik dacht dat ze dat riep. Er hing een saxofoon op een paar centimeter van mijn oor.

‘Wat?’ riep ik terug.

‘Ik wil geneukt worden!’ riep ze.

We keken elkaar aan – een ongemakkelijke blik, alsof onze ogen zich langs al dat lawaai moesten wurmen. Ik pakte haar hand. Het was mijn beurt om kippenvel te krijgen.

We namen een taxi naar mijn huis. Ik liet haar mijn slaapkamer zien en ze zei dat we dezelfde kussenslopen hadden. We lagen op de lakens en keken naar de maan door het dakraam en ze biechtte op dat ze maagd was.

Dat verbaasde me, niet omdat ze eenentwintig was, maar omdat ze zich zo op haar gemak leek te voelen in haar eigen lijf. Hoe ze haar armen en benen bewoog, haar manier van doen, alles wees erop dat ze een pro tussen de lakens was. Ze was nota bene een danseres. Ik was een onnozel studentje Engelse literatuur.

We trokken onze jurk uit en lachten. ‘Ben je lesbisch?’ vroeg ik.

‘Nee, hetero.’

Ik ging met mijn hand onder mijn kin liggen en keek haar strak aan.

‘Ik zou dolgraag met je neuken,’ zuchtte ze.

Dus reikte ik achter haar rug en trok haar beha uit, en begon aarzelend met haar te vrijen, liet mijn vingers over haar zachte huid glijden, raakte haar heel zachtjes aan en graaide toen in haar, handen vol, totdat ik me zo hard in haar vlees boorde dat ze het uitschreeuwde.

==

De repetitie de volgende dag was raar.

Zonder drank waren onze remmingen terug. Frances moest even bellen en ging een lokaal verderop zitten. Ze probeerde voor ons allemaal bijpassende zwarte T-shirts te regelen, zei ze, wat lastig bleek. Ik voelde wat negatieve energie tussen A en M, en vroeg me af of zij tweeën het de vorige avond ook al hadden gedaan. Die arme B keek een beetje sip – ik wist dat hij een zwak had voor M sinds ze onlangs samen in dat stuk, Habeas Corpus, hadden gespeeld, hij als Wicksteed, de dokter die achter de jonge, ongetrouwde Felicity Rumpers aan zat. Alleen kreeg hij haar niet in het stuk, en helaas, zo wist ik, zou hij haar in dit stuk ook nooit krijgen.

‘Oké, lui,’ zei Michael. Zo noemde hij ons: lui. ‘We beginnen vandaag met een paar oefeningetjes in vertrouwen.’

‘Elkaar opvangen?’ vroeg A.

‘Dat had je gedacht,’ zei M met een vuile blik in zijn richting.

‘Ik vind het prima,’ tjilpte B.

We vulden het volgende kwartier met vallen, opvangen, vallen-opvangen. Vallen vond ik niet erg. Met vallen had ik geen moeite. Vraag me te vallen, en ik val iedere keer weer. Ik zou nog vallen als er niemand was om me op te vangen.

Opvangen daarentegen, dat was een ramp. Stel dat het me niet zou lukken? Stel dat ik onder het gewicht van een ander menselijk wezen dat tegen me aan werd geduwd gewoon... in elkaar zou zakken? Ik had een hekel aan vertrouwensoefeningen omdat ik mezelf niet vertrouwde.

Daarna namen we het hele stuk door. Geen actie vandaag, gewoon stilstaan en ervoor zorgen dat we de tekst goed hebben.

Nee.

Ja.

Nee.

Ja.

Nee.

Nee.

Ja.

Intonatie, herhalingen, ritme. Het stukje waarin we allemaal een [korte eenlettergrepige kreet] slaakten. Het stukje waarin ik een [vormeloze wanhoopskreet] slaakte.

‘Hoe klinkt een vormeloze wanhoopskreet precies?’ vroeg ik Michael.

‘Gewoon, vormeloos,’ antwoordde hij.

Ik had dit gedeelte van de tekst nog niet uitgeprobeerd. Tijdens eerdere repetities hadden we het voorgelezen als toneelaanwijzing.

‘Maak maar een geluid,’ zei Michael. ‘Probeer maar wat. Ik vertel je achteraf wel of het goed is.’

Dus ademde ik diep in, deed mijn mond open en liet het geluid eruit, liet het omhoogkronkelen vanuit de krochten van mijn longen, langzaam, slingerend, totdat het een brul werd, een diepe dreun en ten slotte geloei. Ja, ik werd een koe toen ik mijn vormeloze wanhoopskreet uitte. Een koe in het slachthuis, de seconde voordat haar de keel wordt doorgesneden.

‘Was dat wat?’ vroeg ik.

Ze keken me allemaal aan en knikten.

==

Na de repetitie kwam Frances naar me toe. Ik keek strak naar mijn telefoon en deed alsof ik het druk had met een sms’je, terwijl ik eigenlijk alleen op de drie drukte.

‘Ik denk dat ik verliefd op je ga worden,’ zei ze.

Ik drukte nog een paar keer op de drie. ‘Dat je wat?’

‘Ik ben verliefd.’

Dat had nog nooit iemand tegen me gezegd. Mijn wangen gloeiden. ‘Ga je weer met me mee?’ vroeg ik.

Die nacht namen we onze tijd. Ik liet haar precies zien waar ik graag gestreeld wilde worden. Hoe lang ik op ieder plekje gestreeld wilde worden. Hoeveel kringetjes van haar tong ik wilde voelen. Waar ik de ritmische druk van een wijsvinger wilde voelen, en op welk punt ik wilde dat ze in me stootte, me tegen het bed pinde en me het liet uitschreeuwen.

Daarna deed ik hetzelfde met haar, liep het voor haar nog eens helemaal door, leerde haar met me neuken, leerde haar neuken zoals ik.

En om die reden, ook al probeerden we het de hele nacht en waren de lakens doordrenkt van het zweet, kwamen we geen van beiden klaar.

==

Als ik eens van jou bevrijd zou kunnen zijn zonder je kwijt te raken.

Ik zei mijn tekst in bed, onder de douche, fluisterend, hardop. Ik moest hem perfect zien te krijgen. Het was niet Michael die druk op ons legde. ‘We maken allemaal fouten,’ zei hij steeds. ‘Vergeet het en ga door. Vergeet het en ga door.’ Maar ik wilde geen fouten maken. Ik wilde niet vergeten. Ik wilde door, door, door.

Je krijgt tegenstrijdige signalen omdat ik gemengde gevoelens heb.

Ik at niet meer omdat ik wist dat C niet zou eten. C zou verhongeren. C zou hunkeren. C zou vormeloze wanhoopskreten slaken. Ik voelde me meer mezelf dan ooit. Op een hele dag at ik hoogstens een blikje mais.

Niet doodgaan.

Er is een wonder nodig om me te redden.

==

Buiten schreeuwde een man. Ik kon er geen woorden in ontdekken, alleen klanken. Leed hij pijn? Was hij kwaad? Ik lag in bed en had geen zin om op te staan en uit het raam te kijken om erachter te komen.

Frances sliep nog en ademde zwaar, haar borst ging op en neer. Terwijl ik met mijn vingers langs haar arm ging, langs de fijne rossige haartjes, besefte ik dat ik bang voor haar werd.

Ik weet niet of dat kwam doordat ze me te veel deed denken aan alles wat ik niet was: elegant, onschuldig. Misschien was ik bang dat ze me binnenkort zou inhalen. Alles wat ik haar had bijgebracht, had ze geleerd alsof het haar danspassen waren. Ze wilde iedere nieuwe beweging steeds opnieuw oefenen: kringetje, druk en weer, kringetje, druk en weer, totdat ze het in de vingers had. Inmiddels hoefde ze niet meer na te denken wanneer ze me streelde. Ze liet haar instincten het overnemen, liet de choreografie haar werk doen, terwijl ze de meest vreemde, erotische, angstaanjagende dingen in mijn oor fluisterde.

Eigenlijk denk ik dat ik hierom nog het meest bang voor haar was: inmiddels was niemand zo goed als Frances in neuken zoals ik. Beter in mij-zijn dan ikzelf.

==

Ik kijk naar het grote beige hessiaanse kussen, probeer te landen, probeer mezelf te ontcijferen, in de smetteloze stof geweven.

Ik bleef smoezen verzinnen om haar niet te zien, vruchteloos.

En dan naar het groene paisleykussen, absoluut het verkeerde kussen om mij zelfs maar deels te vertegenwoordigen, vooral de delen die ik haar laat zien.

‘Ik hou van je,’ zei ze. ‘Ik ben verliefd op je.’

Je bent verliefd op iemand die niet bestaat, mompelde ik. Nee, dat klopt niet.

==

Ik ging niet meer uit. Na de repetitie ging de rest van de cast de deur uit voor een film of een biertje of schaatsen of jazz, en dan schudde ik mijn hoofd, zei dat ik wat rust kon gebruiken en sloop stilletjes weer naar huis. Frances kwam om twee of drie uur ’s ochtends naar me toe, met een kegel, aaide mijn haar en gaf me kusjes.

Deze keer niet.

De vormeloze kreten hakten erin. Ze stegen nu op van ergens zo diep binnen in me dat zelfs eentje per avond te veel was. Vaak moesten we het stuk vier, vijf keer op rij opvoeren. Vijf wanhoopskreten. Ik dacht dat ik eraan ging.

Nog niet.

Aan het eind van iedere repetitie was mijn T-shirt nat van snot en tranen.

Ik pleeg emotioneel plagiaat.

‘M valt op A,’ zei B op een avond tegen me, tijdens de pauze.

‘En of,’ antwoordde ik. ‘Je kunt er niet omheen.’

‘O,’ zuchtte hij, en keek me toen aan zoals hij me nooit eerder had aangekeken. ‘En jij? Ben jij...’

‘Nee,’ zei ik. ‘Ik ben bezet.’

==

Tegen de week van de voorstelling waren we ingespeeld. We stonden in een kring, hielden elkaar bij de hand en zeiden de tekst steeds opnieuw. B, M, C, A, B, A, B, C. Geen tijd voor stiltes: zo gauw de ene regel eruit was, nam de volgende het over. Het was gooi en vang, gooi en vang, gooi en vang, niet één keer vallen. En toch viel ik. Bleef ik maar vallen.

[Slaakt een korte eenlettergrepige kreet.]

Ik nam Frances iedere nacht bij de hand, kuste haar vingertoppen, liet mijn tranen op haar borsten vallen, duwde haar naar binnen met vier vingers tegelijk. Ik zei dat ik van haar hield, zei dat ik mezelf haatte, dat ik niet met haar samen kon zijn, dat ik haar nodig had.

[Vormeloze wanhoopskreet.]

Ze fluisterde in mijn oor dat ik volmaakt was. Briljant. Eersteklas. De beste. Maar dat Michael en zij nu een relatie hadden. Dat ze hem precies had geleerd hoe hij haar moest strelen, hoeveel keer kringetje, druk en weer. Ze stootte haar vingers in me, in en uit, in en uit, nog steeds zo dat ik net niet klaarkwam, en zei dat het tijd was dat ze haar vleugels uitsloeg. Dat ze me nooit zou vergeten. Bedankt voor alles. Eén laatste pirouette, en dan – voor mij ben je dood.

==

Ik huilde op het podium voor vijftig onbekenden. Ik knarsetandde en trok aan mijn haar. Ik voel niets, niemendal. Ik voel niets.

En daar zat Frances, op de voorste rij, hand in hand met Michael, ritmisch in zijn handpalm drukkend.

In den Bergen, da fühlst du dich frei.

Ik zag Michael aan zijn kruis zitten terwijl we onze tekst opzeiden, ik zag de strakte van zijn broek, precies daar.

Vrije val.

Het licht in.

Opbouw naar ons slotcrescendo.

Heel ergens anders eindigen dan waar we begonnen waren.

Gelukkig.

Wanhopig.

Gelukkig en vrij.

Papa rookt

De cassette met ‘Wannabe’ van de Spice Girls staat op.

Ik moest pap smeken om het Vragenuurtje voor de tuinier uit te zetten en dit te draaien, en nu ben ik verbaasd dat het voor de tiende keer of zo op rij klinkt en nog niemand het zat is. Integendeel. Posh, Ginger, Baby, Sporty en Scary Spice brengen, zonder het te weten, mijn vader, mijn zus en mij nader tot elkaar. Hun liedje heeft iets waardoor we ons, bij ieder refrein opnieuw, meer verbonden voelen dan ooit.

Om ten volle van dit moment te genieten, besluiten mijn zus en ik de tekst op te schrijven. Lottie graait naar paps weekendtas in de kofferbak op zoek naar een pen. Een paar seconden later schrikt ze zich rot.

‘Er zitten sigaren in zijn tas,’ fluistert ze.

Ik kijk naar pap, die met ons door de straten van Skegness rijdt, met zijn grijze haar en aaibare trui, en ik wil tegen Lottie zeggen dat ze zich vast vergist. Natuurlijk zitten er geen sigaren in zijn tas. Papa rookt niet. Geen geheimen bij ons in de familie, weet je nog? Geen geheimen.

Maar ik zeg niets tegen Lottie. Ik vraag pap alleen de muziek harder te zetten.

==

Ik ben inmiddels veertien. Terwijl mijn leeftijdsgenootjes achter de jongens aan zitten, leren hoe je lipstick opdoet en misschien zelfs seks hebben, zit ik thuis met een opschrijfboekje op de overloop boven. Ik heb drie kolommen getekend.

==

Weg / Terug / Details

==

In de eerste kolom noteer ik hoe laat pap de achterdeur uit gaat. Ik kijk hem na over het gazon totdat hij uit het zicht verdwijnt.

In de tweede kolom schrijf ik op hoe laat hij weer thuiskomt.

De laatste kolom is bestemd voor afwijkend gedrag. Rommelt in zijn jaszak. Kijkt nerveus om zich heen. Jas ruikt bij terugkeer naar rook. Alleen zegt dat laatste niet zoveel, want pap ruikt vaak naar rook. Om de paar dagen steekt hij een vuur aan bij de caravan achter in de tuin. Dan kijkt hij urenlang naar het brandende afval.

Op dit moment zit ik te wachten om de laatste twee kolommen in te vullen. Pap is meer dan een halfuur in de tuin geweest. Terwijl ik sterren en spiralen in een hoekje van het velletje teken, besluit ik dat ik, met een notitieboekje vol bewijs voor me, de feiten onder ogen zal moeten zien.

==

Inmiddels heb ik dus seks gehad.

Flink wat seks, met flink wat jongens. De ene met wie ik nu samen ben, Sam, heeft net knettersuiker op zijn tong gestrooid en me gelikt terwijl die ontplofte.

We zijn naar buiten gegaan om het nog eens te doen. Geen van beiden hebben we het ooit in de vrije natuur gedaan, en omdat we daarin blijkbaar de enigen ter wereld zijn, dwalen we door de tuin op zoek naar een goed plekje: ergens waar mam ons niet zal betrappen.

Ineens moet ik aan de caravan denken.

Strikt genomen mag ik er niet in. Hij stond er al toen we het huis kochten en hij is oud en valt uit elkaar – pap zegt dat hij gevaarlijk is.

Een roestige pijp verspert de caravandeur. Ik ruk hem uit de grond en we worden verwelkomd door muffe lucht en stof. De vloer buigt door onder mijn gewicht; het wordt nog erger als Sam erbij komt. We blijven even stil staan luisteren naar elkaars hartslag. Dan grijnst Sam en wil hij me meetronen naar achteren. Ik blijf staan waar ik sta en kijk gebiologeerd naar het aanrecht: het afgebladderde gele formica waar rottend hout met wormgaten onder vandaan komt, en de gootsteen... de gootsteen die vol grijs poeder ligt. Ik ruik het. Sigarenas.

‘Allejezus, Gret!’ roept Sam. ‘Kom hier eens kijken.’

Ik slik een branderig gevoel in mijn keel weg en loop naar achteren. Sam zwaait met iets.

‘Porno!’ roept hij.

Hij houdt een tijdschrift omhoog met een brunette erop met enorme borsten en een leren zweep, en wijst naar een open kastdeurtje. Ik laveer om gebroken glas en wegrottend hout heen om een kijkje te nemen.

Er liggen zeker honderd tijdschriften in. Ik til ruggen op om covers te zien en er springen woorden uit. Lesbiennes. Leraressen. Secretaressen. 50-plus. Schoolmeisjes. Stuk voor stuk daterend van het afgelopen jaar.